Ocena regulacji prawnej administracyjnych kar pieniężnych po zmianach k.p.a. w 2017 roku
Description
Celem nowelizacji wprowadzającej dział IVa do k.p.a. było łagodzenie administracyjnych kar pieniężnych i wykluczenie automatyzmu ich stosowania w duchu realizacji zasady proporcjonalności i zapewnienia jednolitości zasad traktowania jednostek. Ustawodawca wprowadził liczne instytucje łagodzące represyjność wysokich kar i uelastyczniające proces ich stosowania. Jednakże nowe regulacje kodeksowe znajdują zastosowanie do takich spraw, co do których dana instytucja w żadnym aspekcie nie została uregulowana w przepisie ustawy materialnoprawnej. Takie rozwiązanie, wbrew założeniu ustawodawcy, nie w pełni realizuje wyznaczone cele. Nowelizacja zasadniczo wpłynęła także na model odpowiedzialności administracyjnej zagrożonej administracyjną karą pieniężną. Odpowiedzialność taka nabrała zindywidualizowanego charakteru. W konsekwencji można zauważyć, że odpowiedzialność administracyjna zagrożona karą finansową zbliżyła się do odpowiedzialności karnej, a administracji zwiększono przy wymiarze kar uprawnienia dyskrecjonalne. Liczne wątpliwości zwłaszcza dla organów stosujących administracyjne kary pieniężne rodzą się na gruncie analizy, które regulacje znajdą zastosowanie, czy przepisy odrębne ustawa prawa materialnego, czy też przepisy działu IV a k.p.a.
The subject of the article is the issue of administrative fines, which were codified by the amendment to the Code of Administrative Procedure in 2017. The amendment brought the changes expected for years, consisting in extending the protection of the punished. However, not all of its provisions are correct in terms of good legislation, and they may also extend the duration of administrative proceedings and bring administrative responsibility closer to criminal.
Files
Additional details
References
- Adamiak B., Borkowski J. (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2017.
- Bąkowski T., Zasady nakładania kary administracyjnej i udzielania ulg w jej wykonaniu według projektu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, ,,Gdańskie Studia Prawnicze'' 2017, nr 37.
- Błachnio-Parzych A., Sankcja administracyjna a sankcja karna w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, w: M. Stahl, R. Lewicka, M. Lewicki (red.) Sankcje administracyjne, Warszawa 2011.
- Błachucki M., Wstęp, w: M. Błachucki, (red.), Administracyjne kary pieniężne w demokratycznym państwie prawa, Warszawa 2015.
- Brzeziński T., Morawski W., Przedawnienie obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie, ,,Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2011, nr 7-8.
- Dąbek D., Sąd "właściwy" do orzekania o sankcjach administracyjnych – poglądy prof. Mariana Zimmermanna a współczesne polskie sądy administracyjne, w: J. Zimmermann, M. Szewczyk, L. Staniszewska (red.) Myśl profesora Mariana Zimmermanna a współczesne problemy prawa administracyjnego, Warszawa 2020.
- Jasudowicz T., Administracja wobec praw człowieka, Toruń 1996.
- Knysiak-Sudyka H. (red.), Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 2019.
- Kotulski M., Prawo administracyjne karne, w: L. Staniszewska, J. Zimmermann, M. Szewczyk, (red.) Myśl profesora Marianna Zimmermanna a współczesne problemy prawa administracyjnego, Warszawa 2020.
- Krawczyk A., w: Z. Kmieciak, W. Chróścielewski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019.
- Lubańczuk G., Sikora K., Ustawa o transporcie drogowym. Komentarz, Warszawa 2013.
- Piątek W., Przedawnienie w prawie administracyjnym, Poznań 2019.
- Radecki W., Odpowiedzialność prawna w ochronie środowiska, Warszawa 2002.
- Sobieralski K., Dodatkowa opłata za parkowanie w strefie płatnego parkowania, ,,Nowe Zeszyty Samorządowe" 2009, nr 2.
- Stahl M., Wprowadzenie. Sankcje administracyjne – problemy węzłowe, w: M. Stahl, M. Lewicki, R. Lewicka (red.), Sankcje administracyjne. Blaski i cienie, Warszawa 2011.
- Stankiewicz R., Regulacja administracyjnych kar pieniężnych w Kodeksie postępowania administracyjnego po nowelizacji, "Radca Prawny" 2017, nr 2.
- Szumiło-Kulczycka D., Czarnecki P., Balcer P., Leszczyńska A., Analiza obrazu normatywnego deliktów administracyjnych, Warszawa 2016.
- Wierzbowski M., Wiktorowska A. (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018.
- Wincenciak M., Sankcje w prawie administracyjnym i procedura ich wymierzania, Warszawa 2008.
- Wróbel A., Jaśkowska M. (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018.
- Zimmermann M., Artykuł 72 Konstytucji a dotychczasowe ustawodawstwo polskie, Lwów 1930.
- Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne, tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 755.
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, Dz. U. 2019, poz. 60.
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 900.
- Ustawa z dnia 29 listopada 2000 r. – Prawo atomowe, Dz. U. 2019, poz. 1792.
- Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 2140.
- Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 1239.
- Ustawa z dnia 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym, Dz. U. 2019, poz. 1353 ze zm.
- Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, tekst jedn., Dz. U. 2019, poz. 869.
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, tekst jedn. Dz. U. 2019, poz. 701.
- Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie kodeksu postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. 2017, poz. 935.
- Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie systemu ochrony zdrowia związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, Dz. U. 2020, poz. 567.
- Wyrok TK z 1 marca 1994 r., U 7/93, OTK ZU 1994, nr 1, poz. 5.
- Wyrok TK z 26 kwietnia 1995 r., K 11/94, OTK ZU 1995, nr 1, poz. 12.
- Wyrok TK z 26 września 1995 r., U 4/95, OTK ZU 1995, nr 2, poz. 27.
- Wyrok TK z 27 kwietnia 1999 r., P 7/98, OTK-A 1999, nr 4, poz. 72.
- Wyrok TK z 18 kwietnia 2000 r., K 23/99, OTK ZU 2000, nr 3, poz. 89.
- Wyrok TK z 4 lipiec 2002 r., P 12/01, OTK-A 2002, nr 4, poz. 50.
- Wyrok TK z 14 czerwca 2004 r., SK 21/03, OTK-A 2004, nr 6, poz. 56.
- Wyrok TK z 23 maja 2005 r., SK 44/04, OTK-A 2005, nr 5, poz. 52.
- Wyrok WSA w Warszawie z 6 lipca 2005 r., VI SA/Wa 73/05, LEX 190705.
- Wyrok TK z 24 stycznia 2006 r., SK 52/04, OTK-A 2006, nr 1, poz. 6.
- Wyrok WSA w Warszawie z 25 stycznia 2006 r., VI SA/Wa 1796/05, CBOSA.
- Wyrok TK z 15 stycznia 2007 r., P 19/06, OTK-A 2007, nr 1, poz. 2.
- Wyrok TK z 4 września 2007 r., P 43/06, OTK-A 2007, nr 8, poz. 95.
- Wyrok TK z 31 marca 2008 r., SK 75/06, OTK-A 2008, nr 2, poz. 30.
- Wyrok TK z 5 maja 2009 r., P 64/07, OTK-A 2009, nr 5, poz. 64.
- Wyrok TK z 14 października 2009 r., Kp 4/09, OTK-A 2009, nr 9, poz. 134.
- Wyrok TK z 25 marca 2010 r., P 9/08, OTK-A 2010, nr 3, poz. 26.
- Wyrok NSA z 17 listopada 2010 r., II GSK 976/09, LEX 746376.
- Wyrok WSA w Olsztynie z 7 lutego 2012 r., II SA/Ol 1020/11, CBOSA.
- Wyrok TK z 9 lipca 2012 r., P 8/10, OTK-A 2012, nr 7, poz. 75.
- Wyrok TK z 17 lipca 2012 r., P 30/11, OTK-A 2012, nr 7, poz.81.
- Wyrok WSA w Warszawie z 31 stycznia 2013 r., VI SA/Wa 2133/12, CBOSA.
- Wyrok NSA z 28 maja 2014 r., II GSK 561/2013, LEX 8577771.
- Wyrok TK z 21 października 2015 r., P 32/12, OTK-A 2015 r. nr 9, poz.148.
- Wyrok NSA z 24 listopada 2016 r., II GSK 1058/15, LEX 219912.
- Wyrok TK z 20 czerwca 2017 r., P 124/15, OTK-A 2017 r. poz. 50.
- Wyrok WSA w Olsztynie z 7 marca 2018 r., I SA/ Ol 95/2018, CBOSA.
- Wyrok WSA w Poznaniu z 10 maja 2018 r., I SA/ Po 197/2018, CBOSA.
- Wyrok WSA w Warszawie z 11 lipca 2018 r. VIII SA/Wa 205/18, LEX 2531534.
- Projekt przepisów ogólnych prawa administracyjnego z 19 maca 2008 r., https://www.rpo.gov.pl/ pliki/12059280660.pdf [dostęp: 17.12.2019].
- Wystąpienie Rzecznika Praw Obywatelskich z 29 stycznia 2013 r., RPO 722886-V/2013/PM, http://www.sprawy-generalne.brpo.gov.pl/ pdf/2013/01/722886/1698149.pdf [dostęp: 17.12.2019].
- Projekt założeń do projektu ustawy – Prawo działalności gospodarczej (12.12.2014), RCL ZD111.
- Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw. Uzasadnienie (29.12.2016), Druk Sejmowy [Sejm VIII kadencja] nr 1183.