Μετανάστευση (ζωολογία)
Γενικά στη Βιολογία και ειδικότερα στη Ζωολογία με τον όρο μετανάστευση χαρακτηρίζεται μια ουσιώδη βιολογική λειτουργία κυκλικής μετακίνησης σταθερής περιοδικότητας, που πραγματοποιούν ορισμένα είδη ζώων (ασπόνδυλα, έντομα, ψάρια, θηλαστικά, αμφίβια και πτηνά), δηλαδή μετακινήσεις σε ετήσιο ρυθμό μεταξύ εποχικών περιόδων.
Κύριο χαρακτηριστικό της μετανάστευσης των ζώων είναι η σταθερή περιοδικότητά της όπου η κυκλική μετακίνηση γίνεται ακολουθώντας είτε ίδιο δρομολόγιο είτε διαφορετικό από το σημείο εκκίνησης.
Συχνά η μετανάστευση προσφέρει στους ζωικούς πληθυσμούς αποφυγή αντίξοων κλιματικών συνθηκών, ανταγωνισμού ή θήρευσης.
Όμως μπορεί και να οδηγήσει στην έκλειψη.
Πιστεύεται ότι όλα τα ζώα είναι λίγο ως πολύ μεταναστευτικά, καθώς τριγυρίζουν με σκοπό να εγκαθιδρύσουν μια οικεία περιοχή.
Αν οι περιπλανήσεις αποκαλύψουν διαφορά ως προς την αναπαραγωγική επιτυχία στις διάφορες βιοκατοικίες, η μετακίνηση λαμβάνει μόνιμο περιοδικό χαρακτήρα καθώς δρα η φυσική επιλογή.
Η μετανάστευση μεταβάλλει τη γενετική δεξαμενή των πληθυσμών.
Παρ' όλα αυτά σύμφωνα με τη θεωρία Good, η μετανάστευση φυτών λόγω κλιματικών μεταβολών δεν προκαλεί αναγκαστικά εξελικτικές αλλαγές αλλά το εύρος ανοχής του είδους μπορεί να μετατοπίζεται χωρίς να αλλάζει η διαφορά μεταξύ των ακραίων τιμών.
Στα φυτά η ταχύτητα και το εύρος της μετανάστευσης εξαρτάται από τους εξής παράγοντες:
Τα είδη με συνεχείς κατανομές (που δε παρουσιάζουν σημαντικά διάκενα) χωρίζονται σε:
Οι ασυνεχείς κατανομές χωρίζονται σε:
Περιοδικές Μεταναστεύσεις
Μόνιμες Διηπειρωτικές Μεταναστεύσεις
Οι μόνιμες μεταναστεύσεις των τελευταίων 100 εκ.
ετών ευθύνονται για τις σημερινές γεωγραφικές κατανομές των ειδών.
Όταν σε διαφορετικές ηπείρους απαντώνται παρόμοια είδη, η ματανάστευση θεωρείται ότι έχει γίνει πρόσφατα.
Ιδιαίτερα κατά μήκος των μεταναστευτικών διαδρομών η περασμάτων τα είδη παρουσιάζουν έντονες ομοιότητες.
Με την υποχώρηση των τελευταίων παγετώνων αποκαλύφθηκε ο Βερίγγειος πορθμός μεταξύ Ευρασίας και Αλάσκας.
Η σημερινή βακτριανή καμήλα της βόρειας Ευρασίας πριν 8000 χρόνια διέσχισε τον πορθμό και εγκαταστάθηκε με επιτυχία.
Στην αρχή της Πλειστόκαινου (2 εκ.
χρόνια πριν - 11000 χρόνια πριν) μαμούθ διέσχισαν επίσης τον πορθμό προς τη βόρεια Αμερική και σταδιακά προσαρμόστηκαν στις εύκρατες συνθήκες.
Μέχρι τα τέλη της Πλειστόκαινου όλοι αυτοί οι πληθυσμοί είχαν εξαφανιστεί.
Η χερσαία σύνδεση βόρειας - νότιας Αμερικής δεν υπήρχε πριν τις αρχές της Πλειστόκαινου.
Διάφορα είδη όπως το αρμαντίλο, ο τάπιρος και ο βραδύπους μετανάστευσαν μόνιμα.
Αναφορές
J.C.
Emberlin: Εισαγωγή στην οικολογία, Εκδόσεις "Τυπωθήτω", 1983.
