Απλοομάδα
Στη μελέτη της μοριακής εξέλιξης, μία απλοομάδα (αγγλ.
Haplogroup) είναι μία ομάδα παρόμοιων απλότυπων που μοιράζονται έναν κοινό πρόγονο με μια ενιαία μεταλλαγή πολυμορφικής νουκλεοτίδας (SNP).
Επειδή μία απλοομάδα αποτελείται από παρόμοιους απλότυπους, αυτό καθιστά μια απλοομάδα προβλέψιμη από τους απλότυπους.
Μια δοκιμή SNP επιβεβαιώνει μία απλοομάδα.
Σαν Απλοομάδεs ορίζονται τα γράμματα του Λατινικού αλφαβήτου, και οι εξακριβώσεις αποτελούνται από τους πρόσθετους συνδυασμούς αριθμών και μικρών γραμμάτων.
Π.χ το αρχικό R γίνεται R1b1 με μεγαλύτερη ανάλυση του απλότυπου.
Το Υ-χρωμόσωμα και το μιτοχονδριακό DNA έχουν διαφορετικούς προσδιορισμούς απλοομάδων με διαφορετικά γράμματα.
Π.χ R για Υ- χρωμόσωμα και L για μιτοχονδριακό DNA.
Η Απλοομάδα αναφέρεται στη βαθιά προγονική προέλευση χρονολογώντας χιλιάδες έτη πίσω .
Στην ανθρώπινη γενετική οι απλοομάδεs που μελετώνται συνηθέστερα είναι οι απλοομάδες του Υ-χρωμόσωματος (Υ-DNA) και η απλοομάδα του μιτοχονδριακού DNA (mtDNA), και τα δύο από τα οποία μπορούν να χρησιμοποιηθούν για να καθορίσουν τους γενετικούς πληθυσμούς της Γής.
Το Υ-DNA περνά σύμφωνα με τη πατρική γραμμή, από τον πατέρα στο γιο, ενώ mtDNA περνιέται κάτω από τη μητρική γραμμή, από τη μητέρα στην κόρη.
Κανένα από τα δύο δεν επανασυνδυάζεται, και έτσι οι όποιες Υ-DNA και mtDNA αλλαγές γίνονται μόνο από μεταλλάξεις.
Δηλαδη, το γενετικό υλικό των δύο γονέων δεν ανταλλασσεται.
Υ-χρωμόσωμα Απλοομάδες
Οι Ανθρωπινες Y chromosome DNA (Y-DNA) απλοομάδεs ονομάζονται με γράμματα από A μέχρι το T, και διαιρούνται περισσότερο με μικρά γράμματα και αριθμούς.
Y-χρωμόσωμα Απλοομάδες καθορίζονται από το Y Chromosome Consortium
Y-chromosomal Adam ειναι το όνομα που δωθηκε στο χρωμοσωμα του ανδρός που ήταν ο νεότερος ανθρωπος στον κόσμο most recent common patrilineal (male-lineage) ancestor.
Κύριες Y-χρωμόσωμα Απλοομάδες, και γεωγραφικές κατανομές:
(μετάλαξη M168 έγινε ~50,000 Π.Χ)
(μετάλαξη M89 έγινε ~45,000 Π.Χ)
(μετάλαξη M9 έγινε ~40,000 Π.Χ)
Απλοομάδα του μιτοχονδριακού DNA
Οι ανθρώπινες mtDNA απλοομάδες ονομάζονται:
A, B, C, CZ, D, E, F, G, H, pre-HV, HV, I, J, pre-JT, JT, K, L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, L7, M, N, P, Q, R, S, T, U, UK, V, W, X, Y, Z.
Καθορισμός Πληθυσμών
Το Απλοομάδα του mtDNA μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να καθορίσει τους γενετικούς πληθυσμούς γεωγραφικά.
Οι κύριες ομάδες για την mtDNA απλοομάδα είναι οι εξής: Αφρικανοί νότια της Σαχάρας: L0, L1, L2, L3, L4, L5, L6, L7 Ευρασιατική Δύση: H, T, U, V, X, K, I, J, W (όλα τα απαριθμημένα δυτικά ευρασιατικά απλοομάδα προέρχονται από το μακρο-απλοομάδα Ν) Ανατολή ευρασιατική: A, B, C, D, E, F, G, Y (ΣΗΜΕΊΩΣΗ: Το C, το D, το Ε, και τα G ανήκουν στο μακρο-απλοομάδα Μ) Αμερικανοί ιθαγενείς: Α, Β, C, D, Χ Αυσταλο-Μελανήσιοι: P, Q, S
Οι μιτοχονδριακές απλοομάδες διαιρούνται σε 3 κύριες ομάδες, που υποδεικνύονται με τα 3 διαδοχικά γράμματα L, Μ, Ν.
H ανθρωπότητα χώρισε αρχικά μέσα στην ομάδα L μεταξύ L0 και L1.
Το L1 έδωσε αφορμή για άλλες ομάδες L, μια από τις οποίες, h L3, χώρισε στην ομάδα Μ και Ν. Η ομάδα Μ περιλαμβάνει το πρώτο κύμα της ανθρώπινης μετανάστευσης από την Αφρική, μετά από μια ανατολική διαδρομή κατά μήκος των νότιων παραλιακών περιοχών.
Οι πληθυσμοί απογόνων που ανήκουν στο απλοομάδα Μ βρίσκονται σε όλη την Ανατολική Αφρική, την Ασία, την Αμερική, και τη Μελανησία, αν και σχεδόν καμία δεν έχει βρεθεί στην Ευρώπη.
Η ομάδα Ν μπορεί να αντιπροσωπεύσει μια άλλη μετανάστευση από την Αφρική, προς τον βορρά αντί για ανατολικά.
Αμέσως μετά από τη μετανάστευση, η μεγάλη ομάδα R που χωρίζεται μακριά από το Ν.
H Απλοομάδα R αποτελείται από δύο υποομάδες που καθορίζονται βάσει των γεωγραφικών διανομών τους, της μιας που βρίσκεταιι στη νοτιοανατολική Ασία και την Ωκεανία και του άλλου περιορισμένου σχεδόν στους σύγχρονουσ ευρωπαϊκούς πληθυσμούς.
Η Απλοομάδα Ν (xR), δηλ.
mtDNA που ανήκει στην ομάδα Ν αλλά όχι στην υποομάδα R, είναι χαρακτηριστικό των αυστραλιανών αυτόχθονων πληθυσμών, ενώ επίσης όντας παρόν στις χαμηλές συχνότητες μεταξύ πολλών πληθυσμών της Ευρασίας και της Αμερικής.
Ο τύπος Μ αποτελείται από:
*Ν αποτελείται από:
