Γλυκόλυση
Με τον όρο γλυκόλυση, (glycolysis), χαρακτηρίζεται γενικά η βιοχημική διεργασία της διάσπασης σακχάρων και ιδιαίτερα της γλυκόζης, εξ ου και η ονομασία της.
Η γλυκόλυση αποτελεί το πρώτο στάδιο της κυτταρικής αναπνοής, ανεξάρτητα της αναγκαίας παρουσίας ή όχι οξυγόνου, που σημαίνει ότι η γλυκόλυση πραγματοποιείται τόσο στην αεροβική όσο και στην αναεροβική αναπνοή, των κυττάρων.
Στα ευκαριωτικά κύτταρα, η γλυκόλυση λαμβάνει χώρα στο κυτοσόλιο.
Κατά τη γλυκόλυση η γλυκόζη μετατρέπεται σε δύο μόρια πυροσταφυλικού οξέος.
Τα στάδια της γλυκόλυσης
Η γλυκολυτική πορεία διαιρείται σε τρία στάδια:
α) Η γλυκόζη φωσφορυλιώνεται από την ATP για να σχηματίσει την 6-φωσφορική γλυκόζη.
Καταλύεται από την εξοκινάση.
β) Η 6-φωσφορική γλυκόζη ισομεριώνεται προς 6-φωσφορική φρουκτόζη.
Καταλύεται από την ισομεράση της φωσφογλυκόζης.
γ) Η 6-φωσφορική φρουκτόζη φωσφορυλιώνεται από την ATP για να σχηματίσει την 1,6-διφωσφορική φρουκτόζη, η οποία διασπάται σε 3-φωσφορική διυδροξυακετόνη και σε 3-φωσφορική γλυκεραλδεϋδη.
Καταλύεται από την αλδολάση.
α) Η 3-φωσφορική διυδροξυακετόνη συνεχίζει την πορεία μόνο αν μετατραπεί σε μία 3-φωσφορική γλυκεραλδεϋδη.
Καταλύεται από την ισομεράση των φωσφορικών τριοζών.
β) Τα δύο μόρια της 3-φωσφορικής γλυκεραλδεϋδης, μετατρέπονται σε 1,3-διφωσφογλυκερικό.
Καταλύεται από την αφυδρογονάση της 3-φωσφορικής γλυκεραλδεϋδης.
α) To 1,3-διφωσφογλυκερικό σχηματίζεται σε 3-φωσφογλυκερικό.
Καταλύεται από την κινάση του φωσφογλυκερικού.
β) Το 3-φωσφογλυκερικό αναδιατάσεται σε 2-φωσφογλυκερικό με τη βοήθεια της μουτάσης του φωσφογλυκερικού.
γ) Το 2-φωσφογλυκερικό αφυδατόνεται σε φωσφο-ενολο-πυροσταφυλικό το οποίο καταλύεται από την ενολάση.
δ) Τέλος, το φωσφο-ενολο-πυροσταφυλικό, μετατρέπεται σε μια σταθερή κετόνη, το πυροσταφυλικό.
Καταλύεται από την κινάση του πυροσταφυλικού.
Στη συνέχεια το πυροσταφυλικό μπορεί να σχηματιστεί σε: Γαλακτικό οξύ, Ακετυλο-Συνένζυμο Α ή Aκεταλδεϋδη.
Πηγές
