Atodo jauregia
Atodo jauregia Tolosako (Gipuzkoa) Pizkunde garaiko eraikin bat da, XVI.
mendekoa.
Eraikinaren izena bere sortzailearengandik dator, Fermin Atodo, zeina konde palatinoa, tolosar tertzioetako kapitain eta Filipe II.a Espainiakoaren Erromako enbaxadore izan zen.
Eraikina kultura ondasuna da, eta hainbat berrikuntza egin dizkiote historian; gaur egun, etxebizitza pribatuetarako erabiltzen da.
Deskribapena
Eraikinak bi pisu eta ganbera bat ditu bitarteko horma bat eta beste hirurak bi kale eta kalexka batera ematen dutelarik.
Bi isurietako teilatua du eta teilatu-hegal landua du.Eraikinaren barneko estruktura zurezkoa da.
Hormak , berriz, harlanduzkoa fatxada nagusian eta harlangaitzezkoa gainontzekoan.
Berpizkunde garaiko eraikuntza da, proportzio handikoak eta teilatu hegal bikoitzekoa, honek zuburu tailatuak dituelarik.
Bere elementuen parte dira bere balkoi forjatuak solairu noblean eta azken pisuko arku beheratua duten hogei baoak.
Ezkutu artistikoa du, non lehoi bat irudikatzen den eskortzoan dauden infante bikote batekin batera.
Atodo leinuak Albiztur herrian du jatorria.
Famili honetakoak dira XVI eta XVII.
mendeko pertsonai garrantzitsuak.
Arkitektura
Eraikinaren jatorriari buruzko informazio handirik ez dago, beraz, hemen azaldutako hipotesia La construcción de Tolosa liburuan oinarritzen da.
Bertan autoreak dio jauregia aurretik eraikia zegoen dorretxe baten gainena eraikia izan zitekeela eta honetaz baliatu zirela abiapuntu moduan jauregia eraikitzerakoan.
Hau da liburuaren ataletako batek dioena:
"Atodo jauregia kale nagusian eraiki zen, hiriko antzinako zatiaren parte zentralena okupatuz.
Nahiz eta aldaketa asko jasan gaur egungo eraikinean nabarmendu daiteke  irizpide arkitektoniko ezberdinak erabili direla pentsarazten diguten  arrastoak eta gaur egungo eraikina ondoan existitzen zen beste partzela baten bitartez zabaldu zela pentsarazten digutenak.
Eraikinaren hegoaldeko zatian, iparraldean aurkitzen ez diren oinarrizko elementuen ordea kohesio bat aurkezten du, baita ere eraikinaren hegoaldeko zatiak ondoko terrenoarekiko duen fatxadaren antolamenduarengatik ere.
Agian, posible da, honek aurretik existitzen zen dorretxe baten existentzia adieraztea, hau 1503ko sutean suntsitua  izan zelarik, baina  Andia dorretxeko kasuaren moduan, eraikin berriaren euskarri moduan erabilia izango zelarik.Kasu honek ondoko terrenoaren atxikimenduaren bidez handitutako  eraikin berriaren  berezitasuna izango du.
Jauregia, erreforma askoren objektu,  kale nagusira kaliza harlanduzko fatxada bikain bat aurkezten du, bao handiekin hiru solairuetan, bao seriatu txikiagoz koroaturik  erlaitz azpian eta teilatu-hegal handi bat bi zuburu ordena landuz.
Nahiz eta atariaren eta eskaileren posizio ia zentrala izan, fatxadak ez zuen ordena simetriko bat jarraitu eraikinaren eraikuntza genesiaren kondizioengatik.
Horrela, "atxikia" moduan ezagutzen den jauregi mota bat eratu zen, izan ere, hainbat errekurtso edo lote arkitektoniko ezberdinen eransketaren bidez sortu baitzen".
Datu interesgarriak
Kultur ondasun mota : Onartua
Sailkatua: 17-01-1964 BOE (29-02-1964).
Urtea: 1999 Fatxada nagusiaren errestaurazioa.
Urtea: 1987 Estalki eta teilatu hegalen berrikuntza.
Urtea: 2004 Estalkiaren errestaurazioa.
