Παλαιοκώμη Σερρών
ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΓΙΟΡΤΣΙΟΥ Θ.
ΒΑΓΓΕΛΗ
Η Παλαιοκώμη
ανήκει στον δήμο Αμφίπολης της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών , που βρίσκεται στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, όπως διαμορφώθηκε με το πρόγραμμα "Καλλικράτης".
ΙΣΤΟΡΙΑ
Οι πληροφορίες για την περιοχή του χωριού κατά την αρχαιότητα , είναι έμμεσες και προέρχονται από την ανασκαφική δραστηριότητα της αρχαιολογικής υπηρεσίας . Έχει εντοπιστεί αρχαίο νεκροταφείο  της Ρωμαϊκής εποχής που μας έχει δώσει ενεπίγραφα ειδώλια και Ελληνικές  επιτύμβιες επιγραφές.(2)Τα
ονόματα που αναγράφονται > χαρακτηρίζονται Μακεδονικά και Θρακικά .
Με βάση τα παραπάνω θεωρείται βέβαιη η ύπαρξη αρχαίου πολίσματος σε σημείο ανάμεσα στην Παλαιοκώμη και την Νέα Φυλή και ελπίζουμε πως η αρχαιολογική σκαπάνη θα το φέρει στο φως σύντομα.(5)
Στην Βυζαντινή εποχή το κάτω μέρος  της κοιλάδας του Στρυμόνα ανήκει κυρίως σε Μονές του Αγίου Όρους . Το χωριό μας αναφέρεται σε επίσημο έγγραφο για πρώτη φορά σε απογραφικό κατάλογο της Μονής Ιβήρων , την πρώτη δεκαετία του δωδέκατου αιώνα ως Πρεβίστα .(6)
Στα επόμενα χρόνια θα αλλάξει χέρια αρκετές φορές , μεταξύ άλλων θα περάσει στην ιδιοκτησία της Μονής Ζωγράφου και τελικά θα  καταλήξει στην Μονή Παντοκράτορα του Άθω .(3)
Γενικά από εκείνη την εποχή οι πληροφορίες που έχουμε είναι αρκετές και αφορούν τις φορολογικές υποχρεώσεις των κατοίκων καθώς και τις ιδιοκτησίες τους και τα επαγγέλματά τους .(3)(19)(21)
Οι περισσότεροι υπάγονται στο καθεστώς του παροίκου , έχοντας δική τους ιδιοκτησία την οποία κληροδοτούν στα παιδιά τους .
Η Βυζαντινή περίοδος τελειώνει στα τέλη του δεκάτου τετάρτου αιώνα με την Οθωμανική κατάκτηση . Αυτή πραγματοποιείται από τον Γαζή Αχμέτ Εβρενός στο όνομα του Σουλτάνου Μουράτ Α' και το όνομα του οικισμού διαμορφώνεται σε Προβίστα .(10)
Τα επόμενα χρόνια έχουμε εισροή Τούρκων εποίκων . Αυτοί γίνονται ιδιοκτήτες γης και κοπαδιών . Η Μονή Παντοκράτορα διατηρεί την θέση της όπως και άλλα Μοναστήρια , κατέχοντας σημαντικές ιδιοκτησίες και προφυλάσοντας το χωριό από την αυθαιρεσία της Οθωμανικής εξουσίας .(10)
Κάτι τέτοιο δεν είναι βέβαια πάντα εφικτό . Σύμφωνα με το χρονικό των Σερρών του Παπασυνοδινού , το 1623 απαγχονίζεται ο Αδάμης του Καραπαπά από την Προβίστα . Ο λόγος ήταν πως συγκέντρωνε στοιχεία προκειμένου να καταγγείλει στην Κωνσταντινούπολη την φορολογική καταπίεση του πληθυσμού από τους τοπικούς άρχοντες . Βέβαια προκειμένου να πετύχουν την καταδίκη του οι Τούρκοι τον συκοφάντησαν πως έβριζε την θρησκεία τους . Σήμερα ο Αδάμης συγκαταλέγεται μεταξύ των Νεομαρτύρων του Νομού Σερρών.(10)(23)
Το 1900 περνά από την περιοχή ο Βρετανός περιηγητής  Τζωρτζ Φρεντερίκ Άμποτ και στο βιβλίο > που θα εκδώσει στη συνέχεια , μας δίνει σημαντικές πληροφορίες για το χωριό μας .(22)
Κατά την διάρκεια του Μακεδονικού Αγώνα ,  η κοινότητά μας προσφέρει έμψυχο υλικό στα αντάρτικα σώματα και βοηθά στην παραλαβή και διακίνηση πολεμικού υλικού για το Ελληνικό Προξενείο Σερρών.(17)(16)
Στους Βαλκανικούς Πολέμους διεξάγονται μάχες μεταξύ του Ελληνικού και του Βουλγαρικού στρατού στην περιοχή και τελικά αυτή προσαρτάται στο Ελληνικό Κράτος.
Κατά την διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, έχουμε νέα κάθοδο των Βουλγάρων με αποτέλεσμα ο  πληθυσμός να αποδεκατίζεται  . Κατ' αρχάς παίρνουν ως ομήρους όλους τους Έλληνες άρρενες από 14 εως 60 ετών .  Οι περισσότεροι δεν θα επιστρέψουν ζωντανοί, ενώ τα γυναικόπαιδα μαστίζονται από επιδημία χολέρας και τύφου.
Στο τέλος το χωριό καίγεται και μετά τον  πόλεμο ξαναχτίζεται παραπλεύρως του παλιού οικισμού.(13)(14)(20)(18)(15)
Μετά την Μικρασιατική Καταστροφή ο πληθυσμός συμπληρώνεται με πρόσφυγες από το Ακ Δακ Μαντέν (σημ.
Akdağmadeni) του κεντρικού Πόντου και Μικρασιάτες απο την Ισπάρτα  Πισιδίας . Το όνομα του χωριού αλλάζει σε Παλαιοκώμη  το 1928 , ενώ απαλοτριώνονται τα Μοναστηριακά κτήματα . Την ίδια εποχή γίνονται έργα αποξήρανσης της Λίμνης Αχινού,  αποδίδοντας πολλά στρέμματα καλιεργήσιμης γης.(12)
Κατά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο έχουμε νέα Βουλγάρικη Κατοχή που συνοδεύεται από στερήσεις τρομοκρατία και νέα ομηρεία .Τα γνωστά μας Ντουρντουβάκια.
Δυστυχώς μετά τον Πόλεμο η περιοχή του Παγγαίου μπαίνει στην δίνη του Εμφυλίου Πολέμου, κάτι που φέρνει νέα δεινά και δημιουργεί πληγές που αργούνε να κλείσουν .
Τελικά έρχεται η πολυπόθητη ειρήνη .
Την δεκαετία του πενήντα  εγκαθίστανται πολλές οικογένειες Σαρακατσάνων . Τέλος υπάρχουν  οικογένειες Λακκοβικιωτών, οι οποίοι κατοικούν εδώ μετά την εγκατάλειψη του χωριού τους, καθώς και άλλες καταγόμενες από τη Χαλκιδική και άλλες περιοχές.
Την δεκαετία του εξήντα πολλοί συγχωριανοί μας μεταναστεύουν στην Γερμανία αλλά και στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας αναζητώντας μία καλύτερη τύχη .
Αυτοί που μένουν προοδεύουν . Το 1991  η κοινότητα , μαζί με τον οικισμό της Νέας Φυλής έχει 1558 εγγεγραμένους δημότες . Εκείνη την περίοδο επί της Δημαρχίας του Δημητρίου Παπαδόπουλου ,οι κάτοικοι αναλαμβάνουν να φιλοξενήσουν στα σπίτια τους παιδιά από την σπαρασσόμενη Γιουγκοσλαβία . Ακόμη παραχωρείται για ένα διάστημα το κτίριο του παλιού Δημοτικού σχολείου , προκειμένου να φιλοξενηθούν οικογένειες από την πρώην Σοβιετική Ένωση . Οι Παλαιοκωμήτες γνωρίζουν τι θα πει ανθρώπινος πόνος και δεν μένουν θεατές , αλλά διαμορφώνουν καταστάσεις και συμπεριφορές .
Σήμερα η κοινότητά μας αποτελεί ένα δεμένο σύνολο ανθρώπων που αντιμετωπίζει με αυτοπεποίθηση τις προκλήσεις της εποχής  .
Άλλωστε η ένταξή της  στον διευρυμένο Δήμο Αμφίπολης , καθώς και οι τελευταίες αρχαιολογικές ανακαλύψεις στην περιοχή μας , δημιουργούν στους κατοίκους ελπίδες για  ανάπτυξη και πρόοδο.
ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
(1 )ΜΑΓΔΑ ΠΑΡΧΑΡΙΔΟΥ - ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΗ ΠΡΟΘΕΣΗ ΤΟΥ 18 ου ΑΙΩΝΑ  ΑΠΟ ΤΗ ΜΟΝΗ ΕΙΚΟΣΙΦΟΙΝΙΣΑΣ 2009 ΚΕΝΤΡΟ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΜΕΛΕΤΩΝ
(2) ΔΙΑΡΚΗΣ ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΚΥΡΗΓΜΕΝΩΝ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΙΚΩΝ ΧΩΡΩΝ ΚΑΙ ΜΝΗΜΕΙΩΝ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ
(3)ΠΕΤΡΟΣ ΣΑΜΣΑΡΗΣ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΙ ΤΟΠΟΙ  ΕΘΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΔΙΔΑΚΤΟΡΙΚΩΝ  ΔΙΑΤΡΙΒΩΝ 2004
(4) ΣΥΛΟΓΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΩΝ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΩΝ ΣΤΟΙΧΕΙΩΝ ΤΗΣ ΘΡΑΚΗΣ ΘΡΑΚΙΚΗ ΕΣΤΙΑ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ
(5) ΔΗΜ.
ΣΑΜΣΑΡΗΣ  ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ 1976
(6) ΠΡΑΚΤΙΚΑ ΜΟΝΗΣ ΙΒΗΡΩΝ ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΤΟΜΟΣ  ACTES D' IVIRON  LEFORT OIKONOMIDES PAPACHRYSSANTHOY KRAVARI METREVELI
(7) ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΓΟΥΣΙΟΣ Η ΚΑΤΑ ΤΟ ΠΑΓΓΑΙΟΝ ΧΩΡΑ 1894
(8) ΣΤ.
ΜΕΡΤΖΙΔΗΣ ΑΙ ΧΩΡΑΙ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΚΑΙ ΟΙ ΕΣΦΑΛΜΕΝΗΣ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΙΣ
(9) ΛΕΝΟΣ ΜΑΥΡΟΜΑΤΗΣ  L A  P R O N O I A  D ' A L E X I S C O M N È N E  R A O U L  À        P R E V I S TA 1885 ΠΗΓΗ  ΣΕΡΡΑΪΚΑ ΣΥΜΜΕΙΚΤΑ
(10) ΚΥΡΙΑΚΟΥ ΠΑΠΑΚΥΡΙΑΚΟΥ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΝΟΜΟΥ ΣΕΡΡΩΝ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ ΜΕΧΡΙ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΩΣ ΤΟΥ 1912 1913
(11) ΙΩΑΝΝΗΣ ΤΣΑΡΟΥΧΑΣ – ΝΙΚΟΛΑΟΣ ΜΠΟΝΟΒΑΣ
(12) ΤΑ ΜΕΤΟΧΙΑ ΓΕΝΙΚΙΟΪ, ΑΓΙΑΣΜΑΤ(Ι), ΠΡΟΒΙΣΤΑ
ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΟΣ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ
ΣΤΗΝ ΠΕΡΙΟΧΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ
(13) ΤΕΤΡΑΔΙΑ ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗΣ ΚΑΤΟΧΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ 1916-18 ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΚΑΒΑΛΑΣ)
(14) Β.
ΚΑΡΤΣΙΟΣ HΓENOKTONIA TOY EΛΛHNIΣMOY ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ
(15) (C.W.
Blegen, Diary 6 November to 3 December 1918.
ΑΡΧΕΙΑ ΕΡΥΘΡΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
(16) Ι.
ΠΡΑΖΙΩΤΗΣ ΖΙΧΝΗ ΤΟ ΧΡΥΣΑΦΙ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ
(17) Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ ΚΑΙ ΤΑ ΕΙΣ ΘΡΑΚΗΝ ΓΕΓΟΝΟΤΑ ΓΕΝ.
ΕΠΙΤΕΛΕΙΟΝ ΣΤΡΑΤΟΥ ΔΙΕΥΘΥΝΣΙΣ 
ΙΣΤΟΡΙΑΣ 1979)
(18) Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ > ΙΑΣΟΝΑΣ ΧΑΝΔΡΙΝΟΣ
(19) ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΚΡΑΒΑΡΗ ΑΡΧΕΙΑ ΜΟΝΗΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑ
(20) ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑΣ > ΦΟΒΕΡΑ ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΑ ΟΙ ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΣΟΛΩΝ Ν.
ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ
(21) AΡΧΕΙΑ ΜΟΝΗΣ ΖΩΓΡΑΦΟΥ W.
REGEL, E.
KURTZ ET В.
KORABLEV
(22)ΤΖ.
Φ.
ΑΜΠΟΤ ΕΝΑΣ ΑΓΓΛΟΣ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ ΤΟΥ 1900
(23) ΠΑΠΑΣΥΝΟΔΙΝΟΣ ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ
""'<nowiki/>""'<nowiki/>""'<nowiki/>""'<nowiki/>""'<nowiki/>""'<nowiki/>""'<nowiki/>"' [[Κατηγορία:Χωριά του νομού Σερρών]]
