Published December 23, 2025 | Version v1
Journal article Open

Three New Inscriptions from Phaselis: An Imperial Dedication, an Honorific Inscription for Aurelia Apphia, and Christian Dipinto

Authors/Creators

  • 1. ROR icon Akdeniz University

Description

This study presents three inscriptions from Phaselis. The first, a fragmentary limestone statue base discovered west of Hadrianus’s Gate during the 2017 excavation season, is tentatively attributed to Emperor Marcus Aurelius. Although the imperial titulature is only partially preserved, paleographic analysis points to similarities to a securely dated dedication to Lucius Verus discovered in proximate context, suggesting a possible attribution to the period of joint rule (166-169 CE). The second inscription, documented in 2012 near the acropolis gateway, preserves two chronologically distinct epigraphic phases. Phase A comprises an original eighteen-line carved honorific text for Aurelia Apphia, a member of the Phaselite civic elite who served as priestess of the Roman Imperial Cult and endowed the Palladeios Agon and associated prize competition (themis). The dedicator is restored as Apion, whose precise relation­ship to Apphia remains uncertain. Phase B consists of painted inscription (dipinto) preserved in five lines executed over plaster and fresco decoration, identified as a biblical citation from the Gospel of John (1:1, 1:3), reflecting Christian appropriation during Late Antiquity. The monument’s tertiary incorporation into the acropolis fortification walls attests to profound urban transformations at Phaselis during the Late Antique Period, providing critical evidence for civic benefaction, religious change, and spatial reconfiguration.

Abstract (Turkish)

Bu çalışma Phaselis’ten üç yazıt sunmaktadır. Birincisi, 2017 kazı sezonunda Hadrianus Kapısı’nın ba­tısında keşfedilen parçalı kireçtaşı heykel kaidesidir ve imparator Marcus Aurelius’a ihtiyatlı bir şekilde atfe­dilmektedir. İmparatorluk unvanı yalnızca kısmen korunmuş olsa da, paleografik analiz, yakın bağlamda keşfedilen ve kesin olarak tarihlenen bir Lucius Verus adağıyla  benzerlikler içermekte ve yazıtın impara­torların ortak hükümdarlık dönemine (MS 166-169) ait olabileceğini göstermektedir. 2012 yılında akro­polis kapısı yakınında belgelenen ikinci yazıt, kronolojik olarak farklı iki epigrafik evre içermektedir. Evre A, Roma İmparatorluk Kültü rahibesi olarak görev yapmış ve Palladeios Agon’u ile ilişkili ödüllü yarışmayı (themis) bağışlamış olan Phaselisli sivil seçkinlerden Aurelia Apphia için yazılmış orijinal on sekiz satırlık onurlandırma metnini içermektedir. Adayan kişi, Apphia ile kesin ilişkisi belirsiz olan Apion olarak restore edilmiştir. Evre B, sıva ve fresko dekorasyonu üzerine uygulanmış ve beş satırı korunmuş boyalı bir yazıttan (dipinto) oluşmakta ve Yuhanna İncili’nden (1:1, 1:3) bir alıntı olarak tanım­lanmaktadır. Bu durum Geç Antikçağ’da Hristiyan temellükünü yansıtmaktadır. Anıtın akropolis tahkimat duvarlarına üçüncül olarak dahil edilmesi, Phaselis’te Geç Antikçağ’da yaşanan derin kentsel dö­nüşümlere tanıklık etmekte ve sivil bağış, dinsel değişim ve mekânsal yeniden yapılanma için kritik kanıt sağlamaktadır

Files

lbr.202513.pdf

Files (1.1 MB)

Name Size Download all
md5:da4464a95d8dcaff9e55a77564a9d93a
1.1 MB Preview Download

Additional details

Additional titles

Translated title (Turkish)
Phaselis'ten Üç Yeni Yazıt: Bir İmparator İthafı, Aurelia Apphia için Onur Yazıtıve Bir Hristiyan Dipinto'su

Dates

Submitted
2025-12-01
Accepted
2025-12-12
Available
2025-12-23

Software

Repository URL
http://www.libridergi.org

References

  • Adak M., N. Tüner Önen & S. Şahin 2005, "Neue Inschriften aus Phaselis I". Gephyra 2, 1-20.
  • Arslan M. & Tüner Önen N. 2018, "Phaselis, 2017 Yüzey Araştırmaları ve Kazı Çalışmaları". Phaselis IV, 295-323.
  • Arslan M. & Tüner Önen N. 2019, "2017 Yılı Phaselis Kazı Çalışmaları". KST 40/3, 13-22.
  • Balland A. 1981, Fouilles de Xanthos. Tome VII. Inscriptions d' époque impériale du Létôon. Paris.
  • Blackman D. J. 1981, "The Inscriptions". Ed. J. Schäfer, Phaselis. Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen. Tübingen, 138-163.
  • Evans C. A. 2024, "Mark's Incipit in Early Amulets and the Question of Its Original Reading". Eds. R. J. V. Heibert, D. D. Chang, J. Numada & K. S. Baek, Themes and Texts, Exodus and Beyond Essays in Honour of Larry J. Perkins. London, 189-215.
  • Gürel B., A. Akçay & N. Tüner Önen 2019, "Phaselis Teritoryumu'nda Kolalemis ve Ailesine Ait Khamosorion ve Çiftlik Yerleşimi". Phaselis V, 413-424.
  • Kienast D., W. Eck & M. Heil 2017, Römische Kaisertabelle. Grundzüge einer römischen Kaiserchronologie. Darmstadt.
  • Liebeschuetz W. 1999, "Antik Kentin Sonu". Ed. J. Rich, Geç Antik Çağda Kent. Çev. S. Güven & E. Güven. İstanbul, 1-47.
  • Mastino A. 1975, "Potestà tribunicie ed acclamazioni imperiali di Caracalla. Annali delle Facoltà di Lettere". Filosofia e Magistero della Università di Cagliari 37, 5-70.
  • Mergen Y. & Bilgin R. 2016, "Phaselis Akropolis'indeki Doğu Roma İmparatorluğu Dönemi Yerleşimine Ait Değerlendirmeler". Phaselis II, 123-132.
  • Mergen Y. 2017, "Phaselis 2016 Yılı Çalışmaları Işığında Akropolis Özelinde Doğu Roma Dönemi Kent Planı ve Mimarisi Üzerine Ön Değerlendirmeler". Phaselis III, 163-173.
  • Mergen Y. 2018, "Phaselis Antik Kentinin Dönüşüm Sürecine Dair Yeni Bulgular". Phaselis IV, 147-159.
  • Mitchell S. 2003, "Inscriptions from Melli (Kocaaliler) in Pisidia". AS 53, 139-159.
  • Schäfer J. (Ed.) 1981, Phaselis. Beiträge zur Topographie und Geschichte der Stadt und ihrer Häfen. Tübingen.
  • Tüner Önen N. 2008, Phaselis Antik Kenti ve Teritoryumu. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi. Antalya.
  • Tüner Önen N. 2013, "Hadrians Reisen im östlichen Mittelmeer anhand neuer Inschriften aus Phaselis". Adalya 16, 93-106.
  • Tüner Önen N. 2015a, "Yeni Buluntular Işığında Phaselis Epigrafi Çalışmaları". Phaselis I, 19-38.
  • Tüner Önen N. 2015b, "Annäherungen zur Geschichte der Stadt Phaselis auf onomastischer Grundlage: Ein Studium der Namen aus Phaselis und ihrem Territorium". Phaselis I, 39-67.
  • Tüner Önen N. & Yılmaz F. 2015, "A New Athena Polias Votive Inscription from the Phaselis' Acropolis". Adalya 18, 121-131.
  • Tüner Önen N. 2016, "Phaselis'ten İmparator Lucius Verus İçin Yeni Bir Adak Yazıtı". Eds. B. Takmer, E. N. Akdoğu Arca & N. Gökalp, Vir Doctus Anatolicus. Studies in Memory of Sencer Şahin. İstanbul, 874-881.