Νέσσος
thumb|right|250px|"Ηρακλής και Νέσσος": έργο του Giambologna (1599), Φλωρεντία.
Στην ελληνική μυθολογία ο Νέσσος ήταν Κένταυρος, γιος του Ιξίωνα και της Νεφέλης.
Ο Νέσσος είχε λάβει μέρος στην πάλη του Φόλου με τον Ηρακλή.
Αφού καταδιώχθηκε από τον ήρωα, ο Νέσσος εγκαταστάθηκε στις όχθες του ποταμού Ευήνου, όπου εργαζόταν ως περαματάρης, περνώντας πεζούς διαβάτες στην άλλη πλευρά του ποταμού πάνω στην πλάτη του.
Εκεί, μετά από χρόνια, συνάντησε ο Νέσσος για δεύτερη φορά τον Ηρακλή όταν αυτός βρισκόταν μαζί με τη Δηιάνειρα.
Ο Ηρακλής πέρασε κολυμπώντας το ποτάμι, αλλά εμπιστεύθηκε τη Δηιάνειρα να την περάσει ο Νέσσος.
Αλλά ο Νέσσος αποπειράθηκε να απαγάγει τη Δηιάνειρα (ή κατά μία εκδοχή να τη βιάσει), οπότε ο Ηρακλής τον σκότωσε τοξεύοντάς τον με τα δηλητηριώδη βέλη του (κατά μια εκδοχή χτυπώντας τον με το ρόπαλό του).
Πεθαίνοντας όμως ο Νέσσος έδωσε στη Δηιάνειρα ένα δήθεν ερωτικό φίλτρο ανακατεμένο με το αίμα ή/και το σπέρμα του, λέγοντάς της ότι αν ο Ηρακλής έπαυε ποτέ να την αγαπά έπρεπε να του δώσει να φορέσει ένδυμα εμποτισμένο με αυτό το υγρό.
Αυτό και έγινε μετά από καιρό, όταν η Δηιάνειρα θέλησε να κάνει τον ήρωα να ξεχάσει την Ιόλη: απέστειλε στον Ηρακλή ένα χιτώνα εμποτισμένο με το "φίλτρο".
Αυτός ο "Χιτώνας του Νέσσου" υπήρξε το φονικό όργανο που σκότωσε τον μέγιστο των Ελλήνων μυθικών ηρώων, τον Ηρακλή, με φρικτούς πόνους.
Ο θάνατος του Κενταύρου Νέσσου απεικονίζεται πάνω σε γνωστό αγγείο.
Σε αυτή την αναπαράσταση, ο Ηρακλής, κρατώντας ξίφος, έχει το ένα πόδι του πάνω στη ράχη του Νέσσου και τον αρπάζει από τα μαλλιά, ενώ ο Κένταυρος ικετεύει τον ήρωα για τη σωτηρία του.
Πηγή
