Γκραν Κάνυον
Το Γκραν Κάνυον (Αγγλικά: Grand Canyon, Μεγάλο Φαράγγι) είναι ένα μακρύ φαράγγι που σμιλεύτηκε από τον ποταμό Κολοράντο και βρίσκεται στην πολιτεία της Αριζόνα των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής.
Το μεγαλύτερο μέρος του αποτελεί το Εθνικό Πάρκο του Γκραν Κάνυον, ένα από τα πρώτα εθνικά πάρκα των ΗΠΑ και Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
Έχει μήκος 446 χιλιομέτρων, πλάτος μεταξύ 6,5 και 29 χιλιομέτρων και βάθος που φτάνει τα 1,83 χιλιόμετρα.
Από τα τέλη της Κρητιδικής περιόδου, ο ποταμός Κολοράντο και οι παραπόταμοι του έσκαψαν ένα-ένα τα επίπεδα του Υψιπέδου του Κολοράντο, τα οποία έχουν ηλικία μέχρι και 2 δις χρόνια, σχηματίζοντας το Γκραν Κάνυον.
Πρόσφατες έρευνες έδειξαν πως ο ποταμός Κολοράντο πήρε τη σημερινή του μορφή πριν από 17 εκατομμύρια χρόνια . Η έλλειψη υγρασίας και κατ'επέκταση βλάστησης και περίοδοι ταχείας διάβρωσης ακολουθούμενες από περιόδους πεπλάτυνσης του φαραγγιού και υ ύπαρξη στρωμάτων με διαφορετική αντοχή στη διάβρωση, έδωσαν στο Γκραν Κάνυον το σημερινό του σχήμα.
Πριν από τον αποικισμό της Αμερικής από τους Ευρωπαίους, στην περιοχή ζούσαν φυλές ιθαγενών Αμερικανών, κυρίως οι "Pueblos" που από το 1.200 Π.Κ.Ε.
έφτιαχναν τα καταλύματα τους μέσα στις σπηλιές του φαραγγιού και θεωρούσαν το φαράγγι ιερό.
Απόγονοι των αρχαίων αυτών φυλών είναι οι Ινδιάνοι Ναβάχο.
Ο πρώτος Ευρωπαίος που αντίκρισε το Γκραν Κάνυον ήταν ο Ισπανός Γκαρσία Λόπες ντε Κάρδενας (αμερικάνικα ισπανικά), ή Γκαρθία Λόπεθ ντε Κάρδενας (καστιλιάνικα ισπανικά) το 1540.
