İlkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının kaynaştırma/bütünleştirme ortamındaki işitme kayıplı öğrencilerin kullanımı açısından incelenmesi

Bilgiyi okuyarak öğrenme becerisi bağımsız öğrenmenin temel unsurlarındır. Bu süreçte ders kitapları bilgiye okuyarak ulaşmada, öğrenilenlerin tekrar edilmesinde ve öğrenme ortamının çeşitlendirilmesinde önemli rol oynamaktadır. Kaynaştırma/bütünleştirme ortamındaki işitme kaybı olan öğrenciler işiten akranlarıyla eğitim ortamındaki ders kitaplarını kullanmaktadır. Ancak işitme kaybı, dil becerilerinde gecikmeye neden olarak soyut düşünmeyi, alternatif bakış açılarını anlamayı ve nedensel ilişkiler kurmayı sınırlandırmaktadır. Bunun sonucunda kaynaştırma/bütünleştirme ortamındaki işitme kaybı olan öğrenciler bilgi verici metinleri okuyup anlamakta ve Sosyal Bilgiler dersindeki bilgiyi güncel olaylarla ilişkilendirmekte, yorumlamakta ve soruları anlayıp cevaplamakta güçlük çekmektedir. Bu araştırmanın amacı, ilkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabının kaynaştırma/bütünleştirme ortamındaki işitme kaybı olan öğrencilerin kullanımı açısından incelenmesidir. Araştırma nitel araştırma deseninde doküman analizi tekniği ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama araçları ilkokul 4. sınıf Sosyal Bilgiler ders kitabı ve Sosyal Bilgiler ders kitabı değerlendirme formudur. Verilerin içerik analizi sonucu Sosyal Bilgiler ders kitabının (a) içeriğinde, (b) dil ve anlatımında (c) görseller ve (d) sorular ile ilgili işitme kaybı olan öğrencinin karşılaşabileceği güçlükler temalarına ulaşılmıştır. Araştırma sonucunda işitme kaybı olan öğrencilerin dil gelişimlerindeki gecikme ve sözcük dağarcıklarındaki sınırlılıklar göz önünde bulundurularak incelenen kitabın içerik, dil ve anlatım, görsel tasarım, ölçme-değerlendirme ögelerinde çeşitli düzenlemeler önerilmiştir.