Pompaelo
Pompaelo edo Pompelo egungo Iruñean eratutako erromatar hiria izan zen.
Ponpeiok k. a. 75.
urte inguruan hiria antzinako baskoi herrixkan eratu zuen.
Mende askoan iraun duen hipotesiak dioenez, Ponpeiok hor neguko kanpalekua jarri zuen, k. a. 75.
urtean, Sertorioren kontra borrokatzen ari zela, eta , latinezko izena, Ponpeioren hiria izango litzateke, fundatzailearen omenez.
Zaragozako Unibertsitateko Antzinako Historiako katedradun Francisco Pina Polok dioenez, ordea, Pompelo zen erromatarren hiriaren izena, eta baskoiak menderatu ondoren baskoiak zigortzeko sortu zen hiria, K. a. 72.
edo 71.
urtean.
Hipotesi horren aldeko arrazoiak:
Nolanahi ere den, edo latinezko izenetik sortuko ziren eta izenak.
Pixkanaka-pixkanaka hiriak garrantzia lortu eta baskoien hiriburu bilakatu zen.
Era berean, biztanleria hazi zen.
Hiria Antoninoren Ibilbidean moduan agertu zen.
