Published December 24, 2022 | Version 1.0
Report Open

Skutki zdrowotne narażenia na upał

Description

Zmiany klimatyczne wywołały ekstremalne skutki pogodowe, w tym długotrwałe i dotkliwe fale upałów w regionach o tradycyjnie umiarkowanym klimacie. Fala upałów jest definiowana jako przedłużający się okres wyjątkowo gorącej pogody, jednakże nie istnieje jedna ogólnie przyjęta definicja, a w badaniach stosuje się wiele wskaźników narażenia na upały. Proces termoregulacji jest złożony i opiera się na mechanizmach centralnych (mózgowych) i obwodowych, głównie poceniu się i rozszerzeniu naczyń krwionośnych skóry. Starzenie się jako proces fizjologiczny może zmniejszać efektywność i zdolność do kontroli termoregulacji, co czyni starsze osoby grupą wrażliwą na upał. Zjawiska związane z upałem są postrzegane jako problem zdrowia publicznego o dużym i rosnącym znaczeniu, a nadmierna narażenie na upał przyczynia się do zwiększonej zachorowalności i śmiertelności na całym świecie. Ryzyko wystąpienia niekorzystnych skutków narażenia na upał zależy od wielu czynników, w tym od wieku, chorób współistniejących, czynników środowiskowych, społecznych i ekonomicznych. Następstwa stresu cieplnego zależą od stopnia i czasu trwania narażenia i mogą mieć charakter od łagodnych po zagrażające życiu objawy. Do chorób związanych z gorącem zalicza się obrzęk cieplny (obrzęk nóg), pokrzywkę cieplną, kurcze cieplne, omdlenia (lub zasłabnięcia), wyczerpanie cieplne i udar cieplny. Choroby związane z upałem są często związane z odwodnieniem i brakiem równowagi elektrolitowej. Choroby przewlekłe występujące u większości starszych osób przyczyniają się do podatności na narażenie na upał, zaś stres cieplny może powodować zaostrzenie wielu schorzeń. Adaptacja do upału jest jednym z mechanizmów zmniejszających ryzyko wystąpienia choroby związanej z upałem. Ćwiczenia i aktywność fizyczna wykonywane w gorącym środowisku stanowią szczególne wyzwanie dla rezerw fizjologicznych. Istotne znaczenie ma podnoszenie świadomości na temat chorób związanych z upałem i strategii prewencyjnych wśród pracowników służby zdrowia, szerszej populacji oraz wśród grup szczególnie narażonych, np. osób starszych. Rozwiązania opierają się na współpracy lokalnej, krajowej i międzynarodowej; istnieje wiele inicjatyw dotyczących środowisk miejskich. Zmiany klimatyczne wymagają intensywnych badań w celu lepszego zrozumienia wyzwań związanych z narażeniem na upał oraz opracowania skutecznych strategii minimalizujących ryzyko dla Ziemi i jej mieszkańców.

Notes

Wersja oryginalna raportu w języku angielskim: Broczek K (2021) Health-Related Effects of Heat Exposure. Zenodo. URL https://zenodo.org/record/5798640 Niniejszy raport powstał w ramach projektu "Doświadczenie zmian klimatycznych. Transdyscyplinarne badanie przegrzewania miast" (EmCliC). Projekt jest finansowany w ramach grantu IdeaLab przez Narodowe Centrum Nauki we współpracy z Norweską Radą Badań, w ramach Mechanizmu Finansowego EOG na lata 2014-2021 (2019/35/J/HS6/03992).

Files

Polski_Raport_Broczek_Skutki zdrowotne narażenia na upał.pdf

Files (681.0 kB)