ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN VE ÖĞRETMEN ADAYLARININ SONSUZLUK KAVRAMINA YÖNELİK METAFORİK İMGELERİ

Eğitimde metaforlar sadece dilbilimsel bir yaklaşım olarak değil aynı zamanda kavramsal veya zihinsel bir yapı olarak ele alınmaktadır. Bu bağlamda, metaforlar yalnızca kelimelerle ifade edilen bir dilsel ifade biçimi değil, aynı zamanda düşünce ve kavrayışla ilgili bir boyuta da sahiptir. Metaforların, kavramların zihinsel temsillerinin anlaşılmasını kolaylaştırma potansiyeli dikkate alındığında, sonsuzluk gibi soyut ve karmaşık bir kavramın anlaşılmasında da etkili bir araç olarak işlev görebileceği öngörülmektedir. Bu çalışmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin ve öğretmen adaylarının sonsuzluk kavramına yönelik metaforik imgelerini incelemektir. Öğrenim düzeyi ve cinsiyete göre metaforik imgeler karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Bu amaç doğrultusunda 488 katılımcıdan toplanan veriler değerlendirilmiştir. Elde edilen anlamlı veriler, kavramsal metafor teorisinin kuramsal çerçevesi doğrultusunda incelenmiştir. Katılımcıların yazılı ifadeleri, hedef alan, kaynak alan ve bu iki alan arasındaki ilişki bağlamında ayrıntılı bir şekilde analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, katılımcıların önemli bir kısmının sonsuzluk kavramına yönelik metaforik düşünme sürecinde zorluk yaşadığını ortaya koymaktadır. Katılımcılar, ağırlıklı olarak duygusal-manevi sonsuzluk kategorisinde metaforik imgeler geliştirmiş, buna karşın en az matematiksel sonsuzluk kategorisinde imgeler üretmişlerdir. Ayrıca, katılımcıların sonsuzluğu metaforik olarak çoğunlukla potansiyel bir süreç bağlamında açıklamaları, sonsuzluk kavramının tarihsel gelişimi ile paralellik göstermektedir. Elde edilen bu sonuçlar ışığında, farklı yaş grupları, meslek grupları ile disiplinlerde sonsuzluk kavramına yönelik metaforik algıların detaylı bir şekilde incelenmesi önerilmektedir.