مقایسه تورات شفاهی و حدیث در نقل و روایت، منع نگارش، تدوین و تنسیق
Description
نخستین بار هوروتیس رابطه میان حدیث و قرآن را همانند رابطه میان سنت شفاهی یهود با سنت مکتوب آن دانست. این مقایسه را اسلام پژوهان نپذیرفتند و بویژه گلدتسهیر شدیدا آن را رد کرد. به نظر گلدتسیهر حدیث کتابت می‌شده و منازعات بر سر نگارش حدیث صرفا امری «نظری» بوده است، در حالی که بنا بر تحقیقات دوره هوروتیس، سنت شفاهی یهود طی دوره‌ای چند صد ساله مطلقا شفاهی انگاشته می‌شد ـ حال آن که امروزه می‌دانیم وضعیت چنین نبوده است. مؤلف مقاله حاضر می‌کوشد با توجه به نتایج تحقیقات جدید درباره تلمود و با تحلیل تاریخی و متن شناختی منابع کهن حدیثی به مقایسه این رابطه با دقت بیش از سابق بپردازد. وی در دو بخش نخست مقاله به بررسی انواع یادداشت برداری‌ها در سنت یهودی و اسلامی و مقایسه روش‌های نقل و روایت آموزه‌های شفاهی در هر دو سنت می‌پردازد. در بخش سوم روند شکل‌گیری نخستین مجموعه‌های حدیثی و تدوین آنها را بررسی می‌کند و در بخش بعدی با نقد و تحلیل مواضع علمای موافق و مخالف نگارش حدیث با نظر به شرایط سیاسی و اجتماعی آنها به تاریخ گذاری تقریبی احادیث هر دو دسته می‌پردازد. در بخش نهایی با تحلیل اسنادها به روش شاخت ـ ینبل وثاقت تاریخی هر دو دسته از احادیث را بررسی می‌کند و زمان احادیث دال بر جواز کتابت را بر دسته مقابل متقدم می‌داند، به نظر وی برخی احادیث را می‌توان تا قرن اول هجری پی‌گیری کرد.