ANTIBIOTIK REZISTENTLIK: ZAMONAVIY TIBBIYOTNING GLOBAL MUAMMOSI

XX   asrda   antibiotiklarning   kashf   etilishi   tibbiyot   sohasida   inqilobiy   yutuq   bo‘ldi. Penitsillinning Aleksandr Fleming tomonidan topilishi insoniyat uchun katta ahamiyatga ega bo‘lib,  og‘ir  bakterial  kasalliklarni   davolash  imkonini  berdi.   So‘nggi   bir   asr   davomida antibiotiklarning yangi turlari ishlab chiqildi va keng qo‘llanildi. Biroq antibiotiklarning haddan tashqari  va  nazoratsiz  ishlatilishi  mikroorganizmlarda  dorilarga  nisbatan  rezistentlikning  tez rivojlanishiga olib keldi. Mikroorganizmlar irsiy gen mutatsiyasi yoki o‘z genetik axborotini qayta kodlash orqali yangi adaptatsiya mexanizmlarini hosil qiladi. Antibiotiklar hujayra devori sintezi, oqsil biosintezi, nuklein kislotalar sintezi, metabolik fermentlar faoliyati va membrana strukturasiga  ta’sir  qiladi.   Shu  bilan  birga,   so‘zak  (gonoreya)  kabi  kasalliklar  dorilarga chidamlilikning yuqori darajada rivojlanishi tufayli davolashda katta muammo tug‘dirmoqda. Bu holat antibiotiklarning  samaradorligini pasaytiradi  va yangi  xavfli  infeksiyalar paydo  bo‘lish xavfini oshiradi.