Smart (αυτοκινητοβιομηχανία)
Η Smart (Swatch Mercedes Art) είναι γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία κατασκευής αυτοκινήτων πόλης, ιδιοκτησίας της Mercedes-Benz.
Κατασκευάζει τις διάφορες εκδόσεις του ομώνυμου μικρού αυτοκινήτου πόλης, το οποίο διατίθεται σε πολλές αγορές, αρχικά μόνο σε κράτη της Ευρώπης, αλλά τα τελευταία χρόνια και σε άλλες ηπείρους.
Οι μονάδες παραγωγής της εταιρείας βρίσκονται στην Hambach της Γαλλίας και στην Böblingen της Γερμανίας, ενώ η έδρα της εταιρείας στην Böblingen.
Αρχική ιδέα και πραγματοποίηση
Οι εξελίξεις που οδήγησαν στη δημιουργία της εταιρείας και του μοντέλου, ξεκίνησαν πρακτικά στα τέλη της δεκαετίας του 1980, όταν ο πρόεδρος της ωρολογοποιίας Swatch Νίκολας Χάγιεκ (Nicolas Hayek) συνέλαβε την ιδέα της δημιουργίας ενός νέου αυτοκινήτου πόλης, χρησιμοποιώντας τις ίδιες στρατηγικές στην κατασκευή και την διαμόρφωση της έντονης προσωπικότητας που είχαν κάνει τα ρολόγια Swatch τόσο δημοφιλή.
Θεωρούσε πως η παγκόσμια αυτοκινητοβιομηχανία είχε αγνοήσει εντελώς μία σημαντική μερίδα του υποψήφιου αγοραστικού κοινού, που επιζητούσε ένα μικρό, οικονομικό σε κατανάλωση και εντυπωσιακό αισθητικά αυτοκίνητο.
Η ιδέα έγινε σύντομα γνωστή ως το "Swatchmobile".
Σύντομα, η ιδιωτική εταιρεία Hayek Engineering AG άρχισε να σχεδιάζει το νέο μοντέλο για την Swatch, έχοντας λάβει εντολή για 2-θέσιο σαλόνι και υβριδικό σύστημα τροφοδοσίας.
Κατά τη διάρκεια του σχεδιασμού, ο Hayek φοβήθηκε ότι οι ήδη υπάρχουσες αυτοκινητοβιομηχανίες θα αντιμετώπιζαν ως απειλή το Swatchmobile.
Προκειμένου να αποφύγει ενδεχόμενη σύγκρουση με αυτές, προτίμησε να συνεργαστεί με κάποια από αυτές, αντί να τις ανταγωνιστεί άμεσα.
Επιπρόσθετα, μία τέτοια συνεργασία θα γλίτωνε την Swatch από το κόστος δημιουργίας "από το μηδέν" ενός δικτύου πωλήσεων.
Αν και αρχικά είχε συζητήσει με την Volkswagen για το πρόγραμμα του νέου μοντέλου, η Volkswagen έδειξε απροθυμία και τελικώς η Mercedes-Benz ήταν η εταιρεία που πραγματοποίησε το όραμά του.
Η επίσημη συμφωνία ανακοινώθηκε στις 4 Μαρτίου 1994 και έτσι δημιουργήθηκε η κοινοπραξία MCC (Micro Compact Car), που ξεκίνησε την εξέλιξη του μοντέλου.
Η Swatch είχε τροφοδοτήσει το 49% του αρχικού κεφαλαίου των 50 εκατομμυρίων ελβετικών φράγκων και το 51% ήταν της Daimler-Benz.
Κατά τη διάρκεια της εξέλιξης του αυτοκινήτου όμως, η Daimler-Benz αύξησε το ποσοστό της στο 81%, αφήνοντας μόνο το 19% στην Swatch.
Mία από τις πρώτες διαμάχες μεταξύ των δύο εταιρειών της κοινοπραξίας MCC ήταν σχετικά με το ίδιο το όνομα του μοντέλου.
Ο Nicolas Hayek επέμενε να διατηρηθεί, με κάποιο τρόπο, το όνομα της Swatch: "Swatchmobile" ή "Swatch Car".
Η Daimler-Benz αντέδρασε στην ιδέα αυτή και πίεσε για ένα ουδέτερο όνομα.
Tελικώς υιοθετήθηκε η ονομασία Smart (Swatch Mercedes Art), ένα ακρωνύμιο που είχε ήδη γνωρίσει απήχηση εντός της MCC, ενώ παράλληλα συνέπιπτε και με την αγγλική λέξη smart (έξυπνος).
Μάλιστα στην καθημερινότητα, η λέξη "smart" στα αγγλικά χρησιμοποιείται για να υποδηλώνει και τις έννοιες "ξύπνιος", "της μόδας" ή ακόμα και "σικ".
Ιστορία της εταιρείας
Τελικώς μετά από 3 έτη εξέλιξης, το Smart city-coupé (μεταγενέστερα Smart Fortwo) παρουσιάστηκε επίσημα τον Σεπτέμβριο του 1997, στο Σαλόνι Αυτοκινήτου της Φρανκφούρτης.
Το εργοστάσιο παραγωγής άνοιξε επίσημα στις 27 Οκτωβρίου 1997, με μία τελετή εγκαινίων από τον Πρόεδρο της Γαλλίας Ζακ Σιράκ και τον Καγκελάριο της Γερμανίας Χέλμουτ Κολ.
Αρχικά επρόκειτο να λανσαριστεί τον Μάρτιο του 1998, αλλά σημειώθηκε μία καθυστέρηση, προκειμένου να υπάρξουν βελτιωτικές παρεμβάσεις στην ανάρτηση και στο σύστημα διεύθυνσης, με σκοπό να βελτιωθεί η ευστάθεια του νέου μοντέλου.
Η παραγωγή του ξεκίνησε στις 1 Ιουλίου 1998, με τις πρώτες πωλήσεις να ξεκινούν τον Οκτώβριο, σε γυάλινους πύργους που θύμιζαν τα γυάλινα κουτιά έκθεσης των ρολογιών Swatch.
Ακόμα και έτσι πάντως, το τελικό ντιζάιν δεν είχε ικανοποιήσει τις προσδοκίες του Hayek.
Επιπρόσθετα, ενώ ο Hayek απαιτούσε διαρκώς την τοποθέτηση ενός ηλεκτροκινητήρα που να συνδέεται απευθείας με τους τροχούς ή έστω ενός υβριδικού συστήματος, η Daimler-Benz ακολούθησε μία εντελώς διαφορετική προσέγγιση στο ζήτημα της οικονομίας καυσίμου και το τελικό μοντέλο έφερε έναν σχετικά συντηρητικό 3-κύλινδρο κινητήρα βενζίνης 599 cm³ με turbo.
Έχοντας, επιπλέον, υποστεί πολλές απώλειες κερδών σε αυτή την συνεργασία, τελικά η Swatch αποφάσισε τότε να αποσυρθεί, πουλώντας το ποσοστό της στην Mercedes-Benz και έτσι η MCC έγινε εξ ολοκλήρου θυγατρική της.
Την 1η Νοεμβρίου 1998, η Mercedes-Benz εξαγόρασε το 100% πλέον της MCC και μετέφερε τα κεντρικά γραφεία της από το Biel της Ελβετίας στο Renningen της Γερμανίας.
Την 1η Ιανουαρίου 1999, η Micro Compact Car GmbH μετονομάστηκε σε Micro Compact Car Smart GmbH και έως το 2000 είχε απαλειφθεί ο όρος Micro Compact Car (μαζί και ο τελευταίος συνδετικος κρίκος με την Swatch) και έμεινε το σημερινό Smart GmbH.
Αν και η αγορά αντέδρασε κάπως διστακτικά στην αρχή, η Mercedes-Benz συνέχισε να υποστηρίζει το Smart Fortwo, το οποίο συνοδεύτηκε από μεγάλη και έξυπνη διαφημιστική καμπάνια, που τράβηξε το ενδιαφέρον του κοινού.
Από τον Ιανουάριο του 2000, του προσέθεσε και έναν 3-κύλινδρο κινητήρα ντίζελ 799 cm³, με μέση κατανάλωση καυσίμου μόλις 3,3 l/100 km και, επίσης, τον Ιανουάριο του 2003, ο αρχικός κινητήρας βενζίνης των 599 cm³, αντικαταστάθηκε από έναν ισχυρότερο 698 cm³.
Γενικότερα, το αυτοκίνητο εντυπωσίασε με την οικονομία καυσίμου και την ευελιξία του στους δρόμους των ασφυκτικά μποτιλιαρισμένων πόλεων και ιδιαίτερα με την ικανότητα στάθμευσης ακόμα και στα πλέον απίθανα σημεία, προσφέροντας έτσι λύση στο τεράστιο πρόβλημα στάθμευσης στις μεγαλουπόλεις, με αποτέλεσμα σταθερά υψηλές πωλήσεις.
Αυτό ενθάρρυνε την Smart να δημιουργήσει και άλλες εκδόσεις του αυτοκινήτου: κάποιες, όπως το Smart convertible (καμπριολέ) και οι ισχυρότερες εκδόσεις BRABUS ήταν κερδοφόρες, ενώ αντιθέτως το Smart Roadster και το 4-θέσιο Smart Forfour πρώτης γενιάς προκάλεσαν ζημιές 4 δις € από το 2003 έως το 2006 και τελικώς διακόπηκαν.
Τα τελευταία χρόνια, η Smart επενδύει συνεχώς στην χρήση νέων τεχνολογιών που θα φέρουν τα προϊόντα της πιο κοντά στα νέα δεδομένα της αυτοκίνησης.
Το 2008, εισήγαγε ένα ηλεκτροκίνητο Smart Fortwo, προς το παρόν σε περιορισμένα αντίτυπα, αλλά αναμένεται να μπει σε μαζική παραγωγή το 2013.
Παράλληλα, στοχεύει την εξάπλωσή της στην Ασία, δίνοντας μεγάλη σημασία ιδιαίτερα στην Κίνα, όπου και διατίθεται από το 2008.
Επιπλέον, από τα τέλη του 2004 εξάγεται επίσημα και στον Καναδά, ενώ η δεύτερη γενιά του Smart Fortwo εξάγεται επίσημα και στις ΗΠΑ, από τις αρχές του 2008.
Η επιτυχία του μάλιστα ήταν τόσο μεγάλη, ώστε η Mercedes-Benz παρουσίασε και ένα νέο 4-θέσιο Forfour για το 2014, με βάση την τρίτη γενιά του Fortwo, που έκανε ντεμπούτο ταυτόχρονα, αμφότερα τόσο για τις Ηνωμένες Πολιτείες όσο και για τις άλλες αγορές διεθνώς.
Μοντέλα
Αναφορές
