Müdahale Edenlerin Etkinliğini Arttırmak İçin Depremden Etkilenen Alanların Önceliklendirmesini Etkileyen Kriterlerin Bulanık AHS ile Değerlendirilmesi

Depremler, ani gerçekleşmeleri ve geniş alanları etkileyebilmeleri nedeniyle ciddi can ve mal kayıplarına yol açan doğal afetler arasında yer almaktadır. Deprem sonrası ilk saatler ve günler, arama-kurtarma ve acil müdahale faaliyetlerinin etkinliği açısından kritik öneme sahiptir. Bu süreçte, sınırlı kaynakların en çok ihtiyaç duyulan bölgelere yönlendirilmesi, müdahale eden ekiplerin etkinliğini doğrudan etkilemektedir. Bu çalışmanın amacı, bir deprem olduktan sonra ilk müdahale ekiplerinin etkinliğini arttırmak için deprem bölgelerinin önceliklendirilmesinde ve kaynakların etkin dağıtımının sağlanmasında dikkate alınması gereken kriterleri önceliklendirmektir. Bu kapsamda çalışmada Bulanık Analitik Hiyerarşi Süreci yöntemi kullanılarak literatürden elde edilen kriterler ve alt kriterler önceliklendirilmiştir. 6 Şubat 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş depreminde ilk müdahale ekiplerinde müdahale edenler ve müdahale edenleri yönlendirenler arasında görev yapan üç uzman tarafından beş ana kriterin ve 21 alt kriterin birlikte değerlendirildiği çalışmada, en önemli ana kriter hasar ana kriteridir. Ana kriterler ve alt kriterler birlikte değerlendirildiğinde ise en önemli kriter bina hasarı (%7,1) kriteridir. Bina hasarı alt kriterini sırasıyla yaranın türü (%7), mesafe (%6,5), ulaşılabilirlik (%6,4) ve iletişim hasarı (%6,4) takip etmektedir.