Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών
Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών (Ε.Κ.Π.Α.),
το οποίο συνήθως αναφέρεται απλώς ως Πανεπιστήμιο Αθηνών, αποτελεί Ανώτατο Εκπαιδευτικό Ίδρυμα που δραστηριοποιείται στην Ελληνική πρωτεύουσα.
Λειτουργεί αδιαλείπτως από την ίδρυσή του στις 3 Μαΐου 1837.
Σήμερα είναι το δεύτερο μεγαλύτερο Πανεπιστήμιο της Ελλάδας σε αριθμό φοιτητών (μετά το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης), με περισσότερους από 50.000 προπτυχιακούς φοιτητές.
Το 2012 κατατάχθηκε στις θέσεις 501-550 των καλύτερων πανεπιστημίων στο κόσμο, σύμφωνα με τον δείκτη του QS World University Rankings , όπως επίσης και με την πρόσφατη αξιολόγηση της Academic Ranking of World Universities(ARWU).
Ιστορία του ιδρύματος
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών ιδρύθηκε στις 3 Μαΐου 1837 από τον τότε Βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα και ονομάσθηκε προς τιμή του Οθώνειον Πανεπιστήμιον.
Αποτελούσε το πρώτο πανεπιστημιακό ίδρυμα τόσο στο νέο Ελληνικό Κράτος όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσόγειου.
Το νεοσύστατο ίδρυμα συναποτελούσαν οι σχολές Θεολογίας, Νομικής, Ιατρικής και Τεχνών (στο γνωστικό πεδίο της οποίας συγκαταλέγονταν οι Eφαρμοσμένες Eπιστήμες και τα Mαθηματικά).
Κατά το πρώτο έτος λειτουργίας του, το ίδρυμα στελέχωναν 33 καθηγητές, ενώ μαθήματα παρακολουθούσαν 52 φοιτητές και 75 μη εγγεγραμμένοι ακροατές.
Το πανεπιστήμιο στεγάσθηκε αρχικά στην κατοικία του αρχιτέκτονα Σταμάτη Κλεάνθη στην Πλάκα που σήμερα φιλοξενεί το Μουσείο του ιδρύματος.
Το Νοέμβριο του 1841 το ίδρυμα μεταστεγάσθηκε στο Κεντρικό Κτήριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, ένα κτήριο σχεδιασμένο από το Δανό αρχιτέκτονα Κρίστιαν Χάνσεν και διακοσμημένο από το ζωγράφο Karl Rahl, αποτελώντας την περίφημη "αρχιτεκτονική τριλογία της Αθήνας", μαζί με τα κτίρια της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος (αριστερά), και εκείνο της Ακαδημίας Αθηνών (δεξιά).
Το Πανεπιστήμιο διατήρησε την ονομασία Οθώνειο μέχρι το 1862, χρονιά κατά την οποία ο Όθων αναγκάσθηκε να εγκαταλείψει την Ελλάδα.
Στις 20 Οκτωβρίου 1862 το ίδρυμα μετονομάσθηκε σε Εθνικόν Πανεπιστήμιον.
Το σημερινό του όνομα το Πανεπιστήμιο της ελληνικής πρωτεύουσας έλαβε το 1911 χάρη στον Ηπειρώτη ευεργέτη Ιωάννη Δόμπολη (1769-1850), ο οποίος ήταν ένας πλούσιος έμπορος που ζούσε στη Ρωσία.
Διαπνεόμενος από την ιδεολογία της Μεγάλης Ιδέας, η οποία τότε είχε απήχηση στους Έλληνες, διέθεσε όλη του την περιουσία στο ελληνικό Δημόσιο για να ιδρυθεί μετά από 50 χρόνια πανεπιστήμιο στην πρωτεύουσα της Ελλάδας, με τον όρο πως το νέο ίδρυμα θα ονομαζόταν Καποδιστριακό πανεπιστήμιο, προς τιμή του πρώτου Κυβερνήτη της Ελλάδος, Ιωάννη Καποδίστρια.
Αποτελούσε ελπίδα του Δόμπολη ότι κατά την εκτέλεση της διαθήκης πρωτεύουσα της Ελλάδας θα είχε πια γίνει η Κωνσταντινούπολη.
Το 1911, το Πανεπιστήμιο της Αθήνας (που παρά τους διακαείς πόθους του Δόμπολη παρέμενε πρωτεύουσα της χώρας), για να κληρονομήσει την τεράστια περιουσία του Δόμπολη, διχοτομήθηκε σε δύο τύποις ανεξάρτητες νομικά οντότητες, το Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον (στο οποίο ανήκαν οι θεωρητικές σχολές) και το Εθνικόν Πανεπιστήμιον (στο οποίο ανήκαν οι θετικές σχολές).
Τα δύο νομικά πρόσωπα συγχωνεύθηκαν ξανά με τον οργανισμό του 1932 και το ίδρυμα μετονομάστηκε σε Αθήνησι Εθνικόν και Καποδιστριακόν Πανεπιστήμιον, ονομασία που διατηρεί σχεδόν αναλλοίωτη μέχρι και σήμερα.
thumb|300px|right|Το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών σε επιστολικό δελτάριο του 1910
Το 1904 η Σχολή των Τεχνών διασπάστηκε σε δύο επιμέρους Σχολές: τη Σχολή Τεχνών και αυτή των Επιστημών.
Στη Σχολή Επιστημών συμπεριλαμβάνονταν αρχικά οι Σχολές Μαθηματικών, Φαρμακευτικής και Φυσικής, ενώ το 1911 προστέθηκε σε αυτές και η Σχολή Οδοντιατρικής.
Το 1919 συστάθηκε το τμήμα Χημείας και τρία χρόνια αργότερα, το 1922, η Σχολή Φαρμακευτικής μετέπεσε σε αυτόνομο τμήμα.
Κατά τη δεκαετία του 1960 έγιναν οι πρώτες ενέργειες με σκοπό την μετεγκατάσταση του πανεπιστημίου και τη συγκέντρωση των δραστηριοτήτων του σε ενιαίο χώρο (Πανεπιστημιόπολη) στην περιοχή Ζωγράφου.
Σήμερα στην Πανεπιστημιόπολη βρίσκεται η Φιλοσοφική και Θεολογική Σχολή, η Σχολή Θετικών Επιστημών και οι τέσσερις Φοιτητικές Εστίες.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε το Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών.
Σχολές και τμήματα
Η Πανεπιστημιόπολη των Αθηνών είναι εγκατεστημένη στο δήμο Ζωγράφου, κοντά στην Πολυτεχνειόπολη.
Συγκοινωνιακά εξυπηρετείται προς το παρόν από τη στάση του μετρό στον "Ευαγγελισμό".
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών χωρίζεται σε Σχολές, Τμήματα και Τομείς ως ακολούθως:
thumb|280px|right|Το κεντρικό κτήριο του πανεπιστημίου στην οδό Ελ.
Βενιζέλου
right|thumb|280px|Το κτήριο της Πανεπιστημιακής Λέσχης, που θεμελιώθηκε το 1927.
Στο κτήριο λειτουργούν η Υγειονομική Υπηρεσία, το Τμήμα Σίτισης Φοιτητών, τα φοιτητικά αναγνωστήρια και ο Πολιτιστικός Όμιλος Φοιτητών του Πανεπιστημίου Αθηνών (ΠΟΦΠΑ).
Απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Αθηνών
Οι απόφοιτοι του Πανεπιστημίου Αθηνών αποτελούν σημαντική συνιστώσα της ιστορίας του αλλά κυρίως της ελληνικής ιστορίας.
Ενδεικτικά αναφέρονται οι παρακάτω:
Σε μια προσπάθεια καταγραφής των αποφοίτων, επισκεφθείτε τον αντίστοιχο κατάλογο αποφοίτων
Πανεπιστημιακή έρευνα
Η έρευνα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι στενά συνδεδεμένη με την έρευνα που διεξάγεται σε νοσοκομεία και ερευνητικά κέντρα σε ολόκληρη τη μητροπολιτική περιοχή, όπως για παράδειγμα στο Ινστιτούτο "Δημόκριτος", στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών, στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ.
Περισσότερο από το 50% των επιστημονικών συγγραμμάτων και μελετών της Ελλάδας προήλθε από την έρευνα που διεξήχθη σε ινστιτούτα και ιδρύματα των Αθηνών το 2004.
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών συγκαταλέγεται μεταξύ των 500 καλυτέρων Πανεπιστημίων του κόσμου,ωστόσο σε χαμηλή θέση,σύμφωνα με την κατάταξη του Ινστιτούτου Ανώτατης Εκπαίδευσης της Σαγκάης
Πανεπιστημιακός αθλητισμός
Το Πανεπιστήμιο Αθηνών διοργανώνει κάθε έτος (σε συνεργασία με τη γραμματεία του Πανεπιστημιακού γυμναστηρίου των Ιλισίων) πρωταθλήματα ποδοσφαίρου και μπάσκετ μπολ, στα οποία λαμβάνουν μέρος αντιπροσωπευτικές ομάδες αθλητών-φοιτητών, από τις σχολές και τα τμήματα που ανήκουν στο δυναμικό του ΕΚΠΑ.
Το Πανεπιστημιακό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου είναι αθλητική διοργάνωση υπό την αιγίδα του ΕΚΠΑ σε συνεργασία με το Πανεπιστημιακό γυμναστήριο, το οποίο φέρει την ευθύνη της διεξαγωγής του.
Δικαίωμα να λάβουν μέρος έχουν μόνο εν ενεργεία φοιτητές των πανεπιστημιακών σχολών και τμημάτων, στους οποίους παρέχονται αγωνιστικά δελτία σφραγισμένα και υπογεγραμμένα από τη γραμματεία του γυμναστηρίου.
Η τελευταία φέρει και το βάρος του καθορισμού του προγράμματος αγώνων, εξασφάλισης αγωνιστικών χώρων και διαιτητών, οι οποίοι επίσης προέρχονται από την φοιτητική ή ακαδημαϊκή κοινότητα.
right|200px|thumb|Φάση από τον Τελικό αγώνα του 1988, μεταξύ Οδοντιατρικής (με τα κόκκινα-άσπρα) και Μαθηματικού (1-0 υπέρ της πρώτης) που διεξήχθη στο γήπεδο Νήαρ-Ήστ
Πηγές
