Geleneksel Akşehir Evlerinde İşlevsel Sistemlerin Ekolojik ve Enerji Etkin Tasarım Ölçütleri Açısından İncelenmesi

Tarihi yapıların sürdürülebilirliğini sağlamak, kültürel değerlerinin korunması ve gelecek nesillere geleneksel becerilerin aktarımı için önemlidir. Isıtma, soğutma, aydınlatma, havalandırma, çatı akaçlama, temiz/atık su sistemlerinden oluşan işlevsel sistemler yapıların sürdürülebilirliğinin ve gerekli pasif yaşam ve iklimlendirme koşullarının sağlanması için önemli temel bileşenlerdir. Tarihi yapılarda işlevsel sistemler üzerine çalışmalar mevcuttur. Ancak geleneksel konut yapısı özelinde tüm sistemlerin sistematik olarak incelendiği araştırmalar kısıtlıdır. Bu nedenle, bu araştırma kapsamında, Konya ili, Akşehir ilçe merkezinde bulunan yetmiş iki adet geleneksel tarihi konut yapısı örneklem olarak belirlenmiş ve işlevsel sistemleri, ekolojik, enerji etkin tasarım ölçütleri açısından incelenmiştir. Tasarım ölçütleri olarak enerjinin, suyun, malzemenin ve ekosistemin korunumu parametreleri dikkate alınmıştır. Arazi çalışmaları, arşiv ve literatür taraması, yerel yönetim ve kullanıcılarla sözlü mülakat yöntemleri, araştırmada kullanılan başlıca metotlar olmuştur. Bu çalışmada, Akşehir geleneksel konut yapılarındaki işlevsel sistemlerin tespitinin yapılarak, bu pasif yaşam koşullarının günümüz modern konfor koşullarına ışık tutması amaçlanmıştır. Çalışmada, örneklem yapıların özgün işlevsel sistemlerinde günümüz teknolojisine uyarlamak için kısmi değişiklikler yapıldığı ve/veya tamamen kullanım dışı bırakıldığı gözlenmiştir.  Bu araştırma, örneklem yapılar özelinde geleneksel Türk evinde işlevsel sistemlerin tanınırlığının arttırılması, bu sistemlerin ekolojik tasarım ölçütleri bağlamında incelenmesinde yöntem önerisi geliştirerek benzer tarihi yapıların araştırılmasında örnek oluşturması ve bu sistemlerde kullanılan geleneksel yapım yöntemlerinin ve doğal yenilenebilir malzemelerin, günümüz konfor koşullarına uyarlanarak sürdürülmesi potansiyellerinin irdelenmesi açısından önemlidir.