Published December 12, 2009 | Version v1

OSIEDLE OFICERSKIE W KRAKOWIE. Skrócone studium zabytkowego założenia urbanistycznego.

  • 1. Politechnika Krakowska / Cracow University of Technology
  • 2. Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie

Description

Niniejsze studium wykonano w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie na zamówienie Rady Dzielnicy II Grzegórzki. Celem opracowania jest zebranie ogółu wiadomości służących do sformułowania naukowego uzasadnienia do wniosku do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wpisanie Osiedla Oficerskiego w Krakowie do rejestru zabytków, zgodnie z wymogiem prawa o ochronie dziedzictwa kulturowego, ustalającego, że ochrona zabytków opiera się na zasadach naukowych. Ponieważ uzasadnieniem i celem ochrony prawnej przez wpis do rejestru zabytków jest zachowanie wartości zabytkowych przedmiotu ochrony, w studium zebrano wiadomości historyczne i analityczne dotyczące założenia urbanistycznego Osiedla Oficerskiego, które mają umożliwić taką waloryzację. Ze względu na powyższy cel, studium niniejsze ma zakres skrócony w porównaniu z typowym studium historyczno-konserwatorskim, obejmując jedynie pewne wnioski dotyczące spraw ochrony. Nie zastępuje ono zatem pełnego studium historyczno-konserwatorskiego jako opracowania służącego precyzyjnemu sformułowaniu wytycznych i warunków ochrony zabytku, ale może służyć jako materiał wyjściowy do takiego opracowania. Osiedle Oficerskie w Krakowie jest założeniem urbanistycznym w postaci dzielnicy willowej, która powstała w okresie międzywojennym i rozwija się do chwili obecnej. Nie posiada publikowanego ani niepublikowanego zakończonego opracowania monograficznego. Wobec tego nin. opracowanie opiera się na zebraniu wiadomości z opracowań lub informacji publikowanych, z materiałów archiwalnych, z oględzin przedmiotu w terenie – w zakresie odpowiadającym celowi opracowania. Do pierwszych należą w szczególności prace nt. teorii i historii urbanistyki w ogólności (jak „Urbanistyka” Tadeusza Tołwińskiego; por. dalej punkt „Literatura”) czy publikacje poruszające tematykę polskich osiedli mieszkaniowych początków XX wieku (Ł. Heymana, K. Brückman de Renstrom) oraz historii sztuki polskiej przełomu XIX i XX wieku (A. K. Olszewskiego). Drugą grupę stanowią publikacje dotyczące historii i rozwoju przestrzennego Krakowa (wiadomości są tu ogólnikowe), jak „Dzieje Krakowa”, jak również np. rozwoju krakowskiej inżynierii miejskiej (fragmentarycznie zazębiające się z kwestiami genezy i rozwoju osiedla). Wykorzystane archiwalia to głównie plany regulacyjne ulic i projekty budynków, zachowane w Archiwum Państwowym w Krakowie. Analiza terenowa pozwoliła m.in. na ustalenia i weryfikację kompozycji założenia, granic, stanu zachowania itp. Ogółem wyniki tych badań stanowią podstawę do uchwycenia w nin. studium wartości zabytkowych Osiedla Oficerskiego jako zabytkowego założenia urbanistycznego.

Notes

Opracowanie pierwotnie zamieszczone na stronie internetowej Stowarzyszenia Przyjaciół Osiedla Oficerskiego: https://web.archive.org/web/20120331193152/http://spoo.republika.pl/, link do pliku: https://web.archive.org/web/20120412204041/http://spoo.republika.pl/osiedle_oficerskie_w_krakowie.pdf

Files

OSIEDLE OFICERSKIE W KRAKOWIE-Skrocone studium zabytkowego zalozenia urbanistycznego-Baczynska-Staniewska-Brzoskwinia.pdf