<intro>Zie voor de betekenis van de fonetische symbolen de lijst met 
@@Fonetische labels|CGN Foneem labels@

<entry> Klinkerachtigen

<normal> De klinkerachtige medeklinkers van het Nederlands zijn /w j l r/. 
Klinkerachtigen grenzen altijd, voor of achter, aan een klinker.  De
uitspraak van deze medeklinkers verschilt duidelijk naar de plaats van
voorkomen, voor of na een klinker. Meestal worden klinkerachtigen niet
lang aangehouden.

<normal> De uitspraak van de /w j l r/ houdt het midden tussen die van de
open klinkers en de gesloten medeklinkers.  Bij de uitspraak is de stand
van de spraakorganen bijna gelijk aan die van een van de klinkers.  Bij de
/w/ en de /j/ wordt dan een sterkere vernauwing gemaakt.  Bij de /l/ wordt
de lucht 'omgeleid' langs de zijkant van de tong.  Bij de /r/ worden de
achterkant of de punt van de tong zo dicht bij het verhemelte (achter of
voor) gebracht dat het zachte deel  van het verhemelte (achter) of de
tongpunt gaan trillen ('ratelen').  In alle gevallen blijft de
lucht doorstromen, maar wordt de heldere klank van de klinkers gedempt.

<normal> Bij het begin van de uitspraak van de klinkerachtige medeklinkers
zijn de tong en/of lippen vaak nog niet op hun doelpositie aangeland. De
bewegingen zijn nog in volle gang. Gedurende die (korte) tijd kan er dan
een klinker zichtbaar zijn in de golfvorm (en CoG) en soms ook duidelijk
hoorbaar. Het woord 'drie': /d r i/ wordt dan bijvoorbeeld uitgesproken
als /d \@  r i/. Indien een dergelijk klinker-'segment' wel zichtbaar,
maar niet hoorbaar is (in het hele woord), dan wordt hij tot de
klinkerachtige gerekend. Is hij wel hoorbaar (in het hele woord), dan
moet hij @@Correcties|getranscribeerd@ worden en krijgt zijn eigen
klinkersegment.

<normal> Klinkerachtigen die voorafgaan aan een klinker (d.w.z., pre-vokale
klinkerachtigen) geven het karacteristieke beeld van een stemhebbende
medeklinker, gedempte stembandtrillingen met een amplitude die meestal
duidelijk lager is dan die van de daaropvolgende klinker.  Ook mist het de
complexe structuur van de klinker.  Bij de /r/ is meestal wel de
onregelmatige structuur van de ratel zichtbaar.

<normal> Klinkerachtigen die volgen op een klinker (d.w.z., post-vokale
klinkerachtigen) geven vaak een heel ander beeld.  De medeklinker begint
dan meestal als een klinker en gaat dan pas later, al dan niet, over in een
'gesloten' medeklinker.  Dit betekent dat de grens tussen een klinker en
een klinkerachtige medeklinker meer overeenkomst vertoond met een 
@@Klinker naar klinker@ overgang dan met een 'gewone' 
klinker-medeklinker overgang.

<normal> Elke klinkerachtige medeklinker is 'geassocieerd' aan zijn eigen
klinker(s). Die klinker is vaak duidelijk hoorbaar (en zichtbaar) aanwezig
wanneer de medeklinker post-vokaal uitgesproken wordt. Deze 
'overgangsklinker' wordt tot de medeklinker gerekend en %niet tot de 
daaraan voorafgaande klinker. 

<list_item>
\bu /w/ -> /u/ (b.v., 'nieuw' versus 'wie'). Als gevolg hiervan wordt de 
post-vokale /w/ ook wel bilabiaal (eigenlijk: gerond) uitgesproken.
Terwijl de pre-vokale /w/ net als de /v/ labio-dentaal uitgesproken wordt.
De /w/ wordt soms hoorbaar in klinker-klinker overgangen met geronde klinkers
(/OouyY2/).

<list_item>
\bu /j/ -> /i/ (b.v., 'aai' versus 'ja'). De /j/ wordt ook wel hoorbaar 
in klinker-klinker overgangen met hoge klinkers (/iI/). 

<list_item>
\bu /l/ -> /O/ of /A/ ('mal' versus 'lam', het effect is hier zwakker dan
bij de andere medeklinkers).

<list_item>
\bu /r/ -> /\@ / (b.v., 'peer' versus 'reep').

<normal> In lopende spraak is het niet ongewoon dat een post-vokale of
inter-vokale (d.w.z., tussen twee klinkers in) klinkerachtige medeklinker
uitgesproken wordt als een 'zuivere' klinker.  Zeker bij de post-vokale
/r/, die heel erg variabel is, kan de /\@ /-achtige klinkerovergang 
prominenter zijn dan zowel de eraan voorafgaande klinker als het 
'gesloten' medeklinkerdeel. Het medeklinkerdeel is vaak helemaal niet te 
vinden. Soms is het ook erg moeilijk de voorafgaande klinker terug te 
vinden.

<entry> Overgangen naar een klinkerachtige medeklinker

<list_item> 
\bu @@Klinker klinkerachtig|Klinker naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig klinkerachtig|Klinkerachtig naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Nasaal klinkerachtig|Nasaal naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Fricatief klinkerachtig|Fricatief naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Plosief klinkerachtig|Plosief naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Stilte klinkerachtig|Stilte naar klinkerachtig@

<entry> Overgangen vanuit een klinkerachtige medeklinker

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig klinker|Klinkerachtig naar klinker@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig klinkerachtig|Klinkerachtig naar klinkerachtig@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig nasaal|Klinkerachtig naar nasaal@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig fricatief|Klinkerachtig naar fricatief@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig plosief|Klinkerachtig naar plosief@

<list_item> 
\bu @@Klinkerachtig stilte|Klinkerachtig naar stilte@


