Kıbrıs Arkaik Dönem İnsan Figürinlerinin Görsel ve Kültürel Analizi

Kıbrıs adası sahip olduğu kültürel çeşitlilik sebebi ile arkeologların, tarihçilerin, sanatçıların ve farklı disiplinlerden birçok araştırmacının ilgisini çekmiştir. Araştırmanın amacı New York Metropolitan Müzesi Cesnola Koleksiyonu’nda bulunan Kıbrıs arkaik dönemine ait insan figürinlerini inceleyerek ait oldukları toplumun yaşayış tarzı ve inanış şekillerine ait bilgiler elde etmektir. Araştırmanın örneklemini oluşturan Metropolitan Müzesi Cesnola Koleksiyonu, arkaik dönem figürinleri ile ilgili en önemli veri kaynağı olan Metropolitan Müzesi arkeolojik verilerinden faydalanılarak, Kıbrıs Arkaik 1. ve Kıbrıs Arkaik 2. dönemleri insan figürinleri olmak üzere, iki ayrı başlık altında görsel analiz yapılmıştır. Araştırmanın yöntemi nitel araştırma yöntemi olup, araştırma betimsel desende bir çalışmadır. Bu bağlamda, Metropolitan Müzesi’ndeki Cesnola Koleksiyonu’nda sergilenmekte olan, Kıbrıs Arkaik 1. (MÖ.750 - 600) ile Kıbrıs Arkaik 2. (MÖ.600 - 475) dönemlerine ait insan figürinleri görsel analiz yöntemi ile incelenmiş ve kategorilere ayrılmıştır. Figürinlerin görsel analizi arkeolojik verilere temellendirilmiştir. Temaları dikkate alınarak yapılan kategorik incelemede figürinler, yedi (7) farklı kategoriye ayrılmıştır. Saptanan kategoriler; ibadet eden insan figürinleri, enstrüman çalan figürinler, savaşçı figürinler, tanrı ve tanrıça figürinleri, doğurganlık ile ilgili figürinler, günlük yaşam ile ilgili figürinler ve herhangi bir kategoriye dahil edilemeyen figürinler olarak oluşmuştur. Araştırmada; figürinlerin üretim malzemeleri, ada yaşamındaki çok kültürlülüğü yansıtmaları ve melezleşme süreci ile birlikte Kıbrıs’ın kendine özgü kültürünün oluştuğu sonucuna varılmıştır. Kıbrıs’taki ticari ve politik hayatın Kıbrıs sanatı üzerinde etkilerinin olduğu saptanmıştır. Bu bağlamda, Yakın Doğu ve Mısır etkisinin görüldüğü imgelerden, Yunan imgelerine doğru bir geçiş yaşandığı sonucuna varılmıştır. Günümüz kültürünün, geçmiş kültürlerin birikimleri ile yaşadığımız dönemin üretimlerinin bir araya geliş şekli olduğu düşünülmektedir. Dolayısıyla geçmiş kültürler ile günümüz kültürü arasındaki bağı güçlendirmenin, günümüz sanatının değerini de artırdığı sonucuna varılmıştır.