Ντενίς της Πορτογαλίας
O Ντενίς της Πορτογαλίας, ο αποκαλούμενος και ως βασιλιάς αγρότης, (9 Οκτωβρίου 1261 – 7 Ιανουαρίου 1325) ήταν ο έκτος βασιλιάς της Πορτογαλίας (1279 – 1325).
Ήταν μεγαλύτερος γιος και διάδοχος του βασιλιά της Πορτογαλίας Αλφόνσου Γ' από την δεύτερη σύζυγο του Βεατρίκη της Καστίλης και εγγονός του βασιλιά της Καστίλης Αλφόνσου Ι' του σοφού.
Όταν ανέβηκε στον θρόνο κληρονόμησε νέα διαμάχη από τον πατέρα του με την Ρωμαιοκαθολική εκκλησία, αλλά φρόντισε γρήγορα να συμφιλιωθεί μαζί της, υπογράφοντας ευνοϊκή συμφωνία με τον πάπα.
Έδωσε επίσης άσυλο στους Ναΐτες ιππότες που είχαν διωχθεί από την Γαλλία, καθιστώντας έτσι την Πορτογαλία σαν κέντρο της συνέχειας του ιπποτικού αυτού τάγματος.
Μετά την ανακατάληψη της Πορτογαλίας από τους Μαυριτανούς που είχε ολοκληρωθεί από τον πατέρα του, ο Ντένις σαν φιλειρηνικός βασιλιάς δεν ασχολήθηκε ξανά με πολέμους και φρόντισε μονάχα την εσωτερική οργάνωση του βασιλείου του.
Έκανε μονάχα έναν παροδικό πόλεμο με την Καστίλη για την κατοχή των πόλεων Σέπρα και Μούρα, αλλά τελικά το 1297 υπέγραψε μια συμφωνία για τα σύνορα με τον βασιλιά Φερδινάνδο Δ' της Καστίλης που ισχύει μέχρι και σήμερα.
Κύριος σκοπός του ήταν η οργάνωση και η δικαιοσύνη στην χώρα του δημιουργώντας νόμους, με σκοπό να προστατέψουν τον φτωχό λαϊκό πληθυσμό από τις αυθαίρετες συμπεριφορές των πλουσίων.
Ταξίδευε ο ίδιος μαζί με την σύζυγό του σε όλα τα μέρη του βασιλείου του για να γνωρίσει τα προβλήματα των κατοίκων γι' αυτό απεκλήθη βασιλιάς – αγρότης.
Το 1290 καθιέρωσε τα Πορτογαλικά σαν επίσημη γλώσσα του κράτους του και ως γλώσσα των δικαστηρίων.
Έκτισε πλήθος από νέες πόλεις και φρούρια.
Προσπάθησε να οργανώσει το εμπόριο στην χώρα του με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες, με σημαντικότερη επιτυχία την εμπορική συνθήκη με την Αγγλία το 1308.
Έδωσε μεγάλη σημασία στην γεωργία και στην προστασία της γης από τους φυσικούς κινδύνους, ενώ δημιούργησε ένα δάσος κοντά στην Λεϊρία που παραμένει μέχρι και σήμερα ένα από τα σημαντικότερα δάση στην Πορτογαλία.
Εκτός από προστάτης της φύσης, ήταν επίσης προστάτης των τεχνών και των επιστημών: ίδρυσε επί των ημερών του το Πανεπιστήμιο της Λισαβόνας, το σημερινό Πανεπιστήμιο της Κοΐμπρα.
Η Λισσαβώνα έγινε επί των ημερών του το μεγαλύτερο επιστημονικό κέντρο στην Ευρώπη.
Ο ίδιος επίσης υπήρξε μεγάλος ποιητής, λογοτέχνης και τροβαδούρος, γράφοντας συνολικά 137 τραγούδια.
Τα τελευταία χρόνια της βασιλείας του, υπήρχαν στην οικογένεια του εσωτερικές συγκρούσεις ανάμεσα στον διάδοχο του, Αλφόνσο, και τον γιο του Σάντσο.
Την εποχή του θανάτου του η Πορτογαλία ήταν ένα βασίλειο ισάξιο με όλα τα υπόλοιπα βασίλεια της Ιβηρικής, τον διαδέχθηκε ο γιος του Αλφόνσος
