XVIII ASR IKKINCHI YARMI XIX ASRDA ROSSIYANING KAVKAZ HUDUDIDA AMALGA OSHIRGAN HARBIY HARAKATLARI

Ushbu maqolada Rossiyaning imperiyaga aylanishi natijasida uning sarhadlari kengayib borishi bu orada uning muhim strategik ahamiyatga ega bo‘lgan Kavkazni egallashga intilishi kuchayib borishi aks ettirilgan. Rossiyani egallashga qaratilgan harbiy harakatlar Pyotr I davrida boshlanadi va bu harbiy harakatlarni Yekaterina I va Yekaterina II,Pavel I davrida bir qadar jiddiy tus olishi bayon etilgan. Ayni Kavkaz masalasida Umonli imperiyasi,Eron va Rossiya manfaatlarining to‘qnash kelishi bu holatda Rossiyaning mintaqani egallashda o‘ziga xos yondashuvi bayon etilgan.Yekaterina II davrida Usmonli Turklarga qarshi Qora dengiz va Kavkaz uchun olib borilgan harbiy harakatlar va Kuchukqaynarja shartnomasiga ko‘ra Rossiyaning Kavkazda qo‘lga kiritgan imtiyozlari bayon etilgan. Rossiya Shimoliy Kavkazda o‘z pozitsiyasini mustahkamlash uchun yuborgan vakillari Zubovning Gruziyadagi olib borgan faoliyati general Pyotr Takem va Shametovlar faoliyati yoritilgan.