महात्मा गांधी आणि सत्याग्रह - प्रा. डॉ. डी. आर. पाटील (AAASSHER | उदयगिरी - बहुभाषिक इतिहास संशोधन पत्रिका (Udayagiri Bahubhashik Itihas Sanshodhan Patrika - A Bimonthly, Refereed, & Peer-Reviewed Journal of History), 2023)
महात्मा गांधी १८९१ मध्ये ब्रिटन मध्ये कायद्याचे पदवीधर झाले आणि त्यानंतर भारतात परतल्यानंतर गुजरात येथील राजकोट मध्ये वकिलीचा व्यवसाय सुरु केला. गुजरात मधील पोरबंदर येथील एका गुजराती व्यापाऱ्याची केस लढण्यासाठी ते दक्षिण आफ्रिकेला गेले आणि इथेच त्यांच्या जीवनाला खऱ्या अर्थाने कलाटणी मिळाली. दक्षिण आफ्रिकेतच त्यांनी सत्याग्रहाला सुरुवात केली आणि केवळ भारतालाच नाही तर जगाला सत्याग्रहाचा एक सनदशिर व अहिंसक मार्ग सापडला. दक्षिण आफ्रिकेतील तत्कालीन सरकारने केलेल्या कायद्यान्वये आशियाई व भारतीयांना या कायद्याचा मोठा त्रास व्हायचा.भारतीय लोकांची या कायद्यामुळे खूप पिळवणूक व्हायची.पण सत्याग्रह या सनदशीर शस्त्राचा वापर करून महात्मा गांधींनी या कायद्यात सुधारणा करणे आफ्रीकेतील तत्कालीन ट्रान्सव्हाल सरकारला भाग पडले. यातूनच जगाला महात्मा गांधींनी सत्याग्रहासारखे एक शस्त्र समाजाला दिले, ज्याद्वारे अन्याय करणाऱ्याच्या विरोधामध्ये या शस्त्राचा वापर करून न्याय मिळवणे केवळ भारतीयांना अथवा आफ्रिकन लोकांनाच नव्हे तर जगाला शक्य झाले.
Keywords: cc-by-4.0; महात्मा गांधी; सत्याग्रह; हरताळ