Τρίκαστρο Πρέβεζας
Το χωριό Τρίκαστρο βρίσκεται στο νομό Πρέβεζας και η παλιά ονομασία του είναι Αγόρανα ή Γόρανα.
Αποτελεί ομώνυμο δημοτικό διαμέρισμα του τέως Δήμου Λούρου, σήμερα Δήμος Πρέβεζας βορειοδυτικά της Βρυσούλας και είναι σχεδόν ακατοίκητο.
Σύμφωνα με την απογραφή πληθυσμού του 2001 αριθμούσε τότε μόλις 22 κατοίκους.
Η ονομασία "Γόρανα" κατά την προφορική παράδοση αποδίδεται στo γεγονός ότι κατά τους 2-3 προηγηθέντες αιώνες, το χωριό αυτό αποτελούσε την Αγορά για τα υπόλοιπα διπλανά χωριά (ζώα, κτηνοτροφικά προϊόντα, κλπ).
Η κοινότητα αυτή μαζί με άλλες δύο (Παλαιορόφορο και Πολύβρυσο) συνενώθηκαν το έτος 1970 και μεταφέρθηκαν σε νέα έδρα που ονομάσθηκε Ωρωπός.
Δεν πρέπει να γίνεται σύγχυση μεταξύ του Τρίκαστρου του τέως Δήμου Λούρου (Αρχαία Ακρόπολη Τρίκαστρο), με το Καστρί του τέως Δήμου Φαναρίου (Αρχαία Ακρόπολη Πανδοσία), ούτε με το Καστρί Δήμου Ανωγείου (Αρχαία Ακρόπολη Όρραον) αλλά ούτε και με το Τρίκορφο Αγιάς Πάργας (κάστρο Αλή Πασά).
Ο Νομός Πρέβεζας διαθέτει οκτώ (9) αρχαίες πόλεις εκ των οποίων οι επτά (7) είναι ακροπόλεις (Citadels), δηλαδή πόλεις οχυρωμένες με πολυγωνικά τείχη σε ύψωμα και μόνο η Αρχαία Νικόπολη είναι πεδινή, και η Αρχαία Βερενίκη σε λόφους.
Η Ακρόπολη Τρίκαστρον
Στο ύψωμα του χωριού Τρίκαστρο του ΔΔ.
Λούρου (ύψος 700m) βρίσκεται μια εντυπωσιακή αρχαία ακρόπολη, η Ακρόπολη Τρίκαστρο, μή ταυτοποιημένη αρχαιολογικώς, με πολυγωνικά κυκλώπεια τείχη, άγνωστης χρονολογίας ίδρυσης, αλλά πιθανότατα της Ελληνιστικής ή προγενέστερης περιόδου.
Πιθανολογείται κατά τον Χαράλαμπο Γκούβα ότι είναι το αρχαίο Ομφάλιον.
Με βάση παλιούς χάρτες πιθανολογείται ότι η Ακρόπολη Τρίκαστρου μπορεί να είναι είτε το Αρχαίο Ομφάλιον είτε η Αρχαία Έλλα, ηπειρωτικές πόλεις της προκλασσικής περιόδου.
Ακριβώς στην κορυφή του υψώματος είναι χτισμένος ο Ναός του Προφήτη Ηλία εποχής κτίσης 1813.
Νότια του Τρίκαστρου απλώνονται οι λόφοι και η πεδιάδα της Βρυσούλας και της Κάτω Σκαφιδωτής, ενώ βόρεια και βορειοδυτικά του υψώματος Τρίκαστρου βρίσκεται η απότομη Χαράδρα του Αχέροντα, η διασημότερη πιθανώς μετά το Φαράγγι της Σαμαριάς στην Κρήτη.
Τα μέχρι σήμερα δεδομένα συνηγορούν υπέρ της άποψης ότι η Ακρόπολη Τρίκαστρο αποτελεί την ορεινή έδρα του βασιλέα των Μολοσσών Πύρρου (312 - 272 π.Χ.),
ενώ η διοικητική έδρα ήταν αρχικά η Πασσαρών Ιωαννίνων, και μετέπειτα η Αμβρακία (Άρτα).
Η Αρχαία Βερενίκη (λόφοι Μιχαλιτσίου), χτισμένη από τον Πύρρο Α (Πύρρος Ι) προς τιμήν της πεθεράς του Βερενίκης συζύγου του Πτολεμαίου βασιλέως της Αιγύπτου, ήταν το επίνειο, η πόλη πλησίον των λιμένων των θαλάσσιων δραστηριοτήτων του βασιλείου (Πρέβεζα).
Επίσκεψη
Στο χωριό Τρίκαστρο μπορεί να φτάσει κανείς οδικώς με τους εξής τρόπους.
Από τα Ιωάννινα, νότια, ακολουθώντας το δρόμο που περνά από τα χωριά Δερβίζιανα και Σεριζιανά (ή Σερζιανά).
Από την Πρέβεζα, με βορειοανατολική κατεύθυνση, περνώντας από το Δήμο Λούρου, και μετά δυτικά προς το χωριό Βρυσούλα.
Από την Άρτα στη γέφυρα Καλογήρου, στο Λούρο και από εκεί Βρυσούλα και Τρίκαστρο.
