COVID Normalleşme Döneminde; Premenstrual Sendromda Kullanılan Tamamlayıcı ve Alternatif Uygulamaların Sıklığı, Türleri ve Etkinliklerinin Belirlenmesi

Bu çalışma, COVID-19 pandemisi normalleşme süresinde COVID hastaların bakımlarında görev alan ebe ve hemşirelerde premenstual sendrom (PMS) sıklığının nasıl etkilendiğini, en sık görülen PMS semptomlarını ve başvurulan tamamlayıcı ve alternatif yöntemlerin; sıklığı, türleri ve etkinliğini belirlemek amacı ile prospektif olarak tanımlayıcı, analitik, ilişki arayıcı tipte planlandı. 2022 eylül ayında İstanbul’ da eğitim araştırma hastanesi olarak hizmet veren üç hastanede normalleşme sürecinde COVID servislerinde hasta bakımında görev alan 800 hemşire çalışmamızın evrenini oluşturdu. %95 güven aralığı %5 hata payı ile yapılan evreni bilinen örneklem hesabına göre çalışma örneklemi minimum 259 olması gerektiği hesaplandı ve çalışma 426 katılımcı ile gerçekleştirildi. Çalışma verilerileri; tanımlayıcı istatiksel metodlar ve ki-kare testi ile değerlendirildi.

Çalışmaya katılan ebe-hemşirelerin tamamına yakınının PMS’ de yaşadığı en sık yakınmaların sırasıyla; memede hassasiyet (%66,9), bel ağrısı (%50,5), sinirlilik (%48,1) ve yorgunluk (%47,2) olduğu, en az görünenlerin ise kramp (%15,7), öfke (%15,7) ve uyku değişiklikleri (%18,8) olduğu saptandı.  PMS şikayetlerinin en yoğun yaşandığı dönemin %37,1 oranında kanamadan 2-6 gün öncesinde yaşandığı, yakınması olan kadınlardan ise sadece %12,2’ lik kısmın bu şikayetler için bir sağlık kuruluşuna başvuru yaptığı belirlendi. PMS ile baş etmek için ebe-hemşirelerin büyük çoğunluğunun (%69,1) sıcak uygulama yöntemini, ikincil olarak ise (%31,5) zihin ve beden uygulamalarını tercih ettikleri görüldü. COVID öncesi döneme göre COVID -19 salgını normalleşme sürecinde ebe-hemşirelerin %39,4’ ü daha sık PMS yaşadıklarını, %29,3’ü ise PMS sıklığında herhangi bir değişiklik olmadığını belirtti. Daha sık PMS yaşadığını belirten 168 kadın hem semptom sayısı hem de şiddetinde artış olduğunu, tamamına yakını; depresif duygulanım, sinirlik ve iştah değişiklerini daha yoğun hissettiklerini ifade etmiştir.  Çalışmada tamamlayıcı uygulamaların PMS’ de yaygın olarak kullanıldığı görüldü. Ancak literatürde bu konudaki araştırma sayısının kısıtlı olması nedeni ile yeni çalışmaların yaygınlaştırılması önerilmektedir.