Soinu kutsadura
Soinu kutsadura giza edo animalia bizitzaren jarduera edo oreka kaltetu dezakeen soinu gogaikarria edo neurriz gainekoa da.
Beste kutsadura motak ez bezala, zarata ez da pilatzen, baina orobat kalte handiak eragin diezazkioke bizi kalitateari, modu egokian kontrolatzen ez bada.
Soinu kutsadura terminoak giza jardueragatik eragindako zaratari egiten dio erreferentzia eta eragin negatiboak izaten ditu jendearen osasun fisiko,mental eta entzumenezkoan.
Nazioarteko organismoak esan dute entzumen gaitasunen murrizketa egoteko arriskua dagoela,baita trastorno psikologikoetatik (paranoia,perbersioa)fisiologikoetaraino ere, gehiegizko soinu kutsadura jasan izanagatik.
Osasunerako Mundu Erakundea (OMS) txosten baten arabera, 50 dB-ak dira gehiegizko muga.
Espainian, aldiz, soinu konfort maila 55 dB-etan ezartzen dute.
Maila honetatik gora, soinua atsedenaldi eta komunikaziorako kaltegarria izaten da.
Europar Batasunaren ikerketa baten arabera(2005): 80 milioi pertsona jasaten dute egunero 65 dB baino gehiago eta beste 170 milioi 55-65 dB bitartean jasaten dituzte.
Ingurugiroko zarataren neurketa
Ingurugiroko zarataren eragina neurtzeko,garapen jarraian dauden Lp-tik abiatutako hainbat indikatzaile erabiltzen dira:
Soinu presioaren maila 20 aldiz p0 erreferentziako presio bat(balorea p0= 2 10-5 N/m²,lortuta frekuentzien haztaketa normaliztu baten bitartez eta denboretan banatutako haztaketa exponentzial baten bitartez) eta soinu presio eraginkor baten arteko erlazio logaritmikoa gisa definitzen da.
Ez badira zehazki aipatzen,gainulertu behar da denboretan banatutako haztaketa FAST dela eta A frekuentzien haztaketa, hurrengo izendapena hartuz LpA.
SEL-a LEQren maila segundo 1 eko iraupenean da.
SELa erabiltzen da onartutako zarata maila gainpasatutako aldi kopurua neurtzeko leku espezifikoetan: egoitzazko auzoak,hospitalak,eskolak,etab.
Soinu presio jarrai-baliokide haztatuta A-ren mailarik altuena da, dezibelioetan, segundo bateko(LAeq,1) tartean zehaztuta,ebaluaketa denbora tartean erregistratuta.
Zarataren eraginak osasunean
Entzumen sistema kaltetzen da zarata iturri bat denbora luzean jasatzean,nahiz eta hau maila baxukoa izan.
Inguruneko zaratagatik sortutako entzumen defizitari sozioakusia deitzen zaio.
Gehiegizko zarata jasatzen duen pertsona batek txistu bat nabaritzen du belarrian,hori alarma seinale bat da.Lehenengoz,jasandako kalteak ez dira betirakoak,10 egunetan joaten dira.Hala ere,zarata jasaten jarraitzen badugu,kalteak betirakoak izango dira,erabat gor geratu arte.
Kanpoko zarata dela eta,komunikazioa zailagoa egiten da,beste pertsoeni entzutea edo telefonoz hitz egitea eraotziz.
Soinu kutsadurak, belarrian kalteak eragiteaz aparte, kalte psikologikoak eta fisiopatologikoak ere eragin ditzake.
1.60 dBa baino gehiagorekin:
2.85 dBa baino gehiagorekin:
Ez-entzumenezko eraginen artean beste hauek dauzkagu:
Zaratak lo egitea zaila egiten du eta lo daudenak esnatzen ditu.
Gainera, frogatuta dago 60 dBko soinuak logurearen sakontasuna txikiagotzen dutela.
Zaratak momentuko jarrera aldaketak eragiten ditu(agresitibitatea,haserrea,arduragabetasuna....) zihurgabetasun eza,ezinegona eta beldurra sortzen baitute pertsonengan.
Frogatuta dago zaratak memoriaren kapazitatea murrizten duela, nabarmenki hitz ezezagunak edo luzeagoak direnean.
Zaratak eragiten du atentzioa ez sortzea aktibitate espezifiko batean, honek beste batzuetan galtzea eraginez eta aktibitatearen gaineko kontzentrazioa galaraziz.
Ikusi da haurdun dauden amak haurdunaldiaren hasieratik egon badira zonalde zaratatsuetan ez direla haurrengan arzorik sortzen.
Baina, esposizioa gestazioaren 5 hilabete eta gero gertatzen bada, erditzearen ondoren umeak ez dute zarata jasaten eta negar egiten dute hau jasatzerakoan, gainera, jaiotzean tamaina txikiagoa dute ere.
Zaratak negatiboki eragiten du umeen ikasketa eta osasunean.
Umeak ingurune zaratatsuetan hezitzen direnean,soinu seinaleetara erne egoteko ahaalmena galtzen dute eta bai irakurtzeko bai komunikatzeko orduan atzerapena izaten dute.
Guzti horrek,aislapen soziala eragiten du ume horieengan.
