Comparison of e-scooter regulations in Turkey and abroad

1
Türkiye ve Yurtdışındaki Elektrikli Skuter Yönetmeliklerinin Karşılaştırılması
Arş. Gör. Saadet Deveci
İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü.
E-posta: devecis20@itu.edu.tr
Doç. Dr. Selim Dündar
İstanbul Okan Üniversitesi, Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi, İnşaat Mühendisliği Bölümü.
Tel: (216) 677 16 30
E-posta: selim.dundar@okan.edu.tr
Doç. Dr. Hüseyin Onur Tezcan
İstanbul Teknik Üniversitesi, İnşaat Fakültesi,
İnşaat Mühendisliği Bölümü.
Tel: (212) 285 36 65
E-posta: tezcanhu@itu.edu.tr
Öz
Dünyada birçok ülkede yaygın bir şekilde kullanılan elektrikli skuterler (e-skuter) son birkaç yıldır ülkemizde de kullanılmaya başlamıştır. E-skuterler trafik sıkışıklıklarından en alt düzeyde etkilenmeleri ve çevreci bir ulaşım türü olmalarına yönelik kamuoyu algısı sayesinde özellikle genç kesim tarafından rağbet gören bir ulaşım türü olmuştur. Covid-19 salgını sırasında da özellikle paylaşımlı e-skuter sistemlerine olan talepte artış görülmüştür. Mikromobilite türleri arasında önde gelen bu araçların kullanımındaki artışla birlikte e-skuterlerin karıştıkları trafik kazaları da giderek artmaktadır. E-skuterlerin tarihçesi her ne kadar 1915 yılında üretilen Autoped’e dayansa ve bu tarihten itibaren ülkemizde düşük düzeyde bireysel e-skuter kullanımı bulunsa da e-skuterlerin Türkiye’ye gerçek anlamda girişi ve kısa mesafeli yolculuklarda gözle görülür bir oranda tercih edilmesi 2018 yılında ilk paylaşımlı e-skuter firmasının piyasaya girmesiyle olmuştur. Gerek göreceli olarak yeni bir ulaşım türü olması, gerekse de bu kazaların etkisiyle ülkemizde bu araçların işletimine ilişkin yönetmelikler yayınlanmaya başlamıştır. Ancak gerçekleşen trafik kazalarını en aza indirmek ve gerek motorlu taşıt gerekse de yaya trafiğine olan etkileri iyileştirebilmek için ülkeler tarafından farklı tutumlar benimsenmiştir. Bu çalışmanın amacı, farklı ülkelerdeki yasal düzenlemeleri incelemek ve Türkiye Elektrikli Skuter Yönetmeliği’nin durumu ile karşılaştırmaktır. Çalışma kapsamında çeşitli ülkelerin yönetmeliklerinden e-skuterlerin sınıflandırıldığı araç tipi, hız sınırları, yaş sınırlaması, kask takma zorunluluğu, varsa kamusal alanda kullanılan e-skuterlerin en yüksek güç kısıtlaması, yolun hangi bölümünde kullanılabildiği, plakaya sahip olma gerekliliği gibi kurallar detaylı bir biçimde incelenmiştir. 14 Nisan 2021 tarihinde Türkiye’de yayınlanan “Elektrikli Skuter Yönetmeliği”, belirtilen tüm açılardan diğer ülkelerle kıyaslanmış, eksik ya da yetersiz olduğu düşünülen noktalara değinilmiştir. Çalışmanın sonucunda e-skuterleri ülkemizde daha etkin ve güvenli bir biçimde işletebilmek için bazı stratejiler önerilmiştir.