Karşıyaka İlçesinde (İzmir) Güvercin Adlandırmaları

Adbilim, her türlü özel adı inceleme alanına alır. Bu saha, özel adların ortaya çıkışı, yapısı ve ad verme geleneğinin tespiti gibi pek çok konunun araştırılmasını ister. Her ne kadar özel adlar (onimler) üzerine yoğunlaşsa da, tür adları (apelyatifler) da adbilim sahasının ilgi alanına girer. Çünkü, tür adlarının zaman içerisinde özel ada dönüşebilmesi gerçeği, apelyatiflerin de adbilim kapsamında incelenmesini gerektirir. Bu makale, apelyatif güvercin adlandırmaları ile ilgilidir. Makale kapsamında bu adlandırmalara esas teşkil eden sebeplerin ortaya çıkarılması hedeflenmiştir. Bunun için adlandırmaların neden ve hangi sebeplerle oluşturulduğuna odaklanan leksik-semantik bir sınıflandırma yapılmıştır. Bu bağlamda daha önce kuş adlandırmaları üzerine çalışmalar yapılmışsa da güvercin adlandırmaları henüz ele alınmamıştır. Makale alandaki bu boşluğu doldurma yolunda bir adım atmayı amaçlamaktadır. Sonuç olarak güvercin adlandırmalarına sebep teşkil eden hususların 1. Güvercinlerin hareket özellikleri, 2. Dış görünüşleri, 3. Yerleşim yeri adları, 4. Beslenme amaçları olduğu görülmüştür. Bu kategoriler arasında güvercinciler için en önemli özelliğin “hareket özellikleri” olduğu, en kalabalık söz varlığına sahip kategorinin ise “dış görünüşe göre” yapılan adlandırmalar olduğu görülmüştür. Yapılan bu çalışma sonucunda oldukça küçük bir coğrafi alanı kapsamasına rağmen zengin bir adlandırma geleneğinin olduğu dikkati çekmektedir. Bu sebeple apelyatif güvercin adlandırmaları konusunda başka coğrafi sahalarda yapılacak çalışmalar, Türk dilindeki bu zengin envanterin ortaya çıkarılmasını ve kayıt altına alınmasını sağlayacaktır.