Published August 21, 2024 | Version v1

Şaman mitolojisinde eril ve dişil semboller

Authors/Creators

Description

Mitolojik anlatılar, yazının öncesine dayanan ilk toplumlarda, o toplumun yaşadığı kültürü yansıtan, normlarını şekillendirmek üzere anlatılan, insanlığın dünyadaki var oluşunu kutsal alana atfederek anlatılan hikayelerdir. Mitolojinin ataerkil inanışına geçmeden önce anaerkil bir dünya görüşü ile başlanıldığı bilinmektedir. Bu nedenle şamanlığın din ya da inanç tartışmasından önce anaerkil bir kökene dayandığını söylemek mümkündür. Şamanizm, genellikle kadın ve erkek şamanların eşit şekilde aktif olduğu ve topluluk içinde önemli roller üstlendikleri bir geleneğe sahiptir. Bu nedenle, bazı araştırmacılar Şamanizm’in anaerkil kökenlere dayandığını öne sürmüşlerdir. Şamanizm, genellikle avcı-toplayıcı topluluklarda ortaya çıkmıştır ve bu topluluklarda kadınlar ve erkekler arasında daha eşitlikçi bir toplumsal düzenin olduğu düşünülmektedir. Kadınlar, avcı-toplayıcı topluluklarda genellikle toplumun hayatta kalması için hayati öneme sahip olan gıda toplama işine katkıda bulunmuşlardır. Şamanizmde, kadınlar şaman olarak görev yapmakta ve topluluk içinde önemli bir rol oynamaktadırlar. Kadın şamanlar, ruhsal rehberlik, şifa ve toplumsal dengeyi koruma gibi görevleri üstlenmişlerdir. Bu durum, Şamanizm’in kadınları toplumun ruhsal ve spritüel liderleri olarak gördüğü ve kadınların toplum içinde önemli bir güce sahip olduğu fikrini desteklemektedir. Şamanizm, birçok farklı kültürel ve coğrafi bağlama sahiptir ve farklı topluluklarda farklı biçimlerde gelişmiştir. Bazı topluluklarda kadınlar, şamanlık geleneğinde öndeyken bazılarında ise erkeklerin aha baskın olduğu gözlemlenebilmektedir. Şamanizmin kendini ifade etmee şekillerinden biri sembollerdir. Semboller, bir toplumun ruhsal ve manevi yaşamında önemli bir rol oynarlar. Din, inanç sistemleri ve spiritüel uygulamalar genellikle sembollerle doludur ve bu semboller, inançların ifadesi, ibadetlerin gerçekleştirilmesi ve manevi deneyimlerin yaşanması için kullanılır. Şamanizm, sembollere dayanır çünkü semboller, şamanlar için iletişim araçları, spiritüel rehberler ve ruhsal deneyimlerin ifadesi olarak işlev görür. Tam da bu nedenle Şaman Mitolojisi’nde Eril ve Dişil Semboller adlı çalışmamızda, şaman mitolojisinden yola çıkarak tarihsel süreçte şamanik ritüellerde kullanılan semboller ortaya konularak bu sembollerin eril ve dişil olarak bir karşılaştırması sunulacaktır.

Files

26.Öksüz, F..pdf

Files (1.1 MB)

Name Size
md5:c1818ff0dd99e86a118d26f68673eea7
1.1 MB Preview Download

Additional details

Dates

Accepted
2024-05-31

References

  • Ateş, M. (2012). Mitolojiler ve semboller. İstanbul: milenyum yayınları. Ateş, M. (2001). Mitolojiler ve Semboller. Anatanrıça ve Doğurganlık Sembolleri. Aksiseda Matbaası. Bayat, F. (2005). Mitolojiye giriş,(3. Baskı). Çorum: Ötüken neşriyat. Bayat,F. (2006). Ana Hatlarıyla Türk Şamanlığı. İstanbul: Ötüken Yayınevi. Bayat, F. (2010). Türk Kültüründe Kadın Şaman. İstanbul: Ötüken Yayınevi Berktay, F. (2009). Feminist Teorinin Önemli Bir Alanı: Cinsellik. Cogito, (58), 58-72. Çirkin, S. (2019). Güney Sibirya Arkeolojisi ve Şamanizm. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları Eliade, M. (1999). Şamanizm ilk esrime teknikleri (İ. Birkan, Çev.) Ankara: İmge Yayınları. Eliade, M. (2006). Şamanizm. Ankara: İmge Kitapevi Ergun, M. (1997). Türk Dünyası Efsanelerinde Değişme Motifi. I Cilt. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları. Hoppal, Mihaly (2012). Avrasyada Şamanlar. (Çev. Bülent Bayram, Hüseyin Şevket Çağatay Çapraz). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. Inyang, E. (2015). The Forest: An African Traditional Definition. Langaa Rpcıg. Işık, S. Y. (2018). Yılan, Su, Söz: Kadın Düşmanlığı İle Belirsizlik Korkusu Arasındaki İlişkiye Dair Bir Yorum Denemesi. Folklor/Edebiyat, 24(93), 177-196. İnan, A. (2006). Tarihte Ve Bugün Şamanizm Materyaller Ve Araştırmalar. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları. Mainagasheva, E. S. (2023). The Meaning, Spiritual Foundation, And Mythology Of African Sacred Landscapes. Journal Of Religion İn Africa, 53(3-4), 289-316. Nielsen, D. A. (1996). The Elementary Forms Of Religious Life. Sociology Of Religion, 57(3), 328-330. Özbek, Ö. E. (2019). Mitolojik Kökenleriyle Türklerde Şamanizm Ve Kadın. (Yüksek lisans tezi). Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir. Perrin, M. (2003). Şamanizm (B.Arıbaş, Çev.). İstanbul: İletişim Yayınları. Tedlock, B. (2006). Şaman'ın Bedenindeki Kadın (P. Savaş, Çev.). İstanbul: Mı̇a Basım Yayın. Strauss, L. C. (2013). Mit Ve Anlam. (Çev.: Gökhan Yavuz Demir), İstanbul: İthaki. Yörükan, Y.Z. (2014). Müslümanlıktan Evvel Türk Dinleri Şamanizm. İstanbul: Ötüken Neşriyat Yayınları.