# 010_ToegepasteCriteria

CritQuote:
De geografische ligging van het onderzoeksgebied, op een plateau op geringe afstand van water, zorgt er voor dat de potentiële sporen en artefacten zo ver kunnen teruggaan als de Steentijd.


CritQuote:
De bebouwing heeft zich steeds tot de noordelijke periferie van het projectgebied beperkt. Hierdoor is de kans op verstoring van het projectgebied relatief klein.


Criterium:
wijde omgeving leverde wel vondsten op vóór onderzoek


CritQuote:
type vondsten: verschillende sites met walgracht


CritQuote:
type vondsten: steentijd, metaaltijd en jonger


CritQuote:
In de top van het dekzand zijn geen sporen van bodemvorming meer aanwezig.


CritQuote:
Stromend water is niet aanwezig in de onmiddellijke nabijheid.


CritQuote:
Dit zijn respectievelijk natte lemige zandbodems zonder profiel en met mergelbijmenging en matig natte zandbodems met dikke antropogene humus A-horizont.


CritQuote:
De verwachting naar Steentijdsites is echter laag, maar kan nooit geheel worden uitgesloten.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toonde aan dat binnen het onderzoeksgebied weinig tot geen verstoring verwacht wordt en dat potentiële archeologische sporen en artefacten binnen het onderzoeksgebied zo ver kunnen teruggaan als de Steentijd.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied heeft lange tijd onder akkerland gelegen, wat mogelijk een (lichte) verstoring van het bodemarchief met zich mee bracht.


CritQuote:
Site(s) met grondsporen uit het neolithicum, metaaltijden, Romeinse periode, middeleeuwen en/of nieuwe tijden kunnen aanwezig zijn binnen het plangebied.


CritQuote:
Een verder vooronderzoek kan relevante kennisvermeerdering genereren voor Oosteeklo, waarover archeologisch nog zo goed als niks gekend is.


CritQuote:
In situ bewaring van eventuele artefacten-steentijdsites wordt niet verwacht, er zijn geen redenen om aan te nemen dat er afgedekte sedimenten voorkomen in het plangebied. …  Er zijn geen specifieke aanwijzingen dat het terrein een verhoogd potentieel heeft naar steentijdsites.


CritQuote:
Er hebben geen gekende diepgaande verstoringen plaatsgevonden op het plangebied, waardoor kan verondersteld worden dat eventueel aanwezige archeologische sites met grondsporen een goede bewaring zullen hebben.


CritQuote:
… het terrein is gelegen in een lagergelegen kom, …


CritQuote:
Volgorde onderzoek: aanvullend vooronderzoek met ingrepen in de bodem in de vorm van een proefputtenonderzoek


Criterium:
B horizont of overige bodemhorizonten bewaard

CritQuote:
Het bodemprofiel is goed intact en toont weinig sporen van erosie, wat de bewaring van vondstenconcentraties in het relatief dikke en goed bewaarde B-horizont mogelijk maakt.


Criterium:
geen nadere toelichting - oppervlaktewater

CritQuote:
De aanwezigheid van een alluviale vlakte bood toegang tot een bron van water nabij drogere hoger gelegen gronden .


CritQuote:
Deze reconstructie in grote lijnen van de ontwikkeling van het landschap waarin het projectgebied gesitueerd is toont aan de het een potentieel bezit naar archeologisch onderzoek naar quasi alle periode vanaf de steentijden.


CritQuote:
Ten tweede werd in de bodem van de opgevulde beekvallei een ontwikkelde bodem aangetroffen in de Tardiglaciale afzettingen.


CritQuote:
Hier vermelden we echter nogmaals de lokaal diepe antropogene verstoringen in de top van het projectgebied.


CritQuote:
Deze worden allemaal geïnterpreteerd als bijmenging uit de antropogene verstoring in de top van de bodem.


CritQuote:
Het potentieel tot het treffen van sporenvindplaatsen, gaande van het neolithicum tot heden blijft echter behouden.


CritQuote:
Samenvattend betekent dit dat er op basis van de resultaten van het verkennend booronderzoek geen directe indicaties zijn voor de aanwezigheid van steentijdvindplaatsen.


CritQuote:
Bij vijf boringen van deze 28 was het niet mogelijk een staalname uit voeren door de lokaal sterke bijmenging van bouwpuin in de top van de bodem.


CritQuote:
Op enkele recente sporen en leidingen na werden geen archeologisch relevantesporen aangetroffen.


CritQuote:
Hoewel niet met absolute zekerheid kan gesteld worden dat een archeologische site afwezig is binnen het plangebied, dient de verwachting op basis van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek als laag tot zeer laag te worden ingeschat.


CritQuote:
Dit zorgt er voor dat de relevante archeologische niveaus in meer of mindere mate verstoord geraakten.


CritQuote:
Het potentieel ten aanzien van archeologisch erfgoed is hier bijgevolg nagenoeg nihil.


CritQuote:
In dit deel van het projectgebied werden geen sporen van de oorspronkelijke bodemontwikkeling meer vastgesteld. De huidige bodem is van antropogene origine.


CritQuote:
… matig natte lemig zandbodem met sterk gevlekte, verbrokkelde textuur B horizont. … Door het steken van plaggen is doorgaans de originele bodemopbouw volledig verspit en zijn mogelijke steentijdsites niet langer meer in situ maar ex situ aanwezig.


CritQuote:
De geplande werken zijn misschien niet zo diepgaand, maar het slopen en vooral het nadien nivelleren zullen wel zo goed als de volledige oppervlakte van het plangebied bestrijken.


CritQuote:
Verder vooronderzoek zal ongetwijfeld een relevante kenniswinst opleveren, niet alleen voor wat betreft de ontwikkeling van het middeleeuwse gehucht, maar ook voor oudere periodes.


CritQuote:
Naar steentijden toe geldt er geen verhoogde verwachting voor het plangebied, …


CritQuote:
De nabijheid van waterlopen is gunstig …


Criterium:
afdekking door plaggenbodem of bolle akker zorgt voor betere bewaring

CritQuote:
De bewaring van oudere sites is afhankelijk van de mate waarin de begraven bodems opgenomen werden in de akkerlagen.


CritQuote:
… op de overgang van lager gelegen valleigronden en hoger gelegen ruggen.


CritQuote:
… maar er zijn in de omgeving meer gunstige locaties gelegen waardoor het potentieel voor steentijdvindplaatsen eerder als laag beschouwd wordt.


CritQuote:
Het projectgebied is landschappelijk vrij gunstig gelegen, …


CritQuote:
De impact van de toekomstige werken is dan ook eerder beperkt.


CritUni:
eerdere vondsten op aangrenzende percelen

Criterium:
aangrenzende percelen leverden wel vondsten op vóór onderzoek

CritQuote:
type vondsten: steentijd (vuurstenen artefacten) en jonger


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich vlak aan de westzijde van de Babillebeek, ….


CritQuote:
Het reliëf helt vanuit de Koestraat af naar de beek.


CritQuote:
Deze lage verwachting komt voort uit het feit dat boringen in een eerdere fase van de ontwikkeling net ten oosten van het projectgebied, en hierdoor dus ook dichter bij de beekvallei, geen paleobodem hebben opgeleverd.


CritQuote:
De terreinen van het projectgebied die vandaag de dag uit akkerland bestaan zijn wellicht nooit bebouwd geweest, eventuele archeologische sites zullen daar dus niet door bebouwing verstoord zijn.


Criterium:
wijde omgeving leverde geen vondsten op vóór onderzoek

CritQuote:
Ook heeft een opgraving van BAAC net ten noorden geen aanwijzingen voor steentijd opgeleverd.


CritQuote:
De huidige bebouwing heeft de ondergrond reeds deels verstoord.


CritQuote:
Aangezien voor dit park behoud voorop staat en de ingreep slechts zeer beperkt is, is hier geen bijkomend onderzoek noodzakelijk.


CritQuote:
een hoger gelegen zandrug nabij een waterloop


Criterium:
ongespecificeerd water (afstand in opm.)

CritQuote:
afstand (m): aangrenzend aan onderzoeksgebied


CritQuote:
kleine zone binnen onderzoekgebied (De enige uitzonderingen zijn de zone ter hoogte van de Rijstraat en de zone waar de oever van de Wolfputbeek wordt opgehoogd. Beide zones worden immers verwacht weinig kennisvermeerdering op te leveren.)


CritQuote:
Ondanks het feit dat de geplande werken geen volledige vernieling van het bodemarchief met zich meebrengen en eerder beperkt in omvang en diepte zijn, zullen de ingrepen toch een impact hebben op het bodemarchief.


CritQuote:
Het projectgebied heeft met andere woorden een groot potentieel op kenniswinst met betrekking tot de ontwikkeling van de middeleeuwse stad …


CritQuote:
… en gezien de vermoedelijk eerder beperkte aanwezigheid van recente verstoringen ...


CritQuote:
Uit de landschappelijke situering van het terrein blijkt immers dat het terrein in het verleden steeds nat was en gelegen is te midden van beekalluvium. Het terrein was hierdoor vermoedelijk te nat voor bewoning.


CritQuote:
Het archeologisch potentieel wordt voor het projectgebied voor alle perioden als laag ingeschat.


CritQuote:
… de meest ingrijpende bodemingrepen verspreid over het onderzoeksterrein zullen plaatsvinden ...


CritQuote:
… hoofdzakelijk in een zone die mogelijk reeds ten gevolge van de aanleg van de onderliggende parking geroerd/opgehoogd werd ...


CritQuote:
Verder zijn noch in de nabije omgeving noch in de ruime omgeving CAI locaties bekend die steentijdvondsten weergeven.


CritQuote:
gronden zonder of met een beperkte bodemontwikkeling


CritQuote:
de verwachting is dat vooral de gaafheid van eventuele archeologische resten uitstekend zal zijn.


CritQuote:
Deze begraven bodems bevinden zich eveneens op de topografisch hoger gelegen gebieden en genieten bijgevolg ook een voorkeur voor menselijke occupatie.


Criterium:
podzol of duidelijk ontwikkelde bodemhorizonten

CritQuote:
bovenste bewaarde horizont: A. (Hier zien we dan ook een duidelijke bodemontwikkeling. Binnen enkele boringen werd er een begraven of een podzolbodem aangetroffen.)


CritQuote:
Enkel de zone in de noordwestelijke hoek, waar het waterbassin voorzien wordt, zal tot een diepte van 1,85-2,53m uitgegraven worden.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van een steentijdsite is in deze zone dan ook reëel. … Naast steentijdsites kunnen sporensites niet uitgesloten worden.


CritQuote:
Ter hoogte van boring 5 gaat het mogelijk om de restanten van een veldoven …


Criterium:
plangebied leverde wel vondsten op vóór onderzoek

CritQuote:
Nabij boring 27 werden twee concentraties lithische artefacten aangetroffen in het verleden.


CritQuote:
Ter hoogte van boring 27 kon nog een goed bewaard profiel van een podzolbodem waargenomen worden. In andere gevallen gaat het vaak om een rest van een podzol of ACprofiel.


CritQuote:
… de verstoorde zone in het westen (boring 35-39) …


CritQuote:
Enkel de steunvoeten van de serre zullen voor een beperkte verstoring zorgen.


CritQuote:
Indien archeologische resten aanwezig zijn zullen deze dan ook niet geraakt worden en in situ bewaard blijven.


CritQuote:
De zone ten westen van de serre zal ca. 92 cm afgegraven worden. Deze zone is verstoord waardoor hier geen bijkomend onderzoek nodig is.


CritQuote:
Op een deel van deze zone werd nog een rest van een podzol aangetroffen.


CritQuote:
Een deel van de bodemhorizonten werden reeds opgenomen in de Ahorizont door landbewerking of verdwenen door erosieve processen.


CritQuote:
Bijkomend onderzoek wordt echter niet aanbevolen aangezien de kenniswinst waartoe dit zou leiden eerder beperkt zou zijn.


CritQuote:
De structuur uit de protohistorie lijkt een geïsoleerd fenomeen binnen het projectgebied …


CritQuote:
… en bovendien wordt de plattegrond deels verstoord door een greppel uit de late middeleeuwen / nieuwe tijd.


CritQuote:
Na de aftrek van de te behouden bomen, rest nog ca. 2 400m2 om te onderzoeken. Hiervan is reeds ca. 1 200m2 verstoord door de werken in november 2017.


CritQuote:
type vondsten: late middeleeuwen, verschillende sites met walgracht


CritQuote:
op een kleine zuidwest-noordoost georiënteerde zandrug, tussen de Korversbeek en de Broenbeek


CritQuote:
Dit impliceert een relatief éénduidige verticale stratigrafie waarbij eventueel aanwezig archeologische sporen zichtbaar zijn onder de teelaarde.


CritQuote:
Gelet deze gegevens is het potentieel op het plangebied inzake archeologisch erfgoed uit de Eerste Wereldoorlog aanzienlijk.


CritQuote:
Afgedekte, pleistocene leem of dekzanden zijn binnen het plangebied volledig geërodeerd door de meanderende, holocene beek Grote Nete.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van intacte vindplaatsen met bewoningsresten uit de periode Neolithicum tot de 20ste eeuw is volgens het bureauonderzoek zeer klein.


CritQuote:
Ondiepe, kwetsbare vondstcomplexen met vuursteenvindplaatsen zullen hierdoor in de onderzochte zones van het plangebied zeker niet meer intact zijn.


CritQuote:
Verder onderzoek zou weinig of geen kenniswinst opleveren.


CritQuote:
Het bureauonderzoek heeft aangetoond dat een deel van het terrein opgehoogd wordt. Gevolg: controle boringen.


CritQuote:
Op basis van bovenstaande controleboringen … Hierdoor is te concluderen dat het archeologisch niveau niet verstoord zal worden door de geplande werken en het mogelijk aanwezig archeologisch erfgoed in situ bewaard kan blijven.


CritQuote:
Cartografisch onderzoek heeft aangetoond dat er binnen het projectgebied geen bebouwing aanwezig is geweest.


CritQuote:
De (zuidelijke) zone die gebruikt wordt voor silo’s, is verstoord.


CritQuote:
Dit heeft plaatselijk mogelijk een negatieve impact gehad op de bewaring van eventueel aanwezige steentijd artefactensites, net als het lange gebruik van het terrein als akkerland.


CritQuote:
Aan de hand van historische kaarten en luchtfoto’s zijn op het terrein de resten van bijgebouwen te verwachten uit het laatste kwart van de 19de eeuw en de 20ste eeuw.


CritQuote:
de verwachting op resten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum momenteel nog laag ingeschaald.


CritQuote:
Verder is er wel een archeologische verwachting voor resten en/of sporen vanaf het Neolithicum tot en met de late middeleeuwen.


CritQuote:
mogelijk rekening gehouden moet worden met verstoringen die veroorzaakt zijn door de aanleg van de huidige bebouwing,verharding en veronderstelde nivelleringswerken en afgravingen (met name zuidzijde).


CritQuote:
Archeologisch onderzoek op deze site kan potentieel leiden tot een belangrijke kenniswinst met betrekking tot het ontstaan van deze vroege stadskern van Poperinge.


CritQuote:
Eigen verwoording: bodemprofiel onvoldoende bewaard


CritQuote:
Op basis van het historisch onderzoek en de archeologische voorkennis bestaat een kans op begraven archeologisch erfgoed.


CritQuote:
De meeste boringen onthullen een (ondiep bewaard) restant van een podzol.


CritQuote:
In twee boringen zijn verstoringen herkend, waarschijnlijk recent opgevulde grachten.


CritQuote:
In het vlak van de sleuven dagzoomt geen enkel archeologisch spoor.


CritQuote:
Zelfs indien er archeologische sporen aanwezig zijn op deze locatie, dan zal een archeologische site nooit in zijn totaliteit kunnen onderzocht worden …


CritQuote:
Kennisvermeerdering kan pas optreden indien aan de aangetroffen sporen en structuren een gedegen interpretatie kan gegeven worden en indien de site kan vergeleken worden met reeds gekende sites in de buurt.


CritQuote:
type vondsten: steentijd (losse vondsten) en jonger


CritQuote:
Het onderzoeksgebied bevat potentieel voor het aantreffen van (pre)historische vindplaatsen uit alle mogelijk periode vanaf de steentijd tot de nieuwste tijd, dit in de vorm van artefactenconcetraties en/of bodemsporen.


CritQuote:
Volgens	 de	 beschikbare	 historische	 kaarten	 uit	 de	 18de en	 19de eeuw	 blijft	 het	 terrein	 als	 onbebouwd	 geattesteerd	 waardoor	 er	 weinig	 tot	 geen	 structurele	 bodemverstoring	 heeft	 plaatsgevonden.


CritQuote:
Hier wordt een vervolgonderzoek geadviseerd in de vorm van landschappelijke proefputten  om na te gaan in hoeverre het terrein verstoord is, …


CritQuote:
… in het verleden werd afgegraven en vervolgens terug werd opgehoogd/aangevuld.


CritQuote:
Dit potentieel wordt echter laag tot matig ingeschat, aangezien het terrein te lijden heeft onder bodemerosie, voornamelijk in het noordelijke deel van het projectgebied.


CritQuote:
De bewaartoestand van vondsten zal matig zijn, …


CritQuote:
… het natuurlijke bodemprofiel in belangrijke mate verstoord en afgetopt is en dat nergens meer een restant van een humuspodzolbodem aanwezig is.


CritQuote:
Het eerder onverstoorde, rurale karakter van het leeuwendeel van de gronden binnen het projectgebied voorziet tevens in de mogelijkheid tot goed bewaarde sporen onder de huidige verstoring die werd teweeggebracht door de huidige verharding.


CritQuote:
Om dit potentieel te achterhalen … controleboringen uitgevoerd. Deze boringen echter toonden een zekere graad van verstoring mogelijks 50 jaar geleden veroorzaakt waarbij door archeologisch relevante lagen gereikt werd.


CritQuote:
Op restanten van een B-horizont na, zijn de sedimenten van de oorspronkelijke paleobodem (grotendeels) opgenomen in de bovengrond ten gevolge van agrarische activiteiten.


CritQuote:
Er is sprake van een relatief intense bodemverstoring in de westelijke helft van het terrein.


CritQuote:
Er zijn geen relevante archeologische sporen en/of vondstconcentraties aanwezig.


Criterium:
archeologisch niveau is afgedekt >geplande verstoringsdiepte (oorzaak in opm.)

CritQuote:
Uit de controle boringen die door ADEDE-bvba werden uitgevoerd blijkt dat een groot deel van het onderzoeksgebied opgehoogd is …


CritQuote:
Op basis van de gekende bronnen kan men besluiten dat voor het projectgebied archeologische verwachting mag naar voor worden geschoven, die zich voornamelijk situeert in de middeleeuwen en postmiddeleeuwen.


CritQuote:
Daarnaast is er geen speciale verwachting op Steentijd vondsten.


CritQuote:
De potentiële sporen kunnen zover teruggaan als de Steentijd.


CritQuote:
De oppervlaktes van de voorziene bouwzones (ca. 260m², 370m², 520m² en 610m²) zijn echter te klein voor sporenonderzoek en de zones liggen te verspreid over het terrein.


CritQuote:
Ter hoogte van de bestaande bebouwing is er verstoring van de bodem en het bodemarchief te verwachten.


CritQuote:
Ter plekke van alle boringen is door (sub)recente ploegwerkzaamheden geen sprake meer van een geheel intact pleistoceen niveau met een E- uitspoelingsshorizont. Alleen de Bts- en C-horizont zijn nog intact aanwezig.


CritQuote:
Niet aangetoond in de zeefmonsters … en er geen vuursteen is aangetoond.


CritQuote:
Mogelijk bevindt zich een latere prehistorische vindplaats binnen het plangebied (Neolithicum t/m IJzertijd en de Romeinse tijd).


CritQuote:
Een vuursteenvindplaats valt uit te sluiten op basis van het fijne boorgrid en de resultaten van de zeefvondsten. … Steentijd vindplaatsen worden hier niet meer verwacht, deze zullen zeker door de oude akkerlaag verploegd zijn. Kleine proefputjes hebben hierdoor hier geen toegevoegde waarde.


CritQuote:
Tijdens dit verkennende en karterende booronderzoek zijn wat indicatoren aangetroffen die wijzen op een archeologische vindplaats.


CritQuote:
Er werden geen archeologisch relevante sporen en ook geen vondstmateriaal aangetroffen.


CritQuote:
Het ontbreken van een uitlogingshorizont of enige andere vorm van profielontwikkeling in alle boringen wijst op een zekere verstoring in het plangebied. … oppervlakkige sporen en vondsten (zoals steentijdvondsten) zijn verdwenen of uit context gebracht.


CritQuote:
De ondiepe menselijke verstoring bewijzen dat het bodembestand in het plangebied relatief weinig aangetast is.


CritQuote:
afstand (m): … met zowel grotere als kleinere waterlopen in de omgeving …


CritQuote:
Een verder vooronderzoek kan relevante kennisvermeerdering genereren


CritQuote:
De gebouwen en steenslagverharding op het terrein zullen voor een beperkte bodemverstoring gezorgd hebben.


CritQuote:
Het plangebied kent wegens het gebrek aan archeologisch onderzoek in de regio een ongekende archeologische verwachting, maar de landschappelijke en historische kenmerken tonen aan dat het voorkomen van een archeologische site niet onwaarschijnlijk is.


CritQuote:
afstand (m): Gezien de ligging nabij rivieren en beken …


CritQuote:
Gezien de archeologische verwachting voor het aantreffen van resten voor de periode van het laat paleolithicum tot en met de Romeinse periode …


CritQuote:
In veel boringen zijn resten van podzolbodems aangetroffen onder de A-horizont.


CritQuote:
In totaal hebben 4 boorpunten een steentijdartefact opgeleverd.


CritQuote:
De boringen hebben slechts 2 artefacten opgeleverd (boringen 57 & 87). Dit is te weinig om te spreken van een intacte steentijdsite.


CritQuote:
Daarnaast bleek de bewaringstoestand van de sporen ook erg slecht door erosieprocessen. Dit impliceert ook dat er mogelijk sporen van historische activiteit geheel verdwenen zijn.


CritQuote:
aantal indicatoren:De densiteit van de sporen was erg laag waardoor het erg onwaarschijnlijk geacht werd dat er een bewaarde site aanwezig zou zijn.


CritQuote:
het terrein in een recent verleden geëgaliseerd


CritQuote:
De verwachting bestaat wel uit het aantreffen van een neolithische site, maar deze sites worden eerder gekenmerkt door grondsporen …


CritQuote:
afstand (m): bevindt zich in de buurt van verschillende waterlopen


CritQuote:
Enkel in een zone van ca. 656 m² worden momenteel geen werken gepland. Deze zone is later te ontwikkelen.


CritQuote:
… onvoldoende potentieel op kennisvermeerdering in om de uitvoering ervan te verantwoorden


CritQuote:
Op basis van het uitgevoerde landschappelijke booronderzoek kunnen we de aanwezigheid van een B horizont ontkrachten.


CritQuote:
Waardevolle archeologische sporen kunnen wel nog aanwezig zijn op het terrein.


Criterium:
methode ongeschikt of minder geschikt dan andere methode

CritQuote:
Methodologisch probleem = voor de verwachte vindplaatsen van landbouwers levert booronderzoek meestal geen bevredigende resultaten, zeker niet in het lössgebied, omdat zelf onder verstoorde lagen zich nog sporen kunnen bevinden (landschappelijk), …


CritQuote:
hetgeen toch wijst op enige verstoring van de ondergrond


CritQuote:
het potentieel op kenniswinst aan deze zijde van de Zenne


CritQuote:
het potentieel als middelmatig tot hoog wordt ingeschat / steentijd en jonger


CritQuote:
het potentieel als middelmatig tot hoog wordt ingeschat


CritQuote:
een zone van 1290 m² die reeds gesaneerd werd en waarbij men reeds tot 2m diepte heeft uitgegraven


CritQuote:
Geen verwachting steentijd = … gelet de huidige toestand van het terrein is er echter geen verwachting inzake gunstige bewaringsomstandigheden m.b.t. artefactenconcentraties


CritQuote:
Concreet is er een beduidende trefkans ter hoogte van het plangebied inzake grondvaste archeologische resten.


CritQuote:
afstand (m): Circa 250 m ten zuiden van het plangebied ligt het alluvium van de Leie.


CritQuote:
Aangezien het aanwezige complex ... reeds gesloopt worden is niet duidelijk wat hiervan de impact zal zijn op het bodemarchief. Teneinde de gaafheid ervan te evalueren is een landschappelijk bodemonderzoek na het afwerken van de sloopwerken noodzakelijk.


Criterium:
bekende site aanwezig  binnen ingrepen/ plangebied

CritQuote:
Binnen het plangebied zelf is er één archeologische waarde bekend, daterend uit de Steentijd. De CAIlocatie is niet nader gedetermineerd maar wordt beschreven als een zone met prehistorische occupatiesporen (CAI-locatie 950920).


CritQuote:
Echter door de impact van de bebouwing kunnen deze sporen potentieel verstoord geraakt zijn.


CritQuote:
Dit betekent dat het terrein nog steeds potentieel kent voor de aanwezigheid van waardevolle archeologische sporen.


CritQuote:
Vanwege de beperkte dikte van de Ap-horizont, tussen 10 en 45 cm volgens de boorresultaten uit de directe omgeving, zal het archeologisch niveau hier volledig verstoord zijn.


CritQuote:
De mogelijk niet-verstoorde zone, ongeveer 2059 m², is opgedeeld in vijf delen. Vier hiervan zijn erg beperkt in oppervlakte waardoor hier geen verder archeologisch vervolgonderzoek geadviseerd wordt.


CritQuote:
Landschappelijk onderzoek in functie van steentijdpotentieel lijkt niet aangewezen vanwege de reeds beschikbare resultaten van de projectgebieden Mijnpark Fase 2, TIKB en LAB2FAB.


CritQuote:
criterium op basis van de resultaten van de proefsleuven op twee projectlocaties ten zuiden van het huidige onderzoeksgebied


CritQuote:
Wat de gaafheid en conservering betreft van kampementen van jager-verzamelaars betreft worden deze als relatief slecht ingeschat.


CritQuote:
Wat de gaafheid en conservering betreft van nederzettingen en/of begravingen van landbouwers betreft wordt deze goed tot matig ingeschat.


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek kwam naar voren dat er zich geen kenmerken van bodemvorming bewaard zijn gebleven.


CritQuote:
Nabij de af te breken stallen is eerder sprake van een verstoring van 65 - 70 cm dik waarbij het moedermateriaal 35 à 40 cm is afgegraven.


CritQuote:
Gezien de afwezigheid van archeologisch waardevolle én behoudenwaardige vindplaatsen wordt een vervolgonderzoek (opgraving) niet noodzakelijk geacht.


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek heeft uitgewezen dat de bodemopbouw in het plangebied relatief onverstoord is.


CritQuote:
De overige 13 artefacten (twaalf chips en een geretoucheerd afslagfragment), afkomstig van 11 boorlocaties …


CritQuote:
Er mag m.a.w. van worden uitgegaan dat de aanwezige vuursteenclusters slechts in beperkte mate zijn aangetast door latere landbouwactiviteiten.


CritQuote:
Tenslotte heeft het waarderend archeologisch booronderzoek de relatief gave bodemopbouw (Ap-B(ts)-C) bevestigd.


CritQuote:
Tijdens het waarderend archeologisch booronderzoek zijn zeven bijkomende vuursteenartefacten ingezameld afkomstig uit zes boorlocaties.


CritQuote:
Daarnaast zouden de geplande bodemingrepen het aanwezige steentijdpatrimonium voorlopig maar minimaal verstoren.


CritQuote:
Aangezien nergens vijf of meer vondsten werden aangetroffen in een enkel niveau van een individueel testvak kan, zoals reeds aangegeven, niet gesproken worden over vondstconcentraties.


CritQuote:
Verschillende van de aangetroffen sporen waren eerder matig tot slecht bewaard, …


CritQuote:
Het terrein is gelegen op een heuvelrug, in de nabijheid van de Schelde en tussen twee beeklopen


CritQuote:
… nooit grootschalige bouwwerkzaamheden uitgevoerd, waardoor er geen structurele verstoring van de ondergrond (archeologisch relevant niveau onder de ploeglaag) wordt verwacht


CritQuote:
… een antropogene bovengrond (ploeglaag) heeft gevormd. … het pleistoceen paleo-loopvlak en de eventueel hiermee geassocieerde artefacten(concentraties) in zekere mate zullen zijn aangetast


CritQuote:
… eventueel aanwezig erfgoed al over de hele oppervlakte deels verstoord is door de bestaande riolering en leidingen …


CritQuote:
Historisch en cartografisch onderzoek wijzen op een ruraal kader van het plangebied.


CritQuote:
Colluvium aanwezig = Tegen de noordoostelijke grens van het plangebied geeft de bodemkaart een strook weer waar colluvium aanwezig is.


CritQuote:
Echter is het onderzoeksgebied, dat deel uitmaakt van een groter industrieterrein in ontwikkeling, reeds bouwrijp gemaakt en genivelleerd.


CritQuote:
Er zijn tevens geen sporen aanwezig van een mogelijks colluviaal dek.


CritQuote:
Uit het booronderzoek blijkt dat de nivellering een grote impact heeft gehad op het bodemarchief. Zo is er onder het nivelleringspakket enkel een Cg horizont aanwezig zonder enig spoor van de oorspronkelijke A en/of B horizont.


CritQuote:
Recent werden alle fabrieksgebouwen afgebroken en vond er een sanering plaats op een deel van het terrein. … Controleboringen hebben echter aangetoond dat het plangebied ernstig en diepgaand verstoord is.


CritQuote:
Gelet de afstand tot de dichtstbijzijnde waterloop is er geen verhoogde verwachting inzake menselijke aanwezigheid tijdens het mesolithicum.


CritQuote:
... is er een aanzienlijke trefkans inzake archeologische erfgoed ter hoogte van het plangebied. De verwachting bestaat uit klassieke sporenarcheologie waarbij eventueel aanwezig erfgoed zichtbaar is onder de bouwvoor.


CritQuote:
Historisch en cartografisch onderzoek wijst op een ruraal karakter van het plangebied en de omgeving.


CritQuote:
De hoger gelegen, goed gedraineerde en makkelijk bewerkbare gronden moeten een aanzienlijke aantrekkingskracht gehad hebben op vroege landbouwgemeenschappen in de omgeving.


CritQuote:
Hiertegenover staat dat de bodem wel voldoende gaaf bewaard is om verder vooronderzoek naar (proto-) historische sites uit te voeren.


CritQuote:
De kosten voor de uitvoer van een aanvullend vooronderzoek naar prehistorische artefactensites wegen dan ook niet op tegen de baten ervan.


CritQuote:
Dit maakt dat indien een prehistorische artefactensite op het terrein aanwezig was, deze volledig vergraven is en hierdoor over een zeer laag kennispotentieel beschikt.


CritQuote:
De oorspronkelijk bodem, een podzol, werd slechts op één plaats aangetroffen namelijk in het zuiden van het onderzoeksgebied (Afb. 22a). Deze bleek echter geroerd te zijn, vermoedelijk ten gevolge van de bouw van de Stedelijke Academie. …


CritQuote:
Aangezien de landindeling cartografisch is gekend, is de kenniswinst bij vervolgonderzoek minimaal.


CritQuote:
… bevindt de Molse Nete zich op een te grote afstand waardoor de verwachting van steentijdvondsten laag is.


CritQuote:
Plaggenbodem … Doordat er een dikke cultuurlaag werd aangebracht, is het eventuele onderliggende archeologisch erfgoed in en op de natuurlijke bodem beter bewaard gebleven tegen huidige antropogene invloeden.


CritQuote:
… bijgevolg een hoge potentiële archeologische waarde aan het terrein toegeschreven worden voor de metaaltijden, en een matige waarde voor de Romeinse periode en middeleeuwen.


CritQuote:
Plaggenbodem … Eronder kan een podzol of een B horizont met verbrokkelde textuur aanwezig zijn. bovenste bewaarde horizont:


CritQuote:
De huidige bebouwing en verharding op het terrein heeft reeds voor een zekere verstoring van de bovenste bodemlagen gezorgd. (oostelijk deel van plangebied)


CritQuote:
type vondsten: één losse steentijd vondst en jonger


CritQuote:
Daarnaast wordt de ondergrond ter hoogte van het zuidelijke gedeelte van het plangebied pas in een tweede fase verstoord door toekomstige werken (niet opgenomen in huidige stedenbouwkundige aanvraag / archeologienota).


CritQuote:
afstand (m): in de onmiddellijke omgeving van meerderen beken


CritQuote:
Het onbebouwde deel van het plangebied en de zones onder de verharding kunnen mogelijk nog intacte archeologische waarden bevatten en kunnen dan ook eerder een middelhoge archeologische waarde toegeschreven worden.


CritQuote:
Verder archeologisch vooronderzoek is noodzakelijk om het potentieel op kennisvermeerdering te bepalen.


CritQuote:
Het bodembestand van het projectgebied is op verschillende plaatsen verstoord door ingrepen in het landschap in 20e en 21e eeuw. … doch de exacte impact op het archeologisch archief is niet duidelijk.


CritQuote:
Gezien de duidelijke diepe afgraving en/of ophoging in het plangebied is de top van de oorspronkelijke bodem samen met een deel van de moederbodem weggegraven.


CritQuote:
de alluviale gebieden waarin het onderzoeksgebied zich bevindt zijn ongunstig voor menselijke activiteiten zoals bewoning, begraving, … Dit sluit de aanwezigheid van sporen en structuren echter niet a priori uit.


CritQuote:
De geplande werkzaamheden zullen de nog bewaarde delen van het bodemarchief verstoren. Deze bewaarde delen bedragen echter slechts 41,5% van het onderzoeksgebied, wat neerkomt op een relatief kleine en versnipperde oppervlakte.


CritQuote:
Bijgevolg werd met aantoonbare zekerheid bewezen dat vervolgonderzoek niet zal leiden tot nuttige kenniswinst.


CritQuote:
… voormalig akkerland, dat zwaar verstoord is door de aanleg van een buitenopslagplaats (minstens 80 centimeter diep verstoord) en het uitgraven van een vijver in de jaren ‘90 van de 20e eeuw.


CritQuote:
type vondsten: Romeins en jonger. Maar toch schrijven ze dit: Daarenboven zijn in de nabije omgeving geen gekende archeologische waarden aanwezig die relevante onderzoeksvragen kunnen opleveren.


CritQuote:
We verwachten bijgevolg een goed bewaard bodemarchief.


CritQuote:
In drie boringen werd een B-horizont vastgesteld. In één boring werd zelfs een volledige podzolbodem (A-, E-, B-horizont) geregistreerd.


CritQuote:
Dit betekent dat het volledige terrein nog potentieel kent voor de aanwezigheid van waardevolle archeologische sporen.


CritQuote:
Bijkomend archeologisch onderzoek houdt onvoldoende potentieel op kennisvermeerdering in om de kosten van bijkomend archeologisch onderzoek te rechtvaardigen.


CritQuote:
Het bodemprofiel bestaat hier doorgaans uit een gehomogeniseerde ploeglaag (Ap-laag) boven een structuur B-horizont.


CritQuote:
Uit het landschappelijk bodemonderzoek bleek immers wel dat overal nog een potentieel archeologisch niveau bewaard is gebleven onder de huidige bodem waar mogelijk aanwezige archeologische sites zich kunnen manifesteren.


CritQuote:
Nergens werd in één van de bodemprofielen een bewaard oud loopoppervlak aangetroffen die een goede bewaring zou kunnen leveren voor eventueel aanwezige steentijdartefacten vindplaatsen.


CritQuote:
In het kader van eventuele vindplaatsen van steentijdvondstenconcentraties is de kans zeer laag voor dit projectgebied.


CritQuote:
Verder blijkt eveneens dat de top van de bodem een vlakdekkende antropogene homogenisatie heeft ondergaan die een verstoring achterlaat tot een diepte van ca. 30 tot 40 cm.


CritQuote:
Het proefsleuvenonderzoek leverde geen relevante archeologische indicatoren op.


CritQuote:
Een Abp-bodem is een droge leembodem zonder profiel. Deze komen voor in colluviale droge leemdepressies.


CritQuote:
Steentijd = De kans op het aantreffen van vroegere vondstenniveaus uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum wordt laag ingeschat op basis van de erosiegevoeligheid van het plangebied.


CritQuote:
… echter ligt het plangebied niet binnen de gradiëntzone van 250 m


CritQuote:
De zandweg zou reeds een verstoring hebben meegebracht van 50 cm –mv.


CritQuote:
Het projectgebied situeert zich langs een historisch belangrijke verkeersader tussen Brabant en Dendermonde.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied bevindt zich te Denderbelle op een ietwat hoger gelegen, droge zandleembodem op de rand van de Dendervallei.


CritQuote:
De reeds aanwezige verstoring, van ongekende diepte, beperkt zich tot de fundering van het stalgebouw op het noordelijk gedeelte van het plangebied [Fig. 15].


CritQuote:
Onder de ploeglaag die zich overal in de top van de bodem bevindt, is een Bh-horizont ontwikkeld die de ploeglaag van de moederbodem scheidt.


CritQuote:
Steentijd = Nergens werd in één van de bodemprofielen een bewaard oud loopoppervlak of bodem aangetroffen die een goede bewaring zou kunnen leveren voor eventueel aanwezige steentijdartefacten vindplaatsen.


CritQuote:
Anderzijds staat niets recentere sporenvindplaatsen in de weg.


CritQuote:
In deze zone wordt een ernstige aantasting van het bodemarchief verwacht op basis van de bodemingrepen die hier in het verleden reeds plaatsgevonden hebben.


CritQuote:
We verwachten namelijk op basis van de gebruiksevolutie van het terrein … dat het bodemarchief in deze zone reeds in belangrijke mate geroerd is.


CritQuote:
type vondsten: steentijd en jonger = Gekende archeologische waarden bevinden zich al op vrij grote afstand tot het onderzoeksgebied.


CritQuote:
… dit zijn zwakke en matige gleyige grond op zandleem zonder profielontwikkeling


CritQuote:
De constructie van deze garageboxen kan eventueel een impact gehad hebben op het bodemarchief.


CritQuote:
De huidige bebouwing zal de ondergrond deels verstoord hebben.


CritQuote:
De omgeving van het plangebied, op de overgang van een beekdal naar een heuvelrug (Figuur 23), zal gedurende heel de menselijke geschiedenis een aantrekkelijke regio geweest zijn.


CritQuote:
grotendeels onverstoord lijkt te zijn, afgezien van waar het tennisterrein aangelegd werd


CritQuote:
afstand (m): verse waterbronnen in de nabijheid


CritQuote:
… de kans op relevante kenniswinst zeer klein tot onbestaand geacht.


CritQuote:
steentijd en jonger. … een hoge verwachting maar een lage trefkans toegekend voor vuursteenvindplaatsen.


CritQuote:
Daarbij komt dat de verstoringsbreedte zeer beperkt is en verder onderzoek hier niet zou opwegen tegen de kosten ervan.


CritQuote:
Een deel van het tracé is echter reeds diepgaand verstoord door de huidige riolering en in minder ingrijpende wijze door de aanleg van de huidige wegkoffer.


CritQuote:
Uitzondering hierop … tracé … parochiekerk … . Ondanks de smalle werkzone kunnen er graven aangetroffen worden, die op zich reeds een grote informatiewaarde hebben en binnen een bredere context geplaatst kunnen worden.


CritQuote:
afstand (m): In de omgeving van het terrein zijn verschillende beken (o.a. de Schansbeek en de Helderbeek) aanwezig die behoren tot het Demerbekken.


CritQuote:
Het projectgebied situeert zich op een zuidwestelijke flank van een heuvel.


CritQuote:
In de archeologische literatuur/CAI ontbreken dergelijke vindplaatsen in een ruime omgeving van het projectgebied en zijn er geen (paleo)landschappelijke gradiëntzones … aanwezig die het potentieel voor de aanwezigheid van steentijdsites … verhoogt.


CritQuote:
… het terrein steeds in een landelijk gebied (akkerland en weiland) was gelegen.


CritQuote:
... niet efficiënt en zinvol een landschappelijk booronderzoek uit te voeren. … De onderzoeksvragen die beantwoord kunnen worden aan de hand van een landschappelijk booronderzoek, kunnen in dit geval ook beantwoord worden na een proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
in een regio waar geen relevante archeologische waarden bekend zijn. … hier weinig of geen structurele archeologische interventies zijn gebeurd in het verleden.


CritQuote:
De meerdere vondsten vanaf de Steentijden in de directe omgeving kunnen een mogelijkheid op kennisvermeerdering over deze periode aantonen


CritQuote:
Volgens de bodemkaart is het volledige projectgebied als OB (bebouwde zone) gekarteerd, maar het aantonen van een algemene ingreep in de bodem kan met dit bureauonderzoek niet ingeschat worden.


CritQuote:
Het gebouw vertegenwoordigt een mogelijke verstoring van ongeveer 300 m².


CritQuote:
… de zone van de wegenis al voor het grootste deel zal verstoord zijn door de aanleg van de huidige wegenis en rioleringen. Daar worden bijgevolg geen archeologische resten meer verwacht.


CritQuote:
… kunnen prehistorische resten verwacht worden omdat dit vanuit topografisch oogpunt een interessante zone is voor prehistorische bewoning.


CritQuote:
Er is niets van de natuurlijke bodem bewaard en er werden enkel moedermateriaalhorizonten aangetroffen, die nog zich steeds in situ bevonden.


CritQuote:
Gezien zich onder de bestaande verstoring geen relevante archeologische lagen bevinden, kan gesteld worden dat de toekomstige bodemingreep geen archeologische waarde zal verstoren.


CritQuote:
Rekening houdend met de verstoringsdiepte opgenomen in de uitgevoerde boringen wordt het archeologisch potentieel van het plangebied beschouwd als zeer laag, … geen onroerende structuren in de vorm van sporen kunnen verwacht worden …


CritQuote:
Op basis van het uitgevoerd onderzoek kan met zekerheid worden vastgesteld, dat het terrein diepverstoord is (Figuur 4). … Er is niets van de natuurlijke bodem bewaard …


CritQuote:
steentijd = Er is geen verwachting inzake gunstige bewaringscondities met betrekking tot artefactenconcentraties.


CritQuote:
Cartografische bronnen weerspiegelen het rurale karakter van het plangebied. De Ferrariskaart kleurt het plangebied integraal in als akkerland.


CritQuote:
sporenarcheologie = Concreet is er ter hoogte van het plangebied een generieke verwachting naar de aanwezigheid van archeologisch erfgoed in de vorm van sporenarcheologie.


CritQuote:
Landschappelijk gezien is Meulebeke gelegen in de zandleemstreek, op een uitloper van het plateau van Tielt.


CritQuote:
In de oostelijke zone situeert zich bebouwing (ca. 310 m²) en bijhorende verharding (ca. 350 m²).


CritQuote:
type vondsten: steentijd en jonger, hoewel ze schrijven = De gekende waarden in de ruime omgeving betreffen in hoofdzaak hoeves met walgracht


CritQuote:
Het plangebied bevindt zich op de helling van een uitloper van een zandleemrug.


CritQuote:
De aanwezigheid van B-horizonten in een bodemprofiel is een duidelijke aanwijzing dat de oorspronkelijke bodemopbouw voor een deel intact is en daarmee nog steeds kansrijk is voor het aantreffen van archeologische resten.


CritQuote:
afstand (m): De dichtstbijzijnde waterloop bevindt zich op ca. 1,2 km. … De afstand tot waterlopen in de omgeving is vrij groot.


CritQuote:
Hierdoor is het potentieel op resten uit de steentijd eerder laag, …


CritQuote:
Landschappelijk ligt het op de noordelijke uitloper van de Boomse Cuesta, een landschappelijke zone die interessant was voor de mens in het verleden om zich te vestigen.


CritQuote:
Het terrein lijkt vooral archeologisch potentieel te kennen met betrekking tot de metaaltijden en de middeleeuwen.


CritQuote:
in het begin van de jaren ’70 van de 20ste eeuw wordt het projectgebied sterk bebouwd en wordt het terrein vermoedelijk verder opgehoogd.


CritQuote:
De kans is reëel dat er nog waardevolle archeologische sporen aanwezig zijn in het onderzoeksgebied.


CritQuote:
Beperkte gaafheid van bodem = Deze verschillen zitten vooral in de aan- of afwezigheid van resten van een E- en een B-horizont en dus resten van een bewaarde paleobodem. Deze horizonten werden enkel in het noorden van het terrein vastgesteld.


CritQuote:
Hoewel er geen bodemvorming waargenomen werd in de profielen, kunnen doorheen het pakket vindplaatsen daterend vanaf de bronstijd voorkomen. Oude loopvlakken kunnen verspoeld of weggeërodeerd zijn in het verleden.


CritQuote:
bronstijd en jonger = Het bovenste alluviumpakket C1 (vanaf – 0,5 mmv), dat in het volledige projectgebied voorkwam, bestaat uit overstromingssedimenten daterend vanaf de midden-bronstijd (C1, vanaf ca. 4000 BP).


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek heeft aangetoond dat de bodem in het onderzoeksgebied grotendeels intact is. Enkel in het oosten ter hoogte van de bebouwing is het natuurlijk bodemprofiel tot op zekere diepte verstoord.


CritQuote:
steentijd = Eventueel archeologische resten in niveau 2 en 3 zullen bijgevolg vnl. dateren uit het midden-neolithicum. … kan het onderste niveau (niveau 3), … vindplaatsen bevatten die dateren vanaf het mesolithicum.


CritQuote:
Dit is niet geheel verwonderlijk in het ligt van de locatie op de flank van een zandrug die tot ruim in de Romeinse tijd de grens vormde tussen droger land in het zuiden en ten dele bevaarbare wetlands in het noorden.


CritQuote:
Op basis van topografische, landschappelijke en geologische kenmerken van het plangebied, een licht hellend terrein op de grens tussen de subcuesta van het Land van Waas en de Scheldepolders, nabij een mogelijke getijdengeul, is de kans op steentijd niet onbestaande.


CritQuote:
het potentieel op kennisvermeerdering relatief hoog ligt, zeker voor de periode vanaf de metaaltijden tot en met de middeleeuwen en mogelijk zelfs de steentijd, is verder archeologisch vooronderzoek een noodzaak.


CritQuote:
Het resterende deel van het plangebied werd
een lage verwachting toegeschreven vanwege de relatief natte condities in het beekdal gedurende
langere periode tijdens het Holoceen, vanwege de plaatselijke erosie die met name binnen de
contouren van het fluvioperiglaciale dal heeft opgetreden en door de grootschalige verstoringen die
de begraven bodems hebben afgetopt (Plan 1).


CritQuote:
Voor het gebied met een middelhoge tot hoge archeologische verwachting wordt geadviseerd de bodemverstorende werken te beperken tot maximaal 35 cm –mv.51 Indien dit niet mogelijk is, adviseert BAAC een vervolgonderzoek uit te voeren in de vorm van een proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van archeologische resten uit de steentijd op de beekhellingen kan gehandhaafd blijven op een middelhoge verwachting.


CritQuote:
Er werden tijdens het proefsleuvenonderzoek (2017K190) geen relevante sporen en vondsten
aangetroffen.


CritQuote:
… is de archeologische verwachting nihil te noemen.


CritQuote:
De aanleg van het huidige RWZI heeft reeds gezorgd voor een hoge mate van verstoring.


CritQuote:
Boringen op deze locatie wezen uit dat de bouwvoor minimaal 90cm dik is terwijl de geplande werken tot -40cm diep gaan


CritQuote:
Het archeologisch potentieel is hoog op basis van een landschappelijk, archeologische en cartografische analyse.


CritQuote:
Hierdoor worden binnen het plangebied ook geen intacte, goed bewaarde resten uit de prehistorie meer verwacht en kan de archeologische verwachting voor alle perioden in het gehele plangebied worden bijgesteld naar laag.


CritQuote:
Uit de boringen blijkt ook dat het natuurlijk bodemprofiel in belangrijke mate verstoord en afgetopt is en dat nergens meer een restant van een humuspodzol aanwezig is.


CritQuote:
Resten uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum bevinden zich doorgaans aan of direct onder het
oorspronkelijke oppervlak. Onder humeuze ophogingen of een plaggendek kunnen deze nog redelijk intact
zijn. Hierin of onder kunnen eveneens sporenniveaus vanaf het Neolithicum verborgen liggen, hoewel men
in deze perioden mogelijk meer noordoostelijk heeft gewoond, rond de Balenberg.


CritQuote:
Daarmee leidt het bureauonderzoek tot een algemene verwachting voor alle archeologische perioden vanaf
het Laat-Paleolithicum tot en met de Nieuwe tijd.


CritQuote:
Niettemin ligt het gebied naar
verwachting in een zone met een zeker archeologisch potentieel, een iets hogere landschapszone tussen
lagere delen met waterlopen. De aanwezige dikke ophogingslaag of plaggendek in het zuidelijke deel van
het plangebied kan archeologische sporen afdekken waardoor deze niet of nauwelijks verstoord zijn door
latere activiteiten op het terrein.


CritQuote:
Indien het vooronderzoek zonder ingreep in de bodem aantoont dat binnen het gebied intacte afzettingen
voorkomen en een archeologische potentie bestaat voor vuursteenvindplaatsen, wordt geopteerd voor
aanvullend onderzoek in de vorm een verkennend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
Indien tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek een vuursteenvindplaats vastgesteld wordt,
vindt aanvullend onderzoek plaats door middel van een waarderend archeologisch booronderzoek en/of
een proefputtenonderzoek.


CritQuote:
Regionale waterlopen bevinden zich in de omgeving.


CritQuote:
Ten gevolge van de paleolandschappelijke ligging en de gekende archeologische waarden in de directe nabijheid is de kans op het aantreffen van steentijdsites en/of – vondsten reëel.


CritQuote:
Dit gebied wordt een hoge archeologische verwachting toegekend.


CritQuote:
Algemene paleolandschappelijke ligging: het terrein ligt op een hoger gelegen zandrug, die het overgangsgebied is van de Noordzeepolders en de meer inlandse zandgronden. Regionale waterlopen bevinden zich in de omgeving.


CritQuote:
gebied gelegen op de overgang van droge leemgronden met textuur B-horizont naar natte leemgronden zonder profielvorming, waardoor hier sprake kan zijn van een begraven bodem


CritQuote:
indien bij het proefsleuvenonderzoek (wordt wel geadviseerd) toch lokaal enig
potentieel aan steentijd naar boven komt, dan dient dit verder onderzocht en kan men indien
nodig lokaal overgaan tot archeologische boringen


CritQuote:
Met betrekking tot oudste periodes (neolithicum tot middeleeuwen) lage tot onbestaande verwachting op aantreffen van nederzettingsporen, wel puntlocaties (cf. beekdalarcheologie)


CritQuote:
Historische ingrepen of verstoringen zijn niet gekend.


CritQuote:
in de jaren ’70 opgehoogd … Het gaat om een pakket van ca. 4,5-6,5 m die op het oorspronkelijke landschap kwam te liggen.


CritQuote:
Gezien de toekomstige bodemingreep slechts beperkt en lokaal dieper gaat dan deze ophoging …


CritQuote:
Aanvankelijk was er een polderlandschap aanwezig waarbij de kans op goede bewaring van archeologische sites reëel is.


CritQuote:
afstand (m): in de dichte nabijheid (ca. 250 meter) van een waterloop


CritQuote:
Onder de A-horizont is een verbrokkelde B-horizont aanwezig.


CritQuote:
steentijd = De trefkans op steentijdconcentraties is eerder laag omwille van de bodemopbouw van het terrein.


CritQuote:
… op een zeer gunstige landschappelijke locatie en ook de bodemopbouw leent zich goed voor bewoning of antropogene occupatie.


CritQuote:
eigen bewoording: heraanleg gehele aanwezige infrasturctuur


CritQuote:
… de waargenomen bodemopbouw in het onderzoeksgebied gekenmerkt kan worden als een ophogingspakket, grotendeels bestaande uit schoon ophogingszand.


CritQuote:
… een relatief klein oppervlak (circa 19 m²) wat verstoord wordt.


CritQuote:
… onderzoeksgebied … dat gesitueerd is in de historische dorpskern van Burcht.


CritQuote:
de aanwezigheid van een waterloop ontbreekt en er werden geen steentijd vondsten in de nabije omgeving gedaan.


CritQuote:
… het onderzoeksgebied verstoord is bij de constructie van woningen en handelsruimtes vanaf de helft van de 20ste eeuw.


CritQuote:
… het projectgebied in de jaren ’70 opgehoogd werd met het materiaal uit de toen aangelegde dokken.


CritQuote:
… maar gezien het onverstoorde karakter van het projectgebied er wel een potentieel op kenniswinst is.


CritQuote:
… steentijdvondsten ten zuiden van het projectgebied bevinden, kan men hier toch geen specifieke verwachting naar voorschuiven betreffende Steentijdartefactsites. De gekende steentijdwaarden bevinden zich namelijk hoger gelegen in het landschap


CritQuote:
Historische kaarten tonen aan dat het projectgebied nooit bebouwd is geweest en in gebruik was als weideland of landbouwgrond. Dit laat mogelijks een goede bewaring naar grondsporen vermoeden.


CritQuote:
De bestaande bronnen wijzen voornamelijk naar een archeologisch potentieel vanaf de middeleeuwen wanneer de Vlassenbroekse polder ingedijkt wordt.


CritQuote:
… het projectgebied gesitueerd is in een lager gelegen deel van het landschap nabij de Schelde.


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich op de rand van de Vlassenbroekse polder, waar zich tijdens het Holoceen een broek vormde … een laaggelegen gebied dat regelmatig overstroomt


CritQuote:
… is de oorspronkelijke bodem bewaard en komt een begraven E-horizont en/of een begraven textuur B-horizont voor.


CritQuote:
De oorspronkelijk bodem was zo goed als overal onder het plaggendek aanwezig.


CritQuote:
Dit maakt ook dat de kans op bewaring van een eventueel aanwezige prehistorische site groot is. Ook eventueel aanwezige archeologische bodemsporen zouden daarom goed bewaard zijn.


CritQuote:
Hier is de kans op het aantreffen van een prehistorische site miniem.


CritQuote:
Enkel in het centrale gedeelte van het onderzoeksterrein, met een totale oppervlakte van ca. 0,5 ha, komen verstoorde bodems (Afb. 20, grijs) voor.


CritQuote:
Op een deel van het plangebied zal een nieuwe wegenis aangelegd worden, waarbij de impact van de werken beperkt blijft.


CritQuote:
afstand (m): Enkel in het oosten stroomt een beekje.


CritQuote:
Steentijd en jonger = Voor vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars werd een middelhoge tot hoge trefkans toegekend voor het oostelijke deel van het plangebied.


CritQuote:
… omwille van de aard van de werken, en het maatschappelijk belang van de vlotte voortgang van de werken, is een archeologisch traject onmogelijk in te passen. … Het is civiel-technisch en maatschappelijk oorzakelijk niet mogelijk …


CritQuote:
Echter wordt er een lage gaafheid verwacht.


CritQuote:
Tot slot zijn voornamelijk zone 2 en 3 gesitueerd in een matig tot hoog erosiegevoelig gebied.


CritQuote:
Dit eolische leempakket kan mogelijke archeologische sporen en/of relevante paleobodems afdekken en een goede bewaringstoestand teweegbrengen.


CritQuote:
Dergelijke droge gronden in de buurt van een waterloop kan het plangebied aantrekkelijk hebben gemaakt voor menselijke occupatie vanaf de prehistorie.


CritQuote:
Bovendien is de geplande verstoring met een breedte van maximum 0,80 m onvoldoende groot om ruimtelijk inzicht binnen de geplande verstoring te vergaren


CritQuote:
… het bodembestand binnen het lijntraject vermoedelijk grotendeels verstoord is door de aanleg van historische wegen en recente verharde wegen


CritQuote:
afstand (m):De locatie van het projectgebied net naast de Schelde is uiterst geschikt voor het aantreffen van sites uit deze periode onderaan de alluviale klei.


CritQuote:
Het projectgebied heeft een potentieel voor het aantreffen van vondsten en sporen vanaf de prehistorie.


Criterium:
geen nadere toelichting - bodemontwikkeling

CritQuote:
In de Holocene afzettingen werd enkel in boring B3 een bewaarde bodem vastgesteld. …  dat de maximaal mogelijk verspreiding van deze begraven bodem uiterst beperkt is.


CritQuote:
In het kader van eventuele vindplaatsen van steentijd vondstenconcentraties is de kans zeer klein tot nihil voor dit projectgebied.


CritQuote:
Verder onderzoeksfasen kunnen in het beste geval amper kennisvermeerdering opleveren.


CritQuote:
In recente periode is het perceel echter in sterke mate verstoord waarbij ook een ophoging en nivellering is uitgevoerd.


CritQuote:
Het archeologisch potentieel m.b.t. een intacte site uit de steentijden wordt bijgevolg zeer laag ingeschat.


CritQuote:
De zones waar de boringen een matig tot goed bewaarde opbouw vertoonden werden geselecteerd voor het verder proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
… geen goed bewaarde podzolbodem aanwezig is in het plangebied. De podzol is afwezig, deels opgenomen in de teelaarde of verploegd. bovenste bewaarde horizont:


CritQuote:
… de archeologische verwachting wat betreft steentijdsites vrij laag gezien de afstand van ca. 350 m tot het stromende water van de zijtak van de Molenbeek


CritQuote:
Het plangebied is gelegen op de rand van een hogere rug met een droge leembodem …


Criterium:
aanwezige afzettingen te jong, bijv. colluvium

CritQuote:
Naar aanleiding van de lage mate van bodemvorming en ook de uniformiteit van het sediment kan de conclusie worden getrokken dat de natuurlijke bodem van het onderzoeksterrein bestaat uit anderhalf tot twee me er leem met een colluviale afzettingsgeschiedenis.


CritQuote:
Vuursteenvindplaatsen (jager-verzamelaars) worden niet verwacht in het colluviale pakket.


CritQuote:
De resultaten van het booronderzoek laten zien dat er zich in het noordelijke deel van het terrein een zonde bevindt waar zich op geringe diepte veel puin of grote brokken gesteente bevindt.


CritQuote:
Het gaat om een beperkte oppervlakte en de werken situeren zich ter hoogte van de huidige bebouwing.


CritQuote:
Het is duidelijk dat het terrein bij de aanleg van het zwembad verlaagd en genivelleerd is.


CritQuote:
De geplande werken hebben een zeer lage impact.


CritQuote:
Vanuit een aardkundig en archeologisch perspectief wijst het landschappelijk bodemonderzoek op een laag archeologisch potentieel.


CritQuote:
De eerste boring vertoont een antropogene invloed tot 116 cm diep.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt wel onderaan de noordwestelijke flank van een heuvelrug, …


CritQuote:
Ons projectgebied ligt volgens de bodemkaart in een OB type, maar rondom zijn er mogelijke podzolbodems gekarteerd; dergelijke bodems hebben, indien gaaf bewaard, een hoog potentieel van intacte prehistorische artefactensites.


CritQuote:
Op basis van de gegevens uit dit bureauonderzoek blijkt dat het terrein weleens waardevolle gegevens zou kunnen opleveren voor kennisvermeerdering van de ontwikkeling van de omgeving van Kuringen, vooral wat betreft eventuele sporen van een langdurige occupatie vanaf de Ijzertijd T/m WOII.


CritQuote:
Door de dynamiek van de kuststreek … en de hiermee gepaard gaande erosie is een zeer lage verwachting op archeologische waarden die ouder zijn van de volle middeleeuwen.


CritQuote:
De steentijdverwachting is omwille van deze redenen eveneens bijzonder laag.


CritQuote:
De zone waar de nieuwe residenties en verhardingen gepland worden, is vermoedelijk onverstoord gebleven …


CritQuote:
… en het hiaat in de beschikbare archeologische gegevens ter hoogte van het onderzoeksgebied en diens directe omgeving … potentieel op kennisvermeerdering bij verder onderzoek van het projectgebied groot.


CritQuote:
De bouw en afbraak van de relatief recente gebouw zorgde met zekerheid voor verstoring van de bodem.


CritQuote:
Deels bewaard = Enkel ter hoogte van boring 2 en 4 werd onder verstoorde pakketten nog een restant gezien van de oorspronkelijke bouwvoor.


CritQuote:
de Visbeekvallei … Alle zones van het plangebied situeren zich ten zuidoosten van de microcuesta van de Kempen.


CritQuote:
afstand (m): De aanwezigheid van een podzolbodem nabij (periodiek) stromend water duidt op gunstige omstandigheden op het aantreffen van archeologische resten uit de steentijd.


CritQuote:
steentijd = Dergelijke gebieden hebben een hoge archeologische verwachting op het aantreffen van tijdelijke jachtkampjes of semipermanente extractiekampen uit de steentijd.


CritQuote:
bovenste bewaarde horizont: een gedeelte van het plangebied zones aanwezig zijn met nog (grotendeels) intacte podzolbodems,


CritQuote:
De gebieden met hoofdzakelijk bodems zonder profielontwikkeling of een te natte bodem voor profielontwikkeling hebben een lage verwachting voor alle perioden toebedeeld gekregen.


CritQuote:
de overwegend afgetopte/verstoorde bodems … van zone 3 en 5.


CritQuote:
Beide artefacten komen uit een boring waarbij geen intacte bodemopbouw werd geregistreerd. Het derde artefact … eveneens in een boring zonder intacte bodemopbouw teruggevonden.


CritQuote:
Alle aangetroffen artefacten zijn geïsoleerde vondsten die zich in boringen zonder intacte bodemopbouw bevinden. Hierdoor is er sprake van een zeer lage densiteit van artefacten.


CritQuote:
Het is bovendien zeer waarschijnlijk dat eventuele overige aanwezige vondsten zich niet langer in situ bevinden, omwille van de verploeging van de E- en B-horizonten.


CritQuote:
De wetenschappelijke waarde van deze vindplaatsen is dan ook beperkt.


CritQuote:
… nergens een intacte paleobodem aanwezig was. … begraven horizonten in de meeste gevallen (deels) verploegd waren.


CritQuote:
Binnen de contouren van onderhavig plangebied zijn, met uitzondering van éénmaal het restant van een B/C-horizont, geen kenmerken van bodemvorming nog vastgesteld.


CritQuote:
Op basis van de bodemopbouw wordt het namelijk weinig waarschijnlijk geacht dat intacte en goed geconserveerde intacte vindplaatsen van jager-verzamelaars zich situeren binnen het plangebied.


CritQuote:
Wat de gaafheid en conservering betreft van nederzettingen en/of begravingen van landbouwers betreft wordt deze als matig tot goed ingeschat in het gros van het plangebied.


CritQuote:
Ondanks de afwezigheid aan elementen die zouden wijzen op de aanwezigheid van prehistorische artefactsites, is hier een hoog potentieel voor relevante informatie inzake sporensites vanaf de (late) prehistorie tot en met de wereldoorlogen.


CritQuote:
De afwezigheid van een B-horizont in de westelijke zone van het terrein …


CritQuote:
Binnen het projectgebied is er op meerdere plaatsen nog een B horizont aanwezig.


CritQuote:
De kans dat er prehistorisch materiaal aanwezig is, is dan ook matig tot groot.


CritQuote:
… de B horizont bleef op meerdere plaatsen wel bewaard. Naar de grachten toe werd de gehele podzol verwijderd ...


CritQuote:
Het kan echter niet uitgesloten worden dat er nog sporen uit jongere perioden aanwezig zijn.


CritQuote:
In deze zones worden geen prehistorische resten meer verwacht. … In de zones waar de B horizont nog bewaard is gebleven kunnen mogelijk steentijd artefactensites aanwezig zijn. Deze zullen zich manifesteren als vondstenconcentraties.


CritQuote:
De zones waar geen B horizont werd waargenomen werden verstoord bij de inrichting van de bolle akkers en de daaropvolgende landbewerking. Op perceel 942D was er nog een bijkomende verstoring door de nivellering van het terrein.


CritQuote:
afstand (m): het plangebied aangrenzend aan de Demer


CritQuote:
Gezien het plangebied gelegen is in de vallei van de Demer, zorgt dit voor een hoge steentijdverwachting.


CritQuote:
Verder archeologisch vooronderzoek is noodzakelijk om het potentieel op kennisvermeerdering te onderzoeken. De kenniswinst die hiermee gepaard kan gaan, zou een aanzienlijke meerwaarde kunnen betekenen.


CritQuote:
Het is daarentegen niet uitgesloten dieperliggende steentijdsites aan te treffen, maar deze worden geenszins bedreigd door de toekomstige bodemingrepen.


CritQuote:
steentijd = geulafzetting … binnen het plangebied de kans op het aantreffen van steentijdsites zeer laag is in de bovenste lagen (200 cm) van het bodembestand.


CritQuote:
Gezien de beperkte bodemingreep toch nefaste gevolgen kan hebben voor de archeologie, wordt behoud in situ aanbevolen ter hoogte van de te ontbossen gebieden d.m.v. ondiep frezen.


CritQuote:
jongere perioden = Ter hoogte van de heraansluiting van de oude meander aan de Demer is de kans groot archeologische sporen aan te treffen. … begeleiding der werken geadviseerd


CritQuote:
Eigen verwoording = Ouderdom verstoring onduidelijk … Ook hier kunnen archeologische vondsten, zoals munten e.a., zich in de bovenste lagen situeren waardoor metaaldetectie eveneens ter hoogte van de toekomstige dijk wordt aanbevolen.


CritQuote:
Het bureauonderzoek dat hiervoor werd uitgevoerd wijst op een hoog archeologisch potentieel plangebieden 2 en 3. Hier is dan ook sprake van een groot kennispotentieel.


CritQuote:
…  op de ietwat hoger gelegen delen in het landschap …


CritQuote:
Deze podzolbodem werd bij latere intentionele en vrij intensieve ontginningen fysiek en chemisch aangetast … Hierdoor degradeerde de bodem tot een postpodzolbodem.


CritQuote:
Plangebieden 1 en 4 zijn sterk verstoord waardoor hier eerder sprake is van een zeer laag tot onbestaand archeologisch potentieel.


CritQuote:
Voor plangebieden 1 en 4 is de verstoringsgraad echter groter en is de archeologische bewaringskans bijgevolg beperkter.


CritQuote:
In het zuidelijk deel van het projectgebied, aan de voet van de flank van de heuvelrug zijn deze bodem volledig geërodeerd, door de colluviale activiteit.


CritQuote:
In de andere zones van het projectgebied blijft het archeologisch potentieel voor vindplaatsen vanaf de protohistorie tot de historische perioden aanwezig.


CritQuote:
Nergens werd in één van de bodemprofielen een bewaard oud loopoppervlak aangetroffen die een goed bewaring zou kunnen leveren voor eventueel aanwezige steentijd vindplaatsen.


CritQuote:
In het kader van eventuele vindplaatsen van steentijd vondstenconcentraties is de kans zeer laag voor dit projectgebied.


CritQuote:
Ten eerste is een groot deel van de noordoostelijke raai (tussen B26 tot B28) verstoord door eerdere antropogene activiteiten.


CritQuote:
In het centrale deel van het onderzoeksgebied is de bodem nog het meest intact. Hier is, … nog een (verbrokkelde) textuur-B-horizont in de ondergrond aanwezig.


CritQuote:
Doordat niet gesproken kan worden van een volledig intact natuurlijk bodemprofiel, wordt binnen het gehele onderzoeksgebied geen goed bewaarde artefactenvindplaats uit de Steentijd in situ verwacht.


CritQuote:
Gezien de gunstige landschappelijke ligging aan de rand van de alluviale vlakte van de Schelde en net ten westen van de Plankbeek, … de aanwezigheid van archeologische sporen en/of resten uit de perioden vóór en na de Romeinse tijd.


CritQuote:
In het oosten en noordwesten van het terrein is de bodem dieper geroerd en ontbreekt de structuur-B-horizont.


CritQuote:
… maar door de diepte van de huidige verstoring en de geringe toekomstige bodemingreep kan besloten worden dat het eventueel aanwezig archeologisch bestand niet in gevaar komt.


CritQuote:
Maar gezien de beperkte breedte van het infiltratiekrat (slechts 120 cm) kan binnen deze oppervlakte geen kenniswinst worden gehaald (Figuur 10).


CritQuote:
De kans om ruimtelijk intacte in situ vindplaatsen uit de steentijdperiode … terug te vinden in het plangebied is dus klein tot onbestaand. Er worden bijgevolg geen intacte steentijdwaarden binnen het plangebied verwacht.


CritQuote:
De totale oppervlakte van de funderingszolen bedraagt 63,88 m2, m.a.w. slechts 4% van het winkeloppervlak.


CritQuote:
Deze bevindingen bewezen dat het plangebied hier in recent verleden bij de aanleg van verharde parking en winkelpanden relatief diep vergraven, opgehoogd en/of genivelleerd was.


CritQuote:
De landschappelijke boringen tonen een matig bewaard bodemprofiel aan.  … De B-horizont werd deels verploegd en opgenomen in de teelaarde, waardoor geen sprake meer is van een intact bodemprofiel.


CritQuote:
De aanwezigheid van een in situ en (goed) bewaarde steentijdsite kan uitgesloten worden gezien de geaccidenteerde bodemopbouw.


CritQuote:
komt naar voor dat het studiegebied gedurende lange tijd en herhaaldelijk in gebruik is [geweest] als akker


CritQuote:
type vondsten: steentijd en jonger = Ook in de ruimere omgeving is de archeologische kennis relatief beperkt.


CritQuote:
… kunnen potentieel aanwezige steentijd vondstenconcentraties nog deels in situ bewaard zijn. Deze zones vallen echter net buiten de geplande bodemingrepen.


CritQuote:
Voor een groot deel van het onderzochte gebied bevindt het archeologisch niveau zich overigens ook dieper dan de geplande bodemingrepen


CritQuote:
De overlapping tussen geplande bodemingrepen en potentieel waardevolle archeologische niveaus (23% of 464/1971m²) is echter zeer beperkt in omvang waardoor het potentieel op archeologische kennisvermeerdering laag is.


CritQuote:
… het projectgebied een beperkt potentieel heeft voor de bewaring van vondstspreidingen uit de steentijden.


CritQuote:
De aanwezigheid van archeologische bodemsporen vanaf het neolithicum ... niet worden uitgesloten. … dat deze potentiële sporenconcentraties reeds voor een groot deel in de ploeglaag zullen zijn opgenomen


CritQuote:
De dikke gehomgeniseerde toplaag verstoorde zelfs de natuurlijke bodemopbouw integraal over 75% van het projectgebied.


CritQuote:
het projectgebied zich in een natte beekvallei bevindt … wel sporen van landindeling en -gebruik aangetroffen worden.


CritQuote:
Binnen en net buiten het gebied zullen ook verstoringen aanwezig zijn.


CritQuote:
Voor jongere perioden kan de aanwezigheid van archeologische sporen niet volledig worden uitgesloten.


CritQuote:
De bodem ter hoogte van boringen B3-B4 bleek echter volledig verstoord te zijn.


CritQuote:
Vanaf de luchtfoto uit 1990 zijn delen van verschillende sportvelden binnen het projectgebied te zien.


CritQuote:
… op delen van het projectgebied antropogene pakketten (plaggenbodems en ophogingen) aangeduid die dieper gaan dan de verstoringsdiepte van de geplande werken


CritQuote:
Aangezien boorlocatie 13 aantoont dat sprake is van een niet-intacte bodemopbouw, door het ontbreken van een (E-)B-horizont, wordt daar ook geen verder vooronderzoek m.b.t. steentijd geadviseerd.


CritQuote:
… op een deel van het projectgebied bodemkundig gezien een potentieel is op de aanwezigheid van steentijd (door de aanwezigheid van een intact afgedekt bodemprofiel)


CritQuote:
… waar een lage verwachting is voor een archeologische site vanaf het neolithicum.


CritQuote:
Op basis van de landschappelijke ligging van het terrein kunnen we archeologische resten verwachten uit de steentijd tot de nieuwste tijd.


CritQuote:
… het onderzoeksgebied sinds de 18de eeuw steeds in gebruik geweest is als akkerland en als grasland. … We veronderstellen de aanwezigheid van een goed bewaard bodemarchief.


CritQuote:
Het is meer bepaald gelegen in de vallei van de Kleine Struisbeek.


CritQuote:
Daarbij dient wel opgemerkt te worden dat niet binnen het volledige onderzoeksgebied voldoende diep geboord kon worden om de aanwezigheid van een eventuele goed bewaarde begraven paleobodem uit te sluiten.


CritQuote:
Doordat de moederbodem reeds ondiep onder het maaiveld aanvangt, kunnen we verwachten dat eventuele landbouwactiviteiten op het terrein in het verleden mogelijk een negatieve impact gehad kunnen hebben op het aanwezige bodemarchief.


CritQuote:
Het plangebied bevindt zich op een hellend terrein naar het alluvium van de Dender.


CritQuote:
Tevens is er een matig potentieel voor rurale nederzettingslocaties uit de metaaltijden


CritQuote:
In de tweede helft van de 20e eeuw werd het terrein in verschillende fases sterk genivelleerd en plaatselijk opgehoogd zodat het uiteindelijk het huidige vlakke karakter kreeg.


CritQuote:
Op de enige locatie waar in de boring een begraven Ahb-horizont werd aangetroffen met een hoger archeologisch potentieel zijn binnen de huidige vergunningsaanvraag geen bodemingrepen gepland.


CritQuote:
… tegenwoordige potentieel als laag ingeschat.


CritQuote:
… leverden de landschappelijke boringen een beeld van een sterk verstoorde ondergrond.


CritQuote:
Het zuidelijke deel van het plangebied ter hoogte van het toekomstige BMX-parcours komt niet in aanmerking voor een verder vooronderzoek.


CritQuote:
Bovendien is de oppervlakte van de verstoringen die deze horizonten mogelijk bereiken zeer beperkt en in verschillende zones opgedeeld over dit deel van het terrein.


CritQuote:
Het gaat hier echter over alluviale moedermateriaalhorizonten met een beperkt archeologisch potentieel.


CritQuote:
Gezien de ligging van het plangebied in de nabijheid van het Romeinse castellum van Oudenburg, de gunstige topografische ligging in het gehucht Roksem en in overleg met stadsarcheoloog Wouter
Dhaeze werd een veldkartering en metaaldetectie uitgevoerd.


CritQuote:
ZcG (noordelijke en centrale deel): matig droge zandbodem complex. De donker bruingrijze bovengrond is goed humeus en 30-60cm dik. De Podzol B, 20-30cm dik, is verbrokkeld in harde concreties.


CritQuote:
De kans op een in situ steentijdartefacten site is zeer klein gezien de afwezigheid van een (intacte) podzolbodem.


CritQuote:
Op basis van deze gegevens kan in het verleden ook een meer hellend terrein verondersteld worden. Doorheen de jaren werd door beploeging en bemesting het veld genivelleerd.


CritQuote:
Sporen of resten van een podzolbodem werden enkel geattesteerd in de toegangswegel. Hier kon een dun restant van de verbrokkelde B-horizont herkend worden. Het grootste deel bleek echter verploegd en opgenomen in de teelaarde.


CritQuote:
De bodemopbouw bestaat uit één of twee ploeglaagniveaus met daaronder de zandige C-horizont.


CritQuote:
Het booronderzoek heeft verder aangetoond dat de bodem onverstoord is, en dat eventuele aanwezige grondsporen goed bewaard zullen zijn.


CritQuote:
De aanwezigheid van een in situ steentijdsite wordt bijgevolg zeer laag ingeschat.


CritQuote:
afstand (m): De Oudendijkloop bevindt zich net ten oosten van het plangebied. De Laakbeek is ca. 1 km ten westen van het plangebied gelegen.


CritQuote:
Gelet op de landschappelijke en bodemkundige ligging, is er een hoge verwachting op sites uit steentijd.


CritQuote:
Het plangebied is gelegen in de lager gelegen, alluviale vlakte van de Laakbeek en de Oudendijkloop.


CritQuote:
type vondsten: metaaltijden en jongerEr is echter sprake van een zeer lage densiteit aan archeologisch onderzochte sites. … te verklaren als het ontbreken van grootschalige ontwikkelingen …


CritQuote:
Dit archeologisch niveau situeert zich echter op een diepte van minstens 60 cm – MV, waardoor eventuele archeologische sites niet bedreigt worden door de geplande werkzaamheden. Er is sprake van een in situ bewaring.


CritQuote:
afstand (m): Bovendien situeert het zich zo’n 200m ten noorden van de Lachenebeek.


CritQuote:
Volgens de bodemkaart wordt in het studiegebied een zwak tot matig gleyige zandleembodem verwacht met textuur B-horizont of met weinig duidelijke kleur B-horizont.


CritQuote:
Op basis van de bodemopbouw, de landschappelijke ligging van het studiegebied en de enkele losse vondsten lithisch materiaal uit de steentijd in de omgeving, is er ook een steentijdpotentieel.


CritQuote:
Uit cartografische bronnen blijkt dat de mate van verstoring in de vorm van bebouwing gedurende de laatste eeuwen onbestaande is. Dit komt de bewaring van eventuele grondsporen ten goede.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied is in een gradiëntzone gelegen op iets hoger gelegen gronden aan de voet van de cuestahelling van een uitloper van de Subcuesta van Boom.


CritQuote:
Op basis van de reeds gekende archeologie in de nabije omgeving van het studiegebied … omvat het studiegebied een hoog archeologisch potentieel voor resten uit de metaaltijden (bronstijd en ijzertijd), de Romeinse tijd en de middeleeuwen.


CritQuote:
Beperkte gaafheid van de B horizont = De bodem was op dit terrein diep beploegd (-40 à -60 cm), waardoor de Bt-horizont afgetopt werd en vrij dun (10 à 20 cm) is.


CritQuote:
Op het zuidelijke terrein werd een vermoedelijk opgebracht pakket vastgesteld. Op dit terrein is de bodem waarschijnlijk grotendeels verstoord door de aanleg van de Meylweg.


CritQuote:
Het uitgevoerde bureauonderzoek geeft aan dat het onderzoeksgebied archeologisch potentieel kent.


CritQuote:
Op dit moment is het moeilijk om de precieze impact van de geplande werken in te schatten, omdat de dikte van de bestaande verharding en de verstoringsdiepte van de bestaande verharding ten opzichte van het archeologische niveau niet gekend zijn.


CritQuote:
Na 1962 werd een industriebouw op het terrein opgetrokken. Ondertussen werd ook een groot deel van het terrein verhard.


CritQuote:
Tijdens het onderzoek werden geen restanten van een goed bewaarde paleobodem aangetroffen.


CritQuote:
De vastgestelde bewaring van de natuurlijke aardkundige eenheden is aan de andere kant wel voldoende om nog relevante archeologische sporen op het terrein te kunnen verwachten.


CritQuote:
In de opgebrachte laag teelaarde werd de verharding die vandaag de dag op het terrein aanwezig is, uitgegraven tot op een diepte van 20 tot 50 cm onder het maaiveld.


CritQuote:
Hier kent bijkomend vooronderzoek wel potentieel op kennisvermeerdering.


CritQuote:
Het landschappelijk booronderzoek toonde aan dat Ap-B-Cg bodemprofielen domineren in het projectgebied.


CritQuote:
… waarbij in verschillende boringen verstoorde pakketten werden aangetroffen die kunnen wijzen op de aanwezigheid van archeologische bodemsporen en/of recente verstoringen.


CritQuote:
Bij de kleine noordwestelijke zone zijn er echter sterke twijfels gerezen omtrent de bodembewaring.


CritQuote:
Hieruit kwam naar voor dat extra lithische artefacten slechts in twee van de zes clusters met extra boringen werden aangetroffen.


CritQuote:
Uit bovenstaande analyse van de impact van de geplande ingrepen blijkt echter dat de werkzaamheden slechts een zeer beperkt gedeelte van de lithische zone zullen verstoren.


CritQuote:
Het gaat bovendien om het qua bodemopbouw minst goed bewaarde gedeelte.


CritQuote:
steentijd en jonger = ... het projectgebied potentieel voor het aantreffen van sporen en vondsten vanaf de steentijden. … Daarnaast heeft het projectgebied een potentieel voor het aantreffen van grachten, greppels en andere structuren … vanaf de 8ste eeuw


CritQuote:
In of onder het veen bestaat steeds de mogelijkheid tot het aantreffen van een bewaard oud loopoppervlak of een goede bodemontwikkeling en -bewaring waar steentijd vondstenconcentraties aangetroffen kunnen worden.


CritQuote:
… dat de enige relevante afzettingen en bodemhorizonten met betrekking tot het archeologisch erfgoed dieper liggen dan de geplande ingrepen …


CritQuote:
Ter hoogte van de zandvangconstructie wordt tot een diepte van ca. 4 m gegraven. In deze zone wordt echter ook een laatglaciale geul gesitueerd.


CritQuote:
In het vlakke dekzandgebied ten noorden van deze heuvelrug is de kans op de aanwezigheid van vindplaatsen uit de steentijd (jager-verzamelaars) een stuk kleiner, maar zeker niet uitgesloten omwille van de vooralsnog onbekende paleolandschappelijke eenheden binnen de contouren van het projectgebied.


CritQuote:
Uit het historisch kaartonderzoek blijkt dat er op de Maatheide enkel in de 20ste eeuw ingrepen in de bodem hebben plaatsgevonden.  Afhankelijk van de aard van deze ingrepen kan de paleobodem in de bovengrond (podzolbodem) en eventueel hiermee geassocieerde artefactenvindplaatsen uit de steentijd in meer of mindere mate zijn aangetast.


CritQuote:
In de bovengrond van het terrein is de paleobodem (podzolbodem) (deels) bewaard gebleven.


CritQuote:
In de Bh-horizont bij boorpunt 13 werd immers een stukje natuursteen aangetroffen dat als cortexrestant van vuursteen kan worden geïnterpreteerd (fig. 2.5).


CritQuote:
zijn de facto uitgelezen locaties voor het treffen van [tijdelijke] kampen van prehistorische jager-verzamelaars, of de eerste landbouwgemeenschappen.


CritQuote:
De archeologische verwachting op basis van kennisname van de historische en landschappelijke context is matig tot hoog.


CritQuote:
Gezien de omvang en diepte van de geplande bodemingrepen in het kader van de werken zijn verdere onderzoeksfasen hier aangewezen.


CritQuote:
Sporenarcheologie = Voor jongere perioden kan de aanwezigheid van archeologische sporen niet worden uitgesloten in het projectgebied.


CritQuote:
Dit sluit niet uit dat er een archeologische site aanwezig kan geweest zijn.


CritQuote:
Gezien de aanwezige venige- en rivierafzettingen is er geen potentieel op steentijd voor deze site. Het terrein bestond uit een moerassig milieu.


CritQuote:
Er kan onmiddellijk worden overgegaan tot een archeologisch vooronderzoek met ingreep in de bodem waarbij het overige archeologisch potentieel op basis van proefsleuven kan worden gewaardeerd.


CritQuote:
… toonden aan dat er geen relevante begraven bodemhorizonten aanwezig zijn binnen het projectgebied en dat de kans op het aantreffen van een intacte steentijdsite gering is.


CritQuote:
Beperkte gaafheid van bodem = Zowel A – C profielen als A – B – C profielen met een humus- en/of ijzeraangerijkte B-horizont werden geregistreerd.


CritQuote:
Een antropogene invloed werd op quasi alle boorlocaties vastgesteld. Een door puin- en baksteenresten gecontamineerde A-horizont werd aangeboord.


CritQuote:
Op enkele plaatsen binnen het projectgebied is een restant van een B horizont aanwezig.


CritQuote:
Bij de aanleg van deze bolle akkers werden de (randen van de) percelen enigszins afgegraven, waarna het gehele perceel stelselmatig opgehoogd werd. Door deze landbouwactiviteit is het natuurlijke bodemprofiel grotendeels verstoord.


CritQuote:
Op basis van de prospectie met ingreep in de bodem kan gesteld worden dat er geen archeologisch erfgoed aanwezig is binnen het projectgebied.


CritQuote:
Ter hoogte van de overige boorpunten is een aanrijkingshorizont met een zandige leem textuur bewaard.


CritQuote:
Gezien binnen het quasi volledige projectgebied de bovenste lagen van het bodemprofiel zijn gehomogeniseerd, bevinden vondsten zich niet meer in situ.


CritQuote:
Er kan daarentegen wel een archeologische verwachting worden opgesteld voor (grond)sporensites vanaf de metaaltijden.


CritQuote:
De aardkundige opbouw van het onderzoeksgebied kan omschreven worden als een bodemprofiel waarvan de bovenste horizonten gehomogeniseerd zijn. Dit resulteert in een AC-bodemprofiel ter hoogte van boorpunten BP2, BP4, BP6, BP9 en BP10. Ter hoogte van de overige boorpunten is een aanrijkingshorizont met een zandige leem textuur bewaard.


CritQuote:
Echter, gezien de bovenste lagen van de bodem gehomogeniseerd zijn is de kans op bewaarde steentijd artefacten zeer klein.


CritQuote:
Ter hoogte van boorpunt BP5 werd een grijszwarte laag met humusaanrijking aangetroffen. Deze laag betreft mogelijk een oud loopvlak van de late steentijd.


CritQuote:
Het potentiële begraven loopvlak bleek een lokale humusaanrijking te zijn geweest en verder werden er geen artefacten aangetroffen in de stalen.


CritQuote:
steentijd = Gelet op de landschappelijke ligging, aan de oever van de Zenne, is er een hoge archeologische verwachting voor steentijdartefactensites. … indien er een intacte bodemopbouw aanwezig is.


CritQuote:
het plangebied gelegen is in een lager gelegen, alluviale zone met de rivier de Zenne en enkele kleinere beken en riviertjes zoals de Vondelgracht en de Trawoolbeek.


CritQuote:
Op basis van de gekende archeologische waarden en de landschappelijke ligging, in een natte zone, is er een matige tot lage verwachting op sites uit de metaaltijden, Romeinse periode en middeleeuwen.


CritQuote:
… intensieve bebouwingsgeschiedenis en reeds uitgevoerde afbraak van de gebouwen


CritQuote:
De landschappelijke boringen hebben uitgewezen dat een er tot een diepte van 360 cm beneden het huidige maaiveld geen intact bewaard archeologisch niveau aanwezig is. Alle archeologische niveaus zijn verstoord door de reeds afgebroken bebouwing.


CritQuote:
Door de aanwezige plaggenbodems is er veelal een goede bewaring van paleobodems aanwezig waarin, op landschappelijk gunstige locaties, in situ steentijd sites bewaard kunnen zijn.


CritQuote:
Hoger gelegen gebieden op landschappelijke gradiënt zijn altijd al een aantrekkelijke plaats geweest voor menselijke bewoning.


CritQuote:
Een overzicht van de archeologische kennis geeft aan dat de Kempische dekzandruggen al lange tijd een gewilde locatie zijn om te wonen en de doden te begraven.


CritQuote:
Het bureauonderzoek wees op een hoog potentieel voor de aanwezigheid van sites vanaf de steentijd en rurale nederzettingen en grafvelden uit de metaaltijden, romeinse periode en de middeleeuwen.


CritQuote:
Wel konden hier nog sporen vanaf het neolithicum tot nieuwe tijd verwacht worden.


CritQuote:
De kans op de aanwezigheid van intacte steentijdvindplaatsen ouder dan het neolithicum wordt op basis van deze conclusies afgeschreven.


CritQuote:
Op basis van het landschappelijk booronderzoek kan gesteld worden dat verder onderzoek met ingreep in de bodem kenniswinst kan opleveren voor de periodes tussen het neolithicum en nieuwe tijd.


CritQuote:
Het eerder uitgevoerde landschappelijk booronderzoek in kader van archeologienota ID 1903 … Over het hele terrein was de aanwezige podzolbodem en de afzettingen van de dekzandrug reeds sterk afgetopt tot in het onderliggende zandleempakket …


CritQuote:
De ligging op het droge, goed gedraineerde rivierterras, net buiten de overstromingsvlakte van de Mandel, nabij de samenvloeiing met de Leie, moet ook op vroege landbouwgemeenschappen een aanzienlijke aantrekkingskracht gehad hebben.


CritQuote:
steentijd = Gelet de ligging binnen de gradiëntzone, op het rivierterras langsheen de Mandel, is er een verhoogde verwachting inzake de aanwezigheid van gemeenschappen jager-verzamelaars.


CritQuote:
Naast betere bewaringscondities m.b.t. artefacten is er ook een verwachting inzake sporenarcheologie.


CritQuote:
Beperkte gaafheid van bodem = … centraal en in het oosten van het onderzoeksgebied, een groot deel van de oorspronkelijke aanrijkingshorizont bewaard is.


CritQuote:
In boringen BP1 en BP2 werd waargenomen dat de ploeglaag direct rust op de moederbodem.


CritQuote:
Het plangebied ligt op droge leemgrond met een B-horizont, wat wijst op een relatieve intactheid van de bodem.


CritQuote:
Het is dan ook niet uitgesloten dat er zich sporen uit de steentijden, metaaltijden en Romeinse periode aanwezig zijn in de bodem.


CritQuote:
Gezien het terrein op een iets hogere rug ligt tussen een beekvallei en de vallei van de Dender, kan het zijn dat dit terrein in een ver verleden aantrekkelijk zijn geweest voor menselijke activiteiten en bewoning.


CritQuote:
Het potentieel op kennisvermeerdering bij verder onderzoek wordt door de beperkingen die voortvloeien uit de specificaties van de geplande ingrepen en het specifieke terrein sterk verminderd.


CritQuote:
De verstoring door de bestaande terreininrichting lijkt zich te beperken tot de toplaag.


CritQuote:
Nuance verschil met hierboven = Aangezien bij verder vooronderzoek in het kader van de geplande werken geen relevante kenniswinst behaald kan worden, wordt dan ook geen verder onderzoek geadviseerd.


CritQuote:
… het onderzoeksgebied gekenmerkt wordt door een goed tot zeer goed bewaarde leembodem met een textuur B horizont enerzijds, en een matig goed bewaarde leembodem zonder profielopbouw anderzijds.


CritQuote:
Gezien de goede staat van de bodem en de locatie in het landschap wordt de kans op het aantreffen van steentijdarcheologie in het plangebied hoog tot zeer hoog geacht. … aantreffen van archeologie in de vorm van grondsporen is eveneens hoog.


CritQuote:
Het intensifiëren van de onderzoeksmethode zou resulteren in een hoge investeringskost die niet meer in verhouding staat met het gewenste resultaat.


CritQuote:
Rekening houdend met de diepte van de geplande verstoring en de geplande ophoging van het terrein (+ 10 cm tot 133 cm) wordt het onderzoekspotentieel binnen de krijtlijnen van de geplande bodemingrepen laag ingeschat.


CritQuote:
type vondsten: Ontginningssporen op het aanpalende perceel aan de Merlanstraat getuigd mogelijk van veenontginning daterende uit deze periode. (= middeleeuwen)


CritQuote:
Het onderzoeksterrein is gelegen op de helling van een microrug.


CritQuote:
… is de kans op steentijdvondsten daterende vanaf het paleolithicum tot en met het neolithicum niet onbestaande.


CritQuote:
Ook het kennispotentieel van de site kon niet volledig bepaald worden.


CritQuote:
Het bodembestand lijkt immers niet te zijn aangetast gedurende de laatste eeuwen, waardoor de kans op het treffen van archeologische sporen hoog is.


CritQuote:
Gezien de kans op … het vermoeden tot ontginningssporen daterende uit de middeleeuwen, moet in eerste instantie nagegaan worden of er sprake is van een intact bodemprofiel ter hoogte van het plangebied.


CritQuote:
middeleeuwen = … worden nu vooral nog ontginningssporen vanaf de middeleeuwen (zowel veroorzaakt door veenontginning als mogelijke bosbouw) en eventueel daarbij gepaard gaande diepere occupatiesporen verwacht.


CritQuote:
steentijd = De kans om ruimtelijk intacte in situ vindplaatsen uit de steentijdperiode, … terug te vinden in het plangebied is dus klein.


CritQuote:
geen intact bodemprofiel = Het ontbreken van bodemvorming in het overgrote deel van het plangebied en de aanwezigheid van verbrokkelde overgangshorizonten (AC, A/C- of Cg/A-horizont) onder de bouwvoor wijst op een zekere diepe verstoring van het terrein …


CritQuote:
… een hoge archeologische verwachting bestond voor (pre)historische vindplaatsen uit alle mogelijke perioden.


CritQuote:
Recentelijk zijn er wel bodemingrepen uitgevoerd op het terrein tot op een maximale diepte van 35 cm onder het maaiveld (aanleg werfweg en grondstockage).


CritQuote:
sporenarcheologie = Zowel in de alluviale bovengrond als de top van de herwerkte tertiaire afzettingen kunnen bodemsporen van (pre)historische activiteiten en/of bewoning aanwezig zijn.


CritQuote:
Onder de alluviale bovengrond werden geen indicaties aangetroffen voor de aanwezigheid van (begraven) afzettingen die behoren bij kronkelwaarden, donken en/of oeverwallen. Dit verlaagt de kans op de aanwezigheid van stabiele loopoppervlakken …


CritQuote:
steentijd = Er worden geen artefactenvindplaatsen uit de steentijd verwacht in de alluviale bovengrond die is afgezet tussen A.D. 1000 en heden.


CritQuote:
sporenarcheologie = De vastgestelde bewaring van de natuurlijke aardkundige eenheden is aan de andere kant wel voldoende om nog relevante archeologische sporen te kunnen verwachten.


CritQuote:
Verder archeologisch vooronderzoek in functie van steentijd artefactensites is dan ook weinig zinvol. Het potentieel op kennisvermeerdering is daarvoor te beperkt.


CritQuote:
metaaltijden en jonger = Dit impliceert een kleidek waarop volmiddeleeuwse resten bewaard kunnen zijn met daaronder mogelijk een organisch pakket op het laat-Pleistoceen dek waarin resten van de bronstijd tot de romeinse periode in bewaard kunnen zijn.


CritQuote:
Gelet op het rurale karakter is de bewaringskans van eventueel aanwezige resten goed.


CritQuote:
geen steentijd = De landschappelijke situatie, maar vooral de gekende waarden en het gedocumenteerde grondgebruik, wijzen op een aanzienlijk archeologisch potentieel.


CritQuote:
Er zijn tevens geen aanwijzingen gevonden dat er afgedekte archeologisch relevante niveaus aanwezig zijn.


CritQuote:
… dusdanig klein dat eventuele kosten en inspanningen niet in verhouding staan tot de verwachte, geringe kenniswinst die vervolgonderzoek zou opleveren.


CritQuote:
Het geringe risico dat eventuele archeologische resten ter plaatse van boring 12 worden verstoord, weegt niet op tegen de beperkte kenniswinst die uit een dergelijk relatief klein oppervlak gegenereerd zou kunnen worden.


CritQuote:
Uit de resultaten blijkt dat het Holocene podzolprofiel dermate zwaar verstoord is dat uit dit niveau geen relevante kennis met betrekking tot de steentijd kan worden gewonnen.


CritQuote:
afstand (m): Het terrein grenst in het zuiden aan de Hemmenbeek, terwijl in de omgeving nog verschillende rivieren aanwezig zijn …


CritQuote:
… het groot potentieel op de aanwezigheid van dikke plaggenbodems. Deze zogenaamde “bolle akkers” …


CritQuote:
… het projectgebied gesitueerd in een gradiëntzone tussen de westelijke uitlopers van het Kempisch plateau (oosten) en lager gelegen zandvlaktes (westen).


CritQuote:
steentijd en jonger = Bijkomend is er ook een verwachting voor de aanwezigheid van in situ bewaarde steentijd artefactensites. Het gaat in dit geval om een zeer hoge verwachting …


CritQuote:
Anderzijds wordt de bewaringstoestand van eventuele artefactensites als zeer goed ingeschat door de aanwezigheid van een bewaarde paleobodem.


CritQuote:
Enerzijds is dit archeologisch een zeer interessante locatie voor het aantreffen van artefactensites van epi-paleolithische en mesolitische jager-/verzamelaars.


CritQuote:
… het landschappelijk booronderzoek wijzen uit dat er een hoge verwachting is voor het aantreffen van in situ bewaarde steentijd artefactensites uit het epi-paleolithicum en mesolithicum op een hoger gelegen zone op één van de ruggen/kammen.


CritQuote:
steentijd = Het potentieel op kennis- en datawinst is zeer groot.


CritQuote:
bovenste bewaarde horizont: E =  In deze specifieke zone werd in elk boorprofiel werd een organische/venige laag op een diepte van 90 tot 120 cm waargenomen. Verder onderzoek in functie van eventuele steentijd artefactensites is hierdoor noodzakelijk.


CritQuote:
steentijd en jonger = De kans is bijgevolg zeer klein dat een goed bewaarde steentijd artefactensite aanwezig is. … Er kan ook gesteld worden dat de bewaring onvoldoende goed is om nog relevante archeologische sporen op het terrein te kunnen aantreffen.


CritQuote:
Het potentieel op kennisvermeerdering is daarvoor te beperkt.


CritQuote:
Bovendien blijkt het bodemarchief in het noordoosten van het terrein verstoord door bouw- en sloopwerken in het verleden.


CritQuote:
Het projectgebied is gelegen op minder dan 200m van de Palingbeek en bijgevolg binnen de zogenaamde gradiëntzone voor het voorkomen van steentijdartefactsites. Echter zijn de gekende vondsten allemaal gesitueerd op een zuidelijk georiënteerde helling en is het projectgebied gelegen op een noordelijk georiënteerde helling en is het bodemtype ter hoogte van de gekende vondsten typisch voor tardiglaciale kouterruggen. Het bodemtype ter hoogte van het projectgebied vertoont gelijkenissen daar het ook om matig droge zandleembodems gaat, maar er is een verschil in drainageklasse en het voorkomen van mogelijk goed bewaarde (podzol)bodems. De gekende locaties met losse lithische vondsten zijn ook allen lager gelegen (vallei tussen 3 waterlopen) dan het projectgebied.


CritQuote:
In een zone ca. 1,2 à 1,5km ten noordwesten van het projectgebied zijn in de CAI enkele meldingen opgenomen betreffende steentijdvondsten. Het betreft hier 7 locaties in een gebied begrenst door de Murissonbeek, Palingbeek en Leie. Het zijn allemaal losse vondsten bestaande uit slechts enkele afslagen of sporadisch een artefact waarbij nooit kan gesproken worden van een steentijdartefactsite of tijdelijk kampement.


CritQuote:
Het plangebied is gelegen tussen twee rivieren die grote hoogteverschillen ten oosten en westen van het plangebied weergeven. Het oostelijke gedeelte van het plangebied is het laagst gelegen. Ten noorden van het plangebied komen de twee beken samen.


CritQuote:
De bodemkaart suggereert echter dat er een B horizont voorkomt waardoor mogelijk de erosie mogelijk in mindere mate zal voorkomen. Eveneens toont de boring in de omgeving van het plangebied dat er een Bt-horizont aanwezig is waardoor ook, binnen het plangebied, een kans is op een intact bodemprofiel


CritQuote:
De impact van erosie of eventueel andere verstoringen kan echter niet vastgesteld worden op basis van het bureauonderzoek.


CritQuote:
Op basis van de CAI zijn in de nabije omgeving, meer ten zuiden op het plateau, archeologische resten van het Neolithicum terug te vinden. Deze archeologische resten bestaan uit grafheuvels.


Criterium:
bekende site (grotendeels) buiten ingrepen/ plangebied gelegen

CritQuote:
Ca. 750 mten oosten van het onderzoeksterrein, langs de Grote Baan te Donk (deelgemeente Halen) werd na intensieve
prospecties van verschillende amateurarcheologen een grootschalige opgraving georganiseerd onder leiding van
L. Van Impe (IAP). Dankzij dit onderzoek is de site van Donk uitgegroeid tot één van de best gedocumenteerde
sites met betrekking tot de metaaltijden in Vlaanderen. Toch wijzen sporen en vondsten erop dat de site reeds
vroeger bewoond werd. Het merendeel van het aangetroffen steentijdmateriaal was mesolithisch maar er werd
ook materiaal aangetroffen van het epipaleolithicum en het neolithicum.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van intacte steentijd artefactensites of sporen uit de metaaltijden wordt als laag
ingeschat, vermits het terrein in grote mate verstoord is door de aanwezigheid van een plaggenbodem en door
de bouwgeschiedenis van het terrein.


CritQuote:
De gekende verstoringen betreffen vooral de funderingen van reeds gesloopte huizen en de nog rechtstaande
gebouwen, namelijk schuren en twee grote opslaghallen. Deze verspreiden zich over 70% van de oppervlakte van
het terrein. Deze vaststelling werd gedaan ten tijde van het proefputtenonderzoek.


CritQuote:
Ten zuiden van deze site werden tijdens een prospectie van het BTK-project uit 1987, ter hoogte van CAI 50495,
meerdere vondsten ingezameld. Het betreft naast een aanzienlijke hoeveelheid post-middeleeuws aardewerk ook
lithisch materiaal en aardewerk uit de Romeinse periode en volle middeleeuwen


CritQuote:
De aanwezigheid van fluviatiele afzettingen kunnen voor een afdekking van de bodem gezorgd hebben, waardoor archeologische sporen bewaard gebleven zijn. De landschappelijke ligging van het plangebied maakt het interessant voor steentijdvindplaatsen, ook al werd in de directe omgeving nog geen melding gedaan voor oppervlaktevondsten uit de steentijd.


CritQuote:
Op de bodemkaart van Vlaanderen is de bodem in het plangebied gekarteerd als OB, bebouwde zone.


CritQuote:
De oudst gekende waarden in de CAI in de directe omgeving van het plangebied zijn enkele losse vondsten uit de steentijd. Verschillende werden gevonden tijdens veldprospecties in 2006 (ID 1788, 1799, 1801, 1803, 1816). Deze vondsten zijn gedaan ten zuiden van het plangebied, op een kleine verhevenheid in het landschap.


CritQuote:
Het terrein binnen het plangebied heeft een zeer laag steentijdpotentieel. Er werden nergens volledig bewaarde bodems aangetroffen, waarin zich eventuele clusters artefacten in situ nog steeds zouden kunnen bevinden. Er werden ook geen begraven bodems aangetroffen.


CritQuote:
Het plangebied is ca. 345m2 groot en is heden grotendeels bebouwd.


CritQuote:
De opdrachtgever plant de sloop van een bestaand appartementsgebouw en de realisatie van een nieuwbouw aan de Vogelenzang 5-20 te Gent.


CritQuote:
Op het plangebied zijn geen archeologische waarden gekend.


CritQuote:
Het projectgebied
bevindt zich laat-glaciaal terras in de Leievallei dat zich tussen 13 en 15m TAW bevindt.
Het gaat vermoedelijk om een of meerdere laat-glaciale beddingen die zich insneden in
het fluvioperiglaciaal opvullingsvlak van de Vlaamse vallei, dat zich net ten zuiden van het
projectgebied als een laagterras verheft op een hoogte rond 17m TAW.


CritQuote:
Uit de historische kaarten en orthofoto’s blijkt dat het zuidelijk deel van het projectgebied
in de loop van de 20ste eeuw over een maximale oppervlakte van 2100m² bebouwd werd.


CritQuote:
In de ruimere omgeving van het projectgebied werden
in het verleden verschillende archeologische vaststellingen gedaan. Gezien de meeste
vaststellingen gebeurden aan de hand van historisch kaartmateriaal, kunnen de meeste sites
in de laatmiddeleeuwse periode of nieuwe tijd gedateerd worden. Verder werden enkele
vaststellingen gedaan door middel van enkele veldprospecties.


CritQuote:
In een eerste fase wordt een landschappelijk
bodemonderzoek aanbevolen, waarbij drie raaien zijn uitgezet, haaks op het vermoede vroegere
verloop van de beek. Eventueel kan op dit onderzoek een tweede fase van landschappelijk
bodemonderzoek volgen, indien de bodem in bepaalde zones met een fijner grid onderzocht
dient te worden. Wanneer het landschappelijk bodemonderzoek aangeeft dat er binnen het
plangebied, of een deel ervan, mogelijkheid is voor de bewaring van steentijd artefactensites,
zal worden overgegaan tot een verkennend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Indien dit positief
is zal ook een waarderend archeologisch booronderzoek worden uitgevoerd, teneinde een
antwoord te bieden op de vraagstelling in verband met steentijd artefactensites en eventueel
een programma van maatregelen op te stellen voor een opgraving.


CritQuote:
De versterkingsbouw door de eeuwen heen en ook de latere 19de-20ste eeuwse bouwactiviteit hebben hun impact gehad op de oorspronkelijk topografie. De kans op bewaarde sporen uit vroegere perioden is eerder klein, tenzij onder de historische opwerpingen (zie ook booronderzoek).


CritQuote:
Er is zonder twijfel archeologisch potentieel en de verdere studie van de aarden
en niet monumentale elementen van vroegmoderne stadsversterkingen biedt in theorie potentieel op kennisvermeerdering


CritQuote:
De huidige topografie is het resultaat van antropogene ophoging tijdens de 19de en 20ste eeuw. De zone van het glacis kreeg zo een omgekeerd reliëf. De hoogste delen van het projectgebied situeren zich in het noordelijk deel van het projectgebied. Een zone die tijdens de 20ste eeuw en ook nog recent werd verstoord door verbouwing en ontwikkeling.


CritQuote:
De impact van de geplande werken op het archeologisch erfgoed is dus eerder beperkt. De herinrichting van de zone als park impliceert een behoud in situ op lange termijn van de nog deels bewaarde relicten van de vroegmoderne en moderne versterkingen.


CritQuote:
In boring B1 en B3 was het mogelijk het oude loopoppervlak te herkennen waarop vermoedelijk de versterkingen zijn aangelegd. Dit niveau situeerde
47
zich tussen ca. 1.66 en 2.20 m.


CritQuote:
Het is niet uit te sluiten dat de metaaltijdsporen beschouwd moeten worden als randfenomenen van een nederzetting. In dat geval is het mogelijk dat de kern van deze mogelijke nederzetting binnen het huidige plangebied valt. Indien het eerder alleenstaande bebouwing betreft, kan niet worden uitgesloten dat er zich gelijkaardige plattegronden uit de metaaltijden binnen het huidige plangebied bevinden.


CritQuote:
De gronden binnen het plangebied zijn (matig) droog en gelegen ten westen van een (seizoensgebonden) watervoerende geul die uitmondt in de Zwartebeek. Dit type bodems beschikt bovendien over een dikke A-horizont (> 60 cm), waardoor de kans op een goede bewaring voor eventueel aanwezige sporen groot is.


CritQuote:
De vele steentijdvondsten die verzameld zijn bij prospecties in de wijde omgeving rondom het plangebied, getuigen van de aanwezigheid van de prehistorische mens in deze regio. Er zijn op dit ogenblik bij proefsleuvenonderzoek en vlakdekkende opgravingen echter weinig sporen aangetroffen die aan een steentijdsite gelinkt kunnen worden.


CritQuote:
Uit de boringen bleek duidelijk dat er geen intacte podzol of andere bewaarde paleobodem aanwezig is binnen het plangebied. Hierdoor moet de kans op het aantreffen van intacte, in situ steentijdvindplaatsen als erg klein worden ingeschat.


CritQuote:
Dit betekent dat de geplande werkzaamheden de moederbodem (C-horizont) – en dus het eventueel aanwezige archeologische niveau – niet zullen aansnijden. Er


CritQuote:
Er is sprake van
een mogelijke verbrokkelde podzol B-horizont en dus kans op een goede
bewaring van eventueel aanwezige archeologische sporen (meer specifiek ook
steentijdsites).


CritQuote:
Stekene maakt deel uit van zandig Vlaanderen. Het is gelegen op de rand van het
dekzandruggencomplex tussen Maldegem en Stekene. Landschappelijk gezien
zijn deze locaties vanaf de prehistorie interessant geweest voor de mens


CritQuote:
In de ruimere omgeving van het projectgebied, richting de dorspkern van Stekene
werden wel al verschillende archeologische sites aangetroffen uit verschillende
historische periodes: pre-historische sites (CAI ID 156398, CAI ID 39670, CAI ID
154918, CAI ID 154919 en CAI ID 154920, CAI ID 156407)


CritQuote:
Het projectgebied ligt ca 460 m ten zuiden van de Begijnenbeek […] De Begijnenbeek maakt mogelijk deel uit van een voormalige fossiele vallei die zou kunnen doorgetrokken worden naar het westen langs de vallei van de Winge. Sommige auteurs zien hierin een voormalige Demerbedding


CritQuote:
meervondsten uit de Steentijden, in matig nat tot droge bodems, vormen de overgang van een vallei naar droge plateausituatie, en het projectgebied – ligging in een droge zandleembodem – geeft een hoge verwachting op het aantreffen van prehistorische (artefacten)sites vanaf het Mesolithicum.


CritQuote:
Ja, er zijn verschillende gebouwen en verhardingen geweest in verschillende delen van het projectgebied. Het bouwen van deze panden kan op vernietiging of verstoring van het bodemarchief wijzen, maar of en in hoeverre werd het bodemarchief geroerd werd, blijft met dit bureauonderzoek onbekend.


CritQuote:
De meervondsten uit de Steentijden, in matig nat tot droge bodems, vormen de overgang van een vallei naar droge plateausituatie, en het projectgebied – ligging in een droge zandleembodem – geeft een hoge verwachting op het aantreffen van prehistorische (artefacten)sites vanaf het Mesolithicum.


CritQuote:
Het plangebied ligt volgens het DHM en de kwartairgeologische kaart binnen de
Demervallei. Enkel het meest oostelijke deel van het plangebied ligt iets hoger door de
8 Deeben & Rensink, 2005.
9 De Nutte, 2008.
Condor Archaeological Research Brugstraat 16, Bilzen
32
Borreberg, echter is deze overgang zeer steil en derhalve niet ideaal voor een site.


CritQuote:
Daarnaast is er voor de aanleg van het huidige
gebouw reeds uitgenivelleerd waardoor ondiepe vindplaatsen, zoals
vuursteenvindplaatsen, zeker sterk verstoord zijn, bijgevolg wordt er ook een lage
gaafheid toegekend


CritQuote:
Landschappelijk bodemonderzoek (boringen & profielputten)
Het is NUTTIG deze methode toe te passen om een antwoord te krijgen op volgende vragen:
• Wat is de bodemkundige variabiliteit binnen het plangebied?
• Wat is de ruimtelijke omvang (horizontaal en verticaal) van historische verstoringen?
• Wat is de bewaringstoestand van de bodem in het plangebied?
• Wat is de impact van de bodemkundige vaststellingen op het potentieel aanwezig (geweest)
archeologisch bodemarchief?
Het is MOGELIJK om deze methode toe te passen in het plangebied.
De toepassing van deze methode is NIET SCHADELIJK voor het bodemarchief op dit terrein.
Vanuit een kosten-batenanalyse is het NIET NOODZAKELIJK deze methode toe te passen op dit
terrein, gezien de lage verwachting m.b.t. de potentiële aanwezigheid van goed bewaarde steentijdartefactensites.
De informatie die een landschappelijk bodemonderzoek kan opleveren, kan door
middel van andere methodes ingezameld worden.


CritQuote:
Rekening houdend met het beperkt aantal vindplaatsen uit de steentijd in de omgeving van
het plangebied, met de vaststelling dat het daarbij enkel gaat over losse vondsten (artefacten
buiten hun oorspronkelijke bodemkundige context) en met de landschappelijke ligging van
het plangebied (de hoger gelegen, drogere delen van het landschap), is de verwachting op
het aantreffen van goed bewaarde steentijd-artefactensites binnen het plangebied laag.


CritQuote:
Op basis van de fysisch-geografische kenmerken van het plangebied (bouwvoor van ca. 30cm dik) en
het historisch grondgebruik (minstens vanaf de 18de eeuw doorlopend in gebruik als
Archeologienota Kuurne VK Sint-Pietersstraat Noord bureauonderzoek 2017E48
28
landbouwgrond), kunnen we stellen dat het relevant archeologisch niveau voor sporensites en sites
met vaste structuren zich in het plangebied vanaf 30cm –Mv manifesteert.
Indien steentijd-artefactensites aanwezig zouden (geweest) zijn, dan kunnen artefacten van
dergelijke concentraties opgenomen zijn in de bouwvoor.


CritQuote:
Uit de steentijd (1.300.000 - 4.000 jaar geleden) zijn tot op heden 3 vindplaatsen gekend waarvan de
locatie tot op minstens 250m gekend is. Hierbij gaat het telkens om enkele losse vondsten van
lithische artefacten die tijdens proefsleuvenonderzoek of opgravingen werd aangetroffen.


CritQuote:
De landschappelijke situatie waarin deze
meldingen zich bevinden, komt overeen met de landschappelijke situatie in het noorden en het westen van
het plangebied.


CritQuote:
In de omgeving zijn reeds meldingen van archeologische
vondsten uit het Laat-Paleolithicum en het Mesolithicum bekend.


CritQuote:
Er stromen twee beekjes door het
plangebied, wat de kans op resten uit deze periodes verhoogd in de lager gelegen gebieden in het noorden
en het westen van het plangebied. In het zuiden en het oosten is het gebied hoger gelegen, waardoor de
verwachting in deze zone kleiner ingeschat wordt.


CritQuote:
Het plangebied kent over het algemeen een gunstige locatie namelijk in de nabijheid van
water.


CritQuote:
Voor de drainage gaat om een rechthoekige zone met een oppervlakte van ongeveer 280m2. Voor de
palen gaat het om totale oppervlakte van 8,8 m2 verdeeld over 70 palen. Het potenCeel op kennisvermeerdering bij
verder onderzoek van een dergelijke beperkte oppervlakte op een diepte van meer dan 70 cm onder het maaiveld is
zeer gering.


CritQuote:
Op het onderzoeksgebied werden in het derde kwart van de 20ste eeuw tegen de westelijke en de noordelijke
perceelgrens bedrijfsgebouwen opgetrokken. De dragende delen van de bedrijfsgebouwen werden gefundeerd tot
minstens 0,7m -mV. De overige ruimte van het onderzoeksgebied werd volledig verhard met een betonplaat,
uitgezonderd de strook ten oosten van de bebouwing in de noordoosthoek van het onderzoeksgebied. De
betonverharding werd aangelegd op een gemiddelde hoogte van 4,20 m TAW en was gefundeerd tot 0,60 m -mV


CritQuote:
De hoeve is met zekerheid aanwezig tot in 2009, nadien werd ze volledig afgebroken en werd de verharding verwijderd. Dit maakt dat voor de helft van het onderzoeksgebied de archeologische verwachting (voor de postmiddeleeuwen) zo goed als nihil is met uitzondering van de mogelijke funderingen.


Criterium:
aangrenzende percelen leverden geen vondsten op vóór onderzoek

CritQuote:
Een recent proefsleuvenonderzoek uitgevoerd net ten
zuiden van het plangebied, leverde echter geen archeologische site op. Deze onderzoekszone kent
een vergelijkbare landschappelijke context als het huidige plangebied.


CritQuote:
Rekening houdend met de beperkte impact in de bodem van het grootste deel van de geplande werken en de aanwezigheid van een beschermende buffer van 50cm diep op de zone waar maar tot 30cm diep wordt afgegraven, lijkt een verder vooronderzoek op dit terrein niet nodig. De resterende buffer van 20cm wordt als voldoende geacht om het bodemarchief te beschermen tegen bvb. werfverkeer en de druk van de opgevoerde grond,


CritQuote:
De bodem van het plangebied bestaat uit een matig natte zandleembodem met sterk gevlekte,
verbrokkelde textuur B horizont. De zuidoostelijke grens van het terrein wordt gevormd door de
Asbeek, er is evenwel geen uitgesproken vallei aanwezig aan weerszijden van deze beek. Het terrein
loopt licht af van noordwest naar zuidoost. Het is te verwachten dat een jong colluviumpakket
aanwezig is van gemiddeld 50cm dik, naar analogie met de reeds archeologisch onderzochte
terreinen ten zuiden van het plangebied


CritQuote:
Besluitend kan gesteld worden dat de regio rond het plangebied archeologisch vrij rijk is, met enkele
sites daterend uit de metaaltijden en de Romeinse periode, en veel middeleeuwse sites, zowel in de
dorpskern als op het landelijke gebied errond. In


CritQuote:
Het archeologisch potentieel van het plangebied is vrij groot, gezien de ligging in het centrum van Harelbeke binnen een archeologisch vastgestelde zone. Zowel voor de Romeinse periode als de middeleeuwen kent Harelbeke immers een groot archeologisch potentieel. Daarnaast zijn sporen van oudere perioden in de omgeving aanwezig.


CritQuote:
Binnen het plangebied staan enkele huizen die het plangebied verstoord zullen hebben. Ook enkele bijgebouwen zullen de ondergrond licht verstoord hebben.


CritQuote:
In de omgeving van Harelbeke zijn vondsten uit de steentijden en metaaltijden gekend
[…]
Tijdens opgravingen aan de Gavermeersen (ID 76060) werden vondsten uit het epi-paleolithicum (Laat-Tjongeriaan) en vroeg-mesolithicum gedaan.3 Ter hoogte van Collegewijk (ID 76592) werden neolithische artefacten aangetroffen.4 Ten noorden van het gehucht Stasegem (ID 74670) werden eveneens vondsten uit het neolithicum gedaan.5 Net ten noordwesten van het plangebied, ter hoogte van Ten Overakker (ID 75118), werden in afvalkuilen artefacten uit het mesolithicum gevonden.


CritQuote:
Naast sporen van recente bewoning (uitgebroken kelders, recente kuilen) worden sporen uit de late tot post-middeleeuwen aangetroffen alsook een à twee sporen uit de metaaltijden.


CritQuote:
Het proefsleuvenonderzoek bevestigt grotendeels de resultaten van het bureauonderzoek. Ter hoogte van het plangebied wordt op de Bodemkaart is immers bebouwd terrein gekarteerd


Criterium:
archeologisch niveau is afgedekt <geplande verstoringsdiepte (oorzaak in opm.)

CritQuote:
Landschappelijk gezien is het plangebied gelegen in de kustpolders. De Quartairgeologische kaart geeft een profielopbouw weer van Holocene getijdenafzettingen bovenop getijdenafzettingen van het Eemiaan. Gelet de ligging in de bebouwde kom van Blankenberge zijn er geen gegevens voorhanden met betrekking tot de bodemopbouw. De gegevens impliceren een situatie waar mogelijk een archeologisch relevante horizont is afgedekt door de Holocene klei. Teneinde de aanwezigheid van een afgedekt niveau te evalueren werd een landschappelijk bodemonderzoek uitgevoerd


CritQuote:
Concreet is er een archeologische trefkans ter hoogte van het plangebied waarbij de verwachting bestaat uit oppervlakkige sporenarcheologie vanaf de middeleeuwen


CritQuote:
Gekende waarden in de omgeving betreffen enerzijds laatmiddeleeuws vondstmateriaal dat is gerecupereerd bij veldprospecties en anderzijds laat- tot postmiddeleeuwse hoeves waarvan de aanwezigheid vermoed wordt op basis van cartografische indicatoren.


CritQuote:
Uit het booronderzoek blijkt dat er geen aanwijzingen zijn voor een mogelijks afgedekte archeologisch relevante niveaus aanwezig zijn. De zandige afzetting wijst tevens op een hoog energetisch milieu waar
Projectcode: 2017J166
Opmaak Archeologienota: J. Vande Puttelaan
Deel 2: Verslag van resultaten landschappelijk booronderzoek
Ten Briele 14 bus 15 info@rubenwillaert.be
8200 Sint-Michiels-Brugge www.rubenwillaert.be 19
erosie een grote rol kan gespeeld hebben. Het is waarschijnlijk dat, indien archeologie aanwezig is, deze zich enkel oppervlakkig zal bevinden.


CritQuote:
Daarnaast zijn de werken van dergelijke beperkte omvang (zowel in
de diepte als in de breedte), dat een verder vooronderzoek van het terrein in het kader van de
toekomstige werken met aantoonbare zekerheid niet zou leiden tot nuttige kenniswinst


CritQuote:
Het fietspad is gelegen op
de voormalige spoorlijn Mechelen – Terneuzen (meer bepaald het baanvak Sint-Niklaas - De Klinge),
die werd aangelegd tussen 1868 en 1871. Dit betekent dat er op deze plek in het verleden reeds
bodemverstoringen zijn gebeurd.


CritQuote:
Het uitgevoerde onderzoek ten noorden van het onderzoeksterrein heeft aangetoond dat zich binnen het plangebied een aantal relevante sporen situeerden. Vooreerst werd tussen de restanten van een latere hoeve een walgracht aangesneden die mogelijk teruggaat tot de 14de eeuw.


CritQuote:
Het bodemtype OT is een sterk vergraven grond waarbij de natuurlijk aanwezige bodem volledig verstoord kan zijn
Het bodemtype OB is een kunstmatig bodemtype waarbij de natuurlijke bodem sterk verstoord kan zijn door de aanwezige verharding of bebouwing. Hierdoor is het niet altijd mogelijk de natuurlijke bodem te herkennen.
Het bodemtype ZDp(o) is een matig droge tot matig natte zandbodem zonder profiel met sterke antropogene invloed.


CritQuote:
Het plangebied ligt deels in een droog zijdal van de Dorpsbeek. Het ligt hoog en droog,
vlakbij water. Dit zijn erg gunstige condities voor het aantreffen van vuursteenvindplaatsen
van jager-verzamelaars.


CritQuote:
Wanneer de resultaten van het landschappelijk bodemonderzoek getoetst worden aan deze geplande ingrepen ter hoogte van het projectgebied kan gesteld worden dat slechts over beperkte oppervlakte en diepte (ter hoogte van boring 1 en boring 2) het eventueel aanwezige bodemarchief bedreigd wordt. De archeologisch interessante horizonten bevinden zich in de onverstoorde B-horizont en C-horizont. Er blijft bijgevolg een buffer van minimum 40cm bestaan ter hoogte van de
Projectcode 2018A272 2018 ADEDE Archeologisch Rapport 283
funderingssleuven en ca. 75 cm ter hoogte van de vloerplaat en 90 cm over de rest van het terrein. Enkel ter hoogte van boring 1 en boring 2 wordt een onverstoorde B-horizont aangesneden.


CritQuote:
Deze gaf aan dat een eerder algemene doch reële verwachting geldt op het aantreffen van archeologisch relevante grondsporen en/of restanten daterend uit de volle middeleeuwen en latere periodes. Voor de oudere periodes geldt een algemene doch eerder lage archeologische verwachting


CritQuote:
De geplande werken voor het aanleggen van het fietspad omvatten een variabele afgraving van het bestaande maaiveld over een breedte van 3,2 m (tot lokaal 4,4 m) en over lengtes van 25 m, 330 m en 125 m. Voor het deel van het fietspad ten noorden van de Dassegemstraat zijn de afgravingen minimaal 4 cm en maximaal 36 cm onder het bestaande maaiveld. Voor het deel ten zuiden van de Dassegemstraat wordtt maaiveld nu eens afgegraven, dan weer wordt opgehoogd


CritQuote:
De vastgestelde sites bevinden zich echter voornamelijk in een andere landschappelijke context, namelijk op vruchtbare droge zandleembodems en niet op natte leembodems zoals het geval is voor het projectgebied


CritQuote:
Het projectgebied ondergaat de grootste verandering met de aanleg van een spoorlijn onmiddellijk aansluitend ten westen van het projectgebied, in de late 19de eeuw. In dat kader werd een deel van het projectgebied (zone 3) sterk opgehoogd met een talud om de spoorweg in te bedden. Een deel van het projectgebied bevindt zich ook op reeds bestaande verharding (fietspad, weg, ..).


CritQuote:
Het bureauonderzoek toonde aan dat de wijde omgeving rond het projectgebied minstens sinds de Romeinse periode menselijke aanwezigheid kent. Deze aanwezigheid leeft door in middeleeuwen.


CritQuote:
Landschappelijk gezien is het terrein gelegen in de zandleem- en leemstreek. De bodemkaart toont aan dat het plangebied zich in matig natte zandleembodems bevindt. Cartografisch onderzoek heeft uitgewezen dat het gebied sinds de tweede helft van de 18e eeuw een ruraal karakter heeft, wat tot op heden ongewijzigd is gebleven.


CritQuote:
Op vlak van gekende archeologische waarden zijn verschillende CAI-nummers gekend in de omgeving van de projectlocatie. Vooral omwille van de nabijheid van deze vindplaatsen is het archeologisch potentieel van de projectlocatie beduidend. De nabijheid van de grafmonumenten en de mogelijkheid voor de inrichting van een funeraire ruimte, in combinatie met een aanzienlijk archeologisch potentieel naar resten tot de late middeleeuwen toe maken dat verdere onderzoeksdaden noodzakelijk zijn in de vorm van een uitgesteld proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
Archeologische vondsten wijzen op bewoning te Nevele in het midden-steentijdperk


CritQuote:
Het plangebied ligt op een leemrug. Het plangebied daalt naar het zuidwesten waar de
Kleinbeek gelegen is. Het plangebied heeft een zeer gunstige locatie voor archeologische resten vanaf het
Laat-Paleolithicum.


CritQuote:
De CAI meldt geen steentijdvondsten in de omgeving.


CritQuote:
Er wordt een hoge archeologische verwachting vooropgesteld voor de aanwezigheid van (goed)
bewaarde vindplaatsen met bodemsporen uit de (pre)historische periode (vanaf de steentijd tot en
met de Tweede Wereldoorlog). Er geldt een specifiek hoge archeologische verwachting voor
vindplaatsen uit de metaaltijden en de Romeinse periode.


CritQuote:
Topografisch en
bodemkundig gezien situeert het projectgebied zich in een gelijkaardige (paleo)landschappelijke
setting (omgeving van een beekloop en Ldc/Lhc-gronden) als de vindplaats met bodemsporen uit de
metaaltijden en de Romeinse periode langs de Rapertingenbeek (CAI 163090). Er kan dan ook een
hoge archeologische verwachting voor archeologische resten uit deze specifieke perioden worden
vooropgesteld.


CritQuote:
de databank van de Centrale Archeologische Inventaris (CAI) (fig. 1.13) zijn voor wat betreft de
omgeving van het projectgebied weinig archeologische waarnemingen en onderzoeken opgenomen.


CritQuote:
De vindplaatsen van lithisch materiaal bevinden zich in een veel ruimere omgeving en tevens binnen een ander bodemtype


CritQuote:
De verwachting naar aanwezigheid van deze sites is echter heel laag er geen steentijdsites in de onmiddellijke omgeving van het projectgebied zijn aangetroffen.


CritQuote:
Door de aanwezigheid van de historische stadskern, het begijnhof en het
speelhof, kunnen sporen vanaf de Volle en/of Late Middeleeuwen tot nu aanwezig zijn. Historische
bronnen kunnen niet volledig nagaan in hoeverre de samenleving tot dit terrein kwam in pre-
Middeleeuwse samenlevingen. Het terrein werd voor de helft vermoedelijk een lange tijd gebruikt als
moestuin en bleekweides.


CritQuote:
Uit het bureauonderzoek is gebleken dat het projectgebied voor de helft verstoord is sinds de oprichting
van het slachthuis vanaf de tweede helft van de 20ste eeuw.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt op de helling van een noordelijke uitloper van een heuvelrug. Het terrein zelf daalt
lichtjes in zuidoostelijke richting van circa 48 m TAW tot ca. 46,5 m TAW. Ca. 150 m ten zuiden van het terrein
stroomt de Termerbenbeek en op circa 375 m ten zuiden van het terrein de Winterbeek. Een bijloop van de
Hoevenbeek vloeit op circa 550 m ten noordwesten van het terrein.
Vanuit landschappelijk oogpunt kan het terrein een aantrekkingskracht op de prehistorische mens hebben
uitgeoefend, hoewel men zich de vraag kan stellen of het terrein niet te nat was voor bewoning. De kans op het
aantreffen van prehistorische artefactensites wordt om deze reden als matig ingeschat.


CritQuote:
De bodemkaart geeft voor een groot deel van het terrein een textuur-B-horizont weer, die zich ontwikkelde in een
sterk gleyige bodem. Een deel van het terrein wordt als OB-bodem gekarteerd en was tot voor kort bebouwd. Het
is daarom van belang om na te gaan in hoeverre het oorspronkelijk bodemprofiel nog intact is. Indien gaaf bewaard
en indien het terrein niet te nat blijkt, bezit het terrein een potentieel op het aantreffen van prehistorische
artefactensites. Gezien deze elementen een rol zullen spelen bij het bepalen van de strategie van het verder
onderzoek is het van belang dat deze eerst in kaart gebracht wordt. De minst destructieve en meest
kostenbesparende methode om dit te doen is een landschappelijk bodemonderzoek.


CritQuote:
Uit de hoge stand van de grondwatertafel en de aanvangsdiepte van de
reductieverschijnselen kunnen we afleiden dat we met matig natte tot zeer natte bodems te maken hebben
(vochttrap .d., .e., .f.)’, vermoedelijk nog natter dan aangegeven op de bodemkaart.


CritQuote:
In de overige boorprofielen kon een lichte zandleembodem tot lemige zandbodem met sterk gevlekte textuur Bhorizont
worden vastgesteld.


CritQuote:
De zone waar de aanwezigheid van een in situ prehistorische artefactensites het hoogst wordt ingeschat betreft
de meest westelijke zone, die echter door de afbraak van de hoeve grotendeels geroerd werd.


CritQuote:
Het onderzoeksterrein wordt zo centraal ingenomen door bodems waarvan het bodemprofiel gewijzigd en / of
vernietigd is door de mens in een bebouwde zone (OB), zoals ook op de bodemkaart werd aangeduid


CritQuote:
Op enkele plaatsen werd een begraven A horizont aangetroffen, maar nergens werd een B horizont vastgesteld


CritQuote:
Deze plaatselijk slechte bewaartoestand is te verklaren door de werken in verband met de sloop van de voormalige bebouwing. Het potentieel op een goed bewaarde steentijd artefactensite binnen het onderzoeksgebied wordt eerder laag ingeschat.


CritQuote:
Op het terrein is wel nog sprake van potentieel op waardevolle archeologische sporen. De meest geschikte onderzoeksmethode voor verder onderzoek is een proefsleuvenonderzoek, omdat er een site zonder complexe verticale stratigrafie verwacht wordt.


CritQuote:
Indien een steentijd artefactensite aanwezig was, verwachten we dat ze als gevolg van landbouwactiviteiten opgenomen is in de vastgestelde
2018C235
16 | Haacht - Beverdijk
ploeglagen.


CritQuote:
De bodem in het onderzoeksgebied is volgens de bodemkaart permanent nat, wat maakt dat het terrein
vermoedelijk te nat was voor bewoning


CritQuote:
De hoger gelegen plaatsen in de omgeving vormden vermoedelijk een
hogere aantrekkingskracht op de prehistorische mens. Dit wordt bevestigd door ligging van CAI 150353 - waar
enkele losse vondsten uit het mesolithicum werden aangetroffen – die zich topografisch op de hoger gelegen
gronden ten zuid(oosten) van het onderzoeksterrein bevinden.


CritQuote:
In de lager gelegen Jekervallei zijn momenteel
geen aanwijzingen voor steentijd.


CritQuote:
Van de zone die op de bodemkaart als ‘vergraven’ (OT) is gekarakteriseerd kan niet zondermeer worden
aangenomen dat een eventueel bodemarchief volledig zou verstoord zijn. De dimensies van deze verstoring zijn
vooralsnog niet gekend. Bovendien wees het netgenoemde naburige archeologische onderzoek uit dat aan de
overkant van de straat nog archeologische sporen zijn bewaard in de moederbodem onder het geroerde pakket.
Het ging hierbij weliswaar vnl. over (sub-)recente kuilen, maar ook oudere grondsporen bleken nog bewaard.


CritQuote:
Verder zijn er in het verleden in het projectgebied zelf geen indicatoren aan het
licht gekomen die de aanwezigheid van sporen/vondsten uit de steentijd doen verwachten.


CritQuote:
De grondwaterstand in
combinatie met de gereduceerde kleur van het alluvium toont de natte omstandigheden van het terrein aan (cfr.
vochttrap .F.).


CritQuote:
Het ontbreken van een profielontwikkeling kan aan recente bodemingrepen (vergravingen en ophogingen, oa. in
functie van de tramaanleg en -afbraak) in combinatie met de natte terreinomstandigheden verklaard worden.


CritQuote:
De bevindingen van het landschappelijk bodemonderzoek komen grotendeels overeen met de bodemkaart. Zo
werd in vier boorpunten een alluviumpakket onmiddellijk onder de lemige bouwvoor aangetroffen (textuurklasse
A..), wat overeenkomt met profielontwikkeling ‘..p’. In de overige negen boorpunten was het lemige boorsediment
aangevuld en geroerd (OT).


CritQuote:
De kans is reëel dat steentijd artefactensites in situ bewaard zijn op het terrein, in de zones waar resten van een E- en een B-horizont vastgesteld zijn.


CritQuote:
Op basis van de bodemkaart werd voor het terrein de aanwezigheid van een podzolbodem vermoed.8 Het landschappelijk booronderzoek bevestigt dit vermoeden. In de meeste boringen werd het restant van een B-horizont vastgesteld. Het gaat om een B-horizont met lutuminspoeling (Bt-horizont) of een verweerde B-horizont (Bw-horizont). In verschillende boringen werden ook nog de restanten van een E-horizont aangetroffen.


CritQuote:
Tijdens het verkennend booronderzoek werden ook geen vondsten aangetroffen. Daarom wordt geen kaart afgebeeld met de locatie van de aangetroffen vondsten. Nergens werden steentijd artefacten aangetroffen. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen we besluiten dat geen steentijd artefactensite aanwezig is binnen het onderzoeksgebied.


CritQuote:
In de meeste boringen werd een dikke verweerde B-horizont of een B-horizont met lutumsinspoeling (25 à 50 cm) vastgesteld, en in een aantal boringen werd een goed bewaarde E-horizont waargenomen. In de boringen waar een E-horizont geregistreerd werd, kunnen we spreken van een goed ontwikkelde bodem. Bij een aantal boringen werd een verstoorde overgangslaag van de A- naar de B-horizont, van de E- naar de B-horizont of van de B- naar de C-horizont geregistreerd.


CritQuote:
Ten zuiden van het tracé en het bufferbekken wordt een ven of vijver afgebeeld op
Ferraris. Deze valt binnen 250 m van het bufferbekken en ook het tracé valt hier deels
binnen. Daarnaast ligt de vallei van de Jantenbeek en Mangelbeek ook binnen 250
meter volgens het DHM.


CritQuote:
Ook zou eventuele
kenniswinst hier zeer laag zijn gezien de beperkte verstoringsbreedte en –diepte.


CritQuote:
Echter bevindt zich geen dikke antropogene humus A-horizont of plaggendek
binnen het plangebied. De bodem bij het fietspad zal dusdanig verstoord zijn bij de
aanleg van de stoep, dat er geen vindplaatsen meer aanwezig zijn.


CritQuote:
Door de vastgestelde reductie van de C-horizont en de oxidatie vanaf de Ahhorizont,
kan vastgesteld worden dat het hier om natter gronden gaat dan de
bodemkaart aangeeft. Het plangebied ligt dan ook niet net ten noorden van het
beekdal, maar er nog net in. Er heeft geen profielopbouw plaatsgevonden en er
worden dus ook geen jagers-verzamelaars of landbouwers verwacht binnen deze
natte zone.


CritQuote:
Binnen het plangebied komt, met uitzondering van boring 1, een Ah-horizont voor
direct onder de bouwvoor. In de Ah-horizont komen reeds oxidatievlekken voor.
De C-horizont is gereduceerd; enkel in boring 5 is dit niet het geval. In boring 1 is
er een ophoogpakket aanwezig; hierin zit baksteenpuin. Er heeft geen
profielontwikkeling plaatsgevonden binnen het plangebied.


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich nabij de hoogste delen in het landschap en ligt eveneens nabij een aantal waterlopen. Op basis van deze kenmerken is het zeker niet uit te sluiten dat er resten uit deze periode kunnen voorkomen


CritQuote:
Op basis van de onderzochte gegevens zijn geen resten bekend uit de periode tot en met het mesolithicum. Deze komen wel voor in Menen, op een afstand van 1,5 km ten oosten van het plangebied.


CritQuote:
Daarnaast is de kans op het aantreffen van artefacten van voor het Holoceen dus wel mogelijk in de bovenste lagen van oudere sedimenten, zoals de eolische sedimenten uit het Weichseliaan. Deze werden echter niet aangetroffen in de boringen


CritQuote:
Bij het boren bleken boringen 3 en 6 aan de zuidkant van het plangebied de meest intacte ondergrond te hebben. Hier was enkel sprake van een geploegde laag. De andere boringen hebben allemaal tot op een zekere diepte te maken gehad met verstoringen of graafwerk.


CritQuote:
Bij de
heraanleg van de rozentuin in 1989-1990 werden meerdere lithische artefacten uit het
mesolithicum aangetroffen (CAI-ID 150969) (Bungeneers, 1991; Bungeneers, 2003).


CritQuote:
de omgeving van het Ruggeveld
zijn meerdere lithische artefacten uit de prehistorie verzameld (CAI-ID 105028,105029, 105030,
105031).


CritQuote:
it is ongetwijfeld de top van het oorspronkelijke dekzand die tot een zekere diepte
is aangetast en verstoord door diverse antropogene ingrepen.


CritQuote:
Er heeft hier ook geen profielontwikkeling plaatsgevonden, vanwege de
zeer natte condities. Met andere woorden deze zone betreft nog de natte en lager
gelegen delen van het landschap en betreft dus evenmin een gradiëntzone voor
jager-verzamelaars.


CritQuote:
Er is binnen het plangebied geen “droog” Bt-profiel aangetroffen, wat eigen is
binnen de zogenaamde gradiëntzones voor jager-verzamelaars


CritQuote:
Op basis van de vastgestelde natte bodemserie die weinig geschikt is voor
landbouwdoeleinden werd ook de vooropgestelde archeologische verwachting
bijgesteld. Algemeen kon men nu wel stellen dat het plangebied eerder ook een lage
verwachting voor nederzettingen van landbouwers vanaf het Neolithicum/Bronstijd
tot en met het midden van de 18e eeuw vertoont.


CritQuote:
Gezien de dikte van het antropogene ophogingspakket en de beperkte diepte van de geplande werken acht BAAC Vlaanderen bvba verder vooronderzoek niet noodzakelijk


CritQuote:
De omvangrijkste werken omvatten de verdere nivellering van het terrein. Hierbij wordt mijnsteen verwijderd van de delen met een dikker ophogingspakket, en opgebracht t.h.v. de delen waar het mijnsteenpakket het dunst is.


CritQuote:
De bodemopbouw is redelijk goed bewaard ondanks de menselijke mijnbouwactiviteiten in het recente verleden.


CritQuote:
Het plangebied kent een gunstige, landschappelijke ligging omdat deze op een hoger gelegen waterscheiding tussen de Maas en Schelde rivierbekken bevindt met een eenvoudige toegang tot beide riviervalleien.


CritQuote:
Enkel op de locaties waar de funderingspalen en regenwaterputten gepland worden, zijn eventuele archeologische waarden bedreigd. De oppervlakte van deze ingrepen is echter van beperkte omvang waardoor er geen nuttige kenniswinst mogelijk is


CritQuote:
Niettegenstaande het ontbreken van een goed bewaard bodemprofiel, achten we een verdere prospectie door middel van een verkennend archeologisch booronderzoek in enkele geselecteerde zones noodzakelijk.


CritQuote:
Op basis van deze resultaten koos de ontwikkelaar echter voor het behoud in situ van deze archeologische site. … Aangezien geen werkzaamheden gepland worden in deze zone dienen geen bijkomende maatregelen te worden genomen …


CritQuote:
Deze vindplaatsen kunnen weliswaar niet volledig uitgesloten indien er afgedekte drogere ruggen voorkomen binnen het projectgebied.


CritQuote:
Er kunnen wel vindplaatsen bewaard zijn resulterend uit watergebonden activiteiten, … Voor dit specifieke projectgebied zijn er geen vindplaatsen in de onmiddellijke omgeving bekend …


CritQuote:
Een confrontatie van de geplande ingrepen met de dikte van het ophogingspakket leert echter dat de kans dat eventueel aanwezige archeologische resten, … , onbestaand is.


CritQuote:
…  en de beperkte omvang van het gebied met een middelhoge archeologische verwachting (210 m2) lijkt de kans op het verwerven van relevante kenniswinst eerder klein te zijn.


CritQuote:
Uitzondering vormt de zone rondom boring 1 waar sprake is van een dekzandruggetje, waarbij zich in de top een slecht-ontwikkelde podzolbodem heeft kunnen ontwikkelen.


CritQuote:
De huidige bebouwing en het veranderde wegenpatroon uit de 20ste eeuw hebben de bodemopbouw en de eventuele archeologische lagen verstoord.


CritQuote:
De oorspronkelijke natuurlijke aardkundige eenheden op het terrein
blijken namelijk opgenomen in de ploeglaag of het aanwezige akkerdek als gevolg van
landbouwactiviteiten


CritQuote:
De nabijheid van een uitgestrekt duinenlandschap waarin mogelijk afgedekte
depressies aanwezig kunnen zijn betekent een middelhoge potentie voor het treffen
van steentijdsites, vooral in het noordelijke deel van het plangebied.


CritQuote:
Voor het
onderzoek naar steentijdsites zal eerst een landschappelijk bodemonderzoek
uitgevoerd moeten worden om na te gaan of het duinenlandschap inderdaad potentie
biedt voor de aanwezigheid van een steentijdsite en of de afgedekte bodem onder de
plag nog intact is en eveneens potentie biedt voor het treffen van steentijdsites.


CritQuote:
Rekening houdend met de geografische ligging van het onderzoeksgebied, op een plateau op geringe afstand
van water, valt de aanwezigheid van een steentijdsite niet uit te sluiten.


CritQuote:
Ons advies luidt dan
ook dat het nuttig is een landschappelijk bodemonderzoek door middel van boringen uit te voeren om een
beter inzicht in de bodemopbouw van het terrein te verkrijgen en om na te gaan of het archeologische niveau
verstoringen kent.


CritQuote:
Indien het landschappelijk booronderzoek aantoont dat er binnen het plangebied een intacte bodemopbouw
aanwezig is en er eventueel een mogelijkheid bestaat voor intacte steentijdsites op locatie dient dit potentieel
verder onderzocht te worden door middel van een verkennend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Hierbij wordt het boorgrid op een
beperkte locatie van het plangebied gezet, waar de boorresultaten van de verkennende boringen positief zijn
gebleken (minstens één artefact).


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek intacte vuursteenconcentraties worden aangetroffen,
worden proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
Het advies luidt dat het nuttig is een landschappelijk bodemonderzoek door middel van boringen uit te voeren
om een beter inzicht in de bodemopbouw van het terrein te verkrijgen en om na te gaan of het archeologische
niveau eventueel verstoringen kent. Tevens kan een uitspraak worden gedaan of bodemopbouw voldoende
bewaard is om naar steentijdsites onderzoek te doen.


CritQuote:
Net ten noordwesten van het
projectgebied bevindt zich wel een gekende site uit het Mesolithicum.


CritQuote:
Indien dit verkennend onderzoek positief blijkt te zijn (het aantreffen van minimaal 1 steentijdartefact), kan
deze vervolgd worden door een waarderend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
In de directe omgeving van het projectgebied werden geen steentijdvondsten aangetroffen. Stromend water is
tevens niet aanwezig in de onmiddellijke nabijheid. De verwachting naar steentijdsites is hierdoor eerder laag,


CritQuote:
Stromend water is
tevens niet aanwezig in de onmiddellijke nabijheid. De verwachting naar steentijdsites is hierdoor eerder laag,


CritQuote:
Bovendien bevinden zich op het terrein plaggenbodems. Onderzoek wijst
uit dat dergelijke plaggenbodems in de meeste gevallen ontstaan zijn door het diepspitten van de bodem. 
Programma van maatregelen. Stabroek - Buxuslaan | 4
Hierdoor zijn mogelijke steentijdsites allicht vergraven.1
 De uitvoering van een verkennend archeologisch
booronderzoek is bijgevolg weinig zinvol.


CritQuote:
Aangezien de aangetroffen ophogingslagen dik genoeg zijn en de toekomstige graafwerken geen archeologisch waardevolle sporen zullen raken, is een vervolgtraject in de vorm van proefsleuven of een opgraving niet noodzakelijk. De archeologische sporen kunnen in situ blijven.


CritQuote:
Gezien de landschappelijke ligging,
de op basis van historische kaarten grotendeels onverstoorde bodem en de aard van de te
verwachten archeologische sporen (o.a. potentieel voor steentijd) wordt een
vervolgonderzoek in de vorm van een combinatie van boringen en proefsleuven voorgesteld
als de meest aangewezen methode.


CritQuote:
Samenvattend betekent dit dat er op basis van de resultaten van het verkennend
booronderzoek geen directe indicaties zijn voor de aanwezigheid van
steentijdvindplaatsen.


CritQuote:
Eventuele steentijdsites zullen opgenomen zijn
in de bouwvoor en door eeuwenlange grondbewerking niet meer in situ bewaard.


CritQuote:
Het bodemprofiel is goed intact en toont weinig sporen van erosie,
wat de bewaring van vondstenconcentraties in het relatief dikke en goed
bewaarde B-horizont mogelijk maakt.


CritQuote:
Ten tweede werd in de bodem van de
opgevulde beekvallei een ontwikkelde bodem aangetroffen in de Tardiglaciale
afzettingen. De goed ontwikkelde bodem, in deze sedimenten getuigt van een
verlandingsfase of uitdroging van de alluviale afzettingen. Deze bodem vertoont
dus ook goed bewaringsomstandigheden voor vondstenconcentraties.


CritQuote:
de beperkte mate van de geplande ingrepen die mogelijk ongeroerde grond raken.


CritQuote:
In de bureaustudie werd het plangebied grondig bestudeerd. Na het verzamelen en vergelijken van de nodige informatie kon worden geconcludeerd dat het aantreffen van enige archeologische waarden of een archeologische site binnen de onderzoekslocatie uitgesloten lijkt. Dit door de grote mate van verstoring binnen het plangebied en de beperkte mate van de geplande ingrepen die mogelijk ongeroerde grond raken. Hierdoor is in het beste geval slechts zeer fragmentarische en geen relevante kennisvermeerdering mogelijk.


CritQuote:
Naar
steentijden toe geldt er geen verhoogde verwachting voor het plangebied, het plangebied bestaat
hoofdzakelijk uit matig natte lemig zandgronden met plaggen.


CritQuote:
Door het steken van plaggen is
doorgaans de originele bodemopbouw volledig verspit en zijn mogelijke steentijdsites niet langer
meer in situ maar ex situ aanwezig.


CritQuote:
De nabijheid van waterlopen is gunstig maar er zijn in de omgeving meer gunstige locaties
gelegen waardoor het potentieel voor steentijdvindplaatsen eerder als laag beschouwd wordt.


CritQuote:
Gezien de kosten-batenanalyse worden deze onderzoeken dan ook niet
geadviseerd. Tijdens het sleuvenonderzoek zal hier wel aandacht aan besteed worden.


CritQuote:
In de
omgeving werden ook nog geen steentijdvondsten aangetroffen terwijl er wel al redelijk wat 
5
onderzoek gebeurde.


CritQuote:
De ongunstige landschappelijke ligging en de eerder natte bodem wijzen op een
eerder laag archeologisch verwachtingspatroon wat betreft steentijden.


CritQuote:
Het uitgevoerde bureauonderzoek schetst geen specifieke verwachting tot het aantreffen van archeologische restanten. Voor alle periodes geldt een algemeen archeologisch verwachtingspatroon.


CritQuote:
Op het vlak van landschappelijke inplanting ligt het onderzoeksgebied niet bepaald in een positie die
een verhoogd archeologisch potentieel laat vermoeden. Zo liggen er geen natuurlijke/historische
waterlopen in de directe omgeving en is er ook geen sprake van een verhoogde positie in het
landschap. Een landschappelijke inplanting in een gradiëntzone is dus niet aan de orde.


CritQuote:
Behalve de losse vondst van twee niet nader gedateerde schrabbers op een dikke kilometer van het
onderzoeksgebied, zijn er geen verdere steentijdsporen aangetroffen in de omgeving van het
onderzoeksgebied.


CritQuote:
In de omgeving van het plangebied zijn relatief veel steentijd artefacten aangetroffen, waardoor deze ook binnen het plangebied verwacht kunnen worden.


CritQuote:
Enkel de zones met een (grotendeels) intacte bodemopbouw komen in aanmerking voor een verkennend booronderzoek.


CritQuote:
Indien deze wel aanwezig is/zijn is het meest zinvol (nuttig) over te gaan tot een waarderend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Op basis van de bodemkaart zijn er geen
aanwijzingen voor een potentiële aanwezigheid van een goed bewaarde steentijdsite
binnen het projectgebied.


CritQuote:
De kans is groot dat de oorspronkelijke bodemopbouw binnen het projectgebied, door
de situering binnen de zone van de vroegere verdedigingswerken rond Ieper, deels is
verdwenen


CritQuote:
De landschappelijke ligging van het plangebied in de vallei van de Grote Schijn, kan een indicator zijn voor het aantreffen van steentijdarcheologie. Een riviervallei vormt namelijk een gunstige locatie voor jagers-verzamelaars door de nabijheid van stromend water terwijl de hoger gelegen gebieden meestal minder aantrekkelijk waren.


CritQuote:
Indien op basis van de landschappelijke boringen de bodem intact of grotendeels intact blijkt te zijn, is er een kans op het aantreffen van intacte steentijdwaarden. Deze kans zal dan eerst verder moeten worden onderzocht middels archeologische boringen vooraleer een vooronderzoek met ingreep in de bodem in de vorm van proefsleuven kan worden uitgevoerd.


CritQuote:
Een karterend of waarderend archeologisch booronderzoek is een logische stap volgend op het aantreffen van intacte bodemprofielen tijdens een paleolandschappelijke reconstructie (bv. tijdens een proefsleuvenonderzoek of een landschappelijk booronderzoek) en bij uitstek geschikt om de aanwezigheid en begrenzing van steentijdvindplaatsen in kaart te brengen.


CritQuote:
Ook heeft een opgraving
van BAAC net ten noorden geen aanwijzingen voor steentijd opgeleverd.


CritQuote:
Deze lage verwachting komt voort uit het feit dat boringen in
een eerdere fase van de ontwikkeling net ten oosten van het projectgebied, en hierdoor dus
ook dichter bij de beekvallei, geen paleobodem hebben opgeleverd.


CritQuote:
Het colluviaal dek rust op een
geërodeerd profiel.


CritQuote:
De ligging (nabij Klapperbeek, overgang lager gelegen gebieden naar hoger gelegen rug) en 
24
omliggende vondsten (steentijd, IJzertijd, Romeinse periode) zorgen ervoor dat het potentieel
als hoog wordt ingeschat.


CritQuote:
Daarnaast toont de aanwezigheid van een podzol een ongestoorde bodem aan, mogelijk vanaf de bronstijd.


CritQuote:
Vraag is in welke mate de bodem nog bewaard is. Een landschappelijk booronderzoek wordt aanbevolen om de bodemintactheid in kaart te brengen;


CritQuote:
Toch kan steentijdbewoning hier aanwezig zijn, gezien de
Archeologienota 6213 Wildenburg Aanwijs - Beernem 31
losse vondst van silex in de ruime omgeving.


CritQuote:
Ter hoogte van de nieuwe aansluiting wordt tot een diepte van 55 cm gegraven. In enkele zones is de aanwezige podzol nog relatief intact bewaard. Bij het uitkofferen zal deze waarschijnlijk mee
Archeologienota 6213 Wildenburg Aanwijs - Beernem 43
aangetast worden. In principe zou verder onderzoek naar de af- of aanwezigheid van steentijd vanuit wetenschappelijk oogpunt interessant kunnen zijn. Een gedeelte is echter verstoord door de aanleg van het tennisplein, en de aanleg van het voetbalveld. In totaal wordt de potentiële kenniswinst te klein ingeschat.


CritQuote:
Er zijn geen specifieke
aanwijzingen dat het terrein een verhoogd potentieel heeft naar steentijdsites.


CritQuote:
Geen > historische stadskern Dendermonde, nergens argumentatie voor/tegen steentijdvondsten


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt op drogere en hoger gelegen grond tussen de de valleien van de Golmeerzouwbeek
(335 m ten noordwesten) en de Herk (600 m ten zuidoosten) en op deze manier buiten de gradiëntzone. Toch
kunnen we concluderen dat de locatie vanuit landschappelijk oogpunt – drogere gronden in de nabijheid van water
– een aantrekkingskracht op de prehistorische mens kan hebben uitgeoefend.


CritQuote:
Zeer tijdrovend en duur voor een gebied dat
deels verstoord werd door de huidige
werkplaats en verhardingen.


CritQuote:
Deze gegevens wijzen richting een matige verwachting
ten opzichte van prehistorische artefactensites.


CritQuote:
Verder ligt het terrein in een omgeving waar
dat de aanwezigheid van water steeds voor handen was door het kwelwater en vijverbronnen. Op de quartair
geologische kaart wordt het onderzoeksterrein ter hoogte van beekalluvium weergegeven. Ook de bodemkaart
geeft een bodem weer die permanent nat is (Ldc en Lhc), wat maakt dat het terrein vermoedelijk te nat was voor
bewoning.


CritQuote:
Op basis van deze elementen kan het potentieel voor het aantreffen van
prehistorische artefactensites als laag worden ingeschat.


CritQuote:
Op basis hiervan wordt voor het onderzoeksgebied geen vervolgonderzoek geadviseerd. De uitvoer van een
vervolgonderzoek is bijgevolg kosten-baten te duur.


CritQuote:
Verder zijn noch in de nabije omgeving noch in de ruime omgeving CAI locaties bekend die
steentijdvondsten weergeven


CritQuote:
Enkele werken vinden plaats binnen een bestaande infrastructuur, hier zal dan ook geen archeologisch erfgoed aanwezig zijn. Binnen de verschillende zones van het projectgebied zijn reeds ernstige verstoringen aanwezig, waardoor het archeologisch erfgoed reeds grotendeels tot geheel vernield is.


CritQuote:
Deze locatie, op hogere droge gronden in de nabijheid van water en een vallei met een gedifferentieerd voedselaanbod, kan in het verleden aantrekkelijk zijn geweest voor menselijke aanwezigheid.


CritQuote:
De kleine oppervlakte van de mogelijk onverstoorde zone in acht genomen, en de verspreide ligging van de deelzones ervan …


CritQuote:
Deze zone
werd opgehoogd maar bevat onder de ophoging nog AC-profielen of resten van podzolbodems. De 
21
oorspronkelijke A-horizont bevindt zich telkens op minimaal 60 cm onder het maaiveld maar vaak
dieper. Indien archeologische resten aanwezig zijn zullen deze dan ook niet geraakt worden en in situ
bewaard blijven.


CritQuote:
Ter hoogte van boring 27 werd een goed bewaarde podzolbodem aangetroffen. Ter
hoogte van een deel andere boringen werden resten van een podzolbodem aangetroffen. Hierbij
werden door landbewerking reeds enkele horizonten opgenomen in de A-horizont. Nabij boring 27
werden twee concentraties lithische artefacten aangetroffen in het verleden. De kans op het
aantreffen van een steentijdsite is in deze zone dan ook reëel.


CritQuote:
De zone ten westen van de serre zal ca. 92 cm afgegraven worden. Deze zone is verstoord waardoor
hier geen bijkomend onderzoek nodig is.


CritQuote:
Gezien de afwezigheid van vondsten diende geen veder onderzoek te gebeuren in functie van
steentijdsites en kon er meteen overgegaan worden naar het proefsleuvenonderzoek (2017K63).


CritQuote:
De aanwezigheid voor in situ steentijdartefacten wordt klein geacht, gezien de bodemkundige gegevens.


CritQuote:
In dit geval is deze onderzoeksmethode niet van toepassing aangezien geen aanwijzingen zijn voor begraven archeologische niveaus of een complexe stratigrafie.


CritQuote:
Hieruit bleek dat het oorspronkelijke podzolprofiel over het merendeel van het terrein volledig vergraven was.


CritQuote:
Bovendien gaf het landschappelijk bodemonderzoek aan dat de bodem op het terrein droger was dan gekarteerd op de bodemkaart …


Criterium:
plangebied leverde geen vondsten op vóór onderzoek


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek kan geconcludeerd worden dat het archeologisch potentieel van dit projectgebied matig is.


CritQuote:
Kortstondig bewoonde steentijdvindplaatsen, die vaak slechts een oppervlakte van 20-25 m² beslaan, kunnen eveneens niet ruimtelijk en karterend geïnterpreteerd worden, aangezien een sleufbreedte van 5 m wordt vooropgesteld.


CritQuote:
Samenvattend is het potentieel op (waardevolle) kenniswinst bij verder archeologisch (voor-) onderzoek voor het volledige lijntraject afwezig.


CritQuote:
Op basis van de bodemkaart worden colluviale afzettingen verwacht binnen de grenzen van het projectgebied.


CritQuote:
De geplande	 werkzaamheden	 zullen	 het	 archeologisch niveau	 slechts	in het uiterste ziuden) raken.


CritQuote:
Voor vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars werd voor het plangebied een
hoge trefkans opgesteld. Dit op basis van de ligging in de zogenaamde gradiëntzone.


CritQuote:
Algemeen kan men stellen dat het van het plangebied een hoge verwachting voor
vindplaatsen van jager-verzamelaars vertoont maar met een onbekende gaafheid en
conservering.


CritQuote:
Algemeen kan men stellen dat het plangebied een
onbekende gaafheid en conservering vertoont.


CritQuote:
Echter er werd tot
op heden geen enkele archeologische indicator van jager-verzamelaars vastgesteld in
de zeefstalen.


CritQuote:
Wat de gaafheid en conservering betreft van eventuele aanwezige jagerverzamelaars
wordt deze als zeer goed ingeschat in het gros van het plangebied.


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek kwam naar voren dat er zich (veld)podzols
gevormd hebben. Deze zijn (quasi) volledig intact.


CritQuote:
Er is, op basis van landschappelijke factoren, geen verhoogde verwachting inzake de aanwezigheid van steentijdsites.


CritQuote:
De hoger gelegen, goed gedraineerde gronden zullen in hoofdzaak een grotere aantrekkingskracht gehad hebben op landbouwgemeenschappen vanaf het (finaal-)neolithicum. Vanaf deze periode bestaat de archeologische neerslag van menselijke activiteit voornamelijk uit sporenarcheologie.


CritQuote:
Steentijdsites liggen in het algemeen genomen op droge gronden in de nabijheid van water. De omgeving van een waterloop vormt namelijk een geschikte locatie voor jagers-verzamelaars door de nabijheid van stromend water.


CritQuote:
Gezien de gunstige landschappelijke ligging is toch een matig archeologisch potentiële waarde met bovendien aanzienlijk potentieel aan kennisvermeerdering aan het terrein toe te schrijven voor de periode van de steentijd tot middeleeuwen.


CritQuote:
Daarnaast wordt er op de bodemkaart melding gemaakt van een zekere kans op het aantreffen van een podzolbodem, behalve op de plaats van bebouwing dat gekarteerd staat als OB. Hierbij is het echter onzeker of de ganse oorspronkelijke podzolbodem bewaard is gebleven. Indien dit het geval is, vergroot dit aanzienlijk de kans op het vinden van een intacte in situ steentijdsite aanzienlijk.


CritQuote:
Verkennende archeologische boringen zijn enkel nodig indien de resultaten van het landschappelijk bodemonderzoek hiertoe aanleiding geven.


CritQuote:
Waarderende boringen zijn enkel nodig indien bij verkennende boringen steentijdvindplaats(en) worden vastgesteld.


CritQuote:
Rekening houdende met deze gegevens, is de kans ook reëel dat het terrein sterk werd opgehoogd.


CritQuote:
… kan er gesteld worden dat er waarschijnlijk geen archeologisch potentieel aanwezig is.


CritQuote:
Het potentieel tot kennisvermeerdering is gering voor het aantreffen van archeologische resten.


CritQuote:
… bevindt het onderzoeksgebied zich in een sterk bebouwde zone.


CritQuote:
De kans op intact gebleven vuursteensites van jagers/verzamelaars uit de periode LaatPaleolithicum tot en met Neolithicum worden op basis van de geconstateerde verspoeling door de
meanderende, holocene beekafzettingen afwezig geacht. […] Op basis van dit landschappelijke bodemonderzoek blijkt dat de bodemopbouw hier bestaat uit een A-C
bodemprofiel, gevormd in holocene, zeer natte beddingafzettingen. Afgedekte, pleistocene leem of
dekzanden zijn binnen het plangebied volledig geërodeerd door de meanderende, holocene beek Grote
Nete.


CritQuote:
De geplande werken zullen enkel plaatselijk beperkte bijkomende verstoringen in de ondergrond veroorzaken. Dit ten gevolge van de aanleg van de aanwezige leidingen, de beperkte ingreep in de bodem (beroering teelaarde) en de grote diepte (ondergrondse boring op -15 m).


CritQuote:
Verder is er de aanwezigheid van een aantal bestaande leidingen. Bepaalde delen van het plangebied kennen bijgevolg reeds een beroerde ondergrond.


CritQuote:
Gezien de ontstaansgeschiedenis van het lemige zand kunnen in het hogere deel van het plangebied in potentie resten vanaf het Laat-Paleolithicum voorkomen.


CritQuote:
Uit het historisch kaartmateriaal blijkt dat het plangebied met de onderzochte weide eeuwenlang dienst deed als weide en of akkerland.


CritQuote:
Op basis van dit landschappelijke bodemonderzoek blijkt dat de natuurlijke top van het moedermateriaal met zandige leem en lemige zand, bestaat uit een aangeploegd/afgegraven restant van een Ahp-C bodem.


CritQuote:
Op het toekomstplan is te zien dat de te verstoren bodem precies overeenkomt met de reeds verstoorde bodem.


CritQuote:
Het onderzoek toonde aan dat het plangebied waardevolle archeologische resten zou kunnen bevatten vanaf de steentijd tot de nieuwe tijd.


CritQuote:
De kosten-batenanalyse voor dit project is ontoereikend.


CritQuote:
Er zijn geen aanwijzingen dat binnen de grenzen van het projectgebied
een prehistorische artefactensite aanwezig en/of bewaard is. Het terrein bezit wel een potentieel voor
de aanwezigheid van grondsporensites vanaf de metaaltijden tot en met de volle middeleeuwen.


CritQuote:
Het projectgebied is gelegen
in een relatief laag deel van het landschap, in het overgangsgebied van een dekzandrug naar een lager
gelegen vlakte, een zogenaamde gradiëntzone.


CritQuote:
… kans op kenniswinst bij verder archeologisch onderzoek gering.


CritQuote:
… omvangrijke bodemingrepen ter hoogte van het onderzoeksgebied in de 20ste eeuw …


CritQuote:
Recentere bebouwing is pas aanwezig vanaf 1969. Deze structuren kunnen ook de bodem van het projectgebied plaatselijk verstoord hebben.


CritQuote:
De geografische ligging van het onderzoeksgebied, op geringe afstand van water (de Zenne), zorgt er voor dat de potentiële sporen en artefacten zo ver kunnen teruggaan als de Steentijd.


CritQuote:
Ons advies luidt dan ook dat het nuttig is een landschappelijk bodemonderzoek door middel van boringen uit te voeren om een beter inzicht in de bodemopbouw van het terrein te verkrijgen en om na te gaan of het archeologische niveau verstoringen kent.


CritQuote:
Uit het vooronderzoek op de site Sigma Dorent (december 2016) bleek dat steentijd artefactsites mogelijk aanwezig zijn in de nabije omgeving. Deze site ligt op ca. 140m ten noordwesten van het huidig projectgebied.


CritQuote:
Indien het landschappelijk booronderzoek aantoont dat er binnen het plangebied een intacte bodemopbouw aanwezig is en er eventueel een mogelijkheid bestaat voor intacte steentijdsites op locatie dient dit potentieel verder onderzocht te worden door middel van een verkennend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Bij positieve resultaten wat betreft steentijdvondsten en een voldoende waardering tot een vervolgtraject kan een waarderend archeologisch booronderzoek tot de volgende stappen behoren.


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek intacte vuursteenconcentraties worden aangetroffen, worden proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven


CritQuote:
Hoewel het in oorsprong interessante projectgebied maak dat op basis van de boven aangehaalde elementen,
meer bepaald de aanwezige verstoringen ten gevolge van de leemontginningen en de heraanleg van de Zouw in
combinatie met het reeds uitgevoerde archeologisch onderzoek, dat ook het archeologisch potentieel voor het
aantreffen van (proto-) historische sites als laag kan worden ingeschat.


CritQuote:
Er is geen verwachting inzake een bewaarde artefactensite.


CritQuote:
Zowel naar oudere bouwfases of voorlopers van de pachthoeve toe, evenals mogelijke restanten van romeinse steenbouw. Omwille van deze verwachting werd een geofysische prospectie uitgevoerd waar mogelijk. Hieruit werd duidelijk dat in de oostelijke sector van het plangebied dermate veel ‘ruis’ aanwezig was dat een betrouwbare scan hier niet mogelijk was.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek bestaat een archeologische verwachting binnen het
projectgebied.


CritQuote:
Om de bewaring van de
bodem vast te stellen lijkt een landschappelijk bodemonderzoek de uitgelezen
onderzoeksmethode.


CritQuote:
Gezien de omvangrijke bodemingrepen ter hoogte van het onderzoeksgebied in de loop van de 20ste eeuw en de
beperkte omvang van de zones waarbinnen bodemingrepen zullen worden uitgevoerd in delen van het
onderzoeksgebied waarbinnen in het verleden mogelijk nog geen bodemingrepen plaats vonden is de kans op
kenniswinst bij verder archeologisch onderzoek gering.
Fodio


CritQuote:
Hieruit is gebleken dat de bodem in het plangebied hoofdzakelijk
gekenmerkt wordt door een natte grond op lemig zand met reductiehorizont zonder
profielontwikkeling, wat te verklaren is door de nabijheid van het Klein Schijn. Deze
bodem is in de herfst, winter en lente nat en in de zomer op zijn minst vochtig.
Landschappelijk bevindt het plangebied zich op de rand van de vallei van het Klein
Schijn, maar niet op de meer drogere, wat hoger gelegen delen van dit microlandschap.


CritQuote:
gekeken wordt naar een detailopname van
de DTM (figuur 14 in deel I) dan is heel duidelijk dat het plangebied echt net op de
overgang ligt van de vallei naar de wat hogere gedeeltes van het landschap. Dit
betekent dat de ligging zeer goed past binnen het hierboven beschreven
verwachtingsmodel, en dat de potentie op het treffen van een steentijdsite daarom als
middelhoog ingeschat wordt.


CritQuote:
De onverstoorde zone (langsheen de straatkant) wordt daardoor klein,
waardoor de kans op kennisvermeerdering in functie van de archeologie dan ook eerder laag ingeschat
kan worden en dit omwille van de vastgestelde verstoringen op het grootste deel van het terrein.


CritQuote:
Historische ingrepen of verstoringen zijn niet gekend. Om de bewaring van de
bodem vast te stellen lijkt een landschappelijk bodemonderzoek de uitgelezen
onderzoeksmethode.


CritQuote:
De kans op het
aantreffen van intacte vindplaatsen van bewoning uit de periode vanaf het Midden-Neolithicum tot en met
Middeleeuwen is op basis van het landschappelijk bodemonderzoek nog steeds aanwezig. Het sporenniveau
van vindplaatsen uit deze periode zijn hier het beste zichtbaar vanaf de eventuele intacte delen van de Bs-,
BC- of C-horizonten (top pleistoceen niveau, 35 – 55 cm -mv).


CritQuote:
Ter plekke van het afgedekte noordwestelijke lagere helling
van het plangebied, in het holoceen verspoelde beekdal, is geen intact pleistoceen niveau meer te
verwachten. Boring 5 heeft alleen nog een BC-horizont. Ondiepe, kwetsbare vondstcomplexen met
vuursteenvindplaatsen zullen hierdoor in het gehele plangebied niet meer intact zijn.


CritQuote:
Vervolgonderzoek in het plangebied biedt geen potentieel tot kennisvermeerdering. De aangetroffen
sporen betreffen enkel natuurlijke verkleuringen. Er werden geen nederzettingssporen of sporen m.b.t.
funeraire contexten aangetroffen. Er is geen aanleiding voor een vervolgonderzoek.


CritQuote:
Ter hoogte van het onderzoeksgebied is er een zeker archeologisch potentieel, echter, het potentieel tot kennisvermeerdering is klein tot gering.


CritQuote:
Het terrein bevindt zich in een lagere vlakte op de overgang met eerder natte bodems waardoor het een minder aantrekkelijke locatie voor menselijke occupatie in de steentijd vormde.


CritQuote:
De geringe diepte van de geplande bodemingrepen (ca. -3,5mMV) raakt mogelijke archeologische lagen niet.


CritQuote:
Daar het potentieel tot kennisvermeerdering zeer laag tot onbestaande is wordt er geen verder archeologisch onderzoek geadviseerd en geopperd voor een vrijgave van het terrein.


CritQuote:
De bovenste lagen (tot minstens 5 meter) bestaan uit geroerde grond die werd aangevoerd tijdens de uitbreiding van het Antwerpse havengebied. Bijgevolg is er geen bodemarchief aanwezig of zal dit zeer sterk verstoord zijn.


CritQuote:
Een	 veldbezoek,	 gecombineerd	 met	 controleboringen,	 ter	 hoogte	 van	 het	 projectgebied	 (en	 de	
aangrenzende	velden)	heeft	aangetoond	dat	de	bodem	ter	hoogte	van	het	meest	noordelijke	terrein	
nog	intact	is.


CritQuote:
De	 ruime	 omgeving	 van	 het	 projectgebied	 kent	 een	 hoog	 aantal	 archeologische	
waarden	 die	 enerzijds	 betrekking	 hebben	 op	 vondsten	 die	 het	 resultaat	 zijn	 van	 uitvoerige	
veldprospecties	 en	 anderzijds	 op	 historische	 bebouwing	 uit	 het	 verleden	 van	 Scherpenheuvel	 als	
bedevaartsoord.


CritQuote:
Verder	onderzoek	wordt	bijgevolg	niet	als	nuttig	gezien	aangezien	een	groot	deel	van	het	terrein	reeds	
afgegraven	 werd	 en	 de	 geplande	 ontwikkeling	 slechts	 een	 beperkte	 impact	 op	 de	 bodem	 zullen


CritQuote:
Verder	onderzoek	wordt	bijgevolg	niet	als	nuttig	gezien	aangezien	een	groot	deel	van	het	terrein	reeds	
afgegraven	 werd	 en	 de	 geplande	 ontwikkeling	 slechts	 een	 beperkte	 impact	 op	 de	 bodem	 zullen	[…] Uit	de	resultaten	van	het	landschappelijk	bodemonderzoek	bleek	dat	het	terrein	reeds	
afgegraven	en	vervolgens	terug	opgehoogd/aangevuld	werd.


CritQuote:
Voor het paleo- en mesolithicum is er een kleine kans op het aantreffen van vondsten gezien de afstand tot de waterlopen uit de regio.


CritQuote:
De oppervlakte van deze nieuwe ingrepen is echter dermate beperkt dat de kans op kenniswinst dan ook eerder beperkt zal zijn.


CritQuote:
In principe kan het plangebied met een vruchtbare leembodem interessant zijn geweest voor bewoning en activiteit vanaf het neolithicum tot in recente tijden.


CritQuote:
Verschillende vondsten sinds de late steentijd geven dit ook aan al gaat het vaak om losse puntvondsten.


CritQuote:
Om een beeld te bekomen van de bodemopbouw in het plangebied en de gaafheid van het bodemprofiel te controleren is vooreerst een landschappelijk booronderzoek in de vorm van landschappelijke boringen noodzakelijk.


CritQuote:
Het daaropvolgend landschappelijk bodemonderzoek vertoonde voor het grootste gedeelte van het plangebied een relatief onverstoorde bodem.


CritQuote:
Dergelijke vuursteenclusters bezitten een potentieel hoge wetenschappelijke waarde m.b.t. typo-chronologie en ruimtelijke analyse.


CritQuote:
De verwerking van de verkennende archeologische boringen brachten verschillende positieve resultaten aan het licht.


CritQuote:
Daarnaast is het terrein erg nat/drassig (gelegen in de vallei) …


CritQuote:
Het archeologisch potentieel van het terrein is hierdoor eerder laag in te schatten.


CritQuote:
Om de omvang en de impact van deze vijvers op de ondergrond in te kunnen schatten, werden er op 31 januari 2018 zes manuele controleboringen uitgevoerd.


CritQuote:
Omwille	van	het	ontbreken	van	een	goed	bewaarde	 (al	dan	niet	begraven)	paleobodem	wordt	een	
lage	 verwachting	 voor	 de	 aanwezigheid	 van	 ruimtelijk	 goed	 bewaarde	 artefactensites	 (uit	 de	
steentijd)	 vooropgesteld.


CritQuote:
Ondanks	 de	 gunstige	 (paleo)landschappelijke	 situering	 van	 het	 terrein	 werd	een	 negatief	 resultaat	
geboekt	 voor	 wat	 betreft	 artefactensites	 (uit	 de	 steentijd)	 en	 (pre)historische	 vindplaatsen	 met	
bodemsporen.


CritQuote:
De landschappelijke situatie wijst niet onmiddellijk op een verhoogde trefkans inzake de aanwezigheid van artefactensites.


CritQuote:
Concreet is er in de ruime omgeving van het plangebied een aanzienlijke archeologische trefkans.


CritQuote:
Gelet de verwachte bodemopbouw kan over de gehele oppervlakte van de bestaande ondergrondse infrastructuur redelijkerwijs aangenomen worden dat het bodemarchief reeds grotendeels is vernield.


CritQuote:
Aangezien de bodemkaart aangeeft dat het terrein vergraven is
en het oorspronkelijke bodemprofiel vernietigd is, zullen eventuele archeologische
sporen en vondsten dan ook volledig verdwenen zijn. De archeologische potentie voor
dit terrein kan daarom als zeer laag worden beschouwd


CritQuote:
Daardoor is de potentieel hoog voor het aantreffen van resten gaande uit de steentijd tot de recente periodes.


CritQuote:
Verkennend/waarderend archeologisch booronderzoek zal op dit terrein geen meerwaarde opleveren. Bovendien zal in dit geval de kosten van dergelijk onderzoek niet op te wegen tegen de mogelijke resultaten.


CritQuote:
In de omgeving van de onderzoeksgebied zijn talrijke locaties gekend , met vondstenconcentraties uit alle periodes.


CritQuote:
Op basis van de geplande ingrepen kan men tevens opmaken dat ook in de toekomstige toestand deze zones niet bebouwd of verhard zullen worden.


CritQuote:
De historische en cartografische bronnen tonen aan dat de kans op voorkomen van sites met een hoog kennisvermeerderingspotentieel binnen het projectgebied laag is.


CritQuote:
Afgaand op bovenstaande archeologische waardering lijkt de potentiële kenniswinst te laag te zijn.


CritQuote:
Daarenboven blijkt uit de bestaande toestand dat de bodem op verschillende plaatsen tot op grote diepte verstoord is.


CritQuote:
In de rest van het plangebied, een zone van 1285 m² kunnen resten niet worden uitgesloten. Echter zijn we de mening toegedaan dat de zone te beperkt is, zeker aangezien hiervan 366 m² binnen de bouwvrije voortuinstroken valt.


CritQuote:
… laat een afgraving zien binnen het merendeel van het plangebied, enkel het zuidwesten is mogelijk niet aangetast.


CritQuote:
Het kennispotentieel van eventueel archeologisch onderzoek binnen het plangebied wordt echter zeer laag ingeschat, wat het belangrijkste argument is om geen verder onderzoek uit te voeren.


CritQuote:
Landschappelijk gezien is de ligging van het projectgebied niet zo
interessant. Hoewel het projectgebied gelegen is op een hoge en drogere positie langs de
alluviale Scheldevallei, is de bodem hier niet geschikt voor landbouw.


CritQuote:
In de ruime omgeving zijn enkele vindplaatsen uit de steentijden en de late middeleeuwen
gekend maar toch kan op basis van het karakter waarop deze attestaties tot stand zijn gekomen
geen uitspraak gebeuren over het mogelijk archeologische potentieel binnen het plangebied.


CritQuote:
Het is onduidelijk in hoeverre de aanwezige bebouwing een negatieve impact gehad heeft op het aanwezige bodemarchief.


CritQuote:
Ter hoogte van de zones waar een goed bewaarde podzolbodem vastgesteld werd, is er een hoog potentieel op steentijd artefactensites.


CritQuote:
Slechts in enkele boorprofielen werd een goed ontwikkelde podzolbodem aangetroffen.


CritQuote:
Daarnaast is binnen het volledige onderzoeksgebied sprake van potentieel op waardevolle archeologische sporen.


CritQuote:
… in deze boringen is sprake van begraven bodems (oude akkerlagen). = ontbreken van podzol


CritQuote:
Dit maakt dat indien een prehistorische
artefactensite op het terrein aanwezig was, deze zo goed als zeker volledig vergraven is en hierdoor over een zeer
laag kennispotentieel beschikt.


CritQuote:
De kosten voor de uitvoer van een aanvullend vooronderzoek naar prehistorische
artefactensites wegen dan ook niet op tegen de baten ervan.


CritQuote:
In geen enkel boorpunt werd een podzolprofiel aangetroffen. Dit maakt dat indien een prehistorische
artefactensite op het terrein aanwezig was, deze zo goed als zeker volledig vergraven is en hierdoor over een zeer
laag kennispotentieel beschikt.


CritQuote:
De bodemkaar lijkt te wijzen op een lage verwachting voor begraven prehistorische bodems (afwezigheid van podzolbodems en plaggendek).


CritQuote:
Er is geen indicatie op de aanwezigheid van een begraven bodem waardoor de kans op een in situ steentijdsite laag wordt ingeschat.


CritQuote:
Voor de overige perioden is het archeologisch potentieel moeilijker in te schatten doordat de kennis uit de onmiddellijke omgeving (door de stand van het onderzoek) eerder beperkt is.


CritQuote:
Bovendien is de bodemverstoring door de recente bebouwing onduidelijk.


CritQuote:
Om bovenstaande redenen en wegens het ontbreken van het potentieel aan relevante kennisvermeerdering, zal de kosten-baten analyse van een verder vooronderzoek negatief
2017-158
Archeologienota Eeklo Stationsstraat 77-79
5
uitvallen en wordt er dus geen verder vooronderzoek geadviseerd.


CritQuote:
In boring 6 zijn in de oude akkerlaag (tussen 25 – 55 cm –mv) twee fragmentjes prehistorisch
aardewerk aangetroffen. Dit zou kunnen duiden op een vindplaats. De overige indicatoren kunnen
ook door bemesting hier terecht zijn gekomen.


CritQuote:
Een vuursteenvindplaats valt uit te sluiten op basis van het fijne boorgrid en de resultaten van de
zeefvondsten.


CritQuote:
Binnen het plangebied werden er geen sporen aangetroffen. Er werden geen relevante archeologische
sporen opgetekend en geen vondstmateriaal aangetroffen.


CritQuote:
… waarbij de verwachting voor bewoningssporen lager ligt.


CritQuote:
Rekening houdend met de geografische ligging van het projectgebied is een aanwezigheid van steentijdsites weinig waarschijnlijk, maar niet uit te sluiten. Hierdoor is het weinig zinvol om een verkennend archeologisch booronderzoek uit te voeren.


CritQuote:
De potentiële sporen kunnen zover teruggaan als de Steentijd (gezien de vondst van lithisch materiaal in het verleden), met een hoog potentieel op vondsten uit de Volle Middeleeuwen, Late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toonde aan dat het terrein pas in het begin van de 20ste eeuw voor een klein gedeelte bebouwd is.


CritQuote:
De potentie van steentijdvondsten was in het bureauonderzoek als matig aangegeven en kan na het uitvoeren van
de veldkartering bijgesteld worden tot laag. Er werd één silexfragment aangetroffen dat mogelijk als afslag te
interpreteren is, maar dit is erg onzeker wegens de hoge mate van verwering. Er zijn geen indicaties dat er effectief
sprake is van een prehistorische artefactensite.


CritQuote:
Voor het werfdepot worden geen intacte steentijdsites meer verwacht.


CritQuote:
De bodemingrepen zullen niet dieper reiken dan het ophogingspakket dat aan de hand van boringen werd vastgesteld tot op een diepte van -2.5m-mv


CritQuote:
Aangezien de bovenste 2.5m van het bodemarchief uit opgehoogde gronden bestaat, kunnen hier geen archeologische resten in situ worden aangetroffen.


CritQuote:
Ook het projectgebied werd destijds verhoogd met minimum 4 tot 6 meter. Het oorspronkelijke bodemarchief bevindt zich onder dit ophogingspakket.


CritQuote:
De geplande werken zullen bijgevolg enkel het ophogingspakket aansnijden.


CritQuote:
De meest noordelijke zone van het projectgebied bevindt zich in nat tot
zeer nat gebied (drainageklasse e) en ligt binnen het natuurlijke overstromingsgebied en risicogebied voor
overstromingen van de Itterbeek. Dit maakt deze zone niet interessant als vestigingsplaats en kan derhalve
uitgesloten worden van een archeologisch verkennend booronderzoek.


CritQuote:
Dit soort locaties, een droog eiland te midden van een vallei (een gradiëntzone
in de nabijheid van water), is een typevoorbeeld van locaties waar de verwachting naar prehistorische
vondsten hoog ingeschat moet worden én dergelijke locaties zijn interessant omdat op meerdere sites in een
gelijkaardige landschappelijke situering meerperiodensites werden aangetroffen. Derh


CritQuote:
Ondanks het feit dat de directe aanwijzingen, vondstmeldingen, voor steentijdsites beperkt zijn, lijkt het
projectgebied landschappelijk toch aantrekkelijk geweest te zijn voor pre- en protohistorische kampen en
semisedentaire nederzettingen.


CritQuote:
Indien er een
B-horizont of een restant hiervan aanwezig was, werd dit als voldoende geacht om te spreken van een
bewaarde bodem.
Dit was het geval in het zuidelijk deel van het terrein.


CritQuote:
Hier werden 489 verkennende boringen in een grid van
12m bij 10m uitgevoerd. Dit heeft 4 steentijdartefacten opgeleverd


CritQuote:
Het onderzoek heeft slechts 2
artefactvondsten opgeleverd. Onvoldoende om te kunnen spreken van een intacte steentijdsite.


CritQuote:
die zich beperken tot het slopen van de
bestaande bebouwing en structuren, het uitbreken van bestaande vloerniveaus, waarbij de diepte zich
beperkt tot 0,30 m onder de bestaande bevloering, het uitbreken van de muren evenals de funderingen
van de zuilen doen vermoeden dat het aansnijden van eventuele archeologische sporen quasi nihil is.


CritQuote:
Daarom, zou, voorafgaand aan de sloopwerken en het uitbreken van de vloerplaat en funderingen een
vooronderzoek met ingreep in de bodem uitvoeren geen enkele kenniswinst opleveren.


CritQuote:
Het
onderzoeksgebied bevindt zich immers op een aantrekkelijke locatie op een hoger gelegen
zandrug nabij een waterloop.


CritQuote:
Het landschappelijk booronderzoek wees uit dat de natuurlijke bodemopbouw op grote
delen van het onderzoeksgebied nog intact is.


CritQuote:
Indien er bij het verkennende booronderzoek steentijd artefacten worden aangetroffen, dan wordt
er over gegaan tot het plaatsen van waarderende archeologische boringen in de zones die tijdens het
verkennend booronderzoek positieve boringen opleverden.


CritQuote:
In het geval dat steentijdmateriaal wordt aangetroffen kan, afhankelijk van de aard van het
ensemble, het aangewezen zijn om proefputten te zetten ter aanvulling van de archeologische
boringen.


CritQuote:
> Door het hoge aantal archeologische vindplaatsen in de omgeving lijkt het potentieel behoorlijk.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek blijkt dat de bodem wel een potentieel aan
steentijdsites bevat, meer bepaald uit het neolithicum.


CritQuote:
Deze bodems kunnen een problematische leesbaarheid inzake
bodemopbouw hebben. Door de beperkte diameter (en bijgevolg leesbaarheid) van de boringen
kan het op deze manier zeer moeilijk zijn het juiste archeologische niveau te bepalen.


CritQuote:
In de loop van het onderzoek werd duidelijk dat nergens
een oud loopoppervlak bewaard is gebleven of een begraven loopoppervlak is vastgesteld.


CritQuote:
Eventueel aanwezige vondstenconcentraties
zullen dus opgenomen zijn in de huidige ploeglaag en bevinden zich dus in verstoorde context.


CritQuote:
De paleolandschappelijke ligging (uitloper tertiaire getuigenheuvel nabij beek) creëert, samen met het reeds aangetroffen lithisch materiaal in de nabijheid, een verhoogde verwachting op steentijdmateriaal en/of -sporen.


CritQuote:
BAAC Vlaanderen bvba acht boringen op zich onvoldoende om de eventuele archeologische waarden op het terrein te karteren. Door middel van boringen kan men dan ook geen sporen registreren en geen waardevolle kenniswinst bekomen.


CritQuote:
De archeologische verwachting van het
plangebied zelf is eigenlijk ongekend, door het ontbreken van voldoende referentieonderzoeken


CritQuote:
Indien de podzol bewaard is, kan dit
een aanduiding zijn dat eventuele steentijdsites bewaard zijn.


CritQuote:
Indien er effectief begraven bodems of een podzolbodem met potentieel voor steentijdsites gedetecteerd worden, moet overgegaan worden naar verkennend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
Indien uit deze boringen echter blijkt dat het terrein verstoord is en het archeologische bodemarchief niet meer bewaard is,


CritQuote:
Bij dit onderzoek dient bovendien het opgeboorde grondmateriaal uitgezeefd te worden en te gecontroleerd op de aanwezigheid van silexartefacten.


CritQuote:
Wel kan aan de hand van de landschappelijke ligging en de beschrijving van de gekende verstoringen en de geplande werken aangetoond worden dat verder onderzoek geen nuttige kenniswinst zal opleveren.


CritQuote:
Op basis van bovenstaande argumenten kan besloten worden dat het gebied een laag archeologisch potentieel heeft en dat verder onderzoek met ingreep in de bodem tot weinig kenniswinst zal leiden.


CritQuote:
In een dergelijk smal kader is het zeer moeilijk om ruimtelijk inzicht te bekomen in eventueel aanwezige archeologische sporen.


CritQuote:
De bodems cluster A vertonen eigenschappen van een podzolbodem maar deze zijn verstoord tot onder de inspoelingshorizonten.


CritQuote:
Hoewel er wel degelijk archeologische sporen ontdekt werden, zijn deze echter niet van dien aard om een verder uitgebreid archeologisch vervolgonderzoek te adviseren.


CritQuote:
Aangezien het plangebied iets hoger ligt dan de ruimere omgeving en iets meer noordwestelijk een ven
heeft gelegen, is er een verwachting voor resten vanaf het Laat-Paleolithicum tot in de Romeinse tijd. Afstand ven: aangrenzend.


CritQuote:
Aangezien het plangebied iets hoger ligt dan de ruimere omgeving en iets meer noordwestelijk een ven
heeft gelegen, is er een verwachting voor resten vanaf het Laat-Paleolithicum tot in de Romeinse tijd.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek alleen is onvoldoende inzicht te krijgen in de mate van intactheid van de
bodem en de mogelijke aanwezigheid van archeologische resten of een sporenniveau.


CritQuote:
De kans op intact gebleven sites uit de periode Laat-Paleolithicum tot heden wordt op basis van de
geconstateerde diepe verstoringen tot in de C-horizont afwezig geacht.


CritQuote:
Op basis van het landschappelijk bodemonderzoek kan de archeologische verwachting verder afgeschaald
worden.


CritQuote:
gezien de diepgaande vergravingen die hebben
plaatsgevonden in functie van de aanleg van het Baalhoekkanaal. Het grootste deel
van het plangebied is daarbij ook nog tot meer dan 20 m verstoord.


CritQuote:
De geplande werkzaamheden hebben nu nagenoeg dezelfde impact als de reeds uitgevoerde werkzaamheden.


CritQuote:
Naast de activiteiten die plaatsvonden op het boerenerf lijkt het bodembestand niet aangetast te zijn gedurende de laatste eeuwen, waardoor de kans op het treffen van archeologische sporen hoog is.


CritQuote:
Als archeologische verwachting voor het projectgebied geldt dan ook dat verder onderzoek een versnipperd beeld zou opleveren dat bovendien niet langer in een bredere context kan gezien worden door recente ontzaveling en uitbreiding van de woonwijk.


CritQuote:
Ter hoogte van de gebouwen is de bodem vermoedelijk wel nog intact, maar gezien het beperkte oppervlak … ,  het langdurig in gebruik zijn als woonerf, … en het ontbreken van een ruimere context …, is de meerwaarde voor een opgraving klein.


CritQuote:
De uitvoering van deze ontzaveling lijkt voor het gehele plangebied te gelden met uitzondering van de aanwezige boerderij …


CritQuote:
Gezien
de landschappelijke en bodemkundige ligging en de omliggende vondsten wordt het archeologisch
potentieel als middelmatig tot hoog ingeschat.


CritQuote:
ezien
de landschappelijke en bodemkundige ligging en de omliggende vondsten wordt het archeologisch
potentieel als middelmatig tot hoog ingeschat. Soorten vondsten: lithisch materiaal na veldprospectie.


CritQuote:
Indien er tijdens het landschappelijk booronderzoek een goed bewaard bodemprofiel wordt aangetroffen dient er een verkennend archeologisch booronderzoek plaats te vinden.


CritQuote:
Indien er steentijdvondsten worden aangetroffen tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek – ook al is dit maar één artefact – dient een waarderend archeologisch booronderzoek uitgevoerd te worden


CritQuote:
Indien tijdens het waarderend archeologisch booronderzoek minstens twee positieve boringen of één boring met meerdere artefacten wordt aangetroffen, worden proefputten ifv steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
Volgens de bodemkaart zou er een B horizont aanwezig kunnen zijn, maar een reeds uitgevoerd booronderzoek heeft echter aangetoond dat de eerste twee meter van de ondergrond bestaat uit hellingspuin (colluvium).


CritQuote:
Op het terrein is relatief veel bebouwing aanwezig, waarvoor de nodige bodemverstorende ingrepen zijn uitgevoerd. … de aanleg van verhardingen en een vijver en het rooien van een beboste zone.


CritQuote:
Het oorspronkelijk paleoloopvlak is wellicht verdwenen door een structurele bodemerosie, voorafgaand aan de afdekking met colluvium.


CritQuote:
Naar goed bewaarde steentijdsites leek het onderzoeksgebied dan ook een laag potentieel te kennen waardoor geen bijkomend onderzoek noodzakelijk is in functie van steentijdsites.


CritQuote:
Enkele boringen toonden onder de A horizont nog een E en restant van een B horizont. In de meeste gevallen waren deze horizonten echter vergraven in de A horizont en was enkel nog een restant aanwezig of kon zelfs geen horizont meer herkend worden.


CritQuote:
Het terrein heeft op basis van het bureauonderzoek een middelhoge archeologische
potentie.


CritQuote:
Nabij het plangebied zijn sites bekend vanaf de late steentijd, quasi
doorlopend tot in de late middeleeuwen. De nabijheid doet dan ook vermoeden dat er
binnen het plangebied dergelijke resten kunnen aangetroffen worden. Soorten vondsten: grafheuvel.


CritQuote:
Indien er wel sprake is van een (nagenoeg) intacte bodem, dient een verkennend
archeologisch booronderzoek uitgevoerd te worden


CritQuote:
Indien tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek vuurstenen artefacten
worden aangetroffen, zal het boorgrid ter hoogte van de boringen waarin deze zijn
gevonden worden verkleind,


CritQuote:
Op basis
van de resultaten zal besloten worden of er een waarderend onderzoek op basis van
proefputten uitgevoerd moet worden.


CritQuote:
Aangezien veronderstelt wordt dat de geplande werken geen impact zullen hebben op het bodemarchief is verder onderzoek niet zinvol.


CritQuote:
Het terrein is ca. 3,15ha groot en grotendeels overbouwd en verhard …


CritQuote:
Vanwege het ontbreken van indicaties voor een begraven bodem (zoals een podzolbodem) binnen het
plangebied en het gegeven op de bodemkaart dat sprake is van een verbrokkelde B-horizont is er in principe
geen verwachting meer op intacte steentijdsites.


CritQuote:
Wel is er enige verwachting op resten of sporenniveau’s
vanaf het Neolithicum.


CritQuote:
Ter hoogte van de buffer- en te behouden groenzone zullen met uitzondering van beperkte bijkomende beplantingen geen werken uitgevoerd worden.


CritQuote:
De geplande werkzaamheden zullen immers geen tot een minieme impact hebben op het bodemarchief ten gevolge van de reeds verstoorde ondergrond …


CritQuote:
Geconcludeerd kan worden dat de kans op archeologische sporen op een dergelijke site hoog is
gezien de recente vondsten in de directe omgeving.


CritQuote:
Een bodem is bewaard indien er een Bt-horizont wordt
aangetroffen, wat een voldoende bewijs vormt voor de aanwezigheid van Steentijdartefacten.


CritQuote:
Indien het landschappelijk booronderzoek aantoont dat er binnen het plangebied een (deels) bewaarde
bodemopbouw aanwezig is en er eventueel een mogelijkheid bestaat voor (deels) bewaarde steentijdsites
op locatie […]


CritQuote:
ij positieve resultaten wat betreft steentijdvondsten en een voldoende waardering tot
een vervolgtraject (minstens één steentijdartefact) kan een waarderend archeologisch booronderzoek tot
de volgende stappen behoren.


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek (deels) bewaarde vuursteenconcentraties worden
aangetroffen, worden proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
Indien op basis van de landschappelijke boringen de bodem intact of grotendeels intact blijkt te zijn, is er een kans op het aantreffen van intacte steentijdwaarden.


CritQuote:
De iets hogere ligging tussen twee valleien en een nabijgelegen natuurgebied maakt dat de omgeving aantrekkelijk was voor menselijke occupatie, mogelijk zelfs vanaf de prehistorie.


CritQuote:
Indien steentijdpotentieel: archeologische boringen (verkennend en indien relevant waarderend).


CritQuote:
[…] en indien de bodembewaring ter plaatse goed is.


CritQuote:
Indien archeologische indicatoren worden aangetroffen en indien de bodembewaring ter plaatse goed is.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toont aan dat het projectgebied in de jaren ’90 opgehoogd werd met het materiaal uit de toen aangelegde dokken. Het gaat om een pakket van ca. 2,5-4 m die op het oorspronkelijke landschap kwam te liggen.


CritQuote:
Afhankelijk van de bewaring van het onderliggende polderlandschap kunnen nog oudere periodes aanwezig zijn, zoals steentijdvindplaatsen en vindplaatsen uit de Romeinse periode.


CritQuote:
Omwille van het waterzieke karakter werd bij de aanleg van de snelweg en de parking in het begin van de jaren 1970 het plangebied ca. 1,5 tot 2m opgehoogd.


CritQuote:
… is de bodem reeds in dergelijke mate verstoord door de huidige inrichting, dat de geplande werken geen substantiële bijkomende bodemverstoring met zich zullen meebrengen.


CritQuote:
De landschappelijke ligging van het plangebied is zeer gunstig.


CritQuote:
Ter hoogte van het projectgebied
was het reliëf vermoedelijk duinachtig met een L-vormige natte depressie, het Rozebroek, dat
ten zuidwesten van het terrein ligt.


CritQuote:
Het kennispotentieel van eventueel archeologisch onderzoek binnen het plangebied wordt
echter laag ingeschat.


CritQuote:
verder archeologisch onderzoek binnen
deze gebieden slechts een zeer gefragmenteerd beeld kan opleveren.


CritQuote:
Gezien de goede bewaring van het bodemarchief en de gunstige
landschappelijke ligging nabij een waterloop, is de kans op de aanwezigheid van een steentijd
artefactensite reëel.


CritQuote:
De ondiepe ligging waarop de goed bewaarde natuurlijke aardkundige
eenheden op het terrein aanvangen, met name veelal op een diepte vanaf 30 cm onder het
maaiveld, betekent dat de geplande bodemingrepen op het terrein een negatieve impact zullen
hebben op het aanwezige bodemarchief.


CritQuote:
Nergens werden vondsten of steentijd artefacten aangetroffen. Op basis van het uitgevoerde
onderzoek kunnen we besluiten dat geen steentijd artefactensite aanwezig is binnen het
onderzoeksgebied.


CritQuote:
Dit maakt dat de verwachting m.b.t. het treffen van archeologisch relevante relicten minimaal is.


CritQuote:
De hier beschouwde terreinen werden in het [recente] verleden reeds uitvoerig genivelleerd/geroerd bij de voorbereidingswerken van de verkaveling, alsook bij de aanleg van de aanpalende kanalen/waterlopen.


CritQuote:
Aangezien er een potentieel bestaat voor de ondiepe aanwezigheid van behoudens-waardige archeologische vindplaatsen uit zowat alle fases van de menselijke geschiedenis (met uitzondering van de vroegste)


CritQuote:
[…] een verwachting die echter via veldwerk verder verfijnd en/of bijgesteld moet worden […]


CritQuote:
Indien uit het landschappelijk bodemonderzoek uit de voorgaande fase blijkt dat de top van de bodem gekenmerkt wordt door een voldoende goede bewaring […]


CritQuote:
De eventueel relevante archeologische niveaus werden erg lokaal geïdentificeerd en bevinden zich of buiten het bereik van de toekomstige verstoring of voldoet verder onderzoek niet aan de kosten-batenanalyse vanwege een zeer beperkte kenniswinst.


CritQuote:
[…] voldoet verder onderzoek niet aan de kosten-batenanalyse vanwege een zeer beperkte kenniswinst.


CritQuote:
Het booronderzoek heeft aangetoond dat het archeologisch potentieel binnen het plangebied zeer laag is.


CritQuote:
Het terrein is grotendeels ernstig verstoord.


CritQuote:
Volgens het Digitaal Hoogtemodel is het projectgebied gelegen op de zgn. gradiëntzone.


CritQuote:
Op basis van de geografische ligging, alsook de talrijke vondsten uit de
Steentijd in de onmiddellijke nabijheid, bestaat er een reële kans op steentijdvondsten/steentijdsites
binnen het plangebied.


CritQuote:
Indien uit het landschappelijk bodemonderzoek blijkt dat de site over intacte bodems beschikt, kan er mogelijk
steentijd verwacht worden.


CritQuote:
Indien dit
verkennend onderzoek positief blijkt te zijn (het aantreffen van minimaal 1 steentijdartefact),


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek vuursteenconcentraties worden aangetroffen, worden
proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
Verkennend en waarderend archeologisch booronderzoek worden niet aanbevolen vermits de archeologische
verwachCng voor het aantreffen van steentijdartefactensites laag is.


CritQuote:
Ze worden omwille van de billijke verdeling van de kosten en baten van het onderzoek, niet
aanbevolen in het kader van dit onderzoek.


CritQuote:
Gezien er geen intact holoceen bodemprofiel werd vastgesteld en/of een bewaarde
paleobodem wordt het zogenaamde Steentijdtraject niet meer verder doorgezet.


CritQuote:
[…] is de impact op het archeologisch erfgoed miniem.


CritQuote:
Ook dankzij de paleolandschappelijke ligging, waarbij het plangebied gelokaliseerd is
op de flank van een rug die loopt van Aalst naar Grimbergen, de beekdal die grenst aan het plangebied
en de nabijheid van waterlopen en een weg van mogelijkse oude oorsprong was de locatie van het
plangebied mogelijk erg interessant voor bewoning en andere activiteiten in het verleden.


CritQuote:
De ondiepe menselijke verstoring en de aanwezigheid van een onbewerkte klei- en
ijzeraanrijkingshorizont in het overgrote deel van de boringen bewijzen dat het bodembestand in het
plangebied relatief weinig aangetast is. Aangezien de bodems relatief onverstoord zijn gebleven, wordt
de kans op het treffen van archeologische artefacten en sporen bij geplande bodemingrepen hoog
geacht


CritQuote:
De hoge verwachting op archeologische waarden in het plangebied wordt bovendien gestaafd door de
gekende aanwezigheid van verschillende archeologische vondsten in de directe en ruimere omgeving
van het plangebied (resten van steentijdoccupatie, ijzertijd, Romeinse periode, vroege tot late 
Verslag van Resultaten
BAAC Vlaanderen Rapport 597
30
middeleeuwen).


CritQuote:
Elk van deze positieve boorlocaties ligt geïsoleerd waardoor een zeer diffuus en moeilijk
te interpreteren beeld ontstaat.


CritQuote:
Aangezien bij een boorgrid van 10x12 m prehistorische clusters gemakkelijk tussen de mazen van het
figuurlijke ‘net’ kunnen vallen, is het huidige beeld van de prehistorische aanwezigheid in het
projectgebied vermoedelijk sterk vertekend. Om dit beeld bij te stellen adviseren we een waarderend
archeologisch booronderzoek voor de zones in het projectgebied met één of meerdere positieve
boorlocaties.


CritQuote:
Tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek zijn 21 vuursteenartefacten ingezameld als
mogelijke indicator voor de aanwezigheid van vuursteenvindplaats in het projectgebied.


CritQuote:
Echter, het gaat hier niet om afgedekte vindplaatsen. Het is m.a.w.
nog steeds mogelijk dat de vuursteenclusters zijn aangetast door latere menselijke activiteiten in het
projectgebied ook als is dit in het bodemprofiel niet te zien (aanwijzingen hiervoor kunnen te vinden
zijn in de aardewerkvondsten). Om hierover uitsluitsel te krijgen is verder waarderend onderzoek
onder de vorm van een testvakken onderzoek aangewezen.


CritQuote:
Samengevat kan worden gesteld dat in het projectgebied meerdere, relatief kleine en vermoedelijk
gave vuursteenclusters aanwezig zijn.


CritQuote:
Ook na het proefputtenonderzoek blijft het onmogelijk om een definitieve waardevolle
archeologische vindplaats te lokaliseren. Het beeld van een vrij diffuse verspreiding van lage aantallen
vuursteenartefacten blijft behouden


CritQuote:
Gezien de hoge kost van steentijdonderzoek wordt
op basis van de kostenbatenanalyse betreffende een steentijdopgraving in het geval van het
projectgebied Opwijk Rodeveld Vlaamse Staak geen vervolgonderzoek (in de vorm van een
archeologische opgraving) geadviseerd.


CritQuote:
De vuursteenvondsten, zowel over de 5 onderzochte zones heen als binnen elke zone, bieden
kwantitatief en typologisch geen meerwaarde voor de kennis van de menselijke aanwezigheid en
activiteiten gedurende de steentijd.


CritQuote:
Gezien de verhouding van het aantal
vondsten ten opzichte van het onderzochte oppervlak is er kwantitatief een relatief kleine
meerwaarde bekomen.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt niet een gradiëntenzone en de dichtstbijzijnde waterloop ligt op meer
dan 1 km van het onderzoeksgebied.


CritQuote:
Het potenCeel van deze delen van het onderzoeksgebied voor het aantreffen van prehistorische artefactensites wordt
als laag ingeschat.


CritQuote:
Voor het aardkundig luik kon beroep worden gedaan op een reeds uitgevoerd landschappelijk
booronderzoek. De boringen hebben aangetoond dat voor het totale projectgebied een afgedekt
Pleistoceen paleolandschap aanwezig is.


CritQuote:
Er kan
immers niet met zekerheid worden bepaald dat op/in het aanwezige en afgedekte paleoniveau
archeologische vondstenconcentraties zullen worden aangetroffen.


CritQuote:
Indien er aanwijzingen zijn voor steentijdsites, worden er waarderende boringen geplaatst.


CritQuote:
Hier wordt aldus geargumenteerd om de top van het bovenste archeologische niveau, i. e. de top van de Bh- horizont, in situ te bewaren. Bijgevolg wordt geen verder onderzoek noodzakelijk geacht.


CritQuote:
Uit de data van het bureauonderzoek kan worden opgemaakt dat voor het onderzoeksterrein
archeologisch relevante waarden kunnen worden verwacht vanaf de steentijd, met een verhoogde
kans op steentijd en metaaltijden.


CritQuote:
Er vindt tevens een oppervlakteprospectie in de vorm van een veldkartering plaats, gezien de
vastgestelde hoge trefkans op steentijdartefacten aan het oppervlak van het vergunningsgebied.


CritQuote:
Als tijdens het landschappelijk booronderzoek een paleobodem (podzol) wordt aangetroffen, kan
worden overgegaan op een verkennend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
Een aanwezige podzol(achtige) bodem zorgt voor een verhoogde
bewaarkans voor steentijd artefactensites bovenste bewaarde horizont:


CritQuote:
Wanneer tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek prehistorische artefacten worden
opgeboord […]


CritQuote:
zal de site ruimtelijk worden afgebakend door middel van een
waarderend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
… moet rekening gehouden worden met oeverdek waardoor sporen/artefacten uit vorge arcgeologische perioden, Steentijd, Metaaltijden, Romeinse Tijd, Vroege Middeleeuwen, hetzij verspoeld zzijn, hetzij begraven liggen onder alluviale afzettingen.


CritQuote:
Bij die afbraak werden alle funderingen en andere ondergrondse constructies grondig uitgebroken waardoor dit terreindeel als mogelijk ernstig verstoord kan beschouwd worden.


CritQuote:
In geen enkel boorpunt werd de oorspronkelijke bodem (voldoende gaaf) aangetroffen. Dit maakt dat indien een
prehistorische artefactensite op het terrein aanwezig was, deze volledig vergraven is en hierdoor over een zeer
laag kennispotentieel beschikt.


CritQuote:
Meerdere waterlopen bevinden zich in de onmiddellijke nabijheid van het projectgebied.


CritQuote:
… een droge lemige colluvium bodem zonder profielontwikkeling met een bedolven textuur Bhorizont op minder dan 80 cm diepte …


CritQuote:
Deze activiteiten stemmen overeen met de huidige inrichting van het terrein (d.w.z. een verharde wegenis, een hangar/loods en meerdere grondverplaatsingen).


CritQuote:
Hiertegenover staat dat de dikte van het pakket colluvium, dat als beschermende buffer bij de geplande bodemingrepen kan werken, niet gekend is.


CritQuote:
Aangezien er enkel een plein en wegkoffer en lokaal nutsleidingen werd aangelegd op het projectgebied bestaat de mogelijkheid dat aanwezige sporen uit WOII niet of amper verstoord werden.


CritQuote:
Het gemis van een zogenaamde gradiëntzone verlaagt de kans op dergelijke vindplaatsen.


CritQuote:
Deze ophoging van minstens 125 cm garandeert dus dat ook door het machinaal wegnemen van de bestaande verharding en het aanvullen met nieuwe grond het potentieel aanwezige archeologische vlak niet bedreigd wordt.


CritQuote:
Het	 projectgebied	 bevat	 theoretisch	 vooral	 potentieel	 op	 het	 aantreffen	 van	 (post)	 middeleeuwse	 bewoning.


CritQuote:
… een beperkte hoeveelheid archeologische sporen aan het licht. Deze zijn echter van te recente aard om verder archeologisch vervolgonderzoek te adviseren.


CritQuote:
Er kan van uit gegaan worden dat bij deze werken de oevers binnen het projectgebied volledig verstoord werden.


CritQuote:
… namelijk in de Dijlevallei dichtbij kleine waterlopen.


CritQuote:
Over het
algemeen kunnen we spreken van een goede bewaring van de bodem. Er zijn geen grootschalige
verstoorde zones vastgesteld. Op basis van de vaststellingen kunnen relevante archeologische sporen
nog aanwezig zijn op het terrein.


CritQuote:
In drie
boringen werd een B-horizont vastgesteld. In één boring werd zelfs een volledige podzolbodem (A-,
E-, B-horizont) geregistreerd. Omwille daarvan wordt de kans groot ingeschat dat op het terrein nog
een goed bewaarde steentijd artefactensite aanwezig is.


CritQuote:
Het verkennend archeologisch booronderzoek leverde geen aanwijzingen op voor de aanwezigheid
van een goed bewaarde steentijd artefactensite op het terrein.


CritQuote:
Uit het landschappelijk bodemonderzoek bleek dat het potentieel voor het
aantreffen van prehistorische vondstenconcentraties klein is als gevolg van
de mindere mate van bodembewaring.


CritQuote:
De ingekokerde Vossebeek bevindt zich langsheen de zuidwestelijke grens van het plangebied.


CritQuote:
De bodemkaart geeft aan dat de podzolbodem reeds verstoord is, onder meer ten gevolge van ploegen. Een landschappelijk booronderzoek uitgevoerd op een site in de buurt, met gelijkaardige bodemkundige en landschappelijke kenmerken, toonde dit reeds aan.


CritQuote:
Naar verwachting zal de verstoring die de loodsen en verharding met zich hebben meegebracht eerder oppervlakkig zijn en zich beperken tot de teelaarde …


CritQuote:
Omwille van het onevenwicht tussen de te leveren onderzoeksinspanning en de te verwachten resultaten wordt er geen verder archeologisch vooronderzoek aanbevolen.


CritQuote:
De langgerekte smalle en verspringende vorm van deze zone en de relatief beperkte oppervlakte die kan worden onderzocht laten slechts een beperkte waarneming toe.


CritQuote:
Over het grootste deel van het onderzoeksgebied blijkt het terrein opgehoogd.


CritQuote:
Er werden echter geen natuurlijke aardkundige eenheden vastgesteld waarin een goed bewaarde steentijd artefactensite aanwezig kan zijn. … De textuur Bhorizont werd niet aangetroffen …


CritQuote:
Gelet de afstand tot de dichtstbijzijnde waterloop is er geen verhoogde verwachting inzake de aanwezigheid van een steentijdsite.


CritQuote:
De kenniswinst die verkregen
kan worden door verder archeologisch onderzoek is te klein.


CritQuote:
Het noordelijke deel van de opgravingszone is bodemkundig gelijkaardig aan het plangebied;


CritQuote:
Er werd
nergens op het opgravingsterrein een B-horizont aangetroffen, het lijkt erop dat deze door
eeuwenlange landbouwactiviteiten is opgenomen in de ploeglaag. Eventuele in situ steentijdsites zijn
hierdoor niet langer bewaard.


CritQuote:
Er is echter geen specifieke verwachting voor het aantreffen van steentijdartefactsites binnen het projectgebied.


CritQuote:
Gezien het ingrijpende karakter van deze verstoringen mag worden aangenomen dat doorheen potentieel archeologische waarden gereikt werd.


CritQuote:
Uit de gegevens van dit bureauonderzoek blijkt dat het bodemarchief zeer geroerd is in het verleden, vanaf de tweede helft van de 20ste eeuw.


CritQuote:
37
Het plangebied kan een aantrekkelijke locatie zijn geweest voor bewoning vanaf het Laat-Paleolithicum tot in de Volle Middeleeuwen op basis van de aardkundige gegevens, waarbij vindplaatsen aan of dicht onder het maaiveld verwacht worden.


CritQuote:
Buiten eventuele ploegwerkzaamheden in het plangebied en de mogelijke verstoorde zone in het zuidelijke gedeelte van het plangebied geldt voor het plangebied een archeologische verwachting vanaf het Laat-Paleolithicum.


CritQuote:
Verder zijn in de nabijheid enkele meldingen gegeven waaruit bleek dat er archeologische resten teruggevonden zijn uit de Steentijd, Metaaltijden, Middeleeuwen en Nieuwe Tijd. De historische situatie stelt dit mee vast. Archeologische resten uit het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum komen voor in de vorm van vuursteen en houtskoolconcentraties


CritQuote:
Indien de verwachting is dat 80% of meer van een vuursteenvindplaats intact kan zijn, dan is vervolgonderzoek zinvol.


CritQuote:
Indien op basis van dit onderzoek inderdaad blijkt dat het bodemarchief binnen het plangebied nog intact is en er een mogelijke aanwezigheid is van intacte vuursteenvindplaatsen, dient een verkennend booronderzoek uitgevoerd te worden, eventueel aangevuld met een waarderend booronderzoek.


CritQuote:
In het gehele plangebied hebben de zandbodems een sterk gevlekte en verbrokkelde B-horizont, hetgeen kan duiden op ploegwerkzaamheden en/of verstoring door rooien van bos.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek wordt een lage tot gemiddelde verwachting uitgesproken voor alle perioden.


CritQuote:
Ook uit de omgeving zijn er geen aanwijzingen voor steentijd-sites. De enkele meldingen in de CAI betreffen losse vondsten en ook geen concentraties.


CritQuote:
Het plangebied kent een eerder hoge archeologische verwachting.


CritQuote:
Mogelijk is er op het terrein een podzolbodem aanwezig, wat kan betekenen dat er onder het plaggendek intacte steentijdsites aanwezig kunnen zijn.


CritQuote:
Indien er begraven bodems met potentieel voor steentijdsites gedetecteerd worden, moet overgegaan worden naar verkennend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Indien uit deze boringen echter blijkt dat delen van het plangebied verstoord zijn en het archeologische bodemarchief niet meer bewaard is, dan dienen alle verdere onderzoeksstappen inclusief het proefsleuvenonderzoek niet uitgevoerd te worden op deze delen.


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek goede en in situ bewaarde vuursteenconcentraties worden aangetroffen, worden proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
Het bureauonderzoek heeft aangetoond dat het projectgebied gelokaliseerd is op een historische en archeologisch niet-belanghebbende locatie. Het historisch gezien ontbreken aan bebouwing op het beperkte projectgebied doet vermoeden dat verder bodemonderzoek naar archeologische items niet de meest opportune keuze is.


CritQuote:
De site werd ondertussen verschillende malen verstoord door bouwcampagnes.


CritQuote:
Het terrein is gesitueerd op de flank van een rug, omgeven door verschillende waterlopen.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied kent een gunstige landschappelijke ligging.


CritQuote:
Aan de hand van het uitgevoerde bureauonderzoek wordt enige aantasting van het bodemarchief verwacht en wordt het potentieel op een goed bewaarde steentijd artefactensite laag ingeschat.


CritQuote:
Gekende archeologische waarden in de omgeving bevinden zich al op enige afstand van het onderzoeksgebied. Ze geven echter wel aan dat er sprake is van archeologisch potentieel in de regio, voor resten uit het neolithicum, de Romeinse tijd, de middeleeuwen en de nieuwe tijd.


CritQuote:
Het plangebied is tot op heden onbebouwd en was tot ca. 20 jaar geleden in gebruik als landbouwgrond, waarna het begroeid raakte met bomen en struiken.


CritQuote:
… op een lichte verhevenheid in het landschap, ...


CritQuote:
Bodemkundig is dus sprake van afdekkende bodemlagen en plaatselijk een podzolbodem, …


CritQuote:
De verwachting naar steentijdsites is eerder laag, maar valt nooit geheel uit te sluiten. De uitvoering van een verkennend archeologisch booronderzoek is weinig zinvol.


CritQuote:
wijzen op de aanwezigheid van een archeologisch potentieel voor het projectgebied, en dit zowel voor vondstspreidingen als bodemsporen en voor nagenoeg alle perioden uit de menselijke geschiedenis.


CritQuote:
In hoeverre deze ingrepen potentieel aanwezige (al dan niet afgedekte) archeologische resten heeft verstoord, dient verder onderzocht te worden via veldonderzoek.


CritQuote:
Indien uit het landschappelijk bodem-onderzoek uit de voorgaande fase blijkt dat de top van de bodem gekenmerkt wordt door een voldoende goede bewaring volgt ter hoogte van deze locaties een gerichte zoektocht naar en evaluatie van (geclusterde) vondstspreidingen, die vooral (maar niet uitsluitend) voor vindplaatsen uit de steentijden, met name Paleolithicum en Mesolithicum, een zeer belangrijke en vaak ook de enige archeologische manifestatie vormen.


CritQuote:
Wanneer de resultaten uit het landschappelijk onderzoek hiertoe aanleiding geven zijn volgens de CGP een fase van verkennende en eventueel erop volgend waarderende archeologische boringen nodig om de aanwezigheid en de bewaring van archeologische (prehistorische) vondstclusters te evalueren.


CritQuote:
De afbakening van de zone(s) voor de waarderende boringen is afhankelijk van de resultaten van het verkennend booronderzoek.


CritQuote:
Indien deze archeologische boringen indicaties voor goed bewaarde vondstclusters aan het licht zouden brengen, dienen deze vervolgens eerst, d.w.z. eveneens voorafgaand aan de proefsleuven, verder te worden onderzocht als een behoud in-situ ervan niet aan de orde is. Dit vervolgonderzoek vindt plaats hetzij in de eerste plaats door proefputten in functie van steentijd artefactensites, hetzij -na indiening en bekrachtiging van de nota- door een opgraving van steentijd artefactensites.


CritQuote:
De aanwezigheid van Laat-Pleistocene, fluviatiele afzettingen, volgens de Quartair geologische kaart, binnen
het plangebied wijst op de aanwezigheid van een beek of rivier in de omgeving van het plangebied, in deze
periode. Dit verhoogt de kans op resten uit de Steentijd


CritQuote:
Bij een intacte bodem kunnen er dus in potentie resten vanaf de steentijd verwacht worden.


CritQuote:
Indien op basis van dit onderzoek inderdaad blijkt dat het bodemarchief
binnen het plangebied nog intact is en er een mogelijke aanwezigheid is van intacte vuursteenvindplaatsen


CritQuote:
Indien de
verwachting is dat 80% of meer van een vuursteenvindplaats intact kan zijn, dan is vervolgonderzoek zinvol.


CritQuote:
Indien op basis van dit onderzoek inderdaad de aanwezigheid van een
archeologische vuursteensite is vastgesteld op basis van de aanwezigheid van vuursteen relicten, dient een
aanvullend onderzoek plaats te vinden door middel van een waarderend archeologisch booronderzoek
en/of een proefputtenonderzoek.


CritQuote:
Indien op basis van het waarderend booronderzoek de vuursteenconcentratie werd geëvalueerd
(aangetroffen en afgebakend), dient er een proefputtenonderzoek uitgevoerd te worden.


CritQuote:
Gezien de goede bewaring van de podzolbodem en de gunstige landschappelijke ligging op een plateau nabij een fossiele riviervallei is er een kans op het aantreffen van goed bewaarde resten uit de steentijd.


CritQuote:
Nergens op het terrein werden steentijd artefacten aangetroffen. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen we besluiten dat er geen steentijd artefactensite aanwezig is binnen het onderzoeksgebied.


CritQuote:
Een verwachting naar prehistorische vondsten lijkt eerder laag. Het projectgebied is namelijk gelegen in een lagergelegen zone ten opzichte van het omliggende landschap.


CritQuote:
De afwezigheid van een natuurlijke stroom verkleint de kans tot nederzettingen uit periodes waar waterputten eerder ongewoon zijn (Steentijd, Neolithicum, Bronstijd).


CritQuote:
Het alluvium van de dichtstbijzijnde waterloop is op ca. 350 m afstand gelegen, het terrein is aldus niet gelegen binnen een gradiëntsituatie, bijgevolg is er geen verhoogde trefkans inzake menselijke aanwezigheid tijdens het mesolithicum.


CritQuote:
Er! zijn! geen! aanwijzingen! voor! de! aanwezigheid! van! een!
prehistorische!artefactensite.


CritQuote:
>>> Er is niets apart beargumenteerd voor of tegen een steentijd traject.


CritQuote:
De situering van het projectgebied in het landschap aan het dal van de Zwanebeek op een mogelijke podzolbodem met plaggendek maakt het gebied interessant voor steentijdvindplaatsen


CritQuote:
Indien op basis van de landschappelijke boringen de bodem intact of grotendeels intact blijkt te zijn, is er een kans op het aantreffen van intacte steentijdwaarden. Deze kans zal dan eerst verder moeten worden onderzocht middels archeologische boringen


CritQuote:
Deze methode wordt ingezet nadat eerst verkennend archeologisch booronderzoek heeft uitgewezen dat er zich een archeologische steentijdsite bevindt.


CritQuote:
Indien er echter bij het verkennend of waarderend archeologisch booronderzoek een steentijdsite of -sites wordt of worden vastgesteld die niet kunnen worden gedateerd aan de hand van het materiaal uit de boringen, wordt het echter wel aangewezen om de methode van archeologische proefputtenonderzoek in functie van een prehistorische artefactensite uit te voeren.


CritQuote:
Dergelijke hoger gelegen gebieden in de omgeving van water werden van oudsher uitgekozen door de mens.


CritQuote:
Daarnaast bestaat ook de mogelijkheid dat begraven paleobodems of horizonten aanwezig zijn in het gebied. Bijvoorbeeld onder de vorm van podzolen die later werden bedekt. Deze bodems getuigen van een uiterst goede bewaringstoestand en dragen een potentieel voor het vinden van archeologische waarden vanaf de steentijden.


CritQuote:
Indien uit het landschappelijk booronderzoek blijkt dat er een voldoende dikke bufferzone (dikte van 30cm vereist) overblijft na het afgraven van 30cm teelaarde, die beschadiging van het potentieel aanwezige archeologische erfgoed ten gevolge van de geplande werken voorkomt, kan het terrein worden vrijgegeven


CritQuote:
Deze techniek kan lokaal toegepast worden en zal enkel plaatsvinden op die delen van het terrein waarvoor het landschappelijk onderzoek uitwees dat de bodemopbouw intact is en voor prehistorische archeologie relevante, en dus Pleistocene, lagen bevat.


CritQuote:
Het achterhalen van het landschappelijk kader en de bodembewaringstoestand is een noodzakelijke eerste stap gezien er op het terrein, omwille van zijn geografische locatie, potentieel steentijdresten aanwezig zijn.


CritQuote:
beslissende criteria voor het overgaan tot waarderende archeologische boringen of het aanleggen van proefputten zijn de gaafheid van de bodemopbouw en de aanwezigheid van archeologische indicatoren in de zeefresiduen.


CritQuote:
Wanneer het echter gaat om eerder kleine zones (die al dan niet een beperkte gaafheid hebben van de podzolbodem) lijkt het gebruik van proefputten (1m² onderverdeeld in 4 zeefvakken) geschikter.


CritQuote:
…  wat minder diep is dan de omvang van de verstoorde laag.


CritQuote:
Op 3 april 2018 werden 11 controleboringen uitgevoerd op het onderzoeksgebied. Hieruit bleek dat de grond zeer verstoord is tot een diepte van ca. 1,00 meter onder het maaiveld.


CritQuote:
Afhankelijk van de ligging in het landschap, overstromingen en dergelijke meer kunnen vondsten uit verschillende periodes aangetroffen worden vanaf de steentijd tot de nieuwste tijd.


CritQuote:
Daarnaast bevindt het zich binnen de zogenaamde gradiëntzone, waarbij binnen een straal van 250m van een waterloop, Beerhofbeek, aanwezig is.


CritQuote:
De topografische en bodemkundige bronnen tonen aan dat het projectgebied een gunstige landschappelijke ligging heeft, op het interfluvium tussen de Leie en de Schelde.


CritQuote:
Indien het landschappelijk bodemonderzoek aantoont dat binnen het onderzoeksgebied intacte paleobodems aanwezig zijn en er bijgevolg een reëel archeologisch potentieel geldt op het aantreffen van steentijdartefacten(site) binnen het projectgebied dient ter hoogte van de goed bewaarde bodems een verkennend archeologisch booronderzoek uitgevoerd te worden


CritQuote:
Indien het verkennend archeologisch booronderzoek aantoont dat binnen het onderzoeksgebied steentijdartefacten aanwezig zijn en op basis van het verkennend archeologisch booronderzoek zones waarbinnen deze voorkomen kunnen afgebakend worden (zowel horizontaal als verticaal) dient overgegaan te worden op een waarderend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
Bij relatief kleine zones of bij een beperkte gaafheid van de begraven bodem, is het zinvoller om te werken met proefputten in functie van steentijdartefactsite van 1m².


CritQuote:
De boringen die op het terrein aan de Brieleke zijn gezet, hebben aangetoond dat de
tertiaire bodem reeds ondiep aanwezig is en dat de top van de bodem reeds verdwenen is – wat in contrast is met de profielklasse m op de bodemkaart.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van het landschappelijk booronderzoek bleek de bodem
niet de verwachte potentie ten aanzien van steentijdsites waar te maken.


CritQuote:
Landschappelijk gezien ligt het projectgebied in een eerder laag gelegen omgeving met ten noorden en ten zuidoosten een waterloop.


CritQuote:
De landschappelijke situatie is echter niet gunstig voor de aanwezigheid van dergelijke sites. Op de Ferrariskaart (1771-1778) wordt binnen het projectgebied de aanwezigheid van twee gebouwen gesitueerd.


CritQuote:
De hellingsgraad van het terrein heeft er meer dan waarschijnlijk voor gezorgd dat er
een bepaalde graad van erosie heeft plaatsgevonden. In situ bewaring van eventuele artefacten-steentijdsites wordt niet verwacht, gezien deze locatie onderhevig zal zijn geweest aan erosie.


CritQuote:
De locatie op het snijpunt van verschillende landschappelijke zones en niet ver van water kan een aantrekkingspool geweest zijn voor menselijke activiteit/bewoning in het verleden.


CritQuote:
Een verder vooronderzoek kan relevante kennisvermeerdering genereren voor Moerbeke, waarover archeologisch nog niet veel gekend is.


CritQuote:
In situ bewaring van eventuele artefacten-steentijdsites wordt niet verwacht, gezien deze locatie onderhevig zal zijn geweest aan erosie.


CritQuote:
… de slechte gaafheid en conservering, …


CritQuote:
… nihilistische potentieel tot archeologische kennisvermeerdering …


CritQuote:
…  de afwezigheid van archeologische resten, …


CritQuote:
In het zuidelijk gedeelte en dit ten zuiden van de rode lijn op afbeelding 18 is geen sprake meer van landschappelijk knikpunten.


CritQuote:
Ondanks de “kleinschaligheid” van de toekomstige impact dient men vooral de archeologische opportuniteit en de zeldzaamheid van de eventuele aanwezige vindplaats ook voor ogen houden.


CritQuote:
… delen van het plangebied minstens vanaf de late 18e eeuw in gebruik geweest als akkerland en dus onder ploeg. Tevens is de kans zeer reëel dat het eventueel bewaarde natuurlijk bodemprofiel nadien reeds in grote delen van het plangebied volledig verstoord werd, omwille van de aanleg van de aanwezige nabijgelegen nutsleidingen in het verleden of zelfs eerder bij de aanleg van de wegeniswerken.


CritQuote:
Op een veld ten
oosten van het projectgebied werd in 2017 bij het uitvoeren van metaaldetectie-campagnes,
een vuurstenen artefact verzameld.


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich op een droge, hoger
gelegen zandrug ontstaan ter hoogte van een getuigenheuvel op de rand van de polders en
de zandstreek. Deze positie in het landschap bood vele voordelen waardoor deze plaats een
duidelijke aantrekkingskracht had voor de mens vanaf de prehistorie.


CritQuote:
Nergens werd in één van de bodemprofielen een bewaard oud loopoppervlak
aangetroffen of een goed bewaard bodemprofiel onder het huidig loopoppervlak
aangetroffen die op een goede bewaring zou kunnen wijzen voor eventueel aanwezige
steentijdartefacten vindplaatsen.


CritQuote:
Indien het landschappelijk booronderzoek aantoont dat er binnen het plangebied een (deels) bewaarde
bodemopbouw aanwezig is en er eventueel een mogelijkheid bestaat voor bewaarde steentijdsites op
locatie dient dit potentieel verder onderzocht te worden door middel een vooronderzoek met ingreep in de
bodem door middel van verkennend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
Wanneer steentijd artefactensites bewaard kunnen zijn, wordt een boorgrid voorgesteld van
5 bij 6 meter, met 5 meter als afstand tussen de raaien en 6 meter de afstand tussen de boringen in een
raai.


CritQuote:
Rekening houdend met de aanwezigheid van alluviale bodems en met de geografische ligging van het
projectgebied op een gradiëntzone aan de Dijle- en Leibeek-vallei, is een tijdelijke aanwezigheid van
steentijd sites niet uitgesloten.


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek vuursteenconcentraties worden aangetroffen,
worden proefputten in functie van steentijd artefactensites voorgeschreven.


CritQuote:
De geplande ingrepen beperken zich bovendien tot de bestaande geroerde grond, waardoor dus geen intacte lagen geraakt worden.


CritQuote:
Toch weten we dat de huidige toestand bebouwd is en dat dit ongetwijfeld een bepaalde impact heeft gehad op de bodem.


CritQuote:
Gelet de beperkte oppervlakte van het plangebied en de geplande ingrepen, evenals de impact van de aanwezige begroeiing op een archeologische waarneming vormen afdoende argument om af te zien van verder archeologisch onderzoek.


CritQuote:
Gelet het historische landgebruik en de huidige toestand is er geen onmiddellijke verwachting inzake een bewaarde artefactenconcentratie.


CritQuote:
Het terrein ligt op de rand van het rivierterras van de Leie en niet zozeer in de oude stroomvlakte. Gelegen op de rand van een gradiëntsituatie moet de omgeving een zekere aantrekkingskracht gehad hebben op gemeenschappen jager-verzamelaars.


CritQuote:
evenals de impact van de aanwezige begroeiing op een archeologische waarneming vormen afdoende argument om af te zien van verder archeologisch onderzoek.


CritQuote:
Ten oosten van het vliegveld, aan de Zuidstraat, werd bij onderzoek in 2012 en 2013 enkele verspreide lithische artefacten gerecupereerd. >>> Ook hier werden enkele verspreide lithische artefacten buiten context gerecupereerd (CAI 161237).


CritQuote:
Er zal dus sprake zijn van een aangeploegde bovengrond (Ap horizont) waarin een deel van de oorspronkelijke horizontsequentie van de paleobodem is opgenomen.


CritQuote:
Er zijn echter geen specifieke elementen (o.a. een goed bewaarde, al dan niet begraven paleobodem in een gradiëntzone van een paleolandschap) die noodzakelijk zijn voor de aanwezigheid van ruimtelijk goed bewaarde artefactenvindplaatsen van jagers-verzamelaars (paleolithicum en mesolithicum).


CritQuote:
De laatste decennia werden op het terrein wel graafwerkzaamheden uitgevoerd in functie van de aanleg van het recyclagepark en de bouw van een woonhuis.


CritQuote:
Het plangebied ligt binnen een laag gelegen riviervlakte van de Schelde.


CritQuote:
Enkel ter hoogte van het Mercatoreiland zelf kon de diepte van het archeologische vlak niet bepaald worden.


CritQuote:
Gezien de ontwikkeling van een industrieterrein ter hoogte van het plangebied sinds de jaren ’80 van de vorige eeuw, bestaat de kans dat het plangebied al dan niet op verschillende plaatsen volledig verstoord werd.


CritQuote:
Vanwege het voorkomen van een verbrokkelde B-horizont wordt de kans op het vinden van potentiele steentijdarcheologie in situ eerder laag geacht.


CritQuote:
De kans op archeologie in de vorm van grondsporen wordt matig hoog geacht.


CritQuote:
Hoewel het projectgebied zich op een helling bevindt, is de archeologische verwachting is wat betreft
steentijdsites vrij laag gezien de afstand van ca. 350 m tot het stromende water van de zijtak van de
Molenbeek.


CritQuote:
Hoewel het projectgebied zich op een helling bevindt, is de archeologische verwachting is wat betreft
steentijdsites vrij laag


CritQuote:
Ondanks de colluviale aard van het sediment wordt
verwacht dat er zich grondsporen en vondsten in de ondergrond van het terrein kunnen bevinden
onder de ploeglaag, omdat het colluvium al een redelijke tijd aanwezig lijkt te zijn en omdat vroegere
loopoppervlakken in dit sediment niet waargenomen konden worden bij het boren, maar mogelijk
wel aangetroffen kunnen worden bij vervolgonderzoek.


CritQuote:
Er valt niet uit te sluiten dat eventueel aanwezige archeologie door vroegere activiteit al is uitgewist
in een deel van het noordelijke stuk van het terrein (waar boringen 1 en 1.1 zijn gezet). De volledige
zone van de verstoring kon tijdens het terreinwerk niet afgebakend worden.


CritQuote:
De bodem bestaat uit duinzand, dat deels verstoord is. De
geplande werken hebben een zeer lage impact.


CritQuote:
Vanuit een aardkundig en
archeologisch perspectief wijst het landschappelijk bodemonderzoek op een laag
archeologisch potentieel.


CritQuote:
Ter	hoogte	van	het	projectgebied	is	sprake	van	een	relatief	dun	colluviumpakket	dat	een	Bt-horizont	
afdekt.	 De	 sedimenten	 van	 het	 colluvium	 zijn	 geassocieerd	 met	 enkele	 sterk	 gefragmenteerde	
artefacten	 uit	 de	 late	 prehistorie	 (neolithicum	 en	 metaaltijden)	 en	 de	 Romeinse	 periode.


CritQuote:
Deze gradiënt is ca. 200-
250 m in het droge deel uitgestrekt, dus op plateau en terras in de omgeving van open water. Het
onderzoeksgebied ligt wel onderaan de noordwestelijke flank van een heuvelrug, maar redelijk ver van
een waterloop (> 500 m ver).


CritQuote:
Er zijn geen
indicaties voor prehistorische vondsten in de nabijheid van het projectgebied en bovendien is deze
methode zeer tijdrovend en duur voor een gebied waar de verwachting van prehistorie als laag wordt
ingeschat.


CritQuote:
Hoewel enkel in de noordelijke sleuf (Sl2) de top van de bodem geroerd is door recente
antropogene activiteiten, zijn er bij het gevoerde onderzoek nergens indicaties aangetroffen
voor menselijke occupatie in de steentijd.


CritQuote:
Gezien er geen intact holoceen bodemprofiel werd vastgesteld en/of een bewaarde
paleobodem wordt het zogenaamde Steentijdtraject niet meer verder doorgezet.
Archeologische verkennende boringen worden daarom niet noodzakelijk en nuttig
geacht.


CritQuote:
Het onderzoeksterrein bevindt zich
echter op de zuidelijke flank van de Heikantheuvel, een getuigenheuvel.


CritQuote:
Dat de prehistorische
mens de omgeving van het onderzoeksgebied heeft opgezocht, blijkt tevens uit de vondst van meerdere silex
artefacten in de buurt van het onderzoeksgebied.


CritQuote:
De EDx-bodem, een
zijpgrond die een tijdelijk bronniveau kan vormen, bleek echter niet aanwezig te zijn. Dit maakt dat het potentieel
op prehistorische artefactensites wegens het ontbreken van water in de nabije omgeving van het
onderzoeksgebied van hoog naar matig kan bijgesteld worden.


CritQuote:
Uit het landschappelijk bodemonderzoek is
gebleken dat de bodem in het onderzoeksgebied voldoende gaaf bewaard is om zowel restanten van
prehistorische artefactensites als restanten van (proto-)historische vindplaatsen te bevatten


CritQuote:
Daarnaast is de oppervlakte die in de toekomst effectief
bodemingrepen uitgevoerd zullen worden zodanig klein en versnipperd, dat bijkomend vooronderzoek kosten-baten
weinig zin heeft.


CritQuote:
Dit maakt dat het potentieel
op prehistorische artefactensites wegens het ontbreken van water in de nabije omgeving van het
onderzoeksgebied van hoog naar matig kan bijgesteld worden.


CritQuote:
Het terrein is momenteel immers te bebost om verdere
vervolgonderzoeken te kunnen uitvoeren. Gezien het rooien van deze bomen geen deel uitmaakt van de huidige
verkavelingsaanvraag is het eveneens niet mogelijk om deze vervolgonderzoeken uit te voeren in een uitgesteld
traject, na het afleveren van deze vergunning.


CritQuote:
Het projectgebied is gelegen aan de Molenbeek. Langsheen deze beek zijn op
verschillende plekken prehistorisch materiaal aangetroffen. Binnen het
projectgebied is er op meerdere plaatsen nog een B horizont aanwezig. De
kans dat er prehistorisch materiaal aanwezig is, is dan ook matig tot groot.


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich op minder dan 250 m van een natuurlijke waterloop. De
combinatie met de aanwezigheid van een (deel van een) bewaarde podzol betekent dat er een
verhoogde kans is op de aanwezigheid van steentijd artefactensites.


CritQuote:
Indien tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek de mogelijke aanwezigheid van
prehistorische sites vastgesteld wordt, dient in een geselecteerd gebied een waarderend 
8
booronderzoek uitgevoerd te worden (zie §5.4.2).


CritQuote:
Bij het vaststellen van prehistorische vondstenconcentraties bij het waarderend archeologisch
booronderzoek kan een extra waardering gebeuren door middel van proefputten in functie van
steentijd artefactensites (zie §5.4.3).


CritQuote:
Het bureauonderzoek wijst op basis van de landschappelijke ligging van het plangebied, de
evolutie van het bodemgebruik, de historische gegevens en de nabijgelegen archeologische
vindplaatsen op een hoog archeologisch potentieel met een goede bewaringskans in
plangebieden 2 en 3.


CritQuote:
Archeologisch gezien bevindt het projectgebied zich op een interessante positie
landschappelijke positie die ietwat hoger gelegen is in het landschap op de overgang tussen
een dekzandrug en de tertiaire sedimenten en nabij een waterrijke depressie.


CritQuote:
Plangebieden 1 en 4 werden waarschijnlijk
reeds verstoord, hier is het archeologisch potentieel zeer laag tot afwezig.


CritQuote:
Steentijd artefactensites zijn mogelijk, maar
zijn in het gebied niet duidelijk aanwezig en dergelijke vondsten werden tot heden enkel op de
topografische extremen — de toppen en de riviervallei — gedaan.


CritQuote:
De resultaten van dit landschappelijk booronderzoek wezen
uit dat de kans op goed bewaarde bodems of oude loopvlakken zeer klein tot afwezig is. De
kans op intacte steentijdvindplaatsen is bijgevolg klein.


CritQuote:
Indien het proefsleuvenonderzoek heeft bepaald dat op het projectgebied steentijd
artefactensite(s) aanwezig kunnen zijn en in welke zone(s) deze gelokaliseerd zijn, wordt een
waarderend archeologisch booronderzoek op poten gezet.


CritQuote:
Op basis van de bestaande bronnen wordt het archeologisch potentieel ook voor oudere periodes
hoog ingeschat. Gezien de gunstige ligging, bodemkundige situatie, de gekende historische en
archeologische gegevens kunnen ook vondsten en sporen verwacht worden vanaf de steentijd tot en
met de 18de eeuw.


CritQuote:
Er werden geen podzolen aangetroffen of andere indicaties die kunnen wijzen op een goed
bewaarde steentijdsite. (…) Op basis van het landschappelijk booronderzoek blijkt dat er geen indicaties zijn voor
steentijdgevoelige zones waardoor het archeologisch potentieel voor deze periode dan ook als laag
wordt ingeschat en geen bijkomend onderzoek noodzakelijk is in functie van steentijdsites.


CritQuote:
Nergens werd in één van de bodemprofielen een bewaard oud loopoppervlak aangetroffen die een goed bewaring zou kunnen leveren voor eventueel aanwezige steentijdartefacten vindplaatsen.


CritQuote:
Daarnaast werden
tijdens de veldkartering van het maaiveldniveau geen silexartefacten aangetroffen die wijzen op een
aangeploegde steentijdsite (zie verder). Omwille van beide redenen werden daarom geen verdere
archeologische boringen nodig geacht.


CritQuote:
Wel lijkt er in geringe mate sprake van natuurlijke erosie. Hierdoor wordt, ook in het centrale en westelijke deel van het plangebied, de kans op aanwezigheid van goed bewaarde steentijdsites in situ hier laag geacht.


CritQuote:
Vooral het oostelijke deel kent/kende (zeer) natte omstandigheden en heeft daardoor een lage archeologische verwachting.


CritQuote:
Het centrale en westelijke deel van het plangebied kent iets drogere omstandigheden en heeft daardoor nog een middelhoge archeologische verwachting.


CritQuote:
Met name in het zuidelijk deel van het plangebied neemt de concentratie vondsten toe.


CritQuote:
In het noordelijke en oostelijke deel van het tracé neemt de hoeveelheid Romeins aardewerk en bouwmateriaal sterk af. Hier wordt geen verder onderzoek geadviseerd.


CritQuote:
Uit het voorgaande blijkt duidelijk dat omwille van de landschappelijke situatie en de gekende
waarden het archeologisch potentieel van het plangebied aanzienlijk is.


CritQuote:
De bodemkaart geeft
een sediment weer van natte leem. Mogelijk is het terrein onderhevig geweest aan sterke erosie
door afspoeling.


CritQuote:
Voor de archeologie
betekend dit dat mogelijks de meer recentere sporen zijn geërodeerd en enkel de oudste sporen
kunnen bewaard zijn.


CritQuote:
Bovendien wijzen de vuursteenvondsten op een zeker
potentieel aan pre- of protohistorische sites ter hoogte van het plangebied. Het is dan ook
noodzakelijk dat er ter hoogte van het plangebied nog een proefsleuvenonderzoek wordt
uitgevoerd dat dit potentieel en de aan- of afwezigheid van sporenarcheologie evalueert.


CritQuote:
Het bleek uit de gekende archeologische waarden dat de alluviale vlakte nabij de Leie aantrekkelijk was voor bewoning en activiteiten vanaf de steentijd, gezien de geografische ligging in de alluviale vlakte van de Leie, in de onmiddellijke nabijheid van de oude Leie-arm.


CritQuote:
Enkele aangetroffen horizonten en veenpakketten vertegenwoordigden mogelijk relevante archeologische niveaus en er werd een middelhoge verwachting opgesteld voor archeologische waarden vanaf de steentijd.


CritQuote:
De bodemmonsters die ingezameld werden tijdens het verkennende archeologisch booronderzoek leverden echter geen vondsten op.


CritQuote:
Hoewel niet met zekerheid kon aangetoond worden of er een site aan- of afwezig is binnen het plangebied, kon wel bepaald worden dat de archeologische verwachting laag is en dat het weinig waarschijnlijk is dat intacte waarden uit de steentijd of latere perioden aanwezig zijn.


CritQuote:
De kans om ruimtelijk intacte in situ vindplaatsen uit de steentijdperiode … terug te vinden in het plangebied is dus klein.


CritQuote:
Gezien de resultaten van het landschappelijk booronderzoek wijzen op een hoofdzakelijk onverstoord bodemarchief in het plangebied …


CritQuote:
De aanwezigheid van een plaggenbodem, de geografische ligging (gelegen langs de flank van een landrug en in de omgeving van een waterloop) en de indeling van het landschap als akkers op de historische kaarten maken de kans op het treffen van archeologische sporen hoog.


CritQuote:
Als gevolg van de diepe antropogene bewerking ter hoogte van de akkerpercelen, is de podzol vermoedelijk (bijna) volledig opgenomen in de bouwvoor, indien ze hier overal effectief oorspronkelijk aanwezig was.


CritQuote:
… met zekerheid teruggeschroefd worden tot een onbestaande archeologische verwachting.


CritQuote:
De landschappelijke ligging van het plangebied lijkt weinig gunstig voor het aantreffen van archeologische
resten uit alle perioden. Voor de vroegste perioden, het Laat-Paleolithicum en Mesolithicum, zouden de
gronden nabij de beekloop geschikte locaties kunnen zijn. De afwezigheid van iets hoger reikende
zandopduikingen waarop de jager-verzamelaars tijdelijk kampjes zouden kunnen inrichtten, maakt het
gebied vermoedelijk toch minder geschikt.


CritQuote:
Door middel van een landschappelijk bodemonderzoek kan de opbouw van het bodemprofiel en de mate
van intactheid daarvan ter plaatse van het plangebied worden vastgesteld en de archeologische
verwachting uit het bureauonderzoek worden getoetst.


CritQuote:
Wel is aan de hand
van de aangetroffen gleyverschijnselen en de hoge grondwaterspiegel af te lezen dat het plangebied zeer
nat is en niet geschikt voor bewoning.


CritQuote:
De ondergrond
in het plangebied bestaat uit verspoelde dekzanden, al dan niet met ingeschakelde, fluviatiele afzettingen in
de vorm van een laag met matig grof zand in boring 4. De oppervlaktelaag is zeer dun en gaat abrupt over in
de ondergelegen afzettingen. Aanwijzingen voor bodemvorming zijn niet waargenomen.


CritQuote:
Het landschappelijke booronderzoek heeft aangetoond dat de bodemopbouw niet voldoende intact is om nog sites van jagers-verzamelaars te kunnen aantreffen. Door erosie is het bodemprofiel geërodeerd tot in de eolische C-horizont.


CritQuote:
De potentiële kennisvermeerdering is laag gezien de onbekende datering en de slechte conservering van de sporen.


CritQuote:
Het volledige terrein wordt afgedekt door lagen die in de nieuwste tijd te dateren zijn en die overwegend erg dik zijn. Een afweging van de diepte van de geplande bodemingrepen ten opzichte van de diepte van het eerste archeologische relevante niveau geeft aan dat er een voldoende grote buffer tussen beide aanwezig is. We kunnen besluiten dat het eerste relevante archeologische niveau in situ bewaard kan blijven, zonder dat er aanpassingen aan de geplande werken nodig zijn.


CritQuote:
De bodemkaart toont dat er een plaggenbodem aanwezig is op het projectgebied. Het is mogelijk dat onder deze plaggenbodem een paleobodem (podzol) bewaard is, …


CritQuote:
…  in de omgeving van het projectgebied weinig archeologisch onderzoek uitgevoerd. Dit zorgt voor een hoog potentieel op kennisvermeerdering in het geval van een eventuele opgraving.


CritQuote:
… een licht verhoogde verwachting voor het aantreffen van in situ prehistorische artefactensites.


CritQuote:
Aanvullend kan ook reeds gesteld worden dat ter hoogte van deze zandrug geen enkele paleobodem werd aangetroffen.


CritQuote:
Het is echter op dit moment niet dudielijk of het gaat om een historische zandrug of eerder om een positief reliëf gecreëerd door plaggen.


CritQuote:
Men gaat er dan ook van uit dat ter hoogte van dit terrein de ploeglaag, eventuele B-horizont en minstens een deel van de C-horizont in het verleden volledig verdwenen is.


CritQuote:
Samen met de 1729 aangetroffen lithische
vondsten wijst de locatie mogelijk op een laat Mesolithische kampplaats.


CritQuote:
De mechanische landschappelijke boringen uitgevoerd ter hoogte van de geplande
losputten (diepste bodemverstoring, op 4m onder bestaande maaiveld; ca.
1800m²) tonen aan dat er een laag potentieel is voor het aantreffen van een
steentijdsite en dit omdat er een lage verwachting is voor afgedekte loopvlakken
en verblijfssporen.


CritQuote:
Op een diepte vanaf +14m TAW heeft het mechanisch landschappelijk
boordonderzoek, ter hoogte van de geplande losbunkers, een veenpakket
gelokaliseerd. De hierin aanwezige biomarkers zijn een uitstekende basis voor het
opmaken van een landschapsreconstructie en landschappelijke evolutie van dit deel
van de Mandelvallei.


CritQuote:
Echter de grote pakketten veen in een Holocene beekgeul vanaf
+14m TAW en met een wisselende diepte van max. 2,1m en min. minder dan 0,5m
biedt de mogelijkheid voor een landschapsreconstructie van de Mandelvallei


CritQuote:
Hiervan getuigt de vindplaats op het aanpalende terrein ten zuidoosten van het plangebied.


CritQuote:
Met name de hoger gelegen positie binnen de alluviale vlakte van de Leie dient als een gunstige locatie te worden ingeschat voor menselijke aanwezigheid in het verleden.


CritQuote:
Om de bewaringstoestand van de bodem te kunnen inschatten, de mogelijke aanwezigheid van een begraven bodem en het potentieel tot het treffen van goed bewaarde steentijdvindplaatsen te kunnen evalueren dient in eerste instantie een landschappelijk booronderzoek uitgevoerd te worden.


CritQuote:
Met betrekking tot steentijdartefactenvindplaatsen van jagers-verzamelaars (finaal- paleolithicum/mesolithicum) is er potentieel aanwezig tot het treffen van steentijdartefactenclusters aangezien de bodem goed ontwikkeld, bewaard en gedraineerd is in het grootste deel van het plangebied (1320n). De in situ artefacten bevinden zich, indien aanwezig, in de top van de bodem onder de ploeg- of strooisellaag. Dit betekent in de Bs- of Bh- horizont.


CritQuote:
Indien dit verkennend archeologisch booronderzoek indicaties voor vondstclusters aan het licht brengt, kan vervolgens een waarderend archeologisch booronderzoek noodzakelijk zijn, in de eerste plaats om de clusters beter te kunnen evalueren en afbakenen.


CritQuote:
… de huidige verstoring zich tot op een diepte tussen 145 en 185 cm -MV bevind.


CritQuote:
Ja. Het bureauonderzoek heeft aangetoond dat het onderzoeksgebied een hoog potentieel heeft voor steentijd
artefactensites en voor sites uit de ijzertijd.


CritQuote:
Voor het noordwestelijk deel van het onderzoeksterrein, waar men de nieuwe wegenis zal aanleggen, is de impact
op de natuurlijke bodem - een podzol volgens de bodemkaart - van zowel het historisch als recent landgebruik
niet gekend (Afb. 27, rood). Gezien de gaafheid van deze bodem een rol speelt bij het bepalen van de strategie
van het verder onderzoek, is het van belang dat deze eerst in kaart gebracht wordt.


CritQuote:
Vanwege de veelvuldige aanwezigheid van grind is het echter moeilijk, zo niet onmogelijk om manueel
megaboringen te zetten op het terrein.


CritQuote:
Aangezien het op basis van het landschappelijk bodemonderzoek niet mogelijk was om de afwezigheid van een
(deels) bewaard podzolprofiel vast te stellen, kan de aanwezigheid van prehistorische artefactensites op het
terrein niet uitgesloten worden.


CritQuote:
De ingekokerde Vossebeek bevindt zich langsheen de westelijke grens van het plangebied, onder de Moerdijkstraat.


CritQuote:
…  kan er eventueel ook potentieel zijn voor steentijd artefactensites.


CritQuote:
Bovendien kan onder het restveen een potentieel aanwezig zijn voor het aantreffen van prehistorische vondsten. Landschappelijke boringen dienen uitgevoerd te worden om hieromtrent duidelijkheid te scheppen.


CritQuote:
Dit doet vermoeden dat mogelijk een deel van de gronden in meer of mindere mate werd vergraven tot op een zeker niveau. Dit kan mogelijke archeologische sporen/vondsten verstoord hebben.


CritQuote:
De archeologische verwachting ten aanzien van steentijdvindplaatsen dient als zeer laag te worden ingeschat aangezien landschappelijke booronderzoek aantoonde dat dergelijke niveaus op ruim 3m onder het maaiveld verwacht worden en dus niet geraakt worden door de geplande bodemingrepen.


CritQuote:
Bovendien waren grote delen van het gebied verstoord door recente ploegsporen en grachten.


CritQuote:
In het noordwestelijke deel van het onderzoeksterrein is er vanwege de goede bodembewaring wel
nog een reële kans op het aantreffen van prehistorische artefactensites.


CritQuote:
In tegenstelling tot wat de bodemkaart weergeeft (cfr. OB-bodem), komt in het noordwestelijke deel van het
onderzoeksgebied een volledig intact podzolprofiel voor (BP1 en BP2), wat overeenkomt met profielontwikkeling
‘..g’. De bodem bestond hier uit een bouwvoor, een E-horizont en een humus- en ijzer- B-horizont, bovenop de
onderliggende dekzanden.


CritQuote:
Het
verkennend archeologisch booronderzoek bracht geen lithische artefacten aan het licht die wijzen op de
aanwezigheid van een steentijd artefactensite.


CritQuote:
Het verkennend archeologisch booronderzoek (2018F185) maakte evenwel duidelijk dat ook in deze zone (ca.
2000 m²) verstoringen plaatsvonden, vermoedelijk na de vrij recente ingebruikname van het terrein.


CritQuote:
Er werden namelijk heel wat gebouwen opgericht en waterpartijen ingericht binnen het onderzoeksgebied.


CritQuote:
Wel werd voor de aangeboorde sedimenten een matige tot slechte bewaringstoestand van de natuurlijke aardkundige eenheden vastgesteld.


CritQuote:
De geplande aanleg van een fietspad is slechts beperkt in omvang en zal gerealiseerd worden ter hoogte van een reeds bestaand, onverhard pad.


CritQuote:
Indien tijdens het proefsleuvenonderzoek een goed bewaarde paleobodem aangetroffen wordt, dient het proefsleuvenonderzoek nog gevolgd te worden door een waarderend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
De top van het plangebied is in verschillende stadia verploegd tot een diepte tussen de 50 en 100 cm beneden maaiveld. Onder de verploeging ligt onmiddellijk de moederbodem, die geen tekenen vertoont van bodemvorming, maar wel goed bewaard en onverstoord is gebleven. De kans op het aantreffen van steentijdarcheologie in het plangebied is aldus zeer laag tot onbestaande.


CritQuote:
Het is niet duidelijk of het plangebied zich binnen de duinen situeert of binnen het schorregebied.


CritQuote:
Gedurende enkele decennia is het plangebied bebouwd geweest.


CritQuote:
M.a.w. worden in het plangebied geen archeologische sporen meer verwacht.


CritQuote:
De aanwezigheid van zeer dikke puinlagen en antropogeen bewerkte lagen in alle boringen wijst op een diepe verstoring van het terrein waarbij sporen en vondsten zijn verdwenen of uit context zijn gebracht.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied kent een erg gunstige landschappelijke ligging, op de noordelijke uitloper van een zandrug, die zich uitstrekt tot in de vallei van de Vondelbeek en de Kleine Beek. Door het onderzoeksgebied zelf loopt ook een waterloop. Op basis van de gunstige landschappelijke ligging is er sprake van archeologisch potentieel.


CritQuote:
Op het deel van het terrein dat zich ten noorden van de aanwezige beek bevindt, is sprake van een beploegde A-horizont (Ap), daaronder soms een A/C-horizont en ten slotte een C-horizont. (…) Op basis van de bodemopbouw en de bewaring van de natuurlijke aardkundige eenheden wordt bijkomend onderzoek in functie van onderzoek naar steentijd artefactensites niet zinvol geacht.


CritQuote:
Vondsten uit de Steentijd bezitten vanwege hun schaarsheid per definitie een hoog kennispotentieel.


CritQuote:
Bovendien zijn niet enkel de archeologische resten binnen het plangebied van waarde, maar ook de bodemopbouw bezit een hoog kennispotentieel.


CritQuote:
Ook voor de onderliggende natuurlijke afzettingen is al vastgesteld dat ze voldoende informatiewaarde bezitten om uitvoerig onderzocht te worden.


CritQuote:
Indien er sporen van jager-verzamelaars aanwezig zijn, zitten deze vermoedelijk zeer diep in het bodemarchief, afgedekt onder metersdikke lagen marien kleisediment.


CritQuote:
Ten aanzien van de geplande bodemingrepen, is de verwachting op aantreffen van relicten uit deze perioden (en het aansnijden van deze niveaus) dus zeer laag.


CritQuote:
Zo is er onder meer te weinig informatie omtrent de bodemkundige situatie van het plangebied om een inschatting te kunnen maken naargelang de aanwezigheid van archeologische niveaus.


CritQuote:
De landschappelijke boringen tonen aan dat er slechts op één locatie de mogelijkheid bestaat om een archeologisch niveau aan te snijden, zijnde ter hoogte van de geplande verbindingsgracht. Het pompstation, het bedieningsgebouw en de parking zullen aangelegd worden op locaties waar geen impact zal plaatsvinden op archeologische niveaus. (…) Omwille van de beperkte omvang van dit onderzoekbare oppervlak, lijkt dus het niet aangewezen (kosten-baten-representativiteit) om verder archeologisch onderzoek te adviseren. Dit zal verder worden toegelicht in het bijhorende ‘programma van maatregelen’.


CritQuote:
Samenvattend werden er geen sporen teruggevonden van een intacte paleobodem (o.a. podzol) die
in situ artefactensites kan bevatten.


CritQuote:
Dit zorgt voor een verhoogde bewaringskans
van eventuele paleobodems. Indien dergelijke paleobodems aanwezig zijn ter hoogte van het
projectgebied, verhoogt dit de kans op de aanwezigheid van in situ bewaarde steentijd artefactensites.


CritQuote:
Het projectgebied ligt in een overgangszone van de zuidelijke Diestiaanheuvel naar de noordelijke
beekvalleien, in het dorpscentrum van Tessenderlo.


CritQuote:
Wegens het ontbreken van systematisch
archeologisch onderzoek in de nabije en ruimere omgeving van het plangebied, valt een grote
kenniswinst te behalen voor de genoemde perioden.


CritQuote:
Een aanwezige plaggenbodem zorgt voor een verhoogde bewaringskans voor sporensites en een
mogelijk aanwezige podzol onder de plaggen. Een podzolbodem verhoogt de bewaringskans voor
artefactensites.


CritQuote:
De geografische ligging van het projectgebied en de aanwezigheid van zeer veel steentijd
prospectievondsten, leidt tot een specifiek hoge verwachting van steentijd artefactsites.


CritQuote:
Voor eventuele aanwezige resten uit het Mesolithicum en/of het Laat-Paleolithicum
(Ahrensburgiaan) geldt echter wellicht eerder een slechte gaafheid en conservering.
Voor eventuele jager-verzamelaars vindplaatsen uit het Laat-Paleolithicum en met
name de Federmessergroep is dit onbekend maar kan wellicht nog als matig tot goed
beschouwd worden betreffende de gaafheid en conservering.


CritQuote:
Voor vuursteenvindplaatsen van jager-verzamelaars werd voor het ganse plangebied
een hoge trefkans opgesteld. Het plangebied ligt namelijk binnen gradiëntzones.
Indien deze vennen echter een antropogene ontstaansgeschiedenis kent, vervalt
uiteraard deze hoge verwachting.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van onderhavig bureauonderzoek zijn er onvoldoende
gegevens voorhanden om de afwezigheid van archeologische resten, de slechte
gaafheid en conservering en/of het nihilistisch potentieel tot archeologisch kennis vermeerdering hiervan te staven. Om die reden wordt archeologisch
vervolgonderzoek geadviseerd.


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek kwam naar voren dat ter hoogte van het
plangebied zich vooral antropogeen gevormde AC-profielen situeren. Kenmerken van
bodemvorming waren hier dus niet meer aanwezig., met uitzondering van één
vastgestelde onderkant van een B/C-horizont.


CritQuote:
Algemeen kenmerkt het terrein zich als natte, zeer laag gelegen gronden. Mogelijk is dit reeds vanaf de historische perioden zo. Het is onduidelijk of er in eerdere perioden drogere momenten of hoger gelegen ruggen aanwezig waren waardoor (tijdelijke) exploitatie van het landschap wel mogelijk was.


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek heeft aangetoond dat ter hoogte van de toekomstige uitgraving een veenlaag aanwezig is onder een 25 cm dik kleipakket.


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek heeft aangetoond dat ter hoogte van de toekomstige uitgraving een veenlaag aanwezig is onder een 25 cm dik kleipakket. Deze veenlaag zou eventueel archeologische waarden kunnen herbergen. Gezien de totale oppervlakte van de poel slechts ca 4130 m² bedraagt met een geplande uitgraafdiepte van 0,50 m en er daarbovenop weinig aanwijzingen bestaan voor het aantreffen van archeologische sporen, is de kans op het aantreffen van sporen eveneens vrij laag.


CritQuote:
Enkel in het westen van
het terrein was de B-horizont bewaard gebleven en is de mogelijke aanwezigheid van intacte prehistorische
artefactensites niet uitgesloten.


CritQuote:
In het oosten is de podzol volledig vergraven. Op die plaatsen kan er van uitgegaan worden dat potentieel
aanwezige prehistorische artefactensites naar alle waarschijnlijkheid reeds vergraven zijn.


CritQuote:
Het verkennend archeologisch booronderzoek bracht geen lithische artefacten aan het licht die wijzen op
de aanwezigheid van een steentijd artefactensite.


CritQuote:
Met uitzondering van BP6 werden nergens sporen teruggevonden van een goed ontwikkeld bodemprofiel.


CritQuote:
Aangezien de oorspronkelijke bodem zich vermoedelijk ontwikkelde in de fluviatiele afzettingen die in het Weichseliaan te dateren zijn, is de kans op steentijdarcheologie ter hoogte van het onderzoeksgebied gering.


CritQuote:
Dit impliceert dat een aanzienlijk deel van het oorspronkelijk bodemprofiel opgenomen is in de bouwvoor en/of verdwenen is door erosie, aftopping of uitgraving.


CritQuote:
Het plangebied bevindt zich eveneens tussen twee oude Leiearmen en ligt op een rivierduin. Dit kan mogelijk een interessante locatie geweest zijn voor steentijdbewoning, wat in de omgeving reeds is vastgesteld.


CritQuote:
Voor de oudere perioden (steentijden-metaaltijden-Romeinse periode) is niets voorhanden wat betreft historische bronnen die relevant zijn voor het plangebied. De enige manier om hierover informatie in te winnen is dan ook verder vooronderzoek.


CritQuote:
Dit komt vooral doordat de verschillende uit te voeren ingrepen een kleine oppervlakte hebben, slechts in beperkte mate de ondergrond verstoren en verspreid voorkomen binnen het terrein.


CritQuote:
Oude verploegingen hebben mogelijk de Bt-horizont volledig opgenomen, of potentieel bijgedragen tot de verbrokkeling. De kans op het aantreffen van in-situ steentijdartefacten in het plangebied is aldus zeer laag tot onbestaande.


CritQuote:
Uit het bureauonderzoek blijkt dat het projectgebied potentieel heeft voor het aantreffen van
lithische vondsten uit de prehistorie.


CritQuote:
De CAI vermeldt een archeologische waarneming binnen het projectgebied (fig.23). Bij de
heraanleg van de rozentuin in 1989-1990 werden meerdere lithische artefacten uit het
mesolithicum aangetroffen (CAI-ID 150969) (Bungeneers, 1991; Bungeneers, 2003) die zich in
de ploeglaag bevonden.


CritQuote:
Landschappelijke boringen dienen uitgevoerd te worden om meer inzicht te krijgen in de
bodemopbouw binnen het projectgebied, rekening houdend met de mogelijke verstoringen
door historische en recente activiteiten.


CritQuote:
Nergens binnen
het projectgebied werd hetzij een begraven loopniveau hetzij een goed bewaard
bodemprofiel aangetroffen die optimale bewaringsomstandigheden kunnen leveren voor
goed bewaarde steentijd vondstenconcentraties.


CritQuote:
De top van de bodem werd daarenboven
nog eens sterk aangetast door antropogene activiteiten.


CritQuote:
Het terrein is deels gelegen in de vallei van de Schollebeek en deels op de overgang naar een
hoger gelegen opduiking in het landschap. Ook de bodemkaart geeft aan dat het terrein te situeren is
in een overganszone van een nattere naar een drogere bodem. Dergelijke locaties in het landschap
werden in het verleden vaak uitgekozen door de mens.


CritQuote:
Het terrein
kent een gunstige landschappelijke ligging en op basis van reeds gekende archeologische waarden in
de omgeving is er een concrete verwachting naar steentijd artefacten en naar sporen en vondsten uit
de metaaltijden, de Romeinse tijd, de volle middeleeuwen, de late middeleeuwen en mogelijk ook de
nieuwe en de nieuwste tijd.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toont aan dat het onderzoeksgebied archeologisch potentieel kent


CritQuote:
Tijdens het onderzoek werden geen restanten van een goed bewaarde paleobodem aangetroffen.
Door de afwezigheid van restanten van een paleobodem komen we tot het besluit dat de natuurlijke
aardkundige eenheden op het terrein onvoldoende goed bewaard gebleven zijn ter hoogte van
perceel 472c om op dit perceel nog een goed bewaarde steentijd artefactensite te verwachten.


CritQuote:
Op basis van de vastgestelde bewaring
van de natuurlijke aardkundige eenheden op het terrein blijkt het potentieel op een goed bewaarde
steentijd artefactensite klein.


CritQuote:
Indien wel steentijd artefacten aangetroffen worden, zelfs als het slechts
om één fragment gaat, dient een waarderend archeologisch booronderzoek uitgevoerd te worden in
de directe omgeving van de vondst(en) en een beperkte bufferzone.


CritQuote:
Wanneer tijdens het verkennend booronderzoek minstens één steentijd artefact aangetroffen is,
maar bij het waarderend booronderzoek geen bijkomende steentijdartefacten gevonden worden,
dienen bijkomend nog proefputten in functie van steentijd artefactensites uitgevoerd te worden ter
hoogte van de boringen waar tijdens het verkennend booronderzoek een steentijd artefact
aangetroffen werd.


CritQuote:
De aanwezigheid van 80 archeologische indicatoren in de vorm van 24 lithische artefacten uit
9 boringen en 56 aardewerkfragmenten uit 15 boringen wijst op een lokale (prehistorische
en/of recentere) aanwezigheid in het onderzochte gebied.


CritQuote:
Bijgevolg was
het na deze laatste fase niet duidelijk wat deze positieve punten precies voorstelden. Daarom
lijkt het aangewezen om tijdens het proefsleuvenonderzoek over de boorpunten een
kijkvenster aan te leggen (fig. 17). Vervolgens dient het vlak minutieus met de schop
opgeschaafd te worden.


CritQuote:
Samenvattend werden er geen sporen teruggevonden van een intacte paleobodem (podzol) die in situ
artefactensites had kunnen bevatten.


CritQuote:
Vanwege de landschappelijke ligging, op de zuidoostflank van een rug en in de nabijheid van enkele beken, kan het plangebied in het verre verleden aantrekkelijk zijn geweest voor bewoning en andere activiteiten.


CritQuote:
CAI-meldingen uit de omgeving van het plangebied zijn echter schaars, maar juist aan de andere zijde van de rug, op de noordelijke flank, ligt een bijzondere vindplaats.
Hier zijn tijdens veldprospecties los lithisch materiaal uit het Paleolithicum, het Vroeg-Mesolithicum en het Neolithicum aangetroffen.


CritQuote:
Bovendien bestaat door periglaciale hellingerosie de kans dat Paleolithische vondstniveaus zijn aangetast of dat artefacten zich in een secundaire context (residulaag) bevinden.


CritQuote:
De trefkans van vondsten uit de periode waarin het Pleistocene colluvium is ontstaan is laag, vanwege het (extreem) koude karakter van het toenmalige sedimentatie milieu; warme of intermediaire paleobodems ontbreken.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van het landschappelijk booronderzoek blijkt dat de oorspronkelijke Holocene bodem ter plaatse van de locaties 2 en 3 nog grotendeels intact is.


CritQuote:
Enkel de diepste restanten van een eventueel vondsten- of sporenniveau uit deze perioden kunnen nog bewaard zijn gebleven onder de Ap-horizont.


CritQuote:
Indien op basis van dit onderzoek inderdaad de aanwezigheid van een archeologische vuursteensite is vastgesteld op basis van de aanwezigheid van vuursteen relicten, dient een aanvullend onderzoek plaats te vinden door middel van een waarderend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Als op basis van het waarderend booronderzoek de vuursteenconcentratie positief werd geëvalueerd (aangetroffen en afgebakend), dient er een proefputtenonderzoek uitgevoerd te worden.


CritQuote:
Gezien een (deels) intacte paleobodem (podzolbodem) werd vastgesteld en er tijdens het
landschappelijk bodemonderzoek een indicator (artefact) werden aangetroffen voor de aanwezigheid
van één of meerdere goed bewaarde artefactenvindplaatsen uit de steentijd diende over het volledige
areaal van het projectgebied een verkennend booronderzoek te worden uitgevoerd voor het opsporen
van dergelijke vindplaatsen.


CritQuote:
er tijdens het
landschappelijk bodemonderzoek een indicator (artefact) werden aangetroffen voor de aanwezigheid
van één of meerdere goed bewaarde artefactenvindplaatsen uit de steentijd dient over het volledige
areaal van het projectgebied een verkennend booronderzoek te worden uitgevoerd voor het opsporen
van dergelijke vindplaatsen.


CritQuote:
Tijdens het waarderend booronderzoek zijn geen artefacten aan het licht gekomen die wijzen op het
voorkomen van een artefactenvindplaats uit de steentijd ter hoogte van het positief boorpunt van het
verkennend booronderzoek.


CritQuote:
Verder waarderend booronderzoek (in een verspringend driehoeksgrid van 5 m bij 6 m) rond het
positief boorpunt (BP 8) is noodzakelijk om inzicht te verkrijgen omtrent de aard en ruimtelijke
afbakening van de eventuele vindplaats door middel van het opsporen van extra artefacten.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek kan er voor vindplaatsen van jagers-verzamelaars een hoge verwachting geformuleerd worden, dit omwille van twee opduikingen die zich binnen het beekdal in het plangebied bevinden.


CritQuote:
Louter op basis van de bureaustudie kan geen goede inschatting gemaakt worden over de werkelijke potentiële kenniswinst, zeker wat betreft mogelijke vindplaatsen van jagers-verzamelaars. Daarom wordt er een bijkomend onderzoek geadviseerd.


CritQuote:
In de ruimere omgeving zijn archeologische resten bekend vanaf het mesolithicum tot recente tijden. Deze resten bevinden zich voornamelijk op de hoger gelegen drogere delen van het landschap.


CritQuote:
Een goed ontwikkeld bodemprofiel zou bijvoorbeeld de aanwezigheid van een zeer interessant archeologisch niveau kunnen aangeven, maar de afwezigheid hiervan perkt de archeologische verwachtingen voor het plangebied verder in.


CritQuote:
Sterker nog, er lijken in de onderzochte zone geen afzettingen uit het Weichseliaan (Laat Pleistoceen) bewaard te zijn gebleven. Vermoedelijk zijn deze afzettingen gedurende het Holoceen afgevoerd door de voorlopers van de Handzame en vervangen door sediment dat werd aangevoerd vanuit de stroomopwaartse delen van het landschap. Daarbij is het opvallend dat er in geen van de gezette boringen klei werd aangetroffen in de jongste afzettingen, hoewel dit op basis van de bodemkaart wel werd verwacht.


CritQuote:
Gezien de beperkte omvang van de verstoringen en de beperkte omvang van het gebied met een middelhoge archeologische verwachting (210 m2) lijkt de kans op het verwerven van relevante kenniswinst eerder klein te zijn.


CritQuote:
Het terrein is gelegen op de grens van de vallei van de Helbeek, die ca. 225 m ten noordwesten van het terrein
stroomt en 1,6 km ten zuidwesten van het terrein ontspringt.


CritQuote:
Hiertegenover kan men zich echter de vraag stellen of het terrein in het
recente verleden (bij de bouw van de huidige woning en de omliggende omgevingsaanleg) niet te fel geroerd
werd. Op basis hiervan wordt voor het onderzoeksgebied een matige trefkans voor prehistorische sites toegekend.


CritQuote:
Toch moet hierbij opgemerkt worden dat
het terrein, gelet op de aanwezige gereduceerde bodems en aanwezigheid van gleyverschijnselen, relatief nat
blijkt. Er kan daarom de vraag gesteld worden dat het terrein niet te nat was voor bewoning.


CritQuote:
Tijdens het landschappelijk bodemonderzoek bleek dat enkel in het uiterste noordwestelijke en zuidoostelijke
deel van het onderzoeksterrein een deels intact bodemprofiel bewaard bleef. Daarom is enkel op deze plaats de
aanwezigheid van een goed bewaarde steentijd artefactensite mogelijk.


CritQuote:
Rekening houdende met de gegevens uit het bureauonderzoek kan worden aangenomen dat het terrein, met een
in oorsprong aanwezige Lhc-bodem, bij en na de ingebruikname in het begin van de jaren ’70 van de 20ste eeuw,
werd opgehoogd en verstoord. Het oorspronkelijke bodemprofiel werd hierbij afgegraven.


CritQuote:
… een verhoogde trefkans inzake menselijke aanwezigheid tijdens het mesolithicum.


CritQuote:
Het terrein t.h.v. het plangebied is zwaar verstoord, vermoedelijk door onderkeldering van de huizen uit de 20e eeuw en/of diepe funderingen.


CritQuote:
De nabijheid van deze waterloop indiceert een ligging binnen een gradiëntsituatie, wat een verhoogde verwachting inzake menselijke aanwezigheid tijdens het Mesolithicum impliceert.


CritQuote:
De gaafheid van het bodemprofiel dient geëvalueerd te worden in functie van de bewaringscondities m.b.t. artefactensites.


CritQuote:
Nergens werden sporen teruggevonden van een goed ontwikkeld bodemprofiel. Dit impliceert dat een aanzienlijk deel van het oorspronkelijk bodemprofiel opgenomen is in de bouwvoor en/of verdwenen is door erosie, aftopping of uitgraving.


CritQuote:
Aangezien de oorspronkelijke bodem zich ontwikkelde in afzettingen die vermoedelijk in het Weichseliaan tot mogelijk Vroeg-Holoceen te dateren zijn, is de kans op steentijdarcheologie ter hoogte van het onderzoeksgebied gering.


CritQuote:
Gezien het ontbreken van een duidelijke bodemvorming, en het zeer dunne karakter van de aanwezige A-horizont (die nergens dikker is dan 8 cm) …


CritQuote:
Vanuit het landschappelijk booronderzoek kon wel niet uitgesloten worden dat er zich hier een jongere vindplaats in de bodem bevindt.


CritQuote:
Om die reden wordt de potentie naar steentijd van middelhoog naar zeer gering verlaagd.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van het vooronderzoek kan geconcludeerd worden dat er zich binnen de grenzen van het plangebied geen behoudenswaardige archeologische site bevindt.


CritQuote:
Wel zijn er in de omgeving van het plangebied steentijdvindplaatsen gekend. Dit getuigt van een zekere aanwezigheid binnen de regio in die periode.


CritQuote:
Uit het landschappelijk bodemonderzoek blijkt dat de bodem lokaal afgetopt was. Dit werd grotendeels recent gedaan. De kans op de bewaring van intacte steentijdsites wordt door deze aftopping als laag ingeschat.


CritQuote:
… met potentieel voor het aantreffen van steentijdartefacten.


CritQuote:
Dit niveau situeert zich er echter op 3 à 4 m diepte t.o.v. het actuele maaiveld waardoor het niet bedreigd wordt door de aard van de geplande werken.


CritQuote:
Het ligt op vrij grote afstand van natuurlijke waterlopen, maar in het noorden van het terrein is op de bodemkaart een natte zandbodem aangegeven. Mogelijk had deze nattere depressie in het landschap net een aantrekking op de mens in het verleden om aan de rand van deze depressie zich te vestigen, een kamp op te slaan of andere activiteiten uit te voeren.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toont aan dat het onderzoeksgebied archeologisch potentieel kent. … De huidige stand van onze kennis laat niet toe de archeologische verwachting op dit moment te specifiëren.


CritQuote:
Op een deel van het terrein bleken nog geroerde resten van een podzolbodem aanwezig. Hier spreken we van een matige bewaring. Slechts op twee locaties werden de goed bewaarde resten van een podzolbodem aangetroffen.


CritQuote:
Deze locatie met hooggelegen droge gronden in de buurt van een beekloop (die in
oostelijke richting uitmondt in de Dender) kan aantrekkelijk zijn geweest voor (kortstondige)
activiteiten en/of bewoning gedurende de (pre)historische periode. Er geldt dan ook een hoge
archeologische verwachting voor alle mogelijke perioden vanaf de steentijd (jager-verzamelaars) tot
en met WOII, maar zonder gespecificeerde verwachting voor een bepaalde periode wegens het
ontbreken van reeds vastgestelde archeologische waarden in de onmiddellijke omgeving van het
terrein.


CritQuote:
De (top van de) paleobodem is ter hoogte van het projectgebied verdwenen door een structurele
bodemerosie in het verleden. Een omvangrijke hoeveelheid sediment werd tijdens het erosieproces
afgezet als colluvium langs de voet van de heuvelrug langs de Dammersbeek in de noordelijke helft
van het terrein. De intense erosie zal - zeker in de zuidelijke helft van het terrein - mogelijk een
destructieve impact hebben gehad op eventuele pre-middeleeuwse bodemsporen en/of
artefactenconcentraties.


CritQuote:
Indien er goed bewaarde podzolbodems aanwezig zijn onder het plaggendek, zijn eventuele artefactensites uit de steentijd goed bewaard.


CritQuote:
Tevens is er gebleken dat er geen goed bewaard Bhorizont, E-horizont of podzolbodem aanwezig was.


CritQuote:
Op basis van deze gegevens is er een zeer lage verwachting op het aantreffen van intacte steentijd artefactensites.


CritQuote:
Uit de landschappelijke boringen is gebleken dat er op alle boorlocaties een verstoring of ophoging aanwezig is.


CritQuote:
De drie zones van telkens ca. 50 m² hebben een beperkte oppervlakte. Hierdoor is er weinig tot geen kenniswinst te behalen.


CritQuote:
Er is duidelijk sprake van een sterke antropogene invloed op het bodemarchief
sinds de post-middeleeuwen. Deze vaststelling komt overeen met de kartering OT op de bodemkaart.
De boringen tonen een klei tot zandige kleibodem aan in het grootste deel van het plangebied. Enkel
in het uiterste noorden, aan de zijde van de Dorpsstraat is sprake van een zandige bodem. (…) Bepaalde plaatsen
tonen immers een onverstoorde bodem aan, waarbij grondsporen te situeren op het niveau van de Chorizont,
kunnen aanwezig zijn. De kans op in situ steentijdartefacten is gezien de bodemkundige
resultaten onbestaande.


CritQuote:
Er zijn aanwijzingen voor een sterke vergraving van de bodem. De kans op het aantreffen van een
in situ steentijdartefactensite is onbestaande gezien de bodemkundige resultaten.


CritQuote:
Omdat laaggelegen terreinen in het verleden vaak op een andere manier gebruikt werden dan hoger gelegen, drogere gronden, zijn ook de overblijfselen mogelijk van een andere aard. Dit is een belangrijk aandachtspunt tijdens het verder archeologische vooronderzoek.


CritQuote:
Dit heeft ook tot gevolg dat in het verleden erosie opgetreden heeft.


CritQuote:
Op basis van al deze elementen is er ter hoogte van het onderzoeksgebied voornamelijk nog een archeologische verwachting naar de resten van historische bebouwing op het terrein.


CritQuote:
We blijken te maken te hebben met een sterk dynamisch beeksysteem.


CritQuote:
Voor het grootste deel van het onderzoeksgebied kunnen we op basis van het uitgevoerde bureauonderzoek besluiten dat bijkomend archeologisch vooronderzoek een te beperkt potentieel op kennisvermeerdering inhoudt.


CritQuote:
Doordat binnen het onderzoeksgebied nog een afgedekt, volledig of vrijwel geheel intact bodemprofiel
aanwezig is, heeft het gebied potentieel voor steentijdvindplaatsen.


CritQuote:
Het verkennend archeologisch booronderzoek heeft geen aanwijzingen opgeleverd voor de
mogelijke aanwezigheid van resten van steentijd artefactensites ter plaatse van de geplande buffergracht.
Hier zal vervolgonderzoek naar dergelijke resten dan ook niet nodig zijn.


CritQuote:
Hoewel er sprake is van een dikke (> 50 cm) antropogene bovengrond zijn er geen (begraven) paleobodem(s) aanwezig …


CritQuote:
… waardoor de oorspronkelijk hoge verwachting voor de aanwezigheid van ruimtelijk goed bewaarde artefactenvindplaatsen uit de steentijd (jager-verzamelaars) niet meer aan de orde is.


CritQuote:
De geplande werken zullen ingrijpen op een (in kwantitatief en kwalitatief opzicht) beperkt bodemarchief dat geen toegevoegde waarde meer verschaft voor het vergroten van archeologische kenniswinst met betrekking tot de regio.


CritQuote:
Gezien de landschappelijk context, die nader werd onderzocht tijdens het landschappelijk bodemonderzoek wordt het archeologisch potentieel als laag ingeschat. Met name door de lager gelegen ligging, de (actueel) lokale natte context en het (historisch) natte lokale afzettingsmilieu waarin de bodem binnen het projectgebied is gevormd zijn met name bewoningssporen hier zeer onwaarschijnlijk


CritQuote:
De archeologische gaafheid en conservering is onbekend, indien deze onder extremis toch aanwezig zouden zijn, maar wordt voorlopig als goed tot matig beschouwd.


CritQuote:
In het zuidelijk gedeelte zou sprake van vergraven gronden.


CritQuote:
Op de helling is deze wellicht volledig onthoofd door erosie, …


CritQuote:
… terwijl ter hoogte van de dalbodem wellicht nooit bodemvorming heeft kunnen optreden.


CritQuote:
Een locatie op een verhoogd plateau (rivierterras) met goed gedraineerde grond en in de directe nabijheid van stromend water en vruchtbare, alluviale gebieden is uiterst geschikt voor jagen, visvangst en verzamelen.


CritQuote:
Echter, het aantreffen ervan is uitzonderlijk, aangezien deze vindplaatsen gezien deze specifieke landschappelijke ligging enkel op grote diepte in het bodemarchief voorkomen. Het plangebied bevindt zich immers in de alluviale zone van de Leie.


CritQuote:
In het colluvium van boringen 2, 3, 5 en 7 kunnen dus lithische artefacten afkomstig van hogerop de helling voorkomen. Deze zijn echter niet meer in situ bewaard en zijn wetenschappelijk gezien minder waardevol.


CritQuote:
Boringen 10 en 11 bestaan daarentegen uit fluviatiele afzettingen van verschillende periodes. (…) Tijdens het holoceen is er opnieuw alluvium afgezet. Dit alluvium was echter wel ontkalkt. Deze zone heeft dus doorheen de tijd geregeld onder water gestaan waardoor het een eerder ongunstige omgeving moet geweest zijn om te wonen.


CritQuote:
Het paleolithisch en mesolithisch loopniveau (gelegen onder het colluvium) werd aangeboord tijdens het landschappelijk booronderzoek in boringen 2, 3, 5 en 7. Het bevindt zich op een diepte tussen ca. 125 en 175m –MV. OP dit niveau kunnen dus steentijdartefacten in situ verwacht worden.


CritQuote:
Afhankelijk van de bevindingen wordt (plaatselijk) een waarderend booronderzoek uitgevoerd. Dit gebeurd om artefactenvindsplaatsen beter te kunnen afbakenen.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied in dit gedeelte was dusdanig verstoord en versnipperd dat het kosten-baten niet te verantwoorden was om verder archeologisch onderzoek uit te voeren.


CritQuote:
Gezien de C-horizont wel bereikt werd in de landschappelijke boringen ten zuidwesten van en parallel aan de vallei van de Kwadebeek, maar hier geen intacte bodemopbouw, in de vorm van een E-/B-horizont werd aangetroffen, werd besloten om in deze zone direct over te gaan tot een proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
… wordt het potentieel op archeologische waarden zeer klein tot nihil ingeschat.


CritQuote:
De belangrijkste verontreiniging is de aanwezigheid van asbest. … Zowel de veiligheidsrisico’s gekoppeld aan verontreinigde gronden als de afwezigheid van archeologische waarden maakt archeologisch vooronderzoek met ingreep in de bodem voor en na de bodemsaneringen onveilig en overbodig.


CritQuote:
Ter hoogte van het projectgebied is een sterk verontreinigd puinpakket aanwezig met een dikte van 100 cm onder het maaiveld. Het terrein werd afgegraven alvorens deze werd opgevuld met het verontreinigd puinpakket.


CritQuote:
Het feit dat het oorspronkelijk bodemprofiel volledig verstoord is, maakt dat het potentieel op het aantreffen van
intacte prehistorische artefactensites zeer laag is. In situ prehistorische artefactensites zullen immers naar alle
waarschijnlijkheid reeds vergraven zijn.


CritQuote:
Gezien het projectgebied gelegen is op de grens van de Zandleemstreek naar de kustpolders, en zich situeert op een dekzandrug, is er kans op artefacten en sporen van menselijke aanwezigheid vanaf het Paleolithicum. Soortgelijke locaties waren mogelijk aantrekkelijke plaatsen in het verleden.


CritQuote:
Echter is het bodemprofiel omgewoeld door bewerking en is de kans op in situ bewaarde (steentijd)artefacten zeer klein. Eventuele vondsten in de ploeglaag zijn gemigreerd materiaal.


CritQuote:
Landschappelijk gezien is het plangebied gelegen in de zandleemstreek, een 300-tal meter noordwaarts stroomt de Geluwebeek. Het terrein is aldus gelegen op de rand van de gradiëntzone. (…) Gelet de ligging in een gradiënt is er een verhoogde trefkans inzake artefactensites.


CritQuote:
Gelet het verstoorde bodemprofiel is er geen verwachting inzake in-situ bewaarde artefactensites.


CritQuote:
In het plangebied zijn er geen zones met potentieel op intact bewaarde artefactensites uit de steentijden.


CritQuote:
De resultaten van het landschappelijk booronderzoek hebben aangetoond dat het plangebied opgebouwd is uit een matig goed bewaarde lemige zandbodem zonder profielopbouw. De kans op het aantreffen van archeologie in de vorm van grondsporen in het plangebied is aldus matig hoog.


CritQuote:
Tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek en het proefsleuvenonderzoek
werden nergens aanwijzingen gevonden voor de mogelijke aanwezigheid van relevant
archeologisch erfgoed.


CritQuote:
Ondanks de verwachting op basis van de
gegevens van de bodemkaart werd er geen (intacte) horizontsequentie van een paleobodem
(podzolbodem) vastgesteld tijdens het landschappelijk bodemonderzoek.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van het landschappelijk bodemonderzoek wordt de initieel hoge
archeologische verwachting (bureauonderzoek) voor artefactenvindplaatsen uit de steentijd (jagerverzamelaars)
bijgesteld tot laag.


CritQuote:
In de zuidelijke helft
van het terrein zijn er indicaties voor een (structurele) bodemverstoring. Hierop wijst een scherpe
aflijning tussen de dunne antropogene bovengrond en de moederbodem (C-horizont) en het (lokaal)
voorkomen van aangevoerde sedimenten (HTM-pakket).


CritQuote:
Echter, gezien de bovenste lagen van de bodem gehomogeniseerd zijn is de kans op bewaarde
steentijd artefacten zeer klein.


CritQuote:
Gezien het projectgebied gelegen is in een overgangsgebied van de Zandleemstreek naar de
Ijzervallei, en zich situeert op het centrale deel van een hoger gelegen dekzandafzetting, is er
kans op artefacten en sporen van menselijke aanwezigheid sinds het Mesolithicum. Soortgelijke
locaties waren mogelijk aantrekkelijke vestigingsplaatsen in het verleden.


CritQuote:
Een verkennend archeologisch booronderzoek rondom boorpunt BP5 wordt nodig geacht om
de identiteit van de grijszwarte laag te onderzoeken en eventuele archeologische relevantie te
evalueren. Indien deze laag een begraven loopvlak betreft kunnen in situ bewaarde artefacten
hierin worden aangetroffen.


CritQuote:
Het potentiële begraven loopvlak bleek een lokale humusaanrijking te zijn geweest en verder
werden er geen artefacten aangetroffen in de stalen. Gezien deze resultaten is het
onwaarschijnlijk dat er nog een steentijd artefactensite aanwezig is.


CritQuote:
Ook het achterhalen van het steentijdpotentieel binnen
het plangebied kan aan de hand van een landschappelijk bodemonderzoek onderzocht worden.


CritQuote:
Uit dit landschappelijk booronderzoek bleek dat de natuurlijke bodem
binnen het plangebied afgetopt is waardoor het steentijdpoteniteel van het terrein laag is. De kans is
zeer klein dat in situ bewaarde vuursteen clusters of ondiepe sporen aanwezig zijn.


CritQuote:
Gezien een groot deel van de oorspronkelijke bodemontwikkeling binnen het projectgebied gehomogeniseerd is, bevinden artefacten zich niet meer in hun originele positie.


CritQuote:
Gezien het oorspronkelijk bodemprofiel is omgewoeld is de kans op het vinden van in situ archeologische resten daterend uit de steentijd zeer gering. Indien een artefactensite aanwezig was op het terrein is deze opgenomen in de bouwvoor.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied kent een gunstige landschappelijke ligging, meer bepaald in een gradiëntzone, op de overgang van lager gelegen, nattere gronden naar hoger gelegen, drogere gronden.


CritQuote:
Het bureauonderzoek toont aan dat het onderzoeksgebied archeologisch potentieel kent. Er is een verwachting naar archeologische resten uit de steentijd, de Romeinse tijd, de late middeleeuwen en de nieuwe tijd.


CritQuote:
In de omgeving zijn gekende archeologische waarden aanwezig die dateren uit de steentijd en de Romeinse tijd.


CritQuote:
Uit het uitgevoerde landschappelijke booronderzoek blijkt dat het potentieel op goed bewaarde steentijd artefactensites op het terrein laag is. Nergens werden goed bewaarde natuurlijke aardkundige eenheden vastgesteld. Deze zijn hoogstwaarschijnlijk opgenomen in de aanwezige plaggenbodem.


CritQuote:
Bovenaan de boringen werd een 30 tot 125 cm dikke bouwvoor waargenomen, met daaronder geen enkel teken meer van bodemvorming.


CritQuote:
Zijn er indicaties voor steentijdgevoelige zones binnen het plangebied? Nee, de top van de oorspronkelijke bodem lijkt afgegraven te zijn.


CritQuote:
Op basis hiervan kon worden gesteld dat er mogelijk dekzandkopjes in de ondergrond aanwezig zijn waar er een positieve verwachting is voor wat betreft de aanwezigheid van vondstconcentraties daterend uit de middensteentijd.


CritQuote:
In de categorie vondstconcentraties kan er een hoge verwachting worden uitgesproken voor met name de midden steentijd. In de nabijheid van het plangebied werd bij grootschalig onderzoek in een vergelijkbare landschappelijke context een aanzienlijk aantal vindplaatsen van dit type aangetroffen met een zeer goede bewaring.


CritQuote:
Op deze locaties (figuur 48) geldt daarom een hoge verwachting voor het treffen van archeologische resten uit de steentijd.


CritQuote:
De resultaten van het booronderzoek hebben aangetoond dat er slecht een aantal zones zijn waar aanwijzingen zijn voor de aanwezigheid van hoger gelegen dekzand, waarvan het oorspronkelijke loopniveau of de niveaus hier direct onder intact zijn gebleven.


CritQuote:
Met deze methode kan in twee fasen worden gewerkt: een verkennende en een waarderende, waarbij de eerste gericht is op het identificeren van plaatsen waar mogelijk een vondstenconcentratie aanwezig is en de tweede verder op deze plaatsen focust om de aard van deze vondstenconcentratie verder te onderzoeken.


CritQuote:
Deze methode kan daarom ook na een archeologisch booronderzoek worden toegepast indien de specifieke vraagstellingen over aangetroffen sites niet in voldoende detail kunnen worden beantwoord om het potentieel op kenniswinst dat deze sites herbergen volledig te realiseren.


CritQuote:
… dat hier nog een restant van een ijzer-B-horizont aanwezig is. Doordat het slechts een restant betreft, worden hier geen artefactenvindplaatsen uit de Steentijd in situ meer verwacht.


CritQuote:
Resten van sporensites uit de periode vanaf het Neolithicum kunnen hier nog wel verwacht worden. Voor de sporen en/of resten uit deze periode kunnen geen specifieke verwachtingen opgesteld worden en deze kunnen nog binnen het gehele deelgebied aanwezig zijn (fig. 2.6).


CritQuote:
Ter plaatse van het geplande bufferbekken is de bodem minder diep verstoord.


CritQuote:
De coupes hebben echter aangetoond dat de bewaringstoestand van deze sporen goed te noemen is.


CritQuote:
Ter hoogte van het deelgebied Moerelei werden alleen natuurlijke en recente verstoringen aangetroffen.


CritQuote:
In de strook in het uiterste westen en zuiden van het zuidelijke deelgebied waar de RWA- en warmteleiding komen te liggen, worden geen archeologische resten en/of sporen meer verwacht.


CritQuote:
Samenvattend kan gesteld worden dat er een relatief hoge verwachting bestaat voor de
aanwezigheid van prehistorie artefactensites.


CritQuote:
Bovendien is het mogelijk dat in het verleden een waterloop/bron dichterbij was
gelegen. Samenvattend kan gesteld worden dat er een relatief hoge verwachting bestaat voor de
aanwezigheid van prehistorie artefactensites.


CritQuote:
Het is dus mogelijk dat onder de plaggen een intacte
podzolbodem aanwezig is. Een intacte paleobodem (zoals een podzol) is gunstig voor de
bewaartoestand van steentijd artefactensite.


CritQuote:
Samenvattend werden er geen sporen teruggevonden van een intacte paleobodem (podzol) die in situ
artefactensites kan bevatten. Het wordt dan ook niet nuttig geacht om een vooronderzoek in de vorm
van archeologische boringen, met als doel om dergelijke sites op te sporen, te adviseren. De
aanwezigheid van een ontwikkelde B-horizont en een intacte C-horizont kan wel mogelijk betekenen
dat er grondsporensites bewaard zijn gebleven.


CritQuote:
Er is kans op aanwezigheid van tijdelijke kampementen en bewoningssites uit de steentijd binnen het
projectgebied, vermits een deel van het gebied zich op de gradiëntzone bevindt tussen beekdal en
hoger gelegen deel van het landschap.


CritQuote:
Er zijn namelijk enkel colluviale en
alluviale afzettingen gevonden die op verschillende niveaus wijzen op het verdwijnen van sediment
door erosie.


CritQuote:
Daarnaast zijn er ook geen aanwijzingen dat het plangebied een bij uitstek geschikte
locatie was om te wonen.


CritQuote:
Het bodembestand van het projectgebied is op verschillende plaatsen wellicht al dan niet volledig verstoord door ingrepen in het landschap daterende uit de 18de,19de en 20ste eeuw.


CritQuote:
Ter hoogte van zone 1 wordt een relatief hoge verwachting vooropgesteld voor bewoningssporen zeker vanaf de middeleeuwen, …


CritQuote:
Ten zuiden van deze zone konden geen archeologisch relevante niveaus worden vastgesteld tot op het tertiair en levert bijgevolg verder archeologisch onderzoek geen kenniswinst op.


CritQuote:
…  voor zone 3 wordt een zeer lage verwachting vooropgesteld voor alle archeologische sporen en vondsten.


CritQuote:
Daarbij hebben deze resultaten aangetoond dat het volledige plangebied gekenmerkt wordt door een diepe antropogene invloed, waaronder geen tekenen van bodemvorming te herkennen zijn.


CritQuote:
Een nadere specificatie en waardering (e.g. hoog-
41
laag) van dit potentieel is op dit moment niet mogelijk. Zowel de aanwezigheid, de intrinsieke kenmerken (zoals aard, bewaring, samenstelling, omvang en ouderdom) als de behoudens-waardigheid van archeologische resten kan enkel via een archeologisch terreinonderzoek verder geëvalueerd worden.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van gaaf bewaarde in situ vindplaatsen van steentijd vondstenconcentraties wordt zeer laag ingeschat door een gebrekkige bodembewaring binnen het projectgebied en bijgevolg gebrekkige bewaring van dergelijke vondstenconcentraties.


CritQuote:
Deze bodemprofielen ondergingen echter een sterke mate van remaniëring, wat duidelijk blijkt uit de verstoorde E- en deels verstoorde B-horizonten. Gezien op de zuidelijk flank, op droge zones in het eolisch dekzand, zich dergelijk podzolbodems kunnen ontwikkelen zijn er geen argumenten om dergelijke bodemontwikkeling niet te verwachten op flankzones elders in het onderzoeksgebied waar overeenkomstige condities aanwezig zijn. Het lijkt dan ook zeer waarschijnlijk dat de aldaar aanwezige podzolen in de ploeglaag werden opgenomen.


CritQuote:
Deze locatie is met andere woorden geschikt voor bewoning gedurende alle perioden, maar ook begraving is niet uit te sluiten.


CritQuote:
De zone waar de begraven bodem op een diepte van 130 cm is aangetroffen, is niet alleen beperkt in oppervlak maar ligt bovendien in de zuidoostelijke hoek van het terrein waar geen woning is gepland.


CritQuote:
…  is voor dit plangebied geen sprake van archeologisch potentieel. Alleen voor de noordoostelijke hoek, waar in de boring een nog min of meer intact bodemprofiel werd gevonden, zouden nog archeologische resten kunnen worden aangetroffen.


CritQuote:
Aangezien het grootste gedeelte van het plangebied reeds (diepgaand) verstoord is …


CritQuote:
De landschappelijke boringen, uitgevoerd door Geosonda nv (zie bijlage), toonden aan dat er relevante
begraven bodemhorizonten aanwezig zijn binnen het projectgebied en dat het potentieel op de
bewaring van steentijdsites reëel is over het volledige terrein. Een verkennend booronderzoek werd
geadviseerd.


CritQuote:
Er werden geen
(lithische) artefacten of ecofacten aangetroffen in het residu van de uitgezeefde bodemstalen.
Ondanks de gunstige bodemkundige gegevens is er geen steentijdsite aanwezig in het plangebied.


CritQuote:
Er worden geen archeologische waarden meer verwacht door de zeer slechte terrein- en bodemgesteldheid dat tijdens het landschappelijk bodemonderzoek werd vastgesteld.


CritQuote:
Tenslotte bleek uit het terreinbezoek dat de terreingesteldheid in een zeer slechte staat is, vermoedelijk te wijten aan de afbraakwerken van de 20ste-eeuwse bebouwing.


CritQuote:
Het overgrote deel van het terrein leverde een sterk verstoord bodemprofiel op.


CritQuote:
Uit het verkennend archeologisch vooronderzoek bleek verspreid over het gebied ten noorden van de
Nationaal Parklaan/Hoeveweg een menselijke aanwezigheid uit de steentijd, hoogstwaarschijnlijk uit
het Mesolithicum. Het betreft uitsluitend lithische artefacten die overwegend vervat zitten in de top
van de bodemsequentie.


CritQuote:
Om de
aard, datering, waarde, bewaringstoestand en ruimtelijke spreiding van deze steentijdsites te kennen is
bijkomend vooronderzoek noodzakelijk in de vorm van waarderende boringen voor de clusters en in de
vorm van proefputten voor de geïsoleerde artefacten.


CritQuote:
Proefput 10 daarentegen leverde wel voldoende archeologische aanwijzingen voor een potentiële nederzetting. (…) Er wordt daarom geoordeeld dat bijkomend vervolgonderzoek ter hoogte van proefput 10 in de vorm van een opgraving in functie van steentijdsites noodzakelijk is.


CritQuote:
Aangezien er enkel A/C profielen aangetroffen zijn en E- of B-horizonten volledig ontbreken in de boringen …


CritQuote:
… is er een zeer lage kans op het aantreffen van goed bewaarde steentijdsites.


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek toont aan dat er ondanks de gunstige ligging geen verhoogd potentieel is naar steentijdsites. Er zijn geen E- of Bhorizonten en geen begraven paleobodems aangetroffen die verder onderzoek in functie van steentijdsites rechtvaardigen.


CritQuote:
Tijdens het proefsleuvenonderzoek is gebleken dat de verstoring veel groter was dan gedacht …


CritQuote:
Wel zijn er in het uiterste noorden van het onderzoeksgebied 3 tot 4 artefacten uit het mesolithicum aangetroffen die wijzen op een tijdelijk kampement van mesolithische jagers/verzamelaars in de nabije omgeving van de vondsten.


CritQuote:
… in profielput 4 licht bruinoranje lemig zand aanwezig is, dat geïnterpreteerd kan worden als een onduidelijke ijzer B horizont (Bw-horizont).


CritQuote:
… toont eveneens aan dat het onderzoeksgebied voor een groot deel verstoord is tot in de C - horizont. In geen enkele van de proefputten is een B – horizont aangetroffen.


CritQuote:
geen aparte argumentatie in bureauonderzoek te vinden


CritQuote:
De landschappelijke situatie, op het drogere terras langsheen de Rivierbeek moet een aanzienlijke aantrekkingskracht gehad hebben op gemeenschappen jager-verzamelaars, wat enigszins bevestigd wordt door de gekende waarden.


CritQuote:
Op vlak van artefactensites wijzen de waarnemingen op een beperkt kennispotentieel, waarbij de financiële kost niet in verhouding kan staan tot de eventuele resultaten.


CritQuote:
Er werden geen afgedekte bodems waargenomen.


CritQuote:
Hierbij is vastgesteld dat ter hoogte van de parking de bodem genivelleerd is en er een zekere vermenging heeft plaatsgevonden van de teelaarde en de moederbodem. Ook is vastgesteld dat de bodem ter hoogte van de parking tot op enige diepte is gereduceerd. Redelijkerwijs kan ook aangenomen worden dat deze nivellering en reductie ook aanwezig is ter hoogte van de aanwezige gebouwen. De boringen op het braakliggend deel van het plangebied wijzen op een grotendeels vermengd bodemprofiel.


CritQuote:
Het tweede en derde type kunnen een verbrokkelde textuur B-horizont vertonen.


CritQuote:
Wat betreft prehistorische periodes, levert het projectgebied geen indicaties naar een landschappelijke gunstige ligging, noch naar ideale bewaringsomstandigheden volgens de bodemtypekaart.


CritQuote:
Een luchtfoto uit 2016 toont echter de ontmanteling van ditzelfde gebouw met in 2017 opnieuw een braakliggend terrein tot gevolg.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied bevindt zich topografisch gezien nagenoeg aan de voet van een hoger gelegen reliëfdeel.


CritQuote:
Vier van de zes boringen (BP1 – BP4) tonen een bodem met intacte ongeroerde opbouw minstens tot een eind in de B-horizont.


CritQuote:
Boorpunten 1, 2 en 4 vertonen een min of meer gelijkaardige opbouw. Een heterogene humeuze bovenlaag van lemig zand vermengd met bouwpuin (steenfragmenten van verschillende grootte en soort) bovenop een bruine lemige zandlaag (Bhorizont).


CritQuote:
Deze
boringen hebben aangetoond dat de oorspronkelijke bodemhorizonten zijn
verdwenen waardoor de kans op het aantreffen van steentijd-artefactensites erg klein
wordt. Mogelijk bevinden zich onder de A-horizont nog wel (resten van) een
archeologische site met een sporenniveau.


CritQuote:
Hierdoor is er sprake van een bufferzone van minimaal 65 cm tussen de diepste bodemingrepen en een eventueel archeologisch niveau. Eventuele archeologische waarden zullen hierdoor voldoende beschermt zijn voor in situ bewaring.


CritQuote:
Gezien de dikte en ouderdom van de Quartaire bedekking vooralsnog onbekend is, geldt deze potentiele aanwezigheid van archeologische resten op geringe diepte voor alle perioden uit de menselijke geschiedenis (d.w.z. Paleolithicum t/m Nieuwste Tijd) waarbij het zowel kan handelen om vondstspreidingen als om bodemsporen, ongeacht de ouderdom van de resten.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van gaaf bewaarde in situ vindplaatsen van steentijd vondstenconcentraties wordt laag ingeschat. Nergens binnen het projectgebied werd ofwel een begraven loopniveau of goed bewaard bodemprofiel aangetroffen, die optimale bewaringsomstandigheden kan leveren voor goed bewaarde steentijd vondstenconcentraties.


CritQuote:
Gezien op het onderzoeksterrein een intacte bodemopbouw werd waargenomen, er op een
groot deel van het terrein een duidelijke podzolbodem werd waargenomen en er een uitloper
van de zandrug Maldegem-Stekene over het terrein loopt wordt geconcludeerd dat verder
archeologisch onderzoek in de vorm van verkennende archeologische boringen noodzakelijk
is.


CritQuote:
Het plangebied is in een heuvelachtig landschap gelegen, nabij de Kleine
Maelbeek. Het plangebied bevindt zich op de overgang van lager naar hoger gelegen gebieden. De ligging
van het plangebied is dus in theorie gunstig voor de verwachting aan eventuele resten uit het Laat-
Paleolithicum en het Mesolithicum.


CritQuote:
In de omgeving van het plangebied zijn veel archeologische resten uit de Steentijd aangetroffen. Dit,
gecombineerd met de ligging van het plangebied nabij de rand van een plateau, leidt tot het formuleren van
een hoge verwachting voor vindplaatsen vanaf het Paleolithicum.


CritQuote:
Het ontbreken van een afgedekte bodemhorizonten in de ontkalkte löss is indicatief dat het oorspronkelijke
bodemprofiel is onthoofd door erosie.


CritQuote:
In deze afzettingen zijn echter geen afgedekte bodemhorizonten
aangetroffen, die indicatief kunnen zijn voor voormalige loopvlakken. Dergelijke voormalige loopvlakken die
zijn ontstaan gedurende een langere periode van non-sedimentatie kunnen archeologisch interessant zijn.


CritQuote:
Bovendien waren in de buurt ook waterlopen aanwezig.


CritQuote:
Aanwijzingen voor bebouwing, landbouw of veeteelt ontbreken volledig. De omgeving van het plangebied was lange tijd een onaantrekkelijke locatie voor de mens om zich te vestigen. De gronden waren enkel nuttig voor bepaalde ontginningsactiviteiten.


CritQuote:
Dit alles maakt dat de verwachtingen voor de steentijdperiode eerder hoog ingeschat kunnen worden maar sterk afhankelijk van de intactheid van de bodem.


CritQuote:
Sinds de 20ste eeuw is het plangebied tot op ongekende diepte verstoord door het verwijderen van de heidevegetatie en het aanplanten van een bos.


CritQuote:
… dat het eolische dekzand hier beduidend dun en verstoord was en dus een zeer laag steentijdpotentieel heeft.


CritQuote:
In boring 2 en 5 werd een zwak ontwikkelde podzolbodem aangetroffen. … De zwakke vorming van deze twee podzol sequenties leek van recente oorsprong te zijn en ontwikkelde zich waarschijnlijk onder het aangeplante bos.


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek komt naar voor dat er weinig tot geen aanwijzingen zijn dat een afgedekt archeologisch relevant niveau aanwezig is.


CritQuote:
… geofysische techniek in staat alle fenomenen in de ondergrond te detecteren. … De juistheid ervan kan enkel geverifieerd worden aan de hand van terreinobservaties via boringen of opgravingen.


CritQuote:
Gezien de ligging op de rand van een gradiëntsituatie heeft het projectgebied een gunstige trefkans inzak artefactensites of archeologisch relevante sporen.


CritQuote:
De waarnemingen uit het bodemonderzoek wijzen op een versnipperd en gedeeltelijk verstoord bodemarchief. De kans op in situ bewaarde artefactensites is zeer gering.


CritQuote:
De resultaten van het vooronderzoek wijzen op een hoog potentieel voor de aanwezigheid en
eventuele goede bewaring van steentijdartefactensites.


CritQuote:
Als gevolg van de relatief diepe antropogene verstoring is de intacte bodemopbouw omgewoeld en
mogelijks ook opgenomen in de ophogingspakketten. De verstoringsdiepte varieerde tussen 60 en 150
cm. Het potentieel op kennisvermeerdering in het plangebied wordt daarom zeer laag geacht.


CritQuote:
Het onderzochte gebied blijkt onder sterke menselijke invloed. Alle boringen in het plangebied werden
bovenaan het boorprofiel gekenmerkt door een verstoring, bestaande uit Ap-, A/C-, C/A- en/of AChorizonten. (…) Als gevolg van de relatief diepe antropogene verstoring is de intacte bodemopbouw omgewoeld en
mogelijks ook opgenomen in de ophogingspakketten. De verstoringsdiepte varieerde tussen 60 en 150
cm. Het potentieel op kennisvermeerdering in het plangebied wordt daarom zeer laag geacht.


CritQuote:
Voor de oudere perioden (steentijdenmetaaltijden-
Romeinse periode) is er niets voorhanden wat betreft historische bronnen die relevant
zijn voor het plangebied. De enige manier om hierover informatie in te winnen is dan ook
veldonderzoek, te beginnen met een landschappelijk booronderzoek.


CritQuote:
Daartegenover staat het feit dat ca. 50% van het projectgebied werd gekarteerd als ontveende gronden. Dit doet vermoeden dat mogelijk een deel van de gronden in meer of mindere mate werd vergraven tot op een zeker niveau. Dit kan mogelijke archeologische sporen/vondsten verstoord hebben. Bovendien kan onder het restveen een potentieel aanwezig zijn voor het aantreffen van prehistorische vondsten.


CritQuote:
Eventueel aanwezige steentijdsites(paleolithicum tot mesolithicum) worden op meer dan 3m diepte verwacht en zullen dus niet geraakt worden door de werkzaamheden.


CritQuote:
Op basis van de landschappelijke situatie is er sprake van een middelhoge verwachting op de
aanwezigheid van steentijdartefactensites, de verwachting op een goede bewaringstoestand van
eventuele sites is echter beduidend l
genomen worden.


CritQuote:
Een landschappelijk booronderzoek kan meer duidelijkheid scheppen omtrent de
bewaringstoestand van het bodemarchief m.b.t. steentijdartefactensites. Op basis daarvan kan het
kennispotentieel voor verder onderzoek in functie van steentijdartefactensites beter geëvalueerd worden.


CritQuote:
Gezien de ligging op de hoger gelegen zandleemgrond, nabij waterlopen, heef
gunstige trefkans inzake artefactensites of archeologisch relevante sporen.


CritQuote:
Gezien
het bodemprofiel niet goed bewaard is en geen begraven bodems of dergelijke werden aangetroffen, is
de kans op in situ bewaarde artefactensites zeer gering.


CritQuote:
De waarnemingen uit het bodemonderzoek wijzen op een oppervlakkig archeologisch gegeven.


CritQuote:
Omdat slechts in twee boringen een goed bewaarde podzolbodem vastgesteld werd en deze boringen op enige afstand van elkaar verwijderd zijn, kan er gesteld worden dat de natuurlijke aardkundige eenheden op het terrein onvoldoende goed bewaard gebleven zijn om op het terrein een goed bewaarde steentijd artefactensite te verwachten.


CritQuote:
Slechts op twee locaties werden de goed bewaarde resten van een podzolbodem aangetroffen, namelijk in boringen 4 en 8.


CritQuote:
De resultaten van het proefsleuvenonderzoek doen besluiten dat op een deel het terrein een waardevolle archeologische vindplaats aanwezig is.


CritQuote:
Bijkomend archeologisch onderzoek houdt voldoende potentieel op kennisvermeerdering in om de
uitvoering ervan te verantwoorden.


CritQuote:
Op
basis van de gegevens uit het bureauonderzoek is er een behoorlijke verwachting voor het
aantreffen van archeologisch erfgoed.


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek kan de potentiële aanwezigheid van restanten uit het verre
verleden echter niet met zekerheid uitgesloten worden.


CritQuote:
Door het ontbreken van de uitspoelingshorizont (E – horizont) is de verwachting voor het
aantreffen van gaaf bewaarde vuursteenvindplaatsen eerder laag te noemen.


CritQuote:
Gebaseerd op de vergaarde resultaten van het bodemonderzoek blijkt dat vooral in de zone van de tuintjes nog een mogelijk potentieel op kennisvermeerdering geldt, …


CritQuote:
Ter hoogte van het warenhuisgedeelte werd een duidelijke verstoringslaag van minstens 1m50 diep aangetroffen.


CritQuote:
De verwachting op archeologische resten vanaf het neolithicum daarentegen is laag, omwille van de ongunstige locatie voor nederzettingen van landbouwersgemeenschappen.


CritQuote:
Het plangebied bevindt zich in een paleomeander van de Leie, een landschap dat interessant was voor de prehistorische mens, met name indien verhevenheden zoals kronkelwaardruggen, donken of rivierduinen voorkomen.


CritQuote:
De situatie op het terrein en de resultaten van deze boringen wezen uit dat het plangebied grotendeels verstoord is in de bovenste horizonten.


CritQuote:
In de onverstoorde bodemprofielen werd geen bodemvorming waargenomen en werd de grondwatertafel reeds bereikt op 20 cm -mv.


CritQuote:
Toch ligt de archeologische verwachting zeer laag, enerzijds vanwege de vermoedelijk recente datering van de natuurlijke lagen, anderzijds vanwege de zeer hoge grondwaterstand.


CritQuote:
Het landschappelijk bodemonderzoek heeft aangetoond dat de bodem ter hoogte van de huidige bebouwing en verharding reeds diepgaand verstoord is (PP3 tem 6).


CritQuote:
Steentijdsites komen voornamelijk voor op zandruggen in de
nabijheid van een rivier of een meer.


CritQuote:
Hoewel hier een matig goed bewaarde bodem aanwezig is, kan er
in dit landschap toch op elke diepte van de dekzandrug een steentijdsite aanwezig zijn.


CritQuote:
De bodem is matig goed bewaard met zelfs het voorkomen
van een zwak gevormde podzol.


CritQuote:
Op basis van de twee positieve boorpunten kan een steentijdsite verwacht worden binnen deze zone.


CritQuote:
Er kan bijgevolg gesproken worden van enerzijds een
(deels) aangeploegde steentijdsite, gezien de aanwezigheid van silexartefacten in de teelaarde, over
een oppervlakte van ca. 320m² (VAB27, WAB11, WAB17, WAB18 en WAB19) en anderzijds over een
mogelijke in situ bewaarde en afgedekte steentijdsite over een oppervlakte van ca. 75m² (VAB24).


CritQuote:
De waarderende boringen leverden
vier positieve boorpunten op met in totaal zes silexartefacten.


CritQuote:
Hieruit blijkt duidelijk dat deelgebied 1 in eenrelatief laaggelegen en nat deel van het dekzandlandschap ligt dat waarschijnlijk al langetijd niet aantrekkelijk was voor bewoning, zeker niet in vergelijking met de hoger gelegen delenvan het dekzandlandsc


CritQuote:
In geen van de boringen is in het dekzand (een restant van) een podzolbodemaangetroffen. Bij het booronderzoek voor de Opstalvallei, op ca. 500 meter ten noordwestenvan deelgebied 1, was dit op de hoger gelegen delen van het dekzandlandschap waar het dekz


CritQuote:
verspoeling van de top van het dekzand in deelgebied 1. Het natuurlijke bodemprofiel in deelgebied 2 is echter tot grote diepteverstoord.


CritQuote:
Dit betekent ook dat oudere vondsten onder invloed van de zee zijn weggespoeld.


CritQuote:
Deze onderzoeksmethode dient niet te worden uitgevoerd indien:  er tijdens het landschappelijk booronderzoek geen aanwijzingen zijn van dergelijke oude bodems of archeologische indicatoren


CritQuote:
er uit het landschappelijk onderzoek blijkt dat er sprake is van één of meerder zandige opduikingen waarop steentijdbewoning kan plaatsgevonden hebben.


CritQuote:
er oude bodems zijn bewaard, en dit over een relatief groot oppervlak, waarin potentieel steentijdvindplaatsen bewaard zijn.


CritQuote:
Doel: evalueren van de opgespoorde archeologische sites uit de periode van de jager-verzamelaars Dit zal plaatsvinden indien: • er in 1 of meerdere boorpunten vondsten zijn aangetroffen die gelinkt kunnen worden aan steentijdbewoning


CritQuote:
Dit zal plaatsvinden als: • uit het landschappelijk booronderzoek blijkt dat verder onderzoek noodzakelijk is op enkele zones, zonder daarvoor sleuven worden nodig geacht


CritQuote:
na het verkennend archeologisch blijkt dat naast het waarderend booronderzoek ook proefputten noodzakelijk zijn voor het juist inschatten van de archeologische steentijdsite


CritQuote:
na het waarderend archeologisch onderzoek onvoldoende informatie voorhanden is op vlak van gaafheid, densiteit, datering en aard van de vindplaats


CritQuote:
Ook de aard, datering en waardevan deze concentraties worden bestudeerd, evenals hun relatie met het landschap en de impact van degeplande werken.


CritQuote:
Indien steentijdsites aanwezig zijn dienen deze eerst opgegraven te worden vooraleerop deze plaats proefsleuven kunnen worden getrokken.


CritQuote:
Indien er slechts in een deel van het plangebiedsprake is van een mogelijke steentijdsite, kan op de rest van het terrein reeds overgegaan worden tot eenproefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich in de nabijheid van de rand van de historische Demer en Laakvallei en opde overgang tussen zand en zandleembodem.


CritQuote:
De landschappelijke boringen worden verspreid over het terrein aangelegd om te bekijken of er goedbewaarde bodems aanwezig zijn op het terrein. Indien dit het geval is, kan er steentijd verwacht worden endient er een verkennend archeologisch booronderzoek


CritQuote:
er eventueel een mogelijkheid bestaat voor intacte steentijdsites op locatie dient dit potentieelverder onderzocht te worden door middel van een verkennend archeologisch booronderzoek.


CritQuote:
Bijpositieve resultaten wat betreft steentijdvondsten en een voldoende waardering tot een vervolgtraject kunneneen waarderend archeologisch booronderzoek, proefputten, proefsleuven in combinatie met metaaldetectieen opgraving tot de volgende stappen behor


CritQuote:
Op locaties waar tijdens het waarderend booronderzoek intacte vuursteenconcentraties worden aangetroffen,worden proefputten ifv steentijd artefactensites voorgeschreven


CritQuote:
Het uitvoeren van een landschappelijk booronderzoek zal niet bijdragen tot een uitgesprokenkennisvermeerdering van de opbouw en ontstaansgeschiedenis van de ondergrond en het landschap van hetonderzoeksproject. Bodemprofielen kunnen het best bekeken worde


CritQuote:
. Stromend water istevens niet aanwezig in de onmiddellijke nabijheid.


CritQuote:
Bovendien bevinden zich op het terrein plaggenbodems. Onderzoek wijstuit dat dergelijke plaggenbodems in de meeste gevallen ontstaan zijn door het diepspitten van de bodem. Hierdoor zijn mogelijke steentijdsites allicht vergraven.1 De uitvoering van een v


CritQuote:
In de directe omgeving van het projectgebied werden geen steentijdvondsten aangetroffen


CritQuote:
Het is aan te raden om tijdens een proefsleuvenonderzoek extra oplettend tezijn voor eventuele prehistorische vondsten, mede omwille van het feit dat een verkennend/waarderendbooronderzoek zeer duur is.


CritQuote:
Voortgaand eop de conclusies van archeologienota 5016van Archeopro zou er geen verwachting zijn naar sites uit de jagers-verzamelaars periode (mesolithicum)


CritQuote:
de kans (is) zeer reëel dat grote delen van hetbewaarde natuurlijk bodemprofiel reeds in grote delen van het plangebied volledig verstoord werd….Landschappelijk bodemonderzoek is wenselijk om na te gaan in hoeverre de oorspronkelijke bodemopbouwbewaard ge


CritQuote:
Maar archeologisch onderzoek in de omgeving maakt ook duidelijk dat het projectgebied potentieel biedt op het aantreffen van bewoningsporen uit vroegere perioden gaande van de steentijd (in de omgeving voornamelijk mesolithische vondsten),


CritQuote:
. In situ bewaring van eventueleartefacten-steentijdsites wordt niet verwacht, er zijn geen redenen om aan te nemen dat erafgedekte sedimenten voorkomen in het plangebied.


CritQuote:
Er zijn daarnaast geen specifieke bodemkundigeaanwijzingen dat het terrein een verhoogd potentieel heeft naar steentijdsites.


CritQuote:
Op macroniveau is de ligging van het plangebied op de zandrug Maldegem-Stekene een uitgelezen landschappelijke locatie die aantrekkelijk kan zijn voor menselijke aanwezigheid.


CritQuote:
Op microniveau isechter te zien dat het terrein is gelegen in een lagergelegen kom


CritQuote:
In dit geval is deze onderzoeksmethode niet noodzakelijk om uit te voeren, omdat de precieze bodemopbouw – indien afwijkend van de bodemkaart - ook via het proefsleuvenonderzoek (dat welwordt geadviseerd) kan achterhaald worden.


CritQuote:
Eventuele steentijdsites zullen opgenomen zijnin de bouwvoor en door eeuwenlange grondbewerking niet meer in situ bewaard.


CritQuote:
Ten eerste is er de bodem ontwikkeld in eolische sedimenten in het noordelijke deel van het projectgebied. Hier is een bodem aanwezig die in de top enigszins is verstoord maar daaronder goed bewaard is. Het bodemprofiel is goed intact en toont weinig spor


CritQuote:
wegens de aanwezige verharding en mogelijkeaanwezigheid van colluvium kunnen deze enkel nog op grotere diepte voorkomen.


CritQuote:
Het plangebied is echter gelegen in een lagergelegen beekdal. Ondanks archeologische sporen envondsten niet geheel kunnen worden uitgesloten, is de trefkans er eerder laag. We merken op dat in deze zones het aantal gekendebewoningsporen en vondsten zeer l


CritQuote:
De locatie is minder gunstig voor bewoning


CritQuote:
Erwordt geschat dat het onderzoekbaar terrein slechts ca. 400 m² bedraagt. Een dergelijk oppervlak isarcheologisch weinig representatief.


CritQuote:
Daarnaastzorgen bovenstaande obstakels ook voor een sterke reducering van het onderzoekbare oppervlak.


CritQuote:
Naar steentijden toe geldt er geen verhoogde verwachting voor het plangebied, het plangebied bestaat hoofdzakelijk uit matig natte lemig zandgronden met plaggen.


CritQuote:
Er zijn geen specifiekeaanwijzingen dat het terrein een verhoogd potentieel heeft naar steentijdsites.


CritQuote:
Bovendien kunnen debodemkundige vaststellingen ook gedaan worden tijdens het proefsleuvenonderzoek (dat wel wordtgeadviseerd, zie verder).


CritQuote:
Door het steken van plaggen isdoorgaans de originele bodemopbouw volledig verspit en zijn mogelijke steentijdsites niet langermeer in situ maar ex situ aanwezig.


CritQuote:
Uit een betrouwbare boring in 1992 en de grondmechanische kaart blijkt dat de bodem ter hoogte van het tracé tussen 2,00 en 4,00 opgehoogd is, ten gevolge van het uitgraven van de nabijgelegen dokken. De kans op intacte archeologische sporen in deze laag


CritQuote:
Gezien het laag potentieel aan archeologische kenniswinst, adviseren wij hier geen verder onderzoek.


CritQuote:
Gezien de beperkte breedte van de werksleuven en de plaatsing van dunne paalfunderingen onder de rioleringsbuizen tot een diepte van 7,20 meter is het bij archeologisch onderzoek zeer moeilijk om een ruimtelijk inzicht te krijgen in de aanwezige sporen. H


CritQuote:
Ter hoogte van de nieuwe riolering is er reeds een bestaande riolering op een gelijkaardige diepte. De grond ter hoogte van dit afwateringssysteem is in het verleden dus al danig verstoord geweest. Ook hier is de kans op archeologische kennisvermeerdering


CritQuote:
Aan de hand van CAI-meldingen is duidelijk dat de regio reeds in de Steentijd bewoond


CritQuote:
….waardoor het potentieel voor steentijdvindplaatsen eerder als laag beschouwd wordt


CritQuote:
Gezien de kosten-batenanalyse worden deze onderzoeken dan ook niet geadviseerd.


CritQuote:
Onderzoeken in functie van steentijd (landschappelijk/verkennend/waarderend booronderzoek, proefputten) zouden nuttig kunnen zijn aangezien steentijdvondsten niet uitgesloten kunnen worden.


CritQuote:
...maar er zijn in de omgeving meer gunstige locaties gelegen waardoor het potentieel voor steentijdvindplaatsen eerder als laag beschouwd wordt.


CritQuote:
In de omgeving werden ook nog geen steentijdvondsten aangetroffen terwijl er wel al redelijk watonderzoek gebeurde


CritQuote:
kans op begraven bodem in deel onderzoeksgebied


CritQuote:
In de omgeving van het plangebied zijn relatief veel steentijd artefacten aangetroffen, waardoor deze ook binnen het plangebied kunnen verwacht worden.


CritQuote:
indien steentijdsites aanwezig blijken te zijn


CritQuote:
indien bodem niet (grotendeels) intact in


CritQuote:
Er zijn evenmin bodemkundige of landschappelijke aanwijzingen voor een begraven bodem, die een gunstig effect heeft op de bewaring van steentijdsites.


CritQuote:
Gezien de lage archeologische verwachting


CritQuote:
is verder onderzoek op basis van een kosten-batenanalyse moeilijk te verdedigen.


CritQuote:
en de beperkte oppervlakte van de geplande bodemingrepen (0,07 ha)


CritQuote:
Grote delen van het plangebied zijn momenteel echter bebouwd en/of verhard. Indien een eventuele aanwezig bodemarchief zich op een ‘doorsnee’, eerder ondiep niveau bevindt, is het aannemelijk te stellen dat dit schade ondervonden heeft ten gevolge van de


CritQuote:
Er zijn geen specifieke aanwijzingen voor steentijd artefactensites in de omgeving van het projectgebied.


CritQuote:
Een vondstniveau uit het Midden-Paleolithicum/laat-paleolithicum/mesolithicum/neolithicum kan in de top van de Tertiaire afzettingen en in het Pleistocene, oorspronklijk eolische leemdek worden aangetroffen...Een bodem in of onder het leemdek


CritQuote:
Ongeveer de helft van het oppervlak van het plangebied wordt gebruik voor maatregelen waarbij in smalle stroken (1,9 tot 3,8 m) slechts de teelaarde wordt gewoeld of afgegraven, zoals een aarden dam en enkele grasstroken.


CritQuote:
maar de resten zijn mogelijk niet langer in situ door agrarisch gebruik en/of hellingerosie. Gezien het gegeven dat de geplande werken in een groot deel van het plangebied binnen de bestaande verstoring blijft en dat de werken op de andere delen van het t


CritQuote:
In de omgeving van het plangebied zijn op basis van de CAI meerdere archeologische meldingen bekend. Deze laten zien dat de streek rond het plangebied – zoals het Vlaamse leemgebied in het algemeen – door de gehele geschiedenis menselijke activiteit heeft


CritQuote:
Daarnaast hebben de stuifzanden mogelijk gezorgd voor een goede conservering van eventuele archeologische sites.


CritQuote:
De hoge verwachting die hieruit voortvloeit kan echter niet direct gestaafd worden aan de hand van CAI meldingen in de omgeving


CritQuote:
is de kans op intact gebleven vindplaatsen van jagers/verzamelaars uit de steentijd (kampsites met vuursteenvindplaatsen) hier klein,


CritQuote:
Gezien de verploegde top van het dekzand (de E- en B -horizonten)


CritQuote:
zullen eventuele vuursteensites door oudere ploegwerkzaamheden niet meer in situ zijn,


CritQuote:
met uitzondering van het westelijke deel van het plangebied, waar het dekzand door stuifzand is afgedekt.


CritQuote:
Indien op basis van dit onderzoek inderdaad blijkt dat het bodemarchief binnen het plangebied nog intact is en er een mogelijke aanwezigheid is van intacte vuursteenvindplaatsen, dient een verkennend booronderzoek uitgevoerd te worden, eventueel aangevuld


CritQuote:
Het residu wordt onderzocht op het voorkomen van archeologische indicatoren zoals aardewerkfragmenten en houtskool, maar voornamelijk op de aanwezigheid van lithische fragmenten. Indien op basis van het waarderend booronderzoek de vuursteenconcentratie we


CritQuote:
Indien geen diagnostisch materiaal aangetroffen wordt of het materiaal behoort tot het Neolithicum of later, dient overgegaan te worden naar het proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
en het feit of er kennispotentieel zit in het opgraven van de site


CritQuote:
Het doel van proefputten in functie van steentijd artefactensites is door een beperkt maar statistisch representatief deel van een terrein op te graven, uitspraken te doen over de omvang, intactheid en archeologische waarde en inhoudelijke potentie van de


CritQuote:
Deze lage verwachting komt voort uit het feit dat boringen in een eerdere fase van de ontwikkeling net ten oosten van het projectgebied, en hierdoor dus ook dichter bij de beekvallei, geen paleobodem hebben opgeleverd.… geen duidelijke indicatie is voor e


CritQuote:
Er wordt geadviseerd om geen booronderzoek uit te voeren omdat er een lage verwachting voor steentijd is waardoor het niet interessant is om hiervoor een landschappelijk booronderzoek uit te voeren.


CritQuote:
Echter, indien uit de proefsleuven (die wel worden geadviseerd, zie verder) blijkt dat op sommige plaatsen toch nog afgedekte bodems bewaard zijn, of wanneer steentijdartefacten worden aangetroffen, dient men deze locaties omzichtiger te onderzoeken om de


CritQuote:
en nabijheid van verschillende waterlopen (de Rijnloop, de Laerstraatloop, de Laarbeeken de Molse Nete).


CritQuote:
Er zijn geen indicaties voor een structurele verstoring van de bovengrond


CritQuote:
hoge archeologische verwachting bestaat voor de aanwezigheid van (pre)historische vindplaatsen


CritQuote:
In het geval van een positief resultaat (aanwezigheid van minstens één intacte - al dan niet begraven - paleobodem) geldt namelijk een hoge verwachting voor in situ bewaarde vuursteenvindplaatsen en artefactenconcentraties uit de prehistorische periode (s


Criterium:
overige - archeologisch niveau is afgedekt (zie opm.)


CritQuote:
… indien geen duidelijkheid omtrent de verticaleen horizontale spreiding van de aanwezige artefactenconcentraties.


CritQuote:
overgang lager gelegen gebieden naar hoger gelegen rug


CritQuote:
Naaroudere periodes toe kon het archeologisch potentieel niet met zekerheid vastgesteld worden.De ligging (nabij Klapperbeek, overgang lager gelegen gebieden naar hoger gelegen rug) en omliggende vondsten (steentijd, IJzertijd, Romeinse periode) zorgen er


CritQuote:
Het gaat enerzijds om lithische artefacten, maar ook sporen uit de IJzertijd en Romeinse periode werden aangetroffen. Deze bevinden zich eerder iets lager of iets hoger dan het projectgebied, maar bodemkundig gezien liggen ze wel op gelijkaardige bodemtyp


CritQuote:
Gezien de aanwezige verhardingen en gebouwen zouden enkel mechanische boringen mogelijk zijn. Gezien de kosten-batenanalyse wordt dit dan ook niet voorgesteld.


CritQuote:
Boringen geven echter niet altijd een goed beeld weer omdat bij verstoring de oorspronkelijke bodemopbouw niet altijd nagegaan kan worden (microtopografie).


CritQuote:
Een duidelijk beeld kan men beter bekomen in profielputten tijdens het sleuvenonderzoek.


CritQuote:
Bovendien kan het zijn dat diepere sporen wel nog goed bewaard bleven, ook al geven boringen misschien een verstoord beeld weer.


CritQuote:
Onderzoeken in functie van steentijd (landschappelijk/verkennend/waarderend booronderzoek, proefputten) zouden nuttig kunnen zijn aangezien steentijdvondsten niet uitgesloten kunnen worden en mogelijk zelfs verwacht kunnen worden (nabij een waterloop, ove


CritQuote:
Aangezien mogelijk verstoringen aanwezig zijn in de ondergrond door de bouw van het huidige gebouw en de aanwezige verstoringen is de kans groot dat boringen telkens gestaakt dienen te worden bij het stoten op puinresten. Daarom wordt voorafgaand geen ond


CritQuote:
Tijdens het sleuvenonderzoek zal hier wel aandacht aan besteed worden. Indien vuursteenconcentraties worden aangetroffen, wordt overgegaan op een verkennend en waarderend archeologisch booronderzoek, mogelijk aangevuld met proefputten


CritQuote:
4.Het onderzoeksgebied bevindt zich op een kleine zandrug of donk tussen twee waterlopen, De Wamp enerzijds en de Grote Biezen en Broekloop anderzijds. Dergelijke locaties op hoogte nabij water vormden al sinds de steentijd een aantrekkelijke locatie voor


CritQuote:
Er is een plaggendek aanwezig over nagenoeg het volledige onderzoeksgebied. Dit plaggendekdekt de onderliggende lagen af en bevorderd zo de bewaring van eventueel aanwezigearcheologische sporen in onderliggende lagen.


CritQuote:
Het terrein wordt over een aaneengesloten oppervlakte van 6.500m² diepgaand verstoord...Vervolgens wordt, door middel van diepploegen, de bodemstructuur hersteld. Hierbij wordtde bodem tot op ca. 80cm-MV omgewoeld. Hier valt bijgevolg een sterke verstorin


CritQuote:
Het terrein voor grondverbetering is landbouwgebied en is zeker sinds de 18de eeuwonbebouwd gebleven. Dit werkt een goede bewaring van eventueel aanwezige archeologischesporen in de hand.


CritQuote:
Op basis van eenaantal vondsten uit de steentijd lijkt er een menselijke aanwezigheid in het gebied te zijn geweest indeze periode. De aard en omvang hiervan is echter onduidelijk.


CritQuote:
Door hun beperkte omvang en de aanwezigheid van eneplaggendek, blijft de verstoring eerder beperkt


CritQuote:
Op basis hiervan wegen de kosten en verkeershinder die verder onderzoek met zich meebrengen nietop tegen het lage potentieel tot kennisvermeerdering.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt gedeeltelijk op OB-bodems


CritQuote:
De boringen moeten uitwijzen of de Quartaire bodemopbouw intact is. ..Indien de natuurlijke bodemopbouw nog intact of slechts in beperkte mate(beperkte oppervlakte, tot beperkte diepte,…), dan dient er overgegaan te worden tot eenarcheologisch booronderzo


CritQuote:
Indien er bij het verkennende booronderzoek steentijd artefacten worden aangetroffen, dan wordt er over gegaan tot het plaatsen van waarderende archeologische boringen in de zones die tijdens hetverkennend booronderzoek positieve boringen opleverden…


CritQuote:
Wanneer de resultaten van het archeologisch booronderzoek hiertoe aanleiding geven zaldeze methode toegepast worden om de aard en begrenzing van prehistorische sites vast testellen. Dit is enkel het geval wanneer dit niet kan afgeleid worden uit archeolog


CritQuote:
Indien er wel lithisch materiaal wordt aangetroffen is het plaatsen van proefputten een betere methode


CritQuote:
Indien het waarderende archeologische booronderzoek onvoldoende indicaties geeft voor de aanwezigheid van een steentijdsite, dan kan er meteen overgegaan worden tot het plaatsen van proefsleuven.


CritQuote:
Op grond van de bodemkaart is vastgesteld dat het terrein een plaggenbodem bevat. Dikkeplaggenbodems dekken de ondergrond af en kunnen bijgevolg de eventueel aanwezige archeologische resten hebben beschermd.


CritQuote:
Bijgevolg is de kans klein dateventueel aanwezige artefactensites uit de steentijd in situ bewaard zijn.


CritQuote:
Het terrein bevindt zich op relatief hoger gelegen, droge gronden tussen twee beekdalen. Tennoordwesten bevindt zich de Veldhouwerbeek en ten zuidoosten stroomt de Lechterrietbeek. Deaanwezigheid van hoger gelegen, droge gronden in de buurt van een waterl


CritQuote:
eventueel aanwezige podzol (paleobodem) niet meer intact is


CritQuote:
wordt verwacht dat een aanvullend vooronderzoek in het kader van de momenteelgeplande werken geen kenniswinst zal opleveren


CritQuote:
Op basis van deze elementen kan het potentieel voor het aantreffen van prehistorische artefactensites als laagworden ingeschat.


CritQuote:
De kosten van zulk onderzoek wegen dan ook niet op tegen de baten.


CritQuote:
, de meest ingrijpende bodemingrepen verspreid over het onderzoeksterrein zullen plaatsvinden


CritQuote:
...en dit hoofdzakelijk in een zone die mogelijk reeds ten gevolge van de aanleg van de onderliggende parkinggeroerd/opgehoogd werd


CritQuote:
In de nabijheid van het onderzoeksgebied zijn zandleembodems aanwezig, deze variëren van droge naar natte gleyige toestanden. Dergelijke plaatsen waren tijdens de steentijd aantrekkingspolen voor menselijke activiteiten en bewoning.


CritQuote:
aan de rand van een hoger gelegen plateau met afdalende zandruggen naar de vlakke Scheldevallei.


CritQuote:
Archeologisch gezien kan er aan het projectgebied met betrekking tot de steentijden een zekere archeologische verwachting en potentiële waarde toegeschreven worden


CritQuote:
….en een archeologische potentie bestaat, ….


CritQuote:
Wanneer na afloop van het landschappelijk booronderzoek blijkt dat de preserverende factoren van de bodem gunstig zijn en de bestaande bebouwing en verharding het bodemarchief niet volledig vernield heeft,


CritQuote:
Indien het verkennend archeologisch booronderzoek effectief zones kan aantonen die mogelijk wijzen op een steentijdsite, dan dient dit verder onderzocht te worden. Indien het relatief grote zones betreft, kan geopteerd worden voor een verdichting van het


CritQuote:
Bij relatief kleine zones of bij een beperkte gaafheid van de begraven bodem, is het zinvoller om te werken met proefputten in functie van steentijdartefactensite van 1m².


CritQuote:
Indien uit de LB blijkt dat de bodem dermate zwaar verstoord is dat elke kans op het aantreffen van archeologische sporen verdwenen is, dan kan het onderzoek als volledig en afgerond beschouwd worden.


CritQuote:
Een deel van de bodemhorizonten werden reeds opgenomen in de Ahorizontdoor landbewerking of verdwenen door erosieve processen. Hierdoor kan het ontbreken vanlithische artefacten eventueel verklaard worden.


CritQuote:
Dergelijke boringenzouden een goede steekproef moeten vormen waardoor het potentieel voorsteentijdvindplaatsen als laag beschouwd kan worden. Gezien de ligging, de reedsaangetroffen lithische artefacten tijdens veldprospectie en de aanwezigheid vanpodzolb


CritQuote:
. De verwachting op het aantreffen van archeologische resten uit het Paleolithicum of Mesolithicum is voor deze gebieden dan ook hoog.


CritQuote:
In deze periodes zocht men vaak lagere delen uit (in dekzandgebied), in de nabijheid van riviertjes of beekjes.


CritQuote:
indien neolithisch materiaal of later dient overgegaan te worden naar PS


CritQuote:
weliswaar rekening gehouden moet worden met een verwachting op de aanwezigheid van archeologische resten uit het Paleolithicum en Mesolithicum, maar dat deze mogelijk op een diep niveau liggen, dat niet door de werkzaamheden geraakt zal worden. De verwach


CritQuote:
In de gebieden die nu gekarteerd zijn als polders, is het dekzand afgedekt voor de getijdenafzettingen en mogelijk veen. Op deze locaties bestaat tevens een potentie op steentijdvindplaatsen;


CritQuote:
Zowel de landschappelijke situering als de bekende archeologische waarden uit de CAI tonen aan dat er binnen het plangebied algemeen genomen een archeologische verwachting geldt voor archeologische sporen of vondsten van het Paleolithicum tot en met de Ni


CritQuote:
Daarnaast zou een archeologisch onderzoek omwillen van logistieke redenen veelal niet mogelijk zijn.


CritQuote:
kan vastgesteld worden dat de werkzaamheden te beperkt zijn qua omvang…


CritQuote:
De omvang van de werkzones biedt voldoende potentieel tot kenniswinst om voor deze zones aanvullend archeologisch onderzoek te laten plaatsvinden


CritQuote:
De verwachting binnen het plangebied wordt laag ingeschat


CritQuote:
niet zal leiden tot nuttige kenniswinst.


CritQuote:
oppervlakte die kleiner is dan 1000 m² en zijnbijgevolg te beperkt om tot nuttige kenniswinst te leiden. Bij verder onderzoek vandeze mogelijk onverstoorde zone is het potentieel op kennisvermeerdering echterquasi nihil. De te onderzoeken zone is namelijk


CritQuote:
Decomplexwaarde van de eventueel (gedeeltelijk) aanwezige sites binnen hetonderzoeksterrein ligt naar verwachting erg laag.


CritQuote:
is het doorslaggevend aspect de diepgaande verstoring veroorzaakt dooreerder uitgevoerde werken.


CritQuote:
en zou bijgevolg niet leiden tot een vermeerdering van de kennis.


CritQuote:
De aanwezigheid van een begraven bodem onder dit colluviumkon echter niet afdoende gecontroleerd


CritQuote:
Verdere verkennende en waarderende archeologische boringen zouden dezelfde problemenmet zich meebrengen, waardoor dit type onderzoek niet opportuun wordt geacht.


CritQuote:
De kostenbatenanalyse voor dit project is ontoereikend.


CritQuote:
Gezien de kleine oppervlakte van de te verstoren bodem zalslechts een geringe kenniswinst mogelijk zijn


CritQuote:
de geringeoppervlakte van mogelijk in de toekomst verstoorde bodems (2x ca. 330m² en 1 x ca. 220m²)


CritQuote:
Het historisch gezien ontbreken aan bebouwing en het beperkte projectgebied met bovendien de geringeoppervlakte van mogelijk in de toekomst verstoorde bodems (2x ca. 330m² en 1 x ca. 220m²) doen vermoedendat verder bodemonderzoek naar archeologische waard


CritQuote:
Indien uit het landschappelijk booronderzoek blijkt dat het natuurlijk ontwikkeldbodemprofiel zwaar verstoord blijkt te zijn, is wellicht geen verder vooronderzoek infunctie van jager-verzamelaars vindplaatsen nodig


CritQuote:
: Indien de resultaten van het landschappelijk booronderzoek aantonen dat er nog(vrijwel) intacte, bodems (al dan niet lokaal/zonaal) aanwezig zijn én binnen de dieptevan de toekomstige werkzaamheden, dient er een verkennend archeologischbooronderzoek te


CritQuote:
Indien op basis van een waarderend archeologisch booronderzoek duidelijk is dat ereen vuursteenvindplaats aanwezig booronderzoek (al dan niet lokaal/zonaal) is, dankunnen proefputten in functie van steentijdsites een beter inzicht geven in deruimtelijke s


CritQuote:
De verwachting vansteentijdsites is laag, het projectgebied bevindt zich te ver van een natuurlijke waterloop (ca.400m).


CritQuote:
Het uitvoeren van een verkennend booronderzoek is in dit geval niet aangewezen.De verwachting vansteentijdsites is laag


CritQuote:
mogelijk aanwezige steentijdartefacten bevinden zich hierdoor allicht in een secundaire positie.


CritQuote:
In het projectgebied is een Sbm-bodem aanwezig,dit zijn plaggenbodems, mogelijk aanwezige steentijdartefacten bevinden zich hierdoor allicht in een secundaire positie.


CritQuote:
Verder zijner in de geruime omgeving geen steentijdsites aangetroffen.


CritQuote:
Zeer tijdsrovend en duur voor een gebiedwaar geen paleobodem aanwezig is.Dit onderzoek is minder geschikt om(proto-) historische vindplaatsen, i.e.vindplaatsen met grondsporen, op tesporen.


CritQuote:
Kosten-baten te duur om afzonderlijk uitte voeren gezien eenproefsleuvenonderzoek nodig zal zijn


CritQuote:
: De bodemopbouw is bekend vanuit hetbureauonderzoek.


CritQuote:
Er zijnslechts twee vondstenconcentraties teruggevonden in de buurt van het plangebied, maar het is niet zekerdat deze in situ vondsten betreffen. Een eerste vondst betreft enkele lithische artefacten, opgebaggerd uitde Grote Nete, die mogelijk dateren in


CritQuote:
. Verderonderzoek zal weinig of geen kenniswinst opleveren.


CritQuote:
Het westen van het plangebied bevindt zich in de Vallei van de Grote Nete. Zulke valleien hebben doorgaans een lage verwachting voor bewoningssporen, maar vormden wel een interessante locatie voor jagersverzamelaars.


CritQuote:
. De top van het pleistocene leem of dekzandis als gevolg van fluviatiele erosie door de meanderende beek niet meer intact aanwezig.


CritQuote:
Bovendien lag het terrein deels – de noordoostelijke hoek – in moerasgebied zoals blijkt uit de Atlas derBuurtwegen en de Vandermaelenkaart. Volgens de Ferrariskaart ligt het projectgebied zelfs helemaal inmoerasgebied.


CritQuote:
Op het terrein is ook geen -m bodem, plaggenbodem gekarteerd. Dergelijke bodems kunnen enige vorm van bescherming hebben gehad voor mogelijke archeologische sporen. Maar, door de zeer late landbouwontginning en nieuwe bemestingsvormen, is er geen plaggend


CritQuote:
zowel uit punt één als uit punt twee blijkt dat het terrein in het kader van de geplande werken geennuttige kenniswinst zal opleveren met betrekking tot de archeologische kennis van het projectgebied ende directe omgeving.


CritQuote:
Maar de bodemingrepen zijn beperkt tot een gebied van ca. 5100 m² verspreid over het terrein.


CritQuote:
maar de kans is wel zeer groot dat,mochten er sporen aanwezig zijn, deze in een verstoorde context worden aangetroffen zowel in het vlakals in stratigrafische positie omdat de bouwwerken zich beperken tot zones die al bebouwd zijn of waar albodemingrepen


CritQuote:
Landschappelijk gezien is de ligging van het projectgebied interessant. Het is gelegen op een laagterras, een restant van de fluvioperiglaciale opvulling gelinkt aan de Vlaamse Vallei


CritQuote:
Er is bijgevolg aanvullende informatie nodig, waarvoor bijkomende fases van archeologisch vooronderzoek noodzakelijk zijn. Om het projectgebied verder te evalueren wordt een vooronderzoek zonder ingreep in de bodem onder de vorm van landschappelijke borin


CritQuote:
Op basis van de gekende archeologische vindplaatsen blijkt dat de vroegste, en meest aangetroffen, archeologische attestaties in de omgeving rond het plangebied uit de steentijden (mesolithicum tot en met neolithicum) dateren.


CritQuote:
confrontatie van de impact van de geplande bouwwerken


CritQuote:
of er al dan niet bedekte oude bodems aanwezig zijn waarin archeologische sites aanwezig kunnen zitten, en op welke diepte deze archeologische niveau(s) zich bevinden


CritQuote:
Bovendien kunnen de boringen inzicht geven in de diepte van eventuele verstoringen en in de aard — antropogeen of natuurlijk — van het daar aanwezige plateau in het reliëf. Daarna moet door middel van een confrontatie van de impact van de geplande bouwwer


CritQuote:
Indien dit positief is zal ook een waarderend archeologisch booronderzoek worden uitgevoerd, teneinde een antwoord te bieden op de vraagstelling in verband met steentijd artefactensites en eventueel een programma van maatregelen op te stellen voor een opg


CritQuote:
Gezien de lineairiteit én de geringe werkbreedte wordt het potentieel totkennisvermeerdering bij het aansnijden van onder voorbehoud aanwezige (bewaarde)archeologische resten als zeer laag ingeschat. + Dit zou dan zelfs betekenen dat er geen(nieuwe) impac


CritQuote:
Zowel het inzetten van landschappelijke boringen,landschappelijke profielputten, een oppervlaktekartering, een geofysischonderzoek, een verkennend archeologisch booronderzoek, een waarderendarcheologisch booronderzoek, proefputten in functie van steentijd


CritQuote:
Op basis van de resultaten van onderhavig bureauonderzoek zijn er wat betreft hetverharde lijnelement exclusief de brugovergang op Afbeelding 18 als blauwezone wellicht voldoende gegevens voorhanden om de afwezigheid van archeologischeresten, de slechte g


CritQuote:
Zowel het inzetten van landschappelijke boringen,landschappelijke profielputten, een oppervlaktekartering, een geofysischonderzoek, een verkennend archeologisch booronderzoek, een waarderend archeologisch booronderzoek, proefputten in functie van steentij


CritQuote:
Beekdalen en andere natte gebiedsdelen mogen dan archeologisch interessant zijn, demethoden die doorgaans toegepast worden om vindplaatsen op te sporen op dehogere pleistocene gronden kunnen in natte contexten niet zomaar worden toegepast. Tot nu toe hebb


CritQuote:
eekdalen en andere natte gebiedsdelen mogen dan archeologisch interessant zijn


CritQuote:
Voor eventuele aanwezige resten uit het Mesolithicum en/of het Laat-Paleolithicum(Ahrensburgiaan) geldt echter wellicht eerder een slechte gaafheid en conservering ingrote delen van het plangebied. Voor eventuele jager-verzamelaars vindplaatsen uit hetLaa


CritQuote:
Delen van het plangebied liggen volgens het DHM en/of de Ferrariskaart zich binneneen gradiëntzone. Specifiek gaat het om een beekdal als een ven wellicht.Op grond hiervan geldt een hoge archeologische verwachting voor vindplaatsen vanjager-verzamelaars s


CritQuote:
Deze buffer situeert zich in het lager gelegen landschapsgedeelte, namelijk datvan een dal. Hier situeert zich specifiek wellicht/altijd/mogelijk alluvium.


CritQuote:
De zone van bufferbekken betreft een aaneengesloten oppervlakte vanrespectievelijk ongeveer 6 966 m² groot


CritQuote:
intacte bodems aanwezig zijn én dit nabij het maaiveld


CritQuote:
Het is echter geen nuttige methode en daarom ook niet noodzakelijk. Dit isnamelijk afhankelijk van de resultaten van een landschappelijk booronderzoek. Hetinzetten van een landschappelijk booronderzoek werd om diverse redenennoodzakelijk geacht. Echter me


CritQuote:
Indien de resultaten van een verkennend archeologisch booronderzoek (al dan nietlokaal/zonaal) positief zijn én dit nabij het maaiveld dan dient ter hoogte van dezepositieve boringen een waarderend archeologisch booronderzoek te wordenuitgevoerd.


CritQuote:
Het is echter geen nuttige methode en daarom ook niet noodzakelijk. Dit isnamelijk afhankelijk van de resultaten van een verkennend archeologischbooronderzoek.


CritQuote:
Gezien men in een fijnmazig grid boort, is in feite sprake van een zekereschadelijkheid. Echter het is één van de beste methodes om aanwezigevuursteenvindplaatsen te waarderen en af te lijnen.


CritQuote:
Indien op basis van een waarderend archeologisch booronderzoek duidelijk is dat ereen vuursteenvindplaats aanwezig booronderzoek (al dan niet lokaal/zonaal) is én ditnabij het maaiveld, dan kunnen proefputten in functie van steentijdsites een beter inzich


CritQuote:
Het is echter geen nuttige methode en daarom ook niet noodzakelijk. Dit isnamelijk afhankelijk van de resultaten van een waarderend archeologischbooronderzoek.


CritQuote:
. Indien het onderzoek goed wordt uitgevoerd ishet niet overdreven schadelijk voor het bodemarchief.


CritQuote:
om wellicht de afwezigheid van archeologische resten


CritQuote:
Echter ter hoogte van het bufferbekken wordt de archeologische verwachtingbetreffende jager-verzamelaars, landbouwers én natte contexten nu zelfs eerder alszeer laag tot zelfs nihilistisch omschrijven.


CritQuote:
het lage tot zeer nihilistische potentieel voor archeologischekennisvermeerdering


CritQuote:
Gezien de archeologische zeer lage verwachtingen én de vastgestelde zeer nattebodemomstandigheden – die het wellicht ook niet toelaten om archeologischonderzoek volgens de regel van de kunst uit te voeren met de beste wil van de wereld- is bijgevolg de af


CritQuote:
gradiëntsituatie… Deze hoger gelegen droge terrassen op de rand van verschillende biotopen hadden een aanzienlijke aantrekkingskracht op jager-verzamelaargemeenschappen tijdens het mesolithicum).


CritQuote:
Concreet is er een reëele trefkans inzake archeologisch erfgoed


CritQuote:
indien voldoende indicatoren worden gerecupereerd. In principe volstaat één indicator (arte- of ecofact) in het zeefresidu om over te gaan tot het uitvoeren van een waarderend onderzoek, dit dient echter in voldoende mate gestaafd te worden door de wetens


CritQuote:
Op basis van de resultaten van deze booronderzoeken kan overgegaan worden tot de aanleg van proefputten of een opgraving in functie van een bewaarde artefactensite.


CritQuote:
De impact van de geplande werken is eerder gering. … het betreft een smal lijntracé …


CritQuote:
De beperkte ingreep in debodem, de mogelijke verstoring door af-en aan rijden van landbouwvoertuigen en delandelijke omgeving, worden hier gebruikt als doorslaggevend om voor hetbureauonderzoek een verslag van resultaten met beperkte samenstelling op test


CritQuote:
de mogelijke verstoring door af-en aan rijden van landbouwvoertuigen


CritQuote:
een deel van het terrein is aangeduid als een gebied waar geen archeologisch erfgoed meer te verwachten is (GGA)


CritQuote:
Dit beperkt de kans dat steentijd artefactensites in situ bewaard zijn op het terrein. Daarom is het zinvoller om meteen een proefsleuvenonderzoek uit te voeren, om na te gaan of binnen het onderzoeksgebied relevante archeologische sporen aanwezig zijn.


CritQuote:
Een groot deel van het onderzoeksgebied blijkt namelijk heel wat wijzigingen in bebouwing te kennen tijdens de nieuwe en de nieuwste tijd. Daardoor is de kans reëel dat de bovenzijde van het aanwezige bodemarchief geroerd is. Dit beperkt de kans dat steen


CritQuote:
Daarnaast bevinden zich in de (nabije) omgeving verschillende gekende archeologische waarden. Het gaat voornamelijk om vondsten uit de steentijd,


CritQuote:
De aanwezigheid van een lithisch artefact op het kerkhof kan ons alert maken voor steentijdoccupatie, maar de kans is zeker reëel dat dit zwarte bijltje als herbruik in een latere (Romeinse graf-) context thuishoort.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van bodemarchief uit andere periodes kan bij gebrek aan indicaties hiervoor momenteel niet worden ingeschat.


CritQuote:
De kosten-batenanalyse voor dit project is dan ookontoereikend.


CritQuote:
Binnen het onderzoeksgebied zijn geen archeologische waarden bekend.


CritQuote:
Het bureauonderzoek heeft aangetoond dat het projectgebied zware verstoringen moet gekend hebben.


CritQuote:
Archeologische vondsten tonen aan dat er reeds in de prehistorie bewoning was op het grondgebied vanMaasmechelen.


CritQuote:
Geen impact op eventueel aanwezig archeologisch erfgoed:


CritQuote:
Geen kenniswinst opleveren die in verhouding staat tot de inspanning


CritQuote:
Dit in combinatie met de aard van de geplande ingrepen leidt ertoe dat een archeologisch onderzoek,GEEN kenniswinst zouden opleveren.


CritQuote:
Voor deze zone zijn er aldus geen gekende archeologische sites voorhanden.


CritQuote:
Het studiegebied is gelegen in een gradientzone nabij de Scheldevallei op hoofdzakelijk drogezandbodems


CritQuote:
vanwege het hoge archeologische potentieel in de regio


CritQuote:
De gronden zijn goed geschikt voorakkerbouw. De vondstkans op neolithisch materiaal is dan ook reeel...


CritQuote:
Samenvattend kan gesteld worden dat de sporen en vondsten uit de directe omgeving voornamelijkuit de late middeleeuwen dateren, maar dat er in de ruimere omgeving ook neolithische en Romeinsevondsten werden aangetroffen.


CritQuote:
Hetstudiegebied lijkt zodoende vrijwel onverstoord.


CritQuote:
Echter lijkt de kans op het aantreffen van steentijdresten voor dit deel van het studiegebied zeer klein op basis van de landschappelijke ligging. Het terrein voor grondverbetering, waar dit rapportbetrekking op heeft, ligt in zeer vlak gebied ten oosten


CritQuote:
Deze vondsten zijn gedaan ten westen van het studiegebied en ook hier is geen sprake vansteentijdsites, maar slechts van een losse vondst


CritQuote:
De geplande ingrepen in de bodem zouden dus voornamelijk reedsgeroerde aarde omwoelen. De impact van de werken aan de wegenis is bijgevolg zeer klein.


CritQuote:
Het terrein ligtaan de voet van een Diestiaanheuvel in het noordelijke Hageland


CritQuote:
Op basis van het landschappelijk bodemonderzoek, uitgevoerd door middel van landschappelijkeprofielputten, werd aangetoond dat het terrein reeds in het verleden werd afgegraven en vervolgensterug opgehoogd/aangevuld.


CritQuote:
Binnen het plangebied bestaat de bodem uit een natte kleibodem


CritQuote:
Gezien de geologische ontwikkeling en landschappelijke ligging is het potentieel op het aantreffen van archeologische resten uit de prehistorie laag.


CritQuote:
Uit deze periode kunnen in theorie resten uit de prehistorie voorkomen indien er een opduiking is in het reliëf (is hier niet het geval)


CritQuote:
Hieronder ligt de tertiaire formatie van Diest, mogelijk op ongeveer 0,5 m –mv.


CritQuote:
Uit de omgeving is slechts één silex afslag bekend


CritQuote:
Er is sprake van beperkte hoogteverschillen op het terrein. Centraal in het oosten bevindt zich het laagst gelegen punt. Het reliëf stijgt van daaruit naar het noorden, het zuiden en het westen toe.


CritQuote:
Er is ook sprake van een overgang van nattere, lager gelegen gronden naar drogere en hoger gelegen gronden. Terreinen met dergelijke landschappelijke ligging kennen archeologisch potentieel voor resten uit de steentijd


CritQuote:
Het ligt in de vallei van de Lokerenbeek, die ook door het onderzoeksgebied stroomt


CritQuote:
Terreinen met dergelijke landschappelijke ligging kennen archeologisch potentieel voor resten uit de steentijd


CritQuote:
Andere gekende archeologische waarden bevinden zich al op grotere afstand van het onderzoeksgebied en kennen deels een andere landschappelijke ligging. Niettemin geven ze aan dat rekening gehouden moet worden met de mogelijke aanwezigheid van archeologisc


CritQuote:
Enkel ter hoogte van boringen 220-222 werd een aangesloten zone vastgesteld waar nog sprake is van een goed bewaarde B-horizont, waarin een goed bewaarde steentijd artefactensite kan voorkomen.


CritQuote:
De doorgaans matige bewaringstoestand van de natuurlijke aardkundige eenheden en het slechts verspreid voorkomen van een B-horizont geeft aan dat het potentieel op een goed bewaarde steentijd artefactensite op het terrein over het algemeen laag is.


CritQuote:
. Indien wel steentijd artefacten aangetroffen worden, zelfs als het slechts om één fragment gaat, dient een waarderend archeologisch booronderzoek uitgevoerd te worden in de directe omgeving van de vondst(en) en een beperkte bufferzone.


CritQuote:
De verwachting op vuursteenvindplaatsen is laag, aangezien dit meer richting waterlopen gezocht moet worden ofwel in de nabijheid van hier afwezige vennen.


CritQuote:
Daarbij speelt ook dat uit de wijde omgeving slechts één losse vondst van lithisch materiaal bekend is.


CritQuote:
Geen potentieel op kennisvermeerdering mbt resten van steentijdartefactensites


CritQuote:
Hierdoor worden in het plangebied geen intacte, goed bewaarde prehistorische resten meer verwacht.


CritQuote:
Geen restant van humuspodzol aangetroffen.


CritQuote:
Bodemprofiel in belangrijke mate verstoord en afgetopt.


CritQuote:
dat verder onderzoek geen nuttige kenniswinst zal opleveren.


CritQuote:
De archeologische verwachting binnen het huidige plangebied is laag in te schatten.


CritQuote:
Hierdoor kan geconcludeerd worden dat de geplande werken enkel plaatsvinden in reeds verstoorde grond.


CritQuote:
geen indicaties voor de aanwezigheid van een goed bewaarde (begraven) paleobodem


CritQuote:
Op restanten van een B-horizont na, zijn de sedimenten van deoorspronkelijke paleobodem (grotendeels) opgenomen in de bovengrond


CritQuote:
Er zijn geen indicaties voor de aanwezigheid van een goed bewaarde (begraven) paleobodem. Er is sprake van een relatief intense bodemverstoring in de westelijke helft van het terrein.


CritQuote:
Zoals beschreven zullen de sloopwerken en realisatie van nieuwe verharding niet dieper reiken dan de reeds bestaande infrastructuur.


CritQuote:
Op dergelijke oppervlakte kan bij verder onderzoek geen wezenlijke kenniswinst worden verwacht.


CritQuote:
Bijgevolg zou de financïele kost van enig terreinonderzoek nooit in verhouding staan met de eventuele resultaten.


CritQuote:
De verwachting bestaat enerzijds uit de mogelijke aanwezigheid van een afgedekte, dieperliggende archeologisch relevante horizont. Mogelijk hebben zich binnen de verschillende afzettingsfases van de rivier stabilisatieniveaus gevormd waarop een eventueel


CritQuote:
De enige ingreep die een wezenlijke verstoring van het bodemarchief als gevolg heeft is de aanleg van de nieuwe liftkoker. Deze is echter dermate beperkt in oppervlakte dat verder onderzoek volledig zinloos is.


CritQuote:
op basis van de controleboringen blijkt dat er onder de bouwvoor geenafgedekte horizonten aanwezig zijn waardoor er geen aanwijzingen zijn voorde aanwezigheid van één of meerdere paleo-bodems


CritQuote:
Wel kan gesteld worden dat het projectgebied zich bevindt ter hoogte van een gunstig gelegen gradiëntsituatie tussen het zuidelijk gelegen Brabants Leemplateau en de Dijlevallei in de laagvlakte van België in het noorden


CritQuote:
Dit wijst op een (eeuwenlang) gebruik als akkerland. Dit heeft een nefaste impact op ondiep bewaarde archeologische sporen en structuren, vooral dan op paleo-bodems en steentijdartefactsites. .


CritQuote:
..de nieuwbouw van enkele woningen in grote mate plaatsvindt in reeds verstoorde bodem


CritQuote:
De diepste bodemingrepen die op het terrein gepland worden, kennen een verstoringsdiepte van ca. 2,80 m onder het maaiveld. We konden aantonen dat het terrein in het verleden minimaal ca. 4,6 m opgehoogd werd. Het oorspronkelijke bodemarchief wordt bijgev


CritQuote:
Omwille van de afwezigheid van potentieel op kennisvermeerdering worden de punten 7° en 8° van de Code van Goede Praktijk 12.5.1.3 niet uitgewerkt.


CritQuote:
De oudste resten in de regio dateren van de prehistorie en bevinden zich eerder op hoger gelegen droger gebied. Doorheen de tijd zijn de drogere gebieden verkozen voor menselijke occupatie terwijl de natte lager gelegen gebieden, zoals het onderzoeksgebie


CritQuote:
Uit het bureauonderzoek kwam naar voor dat het onderzoeksgebied weinig archeologisch potentieel heeft.


CritQuote:
Er zijn immers weinig meldingen van archeologische resten in de onmiddellijke omgeving


CritQuote:
Het potentieel tot kennisvermeerdering weegt hier echter niet op tegen de kosten en hinder dat verder archeologisch onderzoek met zich meebrengt.


CritQuote:
Rekening gehouden met het lage archeologische potentieel van de omgeving en het feit dat de smalle aanlegsleuven slechts een zeer beperkt ruimtelijk inzicht bieden


CritQuote:
Tracé-gedeelte: Deze kans wordt nog verkleind door de verregaande, recente bodemverstoringen tot op een diepte van 60cm voor de verhardingen, ca.1m voor de nutsleidingen en gemiddeld 2m voor de plaatselijk aanwezige riolering. Doordat de bodemverstoring z


CritQuote:
Voor deze perioden is er een grotere trefkans indien een gradiëntsituatie aanwezig is. In dit geval blijkt dit niet zo te zijn, er is geen duidelijk beekdal aanwezig.


CritQuote:
De onderzoeksinspanning zou niet in verhouding staan met het potentieel op kenniswinst.


CritQuote:
Mochten er toch resten worden aangetroffen dan zal, gezien de beperkte oppervlakte, de potentiële kenniswinst miniem zijn.


CritQuote:
De nieuwe verstoring van de bodem zal in oppervlakte dusdanig beperkt zijn dat impact op eventueel aanwezige archeologische resten vrij beperkt zal zijn.


CritQuote:
Echter, door de beperkte oppervlakte van de ongeroerde bodem ten opzichte van het projectgebied én het lineaire karakter van de geplande werkzaamheden zullen eventueel aanwezige archeologische sporen moeilijk geïnterpreteerd kunnen worden vanwege deze rui


CritQuote:
Wat de periode jagers-verzamelaars betreft (paleolithicum en mesolithicum), zijn er in de onmiddellijke omgeving geen vondsten bekend.


CritQuote:
Voor vindplaatsen vanaf het neolithicum is er een gemiddelde kans op het aantreffen van resten. Getuige daarvan zijn de bronstijdheuvels in de omgeving en de neolithische resten die nabij het plangebied zijn aangetroffen.


CritQuote:
Op het noordelijk deel van het terrein werd geen profielontwikkeling vastgesteld.


CritQuote:
duiden op hoge potentiële archeologische waarden in dit deel van het plangebied.


CritQuote:
De centrale en zuidelijke regio van het plangebied zijn gekenmerkt door eolische afzettingen en vertonen een podzol profielontwikkeling. Deze onverstoorde bodem en de geschikte ligging in de paleo-Scheldevallei duiden op hoge potentiële archeologische waa


CritQuote:
Bij de afbakening van deze zone werd bovendien rekening gehouden met kostprijs, kostenefficiëntie en kenniswinst.


CritQuote:
Om hierover uitsluitsel te krijgen, is verder waarderend onderzoek noodzakelijk.


CritQuote:
Vermits het terrein in het verleden ten oosten lag van de vallei van de Grote Gete, op ca. 30 à 70 m afstand vande Pa(a)nhuisbeek en haar zijgeulen, en dus topografisch in een gunstige positie gelegen was binnen degradiëntzone, is het potentieel op het aa


CritQuote:
De bodem van Rocourt zijn niet uit de aanwezige gegevens en beschrijvingen te achterhalen in de omgeving van het onderzoeksterrein. Dit maakt dat het potentieel op het aantreffen van paleolithische sites als laag wordt ingeschat.


CritQuote:
Bovendien ligt het terrein ingeklemd tussen bestaande bebouwing in het noorden, oosten en zuiden en een natuurgebied in het westen. De totale oppervlakte van terrein dat beschikbaar is voor onderzoek bedraagt slechts 5365 m2. De kans op potentiële ruimtel


CritQuote:
de hoge vermoedelijke verstoringsgraad (ontbossing, bebouwing, verharding, menselijke reliëfaanpassingen, aanleg van afwateringskanalen)


CritQuote:
De geplande ingreep impliceert geen verdere graafwerken


CritQuote:
Hierdoor is verder archeologisch onderzoek niet relevant of interessant.


CritQuote:
In kader van de archeologienota Blankenberge - Uitkerke, Brugse Steenweg (ID 6490)11 werd een landschappelijk bodemonderzoek uitgevoerd. De resultaten van de landschappelijke boringen hebben aangetoond dat het terrein over het gehele oppervlakte verstoord


CritQuote:
Wat de gaafheid en conservering betreft van kampementen van jager-verzamelaarsbetreft worden deze als relatief slecht ingeschat.


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek kwam naar voren dat er zich geen kenmerkenvan bodemvorming bewaard zijn gebleven.De “oppervlakkige” resten van jager-verzamelaars uit hetLaat-Paleolithicum; het Mesolithicum en het Neolithicum bevinden zich (door migr


CritQuote:
Een laat-pleistocene (bewaarde) Usselo-bodem werd tot op heden niet vastgesteld.


CritQuote:
.. het natuurlijk bodemprofiel (vrijwel) intact is.


CritQuote:
Dit maakt dat indien een prehistorische artefactensite op het terrein aanwezig was, deze volledig vergraven is en hierdoor over een zeerlaag kennispotentieel beschikt.


CritQuote:
Dit onderzoek start met een verkennend archeologisch booronderzoek datbij een positief resultaat uitgebreid wordt met een waarderend archeologisch booronderzoek en/of eenproefputtenonderzoek in functie van steentijd artefactensites.+


CritQuote:
Hiernaast worden delen van het onderzoeksgebied, als gevolg van de aanleg van de Scheldekaaien,
gekenmerkt door een ophogingslaag van vermoedelijk minstens 6,90m dik, met boringen die op
sommige plaatsen zelfs wijzen op een ophopingslaag van 9,5 m dik.


CritQuote:
Er kan niet met zekerheid gesteld worden dat er geen archeologisch erfgoed aanwezig is op het terrein.
Maar de reeds uitgevoerde werken hebben het terrein dermate verstoord dat enkel nog heel partieel
misschien sporen aangetroffen worden. Wat betreft archeologica (voorwerpen) is de kans bijzonder klein,
zo niet uitgesloten deze nog in hun oorspronkelijke positie zowel in het vlak als stratigrafisch aan te
treffen.


CritQuote:
Op basis van de resultaten van het proefsleuvenonderzoek kan gesteld worden dat het terrein vanuit
archeologisch oogpunt niet interessant is. Het proefsleuvenonderzoek heeft geen resultaten
opgeleverd


CritQuote:
Het plangebied ligt op een relatief grotere afstand van de laagst gelegen
landschappelijke natte zones. Specifiek de in het oosten en noorden gelegen
Wiemerbeek als de Maas in het oosten.


CritQuote:
Het plangebied ligt volgens het DHM, de kwartairgeologische kaart, de bodemkaart
(grondwatertrappen) en/of de cartografische bronnen zich niet binnen een
gradiëntzone.


CritQuote:
Men dient er wellicht van uit te gaan dat het eventuele aanwezige bodemarchief van
Mesolithische en/of Laat-Paleolithische jager-verzamelaars reeds volledig vernield is.
Dit omwille dat de grote delen van het holocene ontwikkeld bodemprofiel reeds
verstoord zijn.


CritQuote:
Dit gezien het voormalig gebruik als groeve, waarbij
alle eventuele aanwezige archeologische resten volledig zijn verstoord en vernield door
deze activiteiten.


CritQuote:
Uit het bureauonderzoek is een archeologische verwachting naar voren gekomen op basis
van de landschappelijke ligging, de bodem, historisch kaartmateriaal en archeologische vondstmeldingen uit
de omgeving.


CritQuote:
Het is echter nog
niet geheel duidelijk of onder de Holocene fluviatiele afzettingen ook Weichseliaan dekzand en
Weichseliaan fluviatiele afzettingen voorkomen.
…
d. Verder kan op basis van de
aanwezigheid van enkel Holocene afzettingen of de aanwezigheid van eveneens Pleistocene afzettingen de
kans op archeologische resten daterend uit het Laat-Paleolithicum ingeschat worden.


CritQuote:
Enkel de zone waar
de nieuwe riolering, aangesloten aan de riolering in Troon, gelegen is, zal uitgesloten worden van de zone
voor vervolgonderzoek. Het graven van een leidingsleuf vanaf de Troon zal tot maximaal 1,2 m in de bodem
reiken. Het smalle lijntracé betekent nauwelijks kenniswinst (afb. 7).


CritQuote:
Momenteel is er weinig geweten over de huidige verstoring. In het centrale gedeelte van het plangebied is
bebouwing van 130m² te situeren. Er is echter niet geweten hoe diep deze de bodem verstoord heeft.


CritQuote:
De oudst bekende vondst is die van een gepatineerde silex met enkele retouches. Het betreft een losse
vondst die in 2002 tijdens archeologisch booronderzoek werd verzameld op 530 m ten noordwesten van het
plangebied (CAI 105875).


CritQuote:
De Cicindriabeek loopt 500 m ten oosten van het plangebied


CritQuote:
Onder grote delen is er reeds riolering gelegen die lokaal tot 3 m diep ligt. Daarnaast is een
groot deel van de zijweg van de Tiensesteenweg afgegraven in het verleden


CritQuote:
Naar wegenis toe
wordt er een verstoring gerealiseerd van net geen 40 cm tot 65 cm. Dit kan bijgevolg dieper
gaan dan de bestaande verstoring veroorzaakt door de wegenis,


CritQuote:
In de omgeving is buiten de kapel met bijhorend kerkhof enkel een vondstmelding
gekend met materiaal uit de late middeleeuwen.


CritQuote:
Louter op basis van de ligging, een rug nabij een beekdal, zou er een hoge trefkans
kunnen worden toegekend


CritQuote:
De bodemkaart is
niet gekarteerd, er kan ook geen extrapolatie van omliggende eenheden worden
gedaan, daar deze op een te grote afstand liggen.


CritQuote:
Echter zijn er in het verleden zware bodemverstorende
grondwerken uitgevoerd voor de aanleg van het riolering en het nivelleren van de
stationsomgeving. Alle eventuele vuursteenvindplaatsen gaan daardoor verdwenen
zijn.


CritQuote:
Het is
mogelijk om het onderzoek uit te voeren met behulp van mechanische ondersteuning,
echter zou de overlast op de in gebruik zijnde weg te groot zijn. Gezien de lage
trefkans is het nut niet bestaande


CritQuote:
Deze geplande werkzaamheden zullen alleen lokaal voor relatief kleine
bodemverstoringen zorgen. Aangezien de keermuren op een lengte van 7 m en 10 m worden
aangelegd, zal archeologisch vooronderzoek met ingreep in de bodem niet voor tot meer inzicht in de
archeologie zorgen.


CritQuote:
De nieuwe grachten worden
ca. 2 meter breed bovenaan, maar 0.4 m breed onderaan. Ze worden slechts 0.60 m diep.


CritQuote:
Ten tweede, de geplande werkzaamheden in de bodem zorgen voor een beperkt archeologisch inzicht.
De aanleg van sleuven gebeurt in vrij smalle sleuven, welke slechts een beperkt ruimtelijk inzicht
kunnen geven bij eventueel aanwezige sporen.


CritQuote:
Daarnaast bevindt het
onderzoeksgebied zich op een I-scm, L-Sdm, OB en W-Pep bodem wat zich niet verleent tot
aanwijzingen voor een intacte bodem.


CritQuote:
Tijdens de asfaltering van
het Hoogveld, Peter Benoitlaan en het Boterlaarbaan (het gehele tracé) is de bodem reeds minstens
0.60 m verstoord onder het huidige loopvlak.


CritQuote:
In de regio van het onderzoeksgebied zijn een aantal verschillende archeologische vindplaatsen van de steentijd tot de nieuwe tijd. Zo zijn er
toevalsvondsten uit de steentijd en romeinse tijd gedaan, maar zijn er ook resten van urnen
met crematieresten gevonden uit de late bronstijd en de midden ijzertijd gevonden.


CritQuote:
Gelet de ligging op een
droge kop, tussen twee beekvalleien is er een verhoogde kans op menselijke aanwezigheid tijdens het
mesolithicum.


CritQuote:
Gelet de ligging in een gradiëntsituatie is er evenzeer een verhoogde verwachting inzake
mogelijke aanwezigheid van jager-verzamelaarsgemeenschappen


CritQuote:
De huidige toestand van het terrein doet evenwel vermoeden dat de bewaringskansen met
betrekking tot een eventuele artefactensite, maar ook sporenarcheologie niet gunstig zijn.


CritQuote:
De verticale impact van de geplande werkzaamheden vormt geen bedreiging voor het
potentieel aanwezige archeologische erfgoed, met uitzondering van de regenwaterput en de
septische put die tot -3m onder het maaiveld gaan. Het gaat hier echter om in oppervlakte
zeer beperkte bodemingrepen.


CritQuote:
Deze boring toont een bodemopbouw die bestaat uit verschillende antropogene pakketten
tot circa 185 cm onder het maaiveld.


CritQuote:
De volledige afwezigheid van archeologische resten in de noordelijke zone duidt op een zeer
laag archeologisch potentieel.


CritQuote:
De beperkte oppervlakte van de geplande werken biedt geen potentieel tot
kennisvermeerdering na het reeds uitgevoerde archeologisch onderzoek.


CritQuote:
Het terrein was immers sterk verstoord, zowel
door recente leidingen als door bioturbatie en boomwortels.


CritQuote:
In combinatie met de nabijheid van enkele
waterlopen maakt dit dat er rekening gehouden moet worden met mogelijke vondsten uit de
steentijd.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied is te kenmerken als een gradiëntzone, met een overgang van hoger gelegen
droge gronden centraal in het onderzoeksgebied naar lager gelegen, nattere gronden in het noorden
en het uiterste zuiden van het onderzoeksgebied.


CritQuote:
De oudste vondst in de omgeving dateert uit het finaal-paleolithicum …
… Hier werden ook nog een
kleine afslagbijl, een gepolijste afslag en een grote gekerfde afslag uit het neolithicum gevonden…
...Verder zijn er ook vondsten die niet nauwkeuriger gedateerd kunnen worden dan de steentijd,


CritQuote:
Geofysisch onderzoek en veldkartering kan kenniswinst opleveren, maar zijn niet de meest
aangewezen onderzoekstechniek om toe te passen. In de omgeving zijn reeds verschillende
veldprospecties en andere archeologische onderzoeken uitgevoerd. Op basis daarvan kan reeds een
goede inschatting gemaakt worden van het archeologisch potentieel. Bovendien is de kans groot dat
geofysisch onderzoek en veldprospectie nog gevolgd zullen moeten worden door een andere
onderzoekstechniek. Een afweging van de kosten en de baten doet daarom besluiten dat aan andere
onderzoekstechniek geschikter is


CritQuote:
In verschillende boringen werd ook het restant van een B-horizont aangetroffen.


CritQuote:
Bij
verschillende boringen op het terrein werden inderdaad resten van een oudere begraven bodem
vastgesteld.


CritQuote:
De kans is reëel dat steentijd artefactensites in situ bewaard zijn op het terrein, in de zones waar
resten van een B-horizont vastgesteld werden. Om het potentieel op steentijd artefactensites verder
te onderzoeken, is de uitvoering van een verkennend booronderzoek aangewezen in deze zones.


CritQuote:
Nergens werden steentijd artefacten aangetroffen. Op basis van het uitgevoerde onderzoek kunnen
we besluiten dat geen steentijd artefactensite aanwezig is binnen het onderzoeksgebied.


CritQuote:
Proefsleuvenonderzoek toont aan dat op het terrein enkel archeologische sporen aanwezig zijn uit
middeleeuwen tot de nieuwste tijd, die hoofdzakelijk in verband gebracht kunnen worden met
landbouwactiviteiten en landindeling. De resultaten van het proefsleuvenonderzoek doen besluiten
dat op het terrein geen waardevolle archeologische vindplaats aanwezig is.


CritQuote:
De beschikbare gegevens wijzen op een relatief éénduidige verticale stratigrafie. De ondergrond is
opgebouwd uit eolische afzettingen van het laat-Pleistoceen. Het sediment bestaat naar alle
waarschijnlijkheid uit lemig zand. Normaliter zijn eventueel aanwezige resten zichtbaar onder de
bouwvoor. Verder landschappelijk bodemonderzoek is niet noodzakelijk.


CritQuote:
Gelet de
gekarteerde geologische opbouw en het subrecente gebruik als akker is er geen verwachting inzake
afgedekte en bewaarde artefactenconcentraties


CritQuote:
Vaak gaan de
toekomstige verstoringen ook niet dieper dan de huidige.


CritQuote:
De ligging van het
plangebied op de overgang van een hoger deel in het landschap naar een lager deel met waterloop
vormen voor de prehistorische mens een erg aantrekkelijke omgeving om zich te vestigen


CritQuote:
Gezien de mogelijke verstoringen
en de kosten-batenanalyse worden deze onderzoeken niet geadviseerd.


CritQuote:
Onderzoeken in functie van steentijd (landschappelijk/verkennend/waarderend
booronderzoek, proefputten) zouden dan ook nuttig kunnen zijn


CritQuote:
Een landschappelijk bodemonderzoek zou hier meer uitsluitsel kunnen
over geven, net als over de gaafheid van het bodemprofiel. Een duidelijk beeld van de
bodemopbouw kan echter beter verkregen worden uit de profielen in een proefsleuvenonderzoek
dan in boorkernen.


CritQuote:
De
toekomstige werken voorzien in de uitbreiding van verschillende ruimtes, maar deze hebben allen een
vrij beperkte oppervlakte. Men zou dan ook een zeer versnipperd beeld bekomen.


CritQuote:
Een veldkartering is niet mogelijk aangezien het terrein deels bebouwd is en als tuin in gebruik


CritQuote:
Rekening houdend met de geografische ligging van het projectgebied in een vallei van het verdwenen
verlengde van de Langbroekbeek is een tijdelijke aanwezigheid van steentijd sites niet uitgesloten.


CritQuote:
Tien meter ten westen van het projectgebied is CAI-locatie Boseinde gelokaliseerd (ID 55330). Circa
1985 werd hier een geslepen bijl uit de Steentijd aangetroffen,
Vooral de kans op het aantreffen van vondsten uit de Steentijd is reëel door de
aanwezigheid van twee sites binnen een straal van 200 meter


CritQuote:
Echter door de impact van de landbouwactiviteiten, kunnen deze sporen potentieel verstoord geraakt
zijn.


CritQuote:
Op CAI-locatie ‘Normaalschool 1’ (ID 55181) werd Neolithisch materiaal
aangetroffen waaronder: krabbers uit grijze silex met witte vlekjes, schachtschaver uit lichtgrijze silex,
pijlpunt met steel in lichtgrijze silex. Op locatie Heirstraat (ID 150749) werden mogelijk dolmen
aangetroffen of toch zeker vier rechtopstaande stenen en afdekstenen onder het maaiveld. Op locatie
Maaswinkel I (ID 209003) werd op 24 mei 2015 lithisch materiaal aangetroffen met name bewerkte
afslagen en klingfragmenten, een afslagschrabber, een bijlrest met slijp-en klopsporen en enkele
bewerkte afslagen met een priem.


CritQuote:
Omwille van de dense begroeiing (bebossing) en bebouwing is een veldkartering niet mogelijk. Na het
kappen van bomen is dit eveneens weinig zinvol.


CritQuote:
Indien
uit het landschappelijk booronderzoek blijkt dat de site over (deels) bewaarde bodems beschikt, kan er
mogelijk steentijd verwacht worden en dient er, conform de Code van de Goede Praktijk, een verkennend
archeologisch booronderzoek naar steentijdartefacten uitgevoerd te worden.


CritQuote:
Tot slot dient er een proefsleuvenonderzoek plaats te vinden. Het projectgebied kan immers waardevolle
archeologische resten vanaf de Steentijd bevatten. Hierbij handelt het vermoedelijk om artefactvondsten
uit de Steentijden en/of grondsporen en artefacten, gelinkt aan agrarische bewoning of activiteit uit de
Metaaltijden tot Nieuwe Tijd, . Indien blijkt uit het landschappelijk booronderzoek dat het perceel deels of
geheel verstoord is, kan worden afgezien van het proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
De
werken spelen zich allemaal af in het opgehoogde deel. Ook de ingrepen voor de RWA en DWA
leidingen gaan niet dieper dan 2,5 m, behalve in het noorden waar de regenafvoer die haaks op het dok
staat een bestaande vervangt binnen hetzelfde gabarit. Gezien de bestaande verstoring (bestaande
riolering) en het feit dat de werken plaatsvinden in de ophogingspaketten, wordt hier niet verwacht dat
het archeologisch patrimonium zal verstoord worden.


CritQuote:
Bij de bouw van de dokken en kaaien werd er volgens de studie van Arcadis heel wat opgehoogd, ca.
2,5 m


CritQuote:
Daarnaast is het plangebied ook eerder laag gelegen in een
vallei op ca. 155 m van de Molse Nete. Bijgevolg is er nog steeds een verwachting voor steentijdresten voor
het gehele plangebied, ondanks de verhardingen en bebouwingen.


CritQuote:
Een plaggendek kan, maar hoeft niet een verstoring van het archeologisch
niveau teweeg hebben gebracht. Archeologische resten kunnen zich in potentie in de E- en B-horizont
bevinden van het oorspronkelijke bodemprofiel.


CritQuote:
dikte van
deze opgevoerde laag bedraagt minimaal 60 cm. Bij de voorziene graafwerken voor de
geplande inrichting zal echter maximaal 40 cm diep gegraven worden.  Er kan dan ook gesteld worden dat de voorziene werken
geen verstoring zullen veroorzaken aan het eventueel aanwezige archeologische erfgoed.


CritQuote:
Voor andere periodes (prehistorie tot volle middeleeuwen) zijn cartografsch, historisch en archeologisch geen resten of structuren bekend binnen het projectgebied. Bovendien is het voorkomen ervan, gezien de ondiep geplande ingrepen, zo goed als uit te sluiten.


CritQuote:
Er wordt géén booronderzoek aanbevolen mdat dit weinig informatie oplevert, aangzien het om archeologische muursefmenten gaat.


CritQuote:
Het projectgebied ligt op de
noordelijke helft van de zandrug tussen beide steden. De zandrug is een aantrekkelijke
vestigingsplaats doorheen de geschiedenis


CritQuote:
Het terrein is in gebruik als weide waardoor een veldprospectie onmogelijk is.


CritQuote:
. Op basis van de beschikbare gegevens
zijn er geen gunstige bewaringscondities inzake artefactensites.


CritQuote:
De bodem bestaat uit matig droog zand. Een eventueel aanwezige
podzol zal, vanwege het ploegen de voorbije decennia reeds opgeruimd zijn


CritQuote:
Aanvullend kwamen bij deze controle sporen
aan het licht die terugklimmen tot de steentijd (enkele afslagen)


CritQuote:
dien tijdens het proefsleuvenonderzoek, tegen verwachtingen in, wel een bewaarde artefactensite,
bestaand uit (een) vondstenconcentratie(s), wordt aangesneden/herkend moet de onderzoeksmethode
aangepast worden. Het proefsleuvenonderzoek dient gestaakt te worden. Alle vondsten worden
ingemeten en voorgelegd aan een specialist, opdat een verdere waardering van de vindplaats kan
plaatsvinden (d.m.v. waarderende boringen en aardkundige waarnemingen i.v.m. bewaringscondities).


CritQuote:
Indicatoren dat er op
een andere manier water verkregen kon worden, zoals bijvoorbeeld de aanwezigheid
van vennen, zijn ook niet aanwezig ondanks het feit dat het bodemtype eerder op een
natte bodem wijst.


CritQuote:
Voor de steentijd echter lijkt de afstand tot water (in welke vorm dan ook) te ver om
bewoning te verwachten. Door de regel worden steentijdsites in een range van 0-250
m vanaf water aangetroffen, en met de dichtstbij gelegen beek op een afstand van ca.
350 m valt dit plangebied niet binnen het verwachtingsmodel.


CritQuote:
Het plangebied is gelegen in een gebied dat landschappelijk gezien aantrekkelijke
aspecten herbergt met betrekking tot wonen en begraven. Ten opzichte van de
omgeving bevindt het zich op een hoge positie, nabij het hoogste punt van de
dekzandrug.


CritQuote:
Hoewel door de plag die in de omgeving is
gekarteerd er weinig zicht op het paleolandschap is, en er onder een plag een intacte
bodem aangetroffen kan worden, lijkt deze kans eerder gering aangezien het hele
gebied reeds vanaf de late middeleeuwen intensief in cultuur is gebracht, wat een
verstoring van een intacte podzol in de hand zal hebben gewerkt.


CritQuote:
e aanwezigheid van hooggelege, droge gronden in de buurt van een waterloop zou een gunstige 	factor	
kunnen zijn geweest voor het inrichten van kammplaatsen en activiteiten van de steentijd (jager-verzamelaars),


CritQuote:
Tevens 	zou	 er	 sprake	 zijn	 van	 de	 aanwezigheid	 van	 een	 paleobodem	 s.l.	 (podzolbodem	 s.s.)	 in	 de	
bovengrond.


CritQuote:
De aanwezigheid van hooggelege, droge gronden in de buurt van een waterloop zou een gunstige 	factor	
kunnen zijn geweest voor het inrichten van kammplaatsen en activiteiten van de steentijd (jager-verzamelaars),


CritQuote:
De	 relatief	 slechte	 bewaring	 van	 de	 oorspronkelijk	 aanwezige	 (zwak	 ontwikkelde)	 podzolbodem	
(paleobodem)	zorgt	voor	een	laag	potentieel	voor	 ruimtelijk	goed	bewaarde	artefacten	sites	uit	de	
steentijd


CritQuote:
Er	dient	rekening gehouden te	worden	met	een	lokaal	bewaarde	E-horizont.	In	het	westen	van	het	
onderzoeksgebied	 is	 de	 aanwezigheid	 van	 een	 E-horizont	 vastgesteld	 op	 een	 diepte	 van	 ca.	 40cm	
beneden	het	maaiveld.	Deze	zou	ook	op	andere	plaatsen	bewaard	kunnen	zijn.
Tijdens	het	proefsleuvenonderzoek	dient	extra	aandacht	besteed	te	worden	aan	het	verzamelen	van	
steentijdvondsten.


CritQuote:
Hoewel het prehistorische landschap afgedekt werd door kleisedimenten en het projectgebied
(deels) minder dan 250 m van een natuurlijke waterloop gelegen is, is het uiterst
onwaarschijnlijk dat prehistorische resten (goed) bewaard zullen zijn binnen het
projectgebied


CritQuote:
Om de dikte van het kleipakket, alsook om de eventuele aanwezigheid van veen en de
mogelijke bodemontwikkeling van de onderliggende bodem te controleren, werden –
verspreid over het projectgebied – negen controleboringen uitgevoerd.


CritQuote:
Ter hoogte van de geplande loods is er reeds een archeologisch vooronderzoek uitgevoerd in 2013. Bij dit onderzoek werd
een cultuurlaag aangetroffen die gedateerd werd in de ijzertijd of Gallo-Romeinse periode.
Aangezien er geen belangrijke archeologische waarden werden aangetroffen tijdens het
proefsleuvenonderzoek werd het niet nodig geacht een vervolgonderzoek uit te voeren.


CritQuote:
Onder het kleidek is namelijk nergens sprake van enige bodemontwikkeling
die kan wijzen op de mogelijke bewaring van steentijd artefactensites.


CritQuote:
Nergens werden aanwijzingen teruggevonden voor de aanwezigheid van een podzolbodem.


CritQuote:
Op basis van de controleboringen kan echter gesteld worden dat er binnen het
projectgebied geen sprake is van een afdekking door veen, ook niet in de dieper gelegen
zones. Voorgaand onderzoek heeft hierbij reeds uitgewezen dat de plaatsen waar het ‘preveen’-oppervlak niet overdekt werd door veen continu in gebruik is geweest tot en met de
(post)middeleeuwen en dat de kans uitermate klein is dat er nog sporen uit de steentijd in situ
aangetroffen kunnen worden.


CritQuote:
Bij het afgraven van de teelaarde werd het archeologisch vlak aangetast
waardoor eventueel aanwezige archeologische resten en/of sporen niet meer intact voorkomen of zelfs
verdwenen zijn.


CritQuote:
De nabijheid van de Kasselrijbeek verhoogt, gelet het gradiëntmodel, de trefkans
inzake menselijke aanwezigheid tijdens het mesolithicum.


CritQuote:
Het projectgebied is gelegen net binnen een beekdal. Zoals te zien op het hoogteverloop bevindt het zich
aan de rand en niet in het diepste gedeelte.
De nabijheid van de Kasselrijbeek verhoogt, gelet het gradiëntmodel, de trefkans
inzake menselijke aanwezigheid tijdens het mesolithicum.


CritQuote:
De gegevens van de Quartairgeologische kaart
indiceren een mogelijk complexere verticale stratigrafie, waarbij een archeologische relevante horizont
eventueel is afgedekt door rivierafzettingen en waarin de bewaringsomstandigheden inzake
vondstenconcentraties gunstig zijn.


CritQuote:
De	
onderzoeksvragen	 die	 beantwoord	 kunnen	 worden	 aan	 de	
hand	 van	 een	 landschappelijk	 booronderzoek,	 kunnen	 in	 dit	
geval	ook	beantwoord	worden	na	een	proefsleuvenonderzoek.	
In	 dit	 geval	 is	 het	 niet	 efficiënt	 en	 zinvol	 een	 landschappelijk	
booronderzoek	uit	te	voeren	(kosten-baten	argument).


CritQuote:
Archeologische	waarden	 vanaf	 de	
steentijd tot	 en	 met	 de	 nieuwste	 tijd	 kunnen	 voorkomen


CritQuote:
Aangezien het terrein begroeid is met gras, is dit niet mogelijk.


CritQuote:
Aangezien	 de	 bovengenoemde	 vraagstellingen	 beantwoord	
kunnen	worden	aan	de	hand	van	een	proefsleuvenonderzoek	is	
het	 niet	 noodzakelijk	 om	 deze	methode	 toe	 te	 passen	 op	 dit	
terrein	(kosten-baten	argument)


CritQuote:
het	 terrein	is	verder	dan	
200	m	van	water	verwijderd


CritQuote:
het	
terrein	is	eerder	aan	de	natte	kant,


CritQuote:
Een	 gerichte	 zoektocht	 naar	 steentijd	 artefactensites	 is	 niet	
noodzakelijk	aangezien	er	geen	specifiek	verhoogd potentieel	
voor	deze	archeologische	waarden	wordt	vooropgesteld


CritQuote:
De	 bodem	 is	 namelijk	 een	 podzolachtige,	 geen	 podzol


CritQuote:
er	zijn	geen	prehistorische	
vondsten	gedaan	in	de	omgeving


CritQuote:
circa 150m noordwaarts ontspringt de
Hoezebeek.


CritQuote:
De hoger
gelegen, vruchtbare gronden op de rand van een gradiëntsituatie moeten een aanzienlijke
aantrekkingskracht gehad hebben op gemeenschappen jager-verzamelaars en vroege landbouwers.


CritQuote:
Gelet de beschikbare gegevens bestaat de
mogelijkheid dat het bodemprofiel nog goed bewaard is.


CritQuote:
Uit de resultaten
van twee veldprospectiecampagnes in het kader van licentiaatsverhandelingen is in de ruime omgeving
een veelvoud aan lithische artefacten gerecupereerd


CritQuote:
Op het projectgebied is een veldkartering niet mogelijk. Het terrein is niet in gebruik als akker, er is
bijgevolg geen zichtbaarheid inzake vondstmateriaal aan de oppervlakte.


CritQuote:
Het archeologisch kennispotentieel is behaald tijdens het uitgevoerde vooronderzoek. In dit geval zijn
de resultaten negatief en kan met zekerheid gesteld worden dat geen archeologische site aanwezig is
binnen de grenzen van het plangebied. Eventueel verder onderzoek zal geen extra kenniswinst
opleveren gezien bij de ruime dekkingsgraad bij het vooronderzoek geen sporen werden aangetroffen
die wijzen op bewoning, begraving of andere activiteiten.


CritQuote:
De landschappelijke boringen toonden geen intacte podzolbodem of relevante begraven
bodemhorizonten aan. Het archeologisch potentieel m.b.t. een intacte site uit de steentijden wordt
bijgevolg laag ingeschat


CritQuote:
de aanwezigheid van een waterloop ontbreekt


CritQuote:
Kans op steentijd vondsten worden gering geschat


CritQuote:
en er
werden geen steentijd vondsten in de nabije omgeving gedaan.


CritQuote:
Het bodemprofiel kan beter bestudeerd worden aan de hand van sleuven.


CritQuote:
Landschappelijk booronderzoek is in dit geval niet aangewezen. Momenteel is het merendeel van het
projectgebied bebouwd, met een verharde toegangsweg. Booronderzoek op dit gedeelte van het terrein is
daarom niet mogelijk.


CritQuote:
Recent archeologisch proefsleuvenonderzoek uitgevoerd op percelen grenzend aan de noordzijde
van het plangebied leverde zo goed als geen antropogene sporen op.


CritQuote:
Dit niveau zal door de aanleg van de bufferbekkens en de grachten, het bouwrijp maken van de
percelen, allerhande werfverkeer, het oprichten van de bestaande loods en de verhardingen
ongetwijfeld reeds verstoord zijn.


CritQuote:
De directe omgeving van het plangebied heeft evenwel een hoge
archeologische verwachting (o.a. prospectievondsten uit de steentijd, grafstructuren uit de
metaaltijden, en meerdere onbepaalde verkleuringen gekend via luchtfotografie), maar dat beeld
werd alleszins niet bevestigd via dat proefsleuvenonderzoek.


CritQuote:
Gezien de relatief lage ligging van het plangebied in het landschap en de
aanwezigheid van de beek, het Klein Schijn, op ongeveer 340m ten zuidoosten van het plangebied, bestaat
een verhoogde trefkans op vuursteenvindplaatsen.


CritQuote:
Het plangebied is gelegen op de overgang van een beekdal naar een hoger
gelegen dekzandgebied.


CritQuote:
In het grootste deel van het plangebied zou volgens de bodemkaart echter geen dik
plaggendek voorkomen, waardoor eventuele resten uit deze periodes hier wel in situ kunnen voorkomen
vanaf het originele maaiveld.


CritQuote:
In het noordoosten zou echter een dikke (>60cm) antropogene humus A horizont
of plaggendek kunnen voorkomen. Door de Middeleeuwse beploeging, daar waar de plaggenbodem zich
bevindt, is het mogelijk dat eventuele resten uit het Paleolithicum en het Mesolithicum niet meer in situ
aanwezig zijn


CritQuote:
Op basis van dit landschappelijke bodemonderzoek blijkt echter dat
de Pleistocene top bestaat uit een restant van een C horizont. De oorspronkelijke E horizont en de Bs en BC
horizonten zijn dus in de basis van het plaggendek opgenomen. Ondiepe, kwetsbare vondstcomplexen met
vuursteenvindplaatsen zullen hierdoor binnen het plangebied niet meer intact zijn.


CritQuote:
Het merendeel van de vindplaatsen in de omgeving
van het plangebied betreft enkele laatmiddeleeuwse nederzettingen en sporen van een stelling uit de Eerste
Wereldoorlog.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied bevindt zich op afhellend terrein (van 80,00 meter TAW tot 30,00
meter TAW) dat een potentieel voor erosie in zich draagt. De vermelde steentijdvondsten zijn in
sommige gevallen onderhevig geweest aan bioturbatie en erosie, waardoor er moeilijk over in-situ
vondsten gesproken kan worden.


CritQuote:
Als deze loopvlakken kort na gebruik niet worden
afgedekt, zoals het geval met type 1, dan is de kans op bewaring van paleolithicum- en
mesolithicumsites zeer klein.


CritQuote:
t. Uit de Quartairgeologische
sequentie blijkt dat de bodem uit eolisch zand en leem uit het Weichseliaan bestaat, wat voor weinig
archeologisch potentieel zorgt


CritQuote:
Zoals de bodemkaart reeds aangeeft, is het merendeel van het onderzoeksgebied verstoord door
menselijke activiteiten


CritQuote:
Uit de Centrale Archeologische Inventaris blijkt dat
de steentijdvondsten (in dit geval lithisch materiaal), soms wel door erosie en bioturbatie zijn
aangetast


CritQuote:
Door de grote mate aan verstoring op het terrein, de slechte bewaring van de sporen, het
ontbreken van een duidelijke gebouwplattegrond en de afwezigheid van vondstmateriaal
(waardoor geen datering aan de sporen kan gegeven worden en wat eerder in de richting van
een agrarische context wijst) wordt verder onderzoek op het projectgebied niet geadviseerd.


CritQuote:
Geen enkele geplande
ingreep reikt binnen de kwetsbare zone tot deze diepte: er is geen interferentie met de
inrichtingsplannen.


CritQuote:
Het landschappelijk booronderzoek wees
vervolgens uit dat in de zuidhoek van het plangebied effectief nog diepteniveaus bewaard blijven die
relevant zijn voor deze periode. Hier is immers een intacte palesol vastgesteld op 1,64 m +TAW
onder een dunne veenrest en 90 cm kreekzand. Ondanks veenwinning en daaropvolgende
kreekerosie lijkt een dekzandkop hier nog gedeeltelijk gaaf bewaard.


CritQuote:
In het bureauonderzoek is gemotiveerd dat binnen het plangebied sprake kan zijn van een zgn.
gradiëntsituatie tijdens het Mesolithicum. Hierdoor kan de ruime locatie aantrekkelijk zijn geweest
voor tijdelijke vestiging tijdens het Mesolithicum.


CritQuote:
In het lage terrein ten zuiden van de rug Kieldrecht-De Klinge kan veen zijn gevormd circa 7.000 jaar geleden en kan het
plangebied aantrekkelijk zijn geweest voor mesolithische groepen


CritQuote:
Prehistorische niveaus zijn hier geërodeerd of bevinden zich op grote diepte, buiten het bereik
van de geplande bodemingrepen.


CritQuote:
In het kader van eventuele
vindplaatsen van steentijd vondstenconcentraties is de kans zeer klein tot nihil voor dit
projectgebied. Deze afzettingen in het kustgebied zijn van holocene ouderdom.


CritQuote:
Daarbij moet gesteld worden dat de enkel de diepste ingrepen kans
hebben om onverstoorde pleistocene niveaus te raken.


CritQuote:
Afgedekte pleistocene
sites kunnen verwacht worden in zones waar in de ondergrond bodemsequenties met
interglaciale en interstadiale niveaus bewaard zijn gebleven. De kans op het aantreffen van
dergelijke bodemsequenties kan op basis van de landschappelijke context als bestaand
ingeschat worden.. Daarbij moet gesteld worden dat de enkel de diepste ingrepen kans
hebben om onverstoorde pleistocene niveaus te raken.


CritQuote:
We mogen bovendien aannemen dat eventuele sporen
vernield dan wel beschadigd zijn tot aan de basis van de fundering van de huidige weg.
Ten tweede mogen we verwachten dat de aanleg van allerhande nutsleidingen de
ondergrond naast en onder het wegdek tot enkele meters diep verstoord hebben. Daardoor
is de kans op het aantreffen van onverstoorde archeologische resten in de ondergrond
onder het wegdek betrekkelijk klein te noemen.


CritQuote:
De kans op het aantreffen van sites uit de steentijd, is op basis van
de oppervlaktevondsten rondom het plangebied en een vergelijking van de
landschappelijke contexten uit de omgeving van het tracé aanwezig


CritQuote:
Bij de landschappelijke boringen werden uitsluitend quartaire sedimenten behorende tot
de Formatie van Brabant aangetroffen of holoceen colluvium in de droge beekdalen langs
de Tangebeek. Er konden geen niveaus worden aangeduid waarin pleistocene
archeologische sites verwacht kunnen worden


CritQuote:
In recentere tijden is de bodem op de meeste plaatsen geërodeerd, weggegraven en/of geploegd
geweest waardoor de kans op het aantreffen van archeologische sporen en zeker van steentijd
artefacten zeer beperkt is


CritQuote:
De kans op een steentijd artefactensite die in
situ bewaard gebleven is, is klein.


CritQuote:
In het noordwesten van het terrein werden nog de restanten van een onbeploegd akkerdek en van
een podzolbodem vastgesteld, met de aanwezigheid van een B-horizont


CritQuote:
Nergens werden aanwijzingen gevonden voor de aanwezigheid van resten van
een E horizont om echt te spreken van een goed bewaarde podzolbodem met potentieel op een
goed bewaarde steentijd artefactensite


CritQuote:
In het zuidoosten van het terrein is een diepe ploeglaag vastgesteld, waardoor de bodem er meer geroerd blijkt dan in het noordwesten.


CritQuote:
Wat betreft het archeologisch verwachtingspatroon hebben de landschappelijke boringen aangetoond
dat er geen paleobodems aanwezig zijn.  De kans op de aanwezigheid van eventuele in situ bewaarde
steentijd artefactensites wordt als nihil ingeschat.


CritQuote:
Ten eerste werden zowel binnen als buiten de contouren van het voormalige industriegebouw
verstoorde gronden aangetroffen. Ten tweede tonen de geregistreerde hoogtes aan dat de westelijke
zone ten westen van de wegenis betrekkelijk lager ligt dan de overige delen van het terrein. Samen
met observaties op terrein concludeert men dat deze zone systematisch is afgegraven.


CritQuote:
De vooropgestelde hoge archeologische verwachting voor het plangebied,
vanwege de gunstige landschappelijke ligging, kan bijgesteld worden naar een lage verwachting vanwege de
overwegend verstoorde bodemopbouw.


CritQuote:
Er komen meerdere beken nabij het projectgebied voor, wat voor een interessante
combinatie van biotopen kan zorgen en aldus potentieel interessante locaties
waren voor jager-verzamelaars


CritQuote:
De bodemkaart geeft geen aanduiding van de aanwezigheid van een podzolbodem.


CritQuote:
r kan ook opgemerkt worden dat er enkele losse
lithische artefacten werden gevonden tijdens opgravingen en prospecties in de
omgeving van het projectgebied.


CritQuote:
Het is bijvoorbeeld met dit onderzoek niet
mogelijk om de eventuele aanwezigheid van steentijdsites binnen het projectgebied te
detecteren.


CritQuote:
Aangezien de betrokken percelen reeds
sinds het begin van de 20ste eeuw zijn bebouwd, is er geen prospectie mogelijk.


CritQuote:
Daarnaast is er ook direct een duidelijk zicht op de bodemopbouw en kan, indien nodig,
alsnog bijkomend steentijdonderzoek uitgevoerd worden.


CritQuote:
Er kan gesteld worden dat het archeologisch potentieel van het projectgebied door zijn
eerder natte ligging alvast een lager potentieel vertoont op sporen van bewoning


CritQuote:
Momenteel biedt het gebied een vlak reliëf, waarvan de
hoogte schommelt rond +4m TAW. Binnen het gebied is wel een duidelijk microreliëf aanwezig,
met depressies en hoger gelegen zones. De verschillen in het microreliëf zijn te relateren aan
de geomorfologie van het gebied en meer specifiek met de aanwezigheid van vroegere
waterlopen, oeverwallen, duinruggen


CritQuote:
Het projectgebied bevindt zich in een vastgestelde archeologische zone; het prehistorisch
sitecomplex in alluviale context van de depressie van de Moervaart


CritQuote:
Bij het landschappelijk booronderzoek
werd geen begraven bodem aangetroffen


CritQuote:
Het is echter niet duidelijk of onder de
ophoging nog een in situ zand pakket aanwezig is, en wat de diepte ervan is.


CritQuote:
De boringen hebben wel aangetoond dat de profielontwikkeling zich enkel manifesteert in
de ophoogpakketten. Dit wijst erop dat de oorspronkelijke bodemarchief verstoord werd
bij het ophogen van het terrein.


CritQuote:
Midden het meersengebied, ongeveer
parallel aan de Schelde, loopt in de Scheldemeersen de Rietgracht of Coupure.


CritQuote:
Het mag duidelijk zijn dat het plangebied, en bij uitbreiding de
dorpskern, is gelegen op een uitgelezen landschappelijke locatie, op hogere gronden net buiten de
lagere en natte Scheldemeersen, en aan de voet van een heuvelrug die zich verder ten zuiden
uitstrekt.


CritQuote:
De hogere rug rond de kern van Melden, ten
oosten en ten westen van het plangebied, heeft al vele archeologische vondsten opgeleverd. Naast
steentijdvondsten valt vooral de Romeinse aanwezigheid op.


CritQuote:
De aanwezigheid van een in situ
en (goed) bewaarde steentijdsite kan uitgesloten worden gezien de bodemopbouw.


CritQuote:
De landschappelijke boringen tonen een goed bewaard bodemprofiel aan. De bodemopbouw bestaat
uit één of twee ploeglaagniveaus met daaronder een B-horizont.


CritQuote:
Binnen het plangebied hebben waarschijnlijk meerdere malen afzettingen van alluvium
plaatsgevonden, waardoor eventuele vindplaatsen overslibd kunnen zijn en dus
bewaard kunnen zijn gebleven. Er zijn dus zowel een hoge verwachting als een
mogelijk goede conservering aanwezig binnen het plangebied.


CritQuote:
Het in dit rapport opgestelde verwachtingsmodel is dus niet van toepassing op
archeologische vindplaatsen uit het midden-paleolithicum. Het midden-paleolithische
landschap heeft namelijk bloot gestaan aan voortdurende veranderingen en werd
vervolgens bedekt door meters dikke laat-pleistocene pakketten.


CritQuote:
Het plangebied ligt op een oude oeverwal en dus op een gradiëntzone voor jagersverzamelaars


CritQuote:
Gezien de ligging van onderhavig plangebied in het Limburgse löss- en heuvelgebied
en niet in de Zand(leem)streek betekent dit voor het rapport dat de locatiekeuze voor
jager-verzamelaars behalve tijdens het paleolithicum en het mesolithicum ook in hoge
mate van toepassing was bij landbouwgemeenschappen


CritQuote:
Uit het landschappelijk booronderzoek kwam naar voren dat zich onder de Aphorizont een pakket jong alluvium bevindt, met daaronder Stokkem Grinden.
Laklagen ontbreken en er wordt uitgegaan van een relatief late afzetting die terug gaat
tot de nieuwe tijd. Er worden derhalve geen sites van jagers-verzamelaars of van
landbouwers verwacht binnen het plangebied.


CritQuote:
Er hebben zich geen vegetatiehorizonten gevormd, wat betekent dat het plangebied
waarschijnlijk niet toegankelijk was en lange tijd in de bedding/oever lag. Er
worden dan ook geen jagers-verzamelaars verwacht.


CritQuote:
Het landschappelijke booronderzoek heeft aangetoond dat eventueel
vervolgonderzoek niet zinvol is. Ondanks de impact van de werken, worden er
geen vuursteenvindplaatsen of sporen verwacht uit enige periode.


CritQuote:
De aanwezigheid van puinlagen en/of
antropogeen bewerkte lagen in deze boringen wijst op een diepe verstoring van het terrein waarbij
sporen en vondsten zijn verdwenen of uit context zijn gebracht.
De aanwezigheid van een AC-profiel in het noordelijk deel van het plangebied wijzen op een zekere
antropogene bewerking van het terrein waarbij tenminste oppervlakkige sporen en vondsten (zoals
steentijdvondsten) zijn verdwenen of uit context zijn gebracht


CritQuote:
In het opgeboorde alluvium kon geen bodemprofielontwikkeling onderscheiden worden


CritQuote:
Opgraving, maar geen steentijdfocus vermeld


CritQuote:
Ten gevolge van de paleolandschappelijke ligging, namelijk op de flank richting
een beekvallei, is de kans op het aantreffen van vondsten uit lithisch materiaal reëel.


CritQuote:
olgens
de bodemkaart zijn er mogelijk podzolbodems bewaard, hierdoor is het mogelijk dat
eventuele steentijdartefactensites in situ bewaard zijn


CritQuote:
Deze prospectievondsten omvatten één vindplaats uit het laatpaleolithicum, 15 vindplaatsen uit het mesolithicum, 7 vindplaatsen uit het neolithicum (exclusief de
twee neolithische vondsten uit het plangebied) en 11 vindplaatsen van niet nader gespecifieerd lithisch
materiaal.


CritQuote:
Rekening houdend met de resultaten van de landschappelijke boringen moet geconcludeerd worden
dat op de meeste locaties het steentijdpotentieel laag is. Alleen in boring 5 was er een gedeeltelijk
bewaarde E-horizont zichtbaar…
… De zeer vage resten van een uitloging E-horizont werden in enkele
verspreide boringen gedocumenteerd, wat betekent dat zo’n eenheden ter plaatste ooit wel
bestonden, maar deze bevonden zich niet meer in situ


CritQuote:
Het landschappelijke booronderzoek leverde bewijzen voor nogal intensief gebruik van het terrein als
akkerland.


CritQuote:
De E- en Bt-horizont liggen nabij het voormalige oppervlak. Juist hierin kunnen
archeologische resten bewaard zijn gebleven. Omdat deze horizonten in een terrein ligt
dat mogelijk nog het Pleistocene oppervlak representeert kunnen deze resten dateren
vanaf het Laat-Paleolithicum.


CritQuote:
Er werd in geen enkele boring lithisch materiaal,
aardewerk, houtskool, verbrande hazelnoten, verbrand bot of verkoold graan aangetroffen.


CritQuote:
Indien
er tussen de geplaatste boringen toch een steentijdartefactensite aanwezig zou zijn, zal deze sterk
aangetast zijn en zich grotendeels niet meer in situ bevinden. De wetenschappelijke waarde van
deze vindplaatsen is dan ook beperkt.


CritQuote:
Rekening houdend met de relatief kleine oppervlakte
van het merendeel van de prehistorische vuursteenclusters (15-30 m²) is het theoretisch mogelijk dat
(bij het gebruik van een 10x12 m boorgrid) een aantal vindplaatsen niet werden aangetroffen tijdens
het verkennende archeologische booronderzoek


CritQuote:
Tijdens het archeologische
booronderzoek is echter gebleken dat er nagenoeg slechts bij twee archeologische boringen een Ehorizont en B-horizont bewaard was.


CritQuote:
nneer er echter rekening wordt gehouden met
de beperkte, slechts zeer lokale, gaafheid van de bodem kan worden aangenomen dat een
belangrijk deel van het vondstmateriaal is aangeploegd en in de bodem verspreid is geraakt.


CritQuote:
Op delen van het terrein is sprake van een goed bewaard bodemarchief


CritQuote:
Op basis van het bureauonderzoek werden op het terrein de resten van een B-horizont
verwacht. Dit werd op een deel van het terrein ook effectief vastgesteld. In vijf boringen werden
namelijk de resten van een goed bewaarde podzolbodem vastgesteld.


CritQuote:
Er kunnen zich
echter misschien nog sporen van een paleobodem onder de vastgestelde C horizont bevinden. Dit
moet zeker nog verder geverifieerd worden.


CritQuote:
Tijdens het verkennend archeologisch booronderzoek werden geen steentijd artefacten
aangetroffen. De kans is bijgevolg klein dat een steentijd artefactensite aanwezig is.


CritQuote:
De elf uitgevoerde landschappelijke boringen wijzen uit dat het bodemarchief ter hoogte van het
Runcvoorthof ingrijpend verstoord zijn. De spreiding van deze verstoringen werden verticaal
(verstoringsdiepte) en horizontaal (situering van de vastgestelde boorpunten) wijst erop dat deze
verstoorde gronden zich over de volledige omgeving uitspreiden. De gronden worden zodoende
geclassificeerd als bodems met een sterke menselijke invloed (OT-bodemtype).


CritQuote:
Bij het aanbrengen van de HTM-pakketten heeft vermoedelijk eerst een
afgraving plaats gevonden. Deze hypothese wordt verder ondersteund door de lokale topografie
– waarneembaar op het digitaal hoogtemodel – die blijk geeft van mogelijke afgravingen of
aanpassingen aan de topografie


CritQuote:
Een vervolgonderzoek voor het terrein is niet nodig aangezien met grote zekerheid is aangetoond dat
er zich geen relevante archeologische site op het terrein binnen de contouren van het projectgebied
bevindt


CritQuote:
De aanwezigheid van een vijver op het terrein vormt mogelijk een bijkomende indicatie voor
de aanwezigheid van een bron op of in de onmiddellijke omgeving van het terrein


CritQuote:
Daarnaast komen in de
omgeving volgens de bodemkaart podzolbodems voor en is de verstoring van het oorspronkelijk bodemprofiel van
de op het terrein weergegeven OB-bodem mogelijk relatief beperkt.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt op de rand van een droogdal op het Kempens Plateau


CritQuote:
Een podzdolbodem heeft, indien gaaf bewaard, een hoog potentieel op het
aantreffen van intacte prehistorische artefactensites.


CritQuote:
Enkel ter hoogte van de zuidwestelijke en noordoostelijke terreingrens is er
vanwege de goede bodembewaring wel nog een reële kans op het aantreffen van prehistorische artefactensites.
Hierbij kan opgemerkt worden dat de noordelijke boring ook in hoger gelegen gebied ligt dat een smalle strook
van zo’n 300 m² binnen het huidige onderzoeksterrein beslaat


CritQuote:
Slechts twee smalle zones ter hoogte van de zuidwestelijke
en noordelijke perceelgrens bleken onverstoord. De noordoostelijke zone met een goed bewaard bodemprofiel is
iets hoger gelegen en tekent zich op het terrein af als een smalle strook met een oppervlakte van slechts ca. 300
m².


CritQuote:
Uit bovenstaande bevindingen kan geconcludeerd worden dat de kans op het aantreffen van intact bewaarde
prehistorische artefactensites centraal op het terrein, waar het oorspronkelijk bodemprofiel tot op minimaal 85
cm diepte verstoord is, zeer gering is.


CritQuote:
Het onderzoeksgebied ligt wil in de nabijheid (van het brongebied) van
enkele waterlopen (Scarneybeek en Grote Beek)


CritQuote:
Maar het huidig reliëf hoeft daarom geen weerspiegeling te zijn van de
topografie in de prehistorie


CritQuote:
Het
onderzoeksgebied ligt op op basis van de huidige topografie niet op een uitgesproken hoger gelegen
deel van het landschap.


CritQuote:
Binnen het archeologisch kadergebied werd op verschillende locaties ten westen van het plangebied
bij veldprospecties lithisch materiaal ingezameld. Het merendeel wordt niet nauwkeuriger gedateerd
dan “steentijd”


CritQuote:
 Een aantal geplande bodemingrepen (incl. risico werfverkeer) gaan dieper dan de
aanzetdiepte van het archeologisch bodemarchief en vormen dus een bedreiging voor het
eventueel aanwezig archeologsich bodemarchief.


CritQuote:
Het landschappelijk booronderzoek heeft aangetoond dat het oorspronkelijk bodemprofiel onder het
plaggendek goed bewaard is gebleven (AEBC-profiel). Zodoende heeft het plaggendek een positieve
impact op de bewaringstoestand van eventueel aanwezig archeologisch erfgoed


CritQuote:
Het is echter niet mogelijk om veldkartering toe te passen op het terrein, rekening houdend met de aanwezige
verhardingen en begroeiing.


CritQuote:
Op basis van het landschappelijk booronderzoek blijkt het terrein deels verstoord te zijn en deels een
vrij intacte bodem te bewaren. De verstoringen zijn mogelijk te wijten aan diepploegen. Men kan
enkele rijen goed bewaarde bodems ontwaren.


CritQuote:
Er dient dan ook een verkennend archeologisch booronderzoek te gebeuren
rondom deze goed bewaarde bodems. In totaal gaat het om 187 verkennende boringen. Indien
vondsten worden aangetroffen kan het grid nog uitgebreid worden naar de verstoorde boringen toe.


CritQuote:
Steentijd artefactensites kunnen nog verwacht worden ter hoogte van de podzolbodems


CritQuote:
Boring 28 is deels verstoord, maar onder
deze verstoring is nog een Bh-horizont aanwezig. Het lijkt te gaan om een verrommelde podzol, maar
mogelijk kan dit ook door natuurlijke processen ontstaan zijn.


CritQuote:
Er zijn in geen enkele van de boringen lithische artefacten
aangetroffen


CritQuote:
Er zijn geen relevante sporensites of goed bewaarde prehistorische
artefactensites binnen het onderzoeksgebied aanwezig.


CritQuote:
Stromend
water is niet aanwezig in de onmiddellijke nabijheid.


CritQuote:
Onderzoek wijst
uit dat dergelijke plaggenbodems in de meeste gevallen ontstaan zijn door het diepspitten van de bodem. Hierdoor zijn mogelijke steentijdsites allicht vergraven.


CritQuote:
er zijn geen redenen om aan te nemen dat er
afgedekte sedimenten voorkomen in het plangebied. Eventuele steentijdsites zullen opgenomen zijn
in de bouwvoor en door eeuwenlange grondbewerking niet meer in situ bewaard.


CritQuote:
Door het steken van plaggen is
doorgaans de originele bodemopbouw volledig verspit en zijn mogelijke steentijdsites niet langer
meer in situ


CritQuote:
er zijn in de omgeving meer gunstige locaties
gelegen waardoor het potentieel voor steentijdvindplaatsen eerder als laag beschouwd wordt.


CritQuote:
kans op bewaarde steentijdartefactsites zeer klein is (de mesolithische
niveaus zijn ten minste sinds de 17e eeuw in de teelaarde opgenomen)


CritQuote:
Volgens	 de	 beschikbare	 historische	 kaarten	 uit	 de	 18de en	 19de eeuw	 blijft	 het	 terrein	 als	
onbebouwd	 geattesteerd	 waardoor	 er	 weinig	 tot	 geen	 structurele	 bodemverstoring	 heeft	
plaatsgevonden.


CritQuote:
Door het hoge
aantal met boringen waarin resten van een paleobodem zijn vastgesteld, is de kans op een goed
bewaarde steentijd artefactensite reëel in de zone waar resten van een paleobodem aanwezig blijken


CritQuote:
In het zuiden van het plangebied geeft de Quartairkaart een strook
fluviatiele afzettingen van het Holoceen weer.


CritQuote:
klein interfluvium tussen de
vallei van de Begijnebeek en de vallei van de Vrouwvliet


CritQuote:
De natuurlijke aardkundige eenheden op het terrein zijn onvoldoende goed bewaard gebleven om op
het terrein nog een goed bewaarde steentijd artefactensite te verwachten


CritQuote:
kans op het aantreffen van oudere periodes als laag ingeschat


CritQuote:
aanleg van Spaanse omwalling heeft hoogstwaarschijnlijk aanwezige resten verstoord


CritQuote:
plangebied zou waardevolle archeologische resten kunnen bevatten vanaf steentijd


CritQuote:
in ruime omgeving (ca. 300-400m ten noorden van het projectgebied) bevinden zich waarden uit Laat-Mesolithicum


CritQuote:
verschillende oppervlaktevindplaatsen in omgeving / grenst aan oppervlaktevindplaats


CritQuote:
op een zwak kopje aan de voet van een grote dekzandrug


CritQuote:
onvoldoende informatie voorhanden om vindplaats te waarderen


CritQuote:
bodemgaafheid met lokale bewaring van een E-horizont uit LB werd niet bevestigd tijdens VAB


CritQuote:
vuursteenvondsten in boringen en aan oppervlak wijzen op artefactenvindplaats uit steentijd


CritQuote:
afwisselend AC- en ABC-profielen maar niet duidelijk of dit het gevolg is van variërende bodemontwikkeling, dan wel de bodemgaafheid weerspiegelt


CritQuote:
oppervlaktevondst van steil geretoucheerde kling tijdens eerdere VAB


CritQuote:
slechts in 1 boring verbrand bot / telkens één vondst in meerdere boringen: In boring 2171 een kleine afslag, boringen 2179, 2152 en 2410 telkens een chip / meerdere directe indicatoren wijzen op aanwezigheid van een artefactenvindplaats uit steentijd / e


CritQuote:
onvoldoende gegevens om aan/afwezigheid van artefactenvindplaats uit steentijd in te schatten


CritQuote:
bodemgaafheid minder goed dan uit LB bleek (waar matig bewaard bodemprofiel met B-horizont werd geregistreerd)


CritQuote:
(slechts) één lithische indicator in één boring kan wijzen op artefactenvindplaats uit steentijd en bovendien een stuk waarvan niet zeker is of het een artefact betrof


CritQuote:
vuurstenen vondsten komen geclusterd voor en wijzen op aanwezigheid van een artefactenvindplaats uit steentijd / aanwezigheid van een cluster wijst op aanwezigheid van een artefactenvindplaats uit steentijd


CritQuote:
bodemgaafheid minder goed dan uit LB bleek (waar matig bewaard bodemprofiel met B-horizont werd geregistreerd), maar vermoedelijk dient rekening gehouden te worden met minder goede zichtbaarheid van B-horizont in geroerde staal


CritQuote:
één of meerdere artefacten in meerdere boringen: in 3 boringen vuursteen: In boring 2433 2 chips, in boring 2444 1 chip, in boring 2432 een afslag / enigszins verrassend bracht WAB nog 4 extra indicatoren aan het licht in noordwestelijke zone


CritQuote:
in omgeving geen steentijdvindplaatsen gekend, dus kan een waardevolle aanvulling bieden aan kennis over steentijdbewoning in deze regio


CritQuote:
aangeboorde vindplaats bevindt zich hogerop dekzandrug wat verderaf van de waterlopen (in vergelijking met nabijgelegen vindplaatsen), tussen 2 waterlopen die belangrijke aantrekking uitoefenden op jager-verzamelaars


CritQuote:
we kunnen aannemen dat vindplaats zich verder uitstrekt naar het noordoosten, m.a.w een vrij omvangrijke vindplaats die zich over een lengte van ca. 170m uitstrekt (dus een meervoudige occupatie en eerder een aaneenschakeling van verschillende clusters) /


CritQuote:
afwisseling van AC- en ABC- profielen, sporadisch E-horizont (maar afwezigheid van bepaalde bodemhorizonten hoeft niet direct op een slechte bodemgaafheid te duiden want volgens LB in sommige delen een beperkte bodemontwikkeling)


CritQuote:
telkens één indicator in meerdere boringen: in boring 2503 een chip, in boring 2461 een gebroken fragment (kerfrest?)


CritQuote:
onvoldoende gegevens om tot waardering van vindplaats te komen


CritQuote:
één lithische indicator kan wijzen op artefactenvindplaats uit steentijd


CritQuote:
indicatoren lijken samen met positieve VAB-boring op een cluster te wijzen, zij het met een lage densiteit


CritQuote:
verder onderzoek kan kenniswinst opleveren over occupatiegeschiedenis verderaf van belangrijke waterlopen (zogenaamde hinterland) , een aspect dat tot nu weinig belicht werd in steentijdonderzoek


CritQuote:
extra vuursteenvondsten / telkens één indicator in meerdere boringen: 3 chips in boring 2200, 2193 en 2188


