Μάχη της Σάντα Κλάρα
Η Μάχη της Σάντα Κλάρα ήταν μια σειρά ένοπλων συγκρούσεων που έλαβε χώρα στα τέλη Δεκεμβρίου 1958, που κατέληξαν στην κατάληψη της κουβανικής πόλης Σάντα Κλάρα, από επαναστατικές δυνάμεις, υπό τον Τσε Γκεβάρα.
Η μάχη αποτέλεσε σημαντική νίκη για τις επαναστατικές δυνάμεις ενάντια στο καθεστώς του στρατηγού Φουλχένσιο Μπατίστα: εντός 12 ωρών από την κατάληψη της πόλης ο Μπατίστα έφυγε από την Κούβα και οι δυνάμεις του Φιδέλ Κάστρο, επικράτησαν σε ολόκληρη την χώρα.
Επίθεση
Τα τμήματα υπό την καθοδήγηση του Γκεβάρα μετακινήθηκαν από τις 28 Δεκεμβρίου από το λιμάνι του Καϊμπαριέν δια μέσου του τοπικού οδικού δικτύου στην Σάντα Κλάρα.
Εν τω μεταξύ, κυβερνητικές δυνάμεις στην στρατιωτική βάση του Καμαχουανί (Camajuaní) εγκατέλειψαν τις θέσεις τους, με αποτέλεσμα η μετακίνηση των επαναστατών να συνεχιστεί ανενόχλητα.
Τα χαράματα τα επαναστατικά τμήματα βρίσκονταν στο Πανεπιστήμιο της πόλης.
Οι επαναστατικές δυνάμεις, 300 ένοπλοι, διαιρέθηκαν σε δύο ομάδες ομάδες.
Η νότια ομάδα ήρθε αντιμέτωπη με τις δυνάμεις του Συνταγματάρχη Κασίγιας Λουμπούϊ.
Το επονομαζόμενο "τάγμα αυτοκτονίας" της δεύτερης ομάδας υπό τον Ρομπέρτο Ροντρίγκες (ή "Ελ Βακερίτο"), εστάλη από τον Γκεβάρα να καταλάβει τον στρατηγικής σημασίας λόφο στα προάστια της πόλης, όπου βρίσκονταν το αρχηγείο των κυβερνητικών (μέσα σε ένα θωρακισμένο βαγόνι τρένου), χρησιμοποιώντας χειροβομβίδες.
Εντός σύντομου χρονικού διαστήματος η ομάδα του Ροντρίγκες έτρεψε σε φυγή τους κυβερνητικούς, οι οποίοι κατέφυγαν σε κέντρο της πόλης, ενώ οι υπόλοιποι παραδόθηκαν.
Εντός της πόλης, έλαβαν μέρος σποραδικές οδομαχίες, ενώ οι επαναστατικές δυνάμεις υπό τον Ρολάνδο Κουμπέλα, υποστηρίχθηκαν ενεργά και από πολίτες, οι οποίοι τους παρείχαν βόμβες μολότωφ.
Οι κυβερνητικοί παρόλο που είχαν υποστήριξη από την αεροπορία και από τεθωρακισμένα οχήματα δεν κατάφεραν παρόλα αυτά να απωθήσουν τους επιτιθέμενους.
Με την κατάληψη του θωρακισμένου τρένου στο οποίο αιχμαλωτίσθηκαν πολλοί κυβερνητικοί αξιωματικοί και κατασχέθηκε μεγάλη ποσότητα πυρομαχικών, το έργο του Γκεβάρα διευκολύνθηκε ανυπολόγιστα.
Η ψυχολογική τροπή των γεγονότων όμως ήταν ακόμη πιο σημαντική καθώς τα περισσότερα οχυρά παραδόθηκαν στους επαναστάτες.
Κατά το μεσημέρι της ίδιας μέρας ο Τσε Γκεβάρα μέσω ραδιοφωνικής εκπομπής ανακοίνωσε ότι και τα τελευταία προκαλύμματα του καθεστώτος Μπατίστα στην Σάντα Κλάρα παραδόθηκαν.
