Rebellione trium principum et caede incertum diu et quasi uagum imperium suscepit
 firmauitque tandem gens Flauia, obscura illa quidem ac sine ullis maiorum imaginibus,
 sed tamen rei p. nequaquam paenitenda, constet licet Domitianum cupiditatis ac saeuitiae
 merito poenas luisse. 
 T. Flauius Petro, municeps Reatinus, bello ciuili Pompeianarum partium centurio an
 euocatus, profugit ex Pharsalica acie domumque se contulit, ubi deinde uenia et missione
 impetrata coactiones argentarias factitauit. huius filius, cognomine Sabinus, expers
 militiae —etsi quidam eum primipilarem, nonnulli, cum adhuc ordines duceret, sacramento
 solutum per causam ualitudinis tradunt—publicum quadragesimae in Asia egit; manebantque
 imagines a ciuitatibus ei positae sub hoc titulo: ΚΑΛΩΣ . postea faenus apud Heluetios
 exercuit ibique diem obiit superstitibus uxore Vespasia Polla et duobus ex ea liberis,
 quorum maior Sabinus ad praefecturam urbis, minor Vespasianus ad principatum usque
 processit. Polla Nursiae honesto genere orta patrem habuit Vespasium Pollionem, ter
 tribunum militum praefectumque castrorum, fratrem senatorem praetoriae dignitatis. locus
 etiam ad sextum miliarium a Nursia Spoletium euntibus in monte summo appellatur
 Vespasiae, ubi Vespasiorum complura monumenta extant, magnum indicium splendoris
 familiae et uetustatis. non negauerim iactatum a
 quibusdam Petronis patrem e regione Transpadana fuisse mancipem operarum, quae ex Vmbria
 in Sabinos ad culturam agrorum quotannis commeare soleant; subsedisse autem in oppido
 Reatino uxore ibidem ducta. ipse ne uestigium quidem de hoc, quamuis satis curiose
 inquirerem, inueni.

Vespasianus natus est in Sabinis ultra Reate uico modico, cui nomen est Falacrinae, XV.
 Kal. Decb. uesperi, Q. Sulpicio Camerino C. Poppaeo Sabino cons., quinquennio ante quam
 Augustus excederet; educatus sub paterna auia Tertulla in praediis Cosanis. quare
 princeps quoque et locum incunabulorum assidue frequentauit, manente uilla qualis fuerat
 olim, ne quid scilicet oculorum consuetudini deperiret; et auiae memoriam tanto opere
 dilexit, ut sollemnibus ac festis diebus pocillo quoque eius argenteo potare
 perseuerauerit. 
 Sumpta uirili toga latum clauum, quanquam fratre adepto, diu auersatus est, nec ut
 tandem appeteret compelli nisi a matre potuit. ea demum extudit magis conuicio quam
 precibus uel auctoritate, dum eum identidem per contumeliam anteambulonem fratris
 appellat. 
 Tribunatum militum in Thracia meruit; quaestor Cretam et Cyrenas prouinciam sorte
 cepit; aedilitatis ac mox praeturae candidatus, illam non sine repulsa sextoque uix
 adeptus est loco, hanc prima statim petitione et in primis. praetor infensum senatui
 Gaium ne quo non genere demereretur, ludos extraordinarios pro uictoria eius Germanica
 depoposcit poenaeque coniuratorum addendum censuit, ut insepulti proicerentur. egit et
 gratias ei apud amplissimum ordinem, quod se honore cenae dignatus esset.

Inter haec Flauiam Domitillam duxit uxorem, Statili Capellae equitis R. Sabratensis ex
 Africa delicatam olim Latinaeque condicionis, sed mox ingenuam et ciuem Rom.
 reciperatorio iudicio pronuntiatam, patre asserente Flauio Liberale Ferenti genito nec
 quicquam amplius quam quaestorio scriba. ex hac liberos tulit Titum et Domitianum et
 Domitillam. uxori ac filiae superstes fuit atque utramque adhuc priuatus amisit. post
 uxoris excessum Caenidem, Antoniae libertam et a manu, dilectam quondam sibi reuocauit
 in contubernium habuitque etiam imperator paene iustae uxoris loco.

Claudio principe Narcissi gratia legatus legionis in Germaniam missus est; inde in
 Britanniam translatus tricies cum hoste conflixit. duas ualidissimas gentes superque
 uiginti oppida et insulam Vectem Britanniae proximam in dicionem redegit partim Auli
 Plauti legati consularis partim Claudi i ipsius ductu. quare triumphalia ornamenta et in breui spatio duplex sacerdotium
 accepit, praeterea consulatum, quem gessit per duos nouissimos anni menses. medium
 tempus ad proconsulatum usque in otio secessuque egit, Agrippinam timens potentem adhuc
 apud filium et defuncti quoque Narcissi amici perosam. 
 Exim sortitus Africam integerrime nec sine magna dignatione administrauit, nisi quod
 Hadrumeti seditione quadam rapa in eum iacta sunt. rediit certe nihilo opulentior, ut
 qui prope labefactata iam fide omnia praedia fratri obligaret necessarioque ad
 mangonicos quaestus sustinendae dignitatis causa descenderit; propter quod uulgo mulio
 uocabatur. conuictus quoque dicitur ducenta sestertia expressisse iuueni, cui latum
 clauum aduersus patris uoluntatem impetrarat, eoque nomine grauiter increpitus.
 
 Peregrinatione Achaica inter comites Neronis cum cantante eo aut discederet saepius aut
 praesens obdormisceret, grauissimam contraxit offensam, prohibitusque non contubernio
 modo sed etiam publica salutatione secessit in paruam ac deuiam ciuitatem, quoad latenti
 etiamque extrema metuenti prouincia cum exercitu oblata est. 
 Percrebruerat Oriente toto uetus et constans opinio esse in fatis ut eo tempore Iudaea
 profecti rerum potirentur. id de imperatore Romano, quantum postea euentu paruit,
 praedictum Iudaei ad se trahentes rebellarunt caesoque praeposito legatum insuper Syriae
 consularem suppetias ferentem rapta aquila fugauerunt. ad hunc motum comprimendum cum
 exercitu ampliore et non instrenuo duce, cui tamen tuto tanta res committeretur, opus
 esset, ipse potissimum delectus est ut et industriae expertae nec metuendus ullo modo ob
 humilitatem generis ac nominis. additis igitur ad
 copias duabus legionibus, octo alis, cohortibus decem, atque inter legatos maiore filio
 assumpto, ut primum prouinciam attigit, proximas quoque conuertit in se, correcta statim
 castrorum disciplina, unoque et altero proelio tam constanter inito, ut in oppugnatione
 castelli lapidis ictum genu scutoque sagittas aliquot exceperit.

Post Neronem Galbamque Othone ac Vitellio de principatu certantibus in spem imperii
 uenit iam pridem sibi per haec ostenta conceptam. 
 In suburbano Flauiorum quercus antiqua, quae erat Marti sacra, per tres Vespasiae
 partus singulos repente ramos a frutice dedit, haud dubia signa futuri cuiusque fati:
 primum exilem et cito arefactum, ideoque puella nata non perannauit, secundum
 praeualidum ac prolixum et qui magnam felicitatem portenderet, tertium uero instar
 arboris. quare patrem Sabinum ferunt, haruspicio insuper confirmatum, renuntiasse matri,
 nepotem ei Caesarem genitum; nec illam quicquam aliud quam cachinnasse, mirantem quod
 adhuc se mentis compote deliraret iam filius suus. 
 Mox, cum aedilem eum C. Caesar, succensens curam uerrendis uiis non adhibitam, luto
 iussisset oppleri congesto per milites in praetextae sinum, non defuerunt qui
 interpretarentur, quandoque proculcatam desertamque rem p. ciuili aliqua perturbatione
 in tutelam eius ac uelut in gremium deuenturam. 
 Prandente eo quondam canis extrarius e triuio ma num humanam intulit mensaeque
 subiecit. cenante rursus bos arator decusso iugo triclinium irrupit ac fugatis ministris
 quasi repente defessus procidit ad ipsos accumbentis pedes ceruicemque summisit. arbor
 quoque cupressus in agro auito sine ulla ui tempestatis euulsa radicitus atque prostrata
 insequenti die uiridior ac firmior resurrexit. 
 At in Achaia somniauit initium sibi suisque felicitatis futurum, simul ac dens Neroni
 exemptus esset; euenitque ut sequenti die progressus in atrium medicus dentem ei
 ostenderet tantumque quod exemptum. 
 Apud Iudaeam Carmeli dei oraculum consulentem ita confirmauere sortes, ut quidquid
 cogitaret uolueretque animo quamlibet magnum, id esse prouenturum pollicerentur; et unus
 ex nobilibus captiuis Iosephus, cum coiceretur in uincula, constantissime asseuerauit
 fore ut ab eodem breui solueretur, uerum iam imperatore. nuntiabantur et ex urbe praesagia: Neronem diebus ultimis monitum per quietem, ut
 tensam Iouis Optimi Maximi e sacrario in domum Vespasiani et inde in circum deduceret;
 ac non multo post comitia secundi consulatus ineunte Galba statuam Diui Iuli ad Orientem
 sponte conuersam, acieque Betriacensi, prius quam committeretur, duas aquilas in
 conspectu omnium conflixisse uictaque altera superuenisse tertiam ab solis exortu ac
 uictricem abegisse.

nec tamen quicquam ante temptauit, promptissimis atque etiam instantibus suis, quam
 sollicitatus quorundam et ignotorum et absentium fortuito fauore. 
 Moesiaci exercitus bina e tribus legionibus milia missa auxilio Othoni, postquam
 ingressis iter nuntiatum est uictum eum ac uim uitae suae attulisse, nihilo setius
 Aquileiam usque perseuerauerunt, quasi rumori minus crederent. ibi per occasionem ac
 licentiam omni rapinarum genere grassati, cum timerent ne sibi reuersis reddenda ratio
 ac subeunda poena esset, consilium inierunt eligendi creandique imperatoris; neque enim
 deteriores esse aut Hispaniensi exercitu qui Galbam, aut praetoriano qui Othonem, aut
 Germaniciano qui Vitellium fecissent. propositis
 itaque nominibus legatorum consularium, quot ubique tunc erant, cum ceteros alium alia
 de causa improbarent et quidam e legione tertia, quae sub exitu Neronis translata ex
 Syria in Moesiam fuerat, Vespasianum laudibus ferrent, assensere cuncti nomenque eius
 uexillis omnibus sine mora inscripserunt. et tunc quidem compressa res est reuocatis ad
 officium numeris parumper. ceterum diuulgato facto Tiberius Alexander praefectus Aegypti
 primus in uerba Vespasiani legiones adegit Kal. Iul., qui principatus dies in posterum
 obseruatus est; Iudaicus deinde exercitus V. Idus Iul. apud ipsum iurauit. 
 Plurimum coeptis contulerunt iactatum exemplar epistulae uerae siue falsae defuncti
 Othonis ad Vespasianum extrema obtestatione ultionem mandantis et ut rei p. subueniret
 optantis, simul rumor dissipatus destinasse uictorem Vitellium permutare hiberna
 legionum et Germanicas transferre in Orientem ad securiorem mollioremque militiam,
 praeterea ex praesidibus prouinciarum Licinius Mucianus et e regibus Vologaesus Parthus;
 ille deposita simultate, quam in id tempus ex aemulatione non obscure gerebat, Syriacum
 promisit exercitum, hic quadraginta milia sagittariorum.

Suscepto igitur ciuili bello ac ducibus copiisque in Italiam praemissis interim
 Alexandriam transiit, ut claustra Aegypti optineret. hic cum de firmitate imperii
 capturus auspicium aedem Serapidis summotis omnibus solus intrasset ac propitiato multum
 deo tandem se conuertisset, uerbenas coronasque et panificia, ut illic assolet,
 Basilides libertus obtulisse ei uisus est; quem neque admissum a quoquam et iam pridem
 propter neruorum ualitudinem uix ingredi longeque abesse constabat. ac statim aduenere
 litterae fusas apud Cremonam Vitelli copias, ipsum in urbe interemptum nuntiantes.
 
 Auctoritas et quasi maiestas quaedam ut scilicet inopinato et adhuc nouo principi
 deerat; haec quoque accessit. e plebe quidam luminibus orbatus, item alius debili crure
 sedentem pro tribunali pariter adierunt orantes opem ualitudini demonstratam a Serapide
 per quietem: restituturum oculos, si inspuisset; confirmaturum crus, si dignaretur calce
 contingere. cum uix fides esset ullo modo rem
 successuram ideoque ne experiri quidem auderet, extremo hortantibus amicis palam pro
 contione utrumque temptauit, nec euentus defuit. per idem tempus Tegeae in
 Arc h adia instinctu uaticinantium effossa sunt sacrato loco uasa operis
 antiqui atque in iis assimilis Vespasiano imago.

Talis tantaque cum fama in urbem reuersus acto de Iudaeis triumpho consulatus octo
 ueteri addidit; suscepit et censuram ac per totum inperii tempus nihil habuit antiquius
 quam prope afflictam nutantemque rem p. stabilire primo, deinde et ornare. 
 Milites pars uictoriae fiducia, pars ignominiae dolore ad omnem licentiam audaciamque
 processerant; sed et prouinciae ciuitatesque liberae, nec non et regna quaedam
 tumultuosius inter se agebant. quare Vitellianorum quidem et exauctorauit plurimos et
 coercuit, participibus autem uictoriae adeo nihil extra ordinem indulsit, ut etiam
 legitima praemia sero persoluerit. ac ne quam
 occasionem corrigendi disciplinam praetermitteret, adulescentulum fragrantem unguento,
 cum sibi pro impetrata praefectura gratias ageret, nutu aspernatus, uoce etiam
 grauissima increpuit: 'maluissem alium oboluisses,' litterasque reuocauit. classiarios
 uero, qui ab Ostia et Puteolis Romam pedibus per uices commeant, petentes constitui
 aliquid sibi calciarii nomine, quasi parum esset sine responso abegisse, iussit posthac
 excalciatos cursitare; et ex eo ita cursitant. 
 Achaiam, Lyciam, Rhodum, Byzantium, Samum libertate adempta, item Trachiam Ciliciam et
 Commagenen dicionis regiae usque ad id tempus, in prouinciarum formam redegit.
 Cappadociae propter adsiduos barbarorum incursus legiones addidit consularemque rectorem
 imposuit pro eq. R. 
 Deformis urbs ueteribus incendiis ac ruinis erat; uacuas areas occupare et aedificare,
 si possessores cessarent, cuicumque permisit. ipse restitutionem Capitolii adgressus
 ruderibus purgandis manus primus admouit ac suo collo quaedam extulit; aerearumque
 tabularum tria milia, quae simul conflagrauerant, restituenda suscepit undique
 inuestigatis exemplaribus: instrumentum imperii pulcherrimum ac uetustissimum, quo
 continebantur paene ab exordio urbis senatus consulta, plebi s scita de
 societate et foedere ac priuilegio cuicumque concessis.

fecit et noua opera templum Pacis foro proximum Diuique Claudi in Caelio monte coeptum
 quidem ab Agrippina, sed a Nerone prope funditus destructum; item amphitheatrum urbe
 media, ut destinasse compererat Augustum. 
 Amplissimos ordines et exhaustos caede uaria et contaminatos ueteri neglegentia
 purgauit suppleuitque recenso senatu et equite, summotis indignissimis et honestissimo
 quoque Italicorum ac prouincialium allecto. atque uti notum esset, utrumque ordinem non
 tam libertate inter se quam dignitate differre, de iurgio quodam senatoris equitisque R.
 ita pronuntiauit, non oportere maledici senatoribus, remaledici ciuile fasque esse.

Litium series ubique maiorem in modum excreuerant, manentibus antiquis intercapedine
 iuris dictionis, accedentibus nouis ex condicione tumultuque temporum; sorte elegit per
 quos rapta bello restituerentur quique iudicia centumuiralia, quibus peragendis uix
 suffectura litigatorum uidebatur aetas, extra ordinem diiudicarent redigerentque ad
 breuissimum numerum.

Libido atque luxuria coercente nullo inualuerat; auctor senatui fuit decernendi, ut
 quae se alieno seruo iunxisset, ancilla haberetur; neue filiorum familiarum
 faeneratoribus exigendi crediti ius umquam esset, hoc est ne post patrum quidem
 mortem. 
 Ceteris in rebus statim ab initio principatus usque

ad exitum ciuilis et clemens, mediocritatem pristinam neque dissimulauit umquam ac
 frequenter etiam prae se tulit. quin et conantis quosdam originem Flauii generis ad
 conditores Reatinos comitemque Herculis, cuius monimentum extat Salaria uia, referre
 irrisit ultro. adeoque nihil ornamentorum extrinsecus cupide appetiuit, ut triumphi die
 fatigatus tarditate et taedio pompae non reticuerit, merito se plecti, qui triumphum,
 quasi aut debitum maioribus suis aut speratum umquam sibi, tam inepte senex concupisset.
 ac ne tribuniciam quidem potestatem 
 
 patris patriae appellationem nisi sero recepit. nam consuetudinem scrutandi
 salutantes manente adhuc bello ciuili omiserat.

Amicorum libertatem, causidicorum figuras ac philosophorum contumaciam lenissime tulit.
 Licinium Mucianum notae impudicitiae, sed meritorum fiducia minus sui reuerentem,
 numquam nisi clam et hactenus retaxare sustinuit, ut apud communem aliquem amicum
 querens adderet clausulam: 'ego tamen uir sum.' Saluium Liberalem in defensione diuitis
 rei ausum dicere: 'quid ad Caesarem, si Hipparchus sestertium milies habet?' et ipse
 laudauit. Demetrium Cynicum in itinere obuium sibi post damnationem ac neque assurgere
 neque salutare se dignantem, oblatrantem etiam nescio quid, satis habuit canem
 appellare.

Offensarum inimicitiarumque minime memor executorue Vitelli i hostis sui
 filiam splendidissime maritauit, dotauit etiam et instruxit. trepidum eum interdicta
 aula sub Nerone quaerentemque, quidnam ageret aut quo abiret, quidam ex officio
 admissionis simul expellens abire Morbouiam iusserat. in hunc postea deprecantem non
 ultra uerba excanduit, et quidem totidem fere atque eadem. nam ut suspicione aliqua uel
 metu ad perniciem cuiusquam compelleretur tantum afuit, ut monentibus amicis cauendum
 esse Mettium Pompusianum, quod uolgo crederetur genesim habere imperatoriam, insuper
 consulem fecerit, spondens quandoque beneficii memorem futurum.

Non temere quis punitus insons reperi r etur nisi absente eo et ignaro aut
 certe inuito atque decepto. Heluidio Prisco, qui et reuersum se ex Syria solus priuato
 nomine Vespasianum salutauerat et in praetura omnibus edictis sine honore ac mentione
 ulla transmiserat, non ante succensuit quam altercationibus insolentissimis paene in
 ordinem redactus. hunc quoque, quamuis relegatum primo, deinde et interfici iussum,
 magni aestimauit seruare quoquo modo, missis qui percussores reuocarent; et seruasset,
 nisi iam perisse falso renuntiatum esset. ceterum neque caede cuiusquam umquam 
 
 iustis suppliciis inlacrimauit etiam et ingemuit.

Sola est, in qua merito culpetur, pecuniae cupiditas. non enim contentus omissa sub
 Galba uectigalia reuocasse, noua et grauia addidisse, auxisse tributa prouinciis,
 nonnullis et duplicasse, negotiationes quoque uel priuato pudendas propalam exercuit,
 coemendo quaedam tantum ut pluris postea distraheret. 
 ne candidatis quidem honores reisue tam innoxiis quam nocentibus absolutiones uenditare
 cunctatus est. creditur etiam procuratorum rapacissimum quemque ad ampliora officia ex
 industria solitus promouere, quo locupletiores mox condemnaret; quibus quidem uolgo pro
 spongiis dicebatur uti, quod quasi et siccos madefaceret et exprimeret umentis.
 
 Quidam natura cupidissimum tradunt, idque exprobratum ei a sene bubulco, qui
 negata m sibi gratuita m libertate m , quam imperium
 ade m ptum suppliciter orabat, proclamauerit, uulpem pilum mutare, non mores.
 sunt contra qui opinentur ad manubias et rapinas necessitate compulsum summa aerarii
 fiscique inopia, de qua testificatus sit initio statim principatus, professus
 quadringenties milies opus esse, ut res p. stare posset. quod et ueri similius uidetur,
 quando et male partis optime usus est.

in omne hominum genus liberalissimus expleuit censum senatorium, consulares inopes
 quingenis sestertiis annuis sustentauit, plurimas per totum orbem ciuitates terrae motu
 aut incendio afflictas restituit in melius, ingenia et artes uel maxime fouit.

primus e fisco Latinis Graecisque rhetoribus annua centena constituit; praestantis
 poetas, nec non et artifices, Coae Veneris, item Colossi refectorem insigni congiario
 magnaque mercede donauit; mechanico quoque grandis columnas exigua impensa perducturum
 in Capitolium pollicenti praemium pro commento non mediocre optulit, operam remisit
 praefatus sineret se plebiculam pascere.

ludis, per quos scaena Marcelliani theatri restituta dedicabatur, uetera quoque
 acroamata reuocauerat. †Appellari tragoedo quadringenta, Terpno Diodoroque citharoedis
 ducena, nonnullis centena, quibus minimum, quadragena sestertia super plurimas coronas
 aureas dedit. sed et conuiuabatur assidue ac saepius recta et dapsile, ut macellarios
 adiuuaret. dabat sicut Saturnalibus uiris apophoreta, ita per Kal. Mart. feminis. et
 tamen ne sic quidem pristina cupiditatis infamia caruit. Alexandrini Cybiosacten eum uocare perseuerauerunt, cognomine unius e regibus suis
 turpissimarum sordium. sed et in funere Fauor archimimus personam eius ferens
 imitansque, ut est mos, facta ac dicta uiui, interrogatis palam procuratoribus, quanti
 funus et pompa constaret, ut audit sestertium centiens, exclamauit, centum sibi
 sestertia darent ac se uel in Tiberim proicerent.

Statura fuit quadrata, compactis firmisque membris, uultu ueluti nitentis; de quo
 quidam urbanorum non infacete, siquidem petenti, ut et in se aliquid diceret: 'dicam,'
 inquit, 'cum uentrem exonerare desieris.' ualitudine prosperrima usus est, quamuis ad
 tuendam eam nihil amplius quam fauces ceteraque membra sibimet ad numerum in
 sphaeristerio defricaret inediamque unius diei per singulos menses interponeret.

Ordinem uitae hunc fere tenuit. in principatu maturius semper ac de nocte uigilabat;
 dein perlectis epistulis officiorumque omnium breuiariis, amicos admittebat, ac dum
 salutabatur, et calciabat ipse se et amiciebat; postque decisa quaecumque obuenissent
 negotia gestationi et inde quieti uacabat, accubante aliqua pallacarum, quas in locum
 defunctae Caenidis plurimas constituerat; a secreto in balineum tricliniumque transibat.
 nec ullo tempore facilior aut indulgentior traditur, eaque momenta domestici ad aliquid
 petendum magno opere captabant.

Et super cenam autem et semper alias comissimus multa ioco transigebat; erat enim
 dicacitatis plurimae, etsi scurrilis et sordidae, ut ne praetextatis quidem uerbis
 abstineret. et tamen nonnulla eius facetissima extant, in quibus et haec. Mestrium
 Florum consularem, admonitus ab eo 'plaustra' potius quam 'plostra' dicenda, postero die
 'Flaurum' salutauit. expugnatus autem a quadam, quasi amore suo deperiret, cum perductae
 pro concubitu sestertia quadringenta donasset, admonente dispensatore, quem ad modum
 summam rationibus uellet inferri: 'Vespasiano,' inquit, 'adamato.'

utebatur et uersibus Graecis tempestiue satis, et de quodam procerae staturae
 improbiusque nato: 
 μακρὰ βιβάς, κραδάων δολιχόσκιον ἔγχος, et de Cerylo
 liberto, qui diues admodum ob subterfugiendum quandoque ius fisci ingenuum se et
 Lachetem mutato nomine coeperat ferre: 
 ὦ Λάχης, Λάχης, 
 ἐπὰν ἀποθάνῃς, αὖθισ ἐξ ἀρχῆσ ἔσει 
 σὺ Κηρύλος. maxime tamen dicacitatem adfectabat in
 deformibus lucris, ut inuidiam aliqua cauillatione dilueret transferretque ad sales.
 
 Quendam e caris ministris dispensationem cuidam quasi fratri petentem cum distulisset,
 ipsum candidatum ad se uocauit; exactaque pecunia, quantam is cum suffragatore suo
 pepigerat, sine mora ordinauit; interpellanti mox ministro: 'alium tibi,' ait, 'quaere
 fratrem; hic, quem tuum putas, meus est.' mulionem in itinere quodam suspicatus ad
 calciandas mulas desiluisse, ut adeunti litigatori spatium moramque praeberet,
 interrogauit quanti calciasset, et pactus est lucri partem. reprehendenti filio Tito, quod etiam urinae uectigal commentus esset,
 pecuniam ex prima pensione admouit ad nares, sciscitans num odore offenderetur; et illo
 negante: 'atquin,' inquit, 'e lotio est.' nuntiantis legatos decretam ei publice non
 mediocris summae statuam colosseam, iussit uel continuo ponere t , cauam manum
 ostentans et paratam basim dicens. ac ne in metu
 quidem ac periculo mortis extremo abstinuit iocis. nam cum inter cetera prodigia
 Mausoleum derepente patuisset et stella crinita in caelo apparuisset, alterum ad Iuniam
 Caluinam e gente Augusti pertinere dicebat, alterum ad Parthorum regem qui capillatus
 esset; prima quoque morbi accessione: 'uae,' inquit, 'puto deus fio.'

Consulatu suo nono temptatus in Campania motiunculis leuibus protinusque urbe repetita,
 Cutilias ac Reatina rura, ubi aestiuare quotannis solebat, petit. hic cum super urgentem
 ualitudinem creberrimo frigidae aquae usu etiam intestina uitiasset nec eo minus
 muneribus imperatoriis ex consuetudine fungeretur, ut etiam legationes audiret cubans,
 aluo repente usque ad defectionem soluta, imperatorem ait stantem mori oportere; dumque
 consurgit ac nititur, inter manus subleuantium extinctus est VIIII. Kal. Iul. annum
 agens aetatis sexagensimum ac nonum superque mensem ac diem septimum.

Conuenit inter omnis, tam certum eum de sua suorumque genitura semper fuisse, ut post
 assiduas in se coniurationes ausus sit adfirmare senatui aut filios sibi successuros aut
 neminem. dicitur etiam uidisse quondam per quietem stateram media parte uestibuli
 Palatinae domus positam examine aequo, cum in altera lance Claudius et Nero starent, in
 altera ipse ac filii. nec res fefellit, quando totidem annis parique temporis spatio
 utrique imperauerunt.