Χαν
Με τον όρο χαν (ελλ.
χάνος), εναλλακτικά κχαν ή Κε-Χαν, (Τουρκ: khān, , qāān , Κιν:: 可汗, Κεχάν ή κχαν) εννοείται τίτλος πολιτικής ή στρατιωτικής εξουσίας που προήλθε αρχικά από την κεντρική Ασία.
Πρωτοχρησιμοποιήθηκε στις αλταϊκά ομιλούσες τουρκομογγολικές νομαδικές φυλές που ζούσαν βόρεια της Κίνας.
Ως τίτλος φαίνεται πως χρησιμοποιήθηκε καταρχήν στη συνομοσπονδία των Ξιανμπέι για τον αρχηγό της, μεταξύ του 283 - 289 και επίσης ως κρατικός τίτλος από τη συνομοσπονδία Ρουράν . Αργότερα υιοθετήθηκε από τους Ασίνα και κατόπιν τους Γκιοκτούρκ και τους Μογγόλους που τον διέδωσαν στην υπόλοιπη Ασία.
Στα μέσα του 6ου αιώνα έγινε γνωστός ως "Χαγάνος - Βασιλέας των Τούρκων" στους Πέρσες .
Σήμερα έχει αποκτήσει πολλά ισοδύναμα νοήματα όπως διοικητής, αρχηγός ή κυβερνήτης.
Επί του παρόντος, χάνοι υπάρχουν κυρίως στη νότια και κεντρική Ασία, το Αφγανιστάν και το Ιράν.
Τα θηλυκά αντίστοιχα είναι χατούμ και χανούμ.
Διάφοροι τουρκικοί και μογγολικοί λαοί από την κεντρική Ασία έδωσαν στον τίτλο μια νέα ισχύ μετά τις μογγολικές επιδρομές και αργότερα έφεραν τον τίτλο "χαν" στο Αφγανιστάν και τη βόρειο Ινδία.
Πολύ αργότερα ο τίτλος υιοθετήθηκε από τους γηγενείς ως όνομα.
Ο τίτλος Χαγάνος αποδίδεται ως Χαν των χαν (Χάνος των Χάνων) και ήταν ο τίτλος του Τζενγκίς Χαν και των λοιπών απογόνων-κυβερνητών σε αρρενογραμμική γραμμή διαδοχής .
Δικτυακοί τόποι
