Progenies Caesarum in Nerone defecit: quod futurum compluribus quidem signis, sed uel
 euidentissimis duobus apparuit. Liuiae olim post Augusti statim nuptias Veientanum suum
 reuisenti praeteruolans aquila gallinam albam ramulum lauri rostro tenentem, ita ut
 rapuerat, demisit in gremium; cumque nutriri alitem, pangi ramulum placuisset, tanta
 pullorum suboles prouenit, ut hodieque ea uilla 'ad Gallinas' uocetur, tale uero
 lauretum, ut triumphaturi Caesares inde laureas decerperent; fuitque mos triumphantibus,
 alias confestim eodem loco pangere; et obseruatum est sub cuiusque obitum arborem ab
 ipso institutam elanguisse. ergo nouissimo Neronis anno et silua omnis exaruit
 radicitus, et quidquid ibi gallinarum erat interiit. ac subinde tacta de caelo Caesarum
 aede capita omnibus simul statuis deciderunt, Augusti etiam sceptrum e manibus excussum
 est.

Neroni Galba successit nullo gradu contingens Caesarum domum, sed haud dubie
 nobilissimus magnaque et uetere prosapia, ut qui statuarum titulis pronepotem se Quinti
 Catuli Capitolini semper ascripserit, imperator uero etiam stemma in atrio proposuerit,
 quo paternam originem ad Iouem, maternam ad Pasiphaam Minonis uxorem referret.

Imagines et elogia uniuersi generis exequi longum est, familiae breuiter attingam. qui
 primus Sulpiciorum cognomen Galbae tulit cur aut unde traxerit, ambigitur. quidam
 putant, quod oppidum Hispaniae frustra diu oppugnatum inlitis demum galbano facibus
 succenderit; alii, quod in diuturna ualitudine galbeo, id est remediis lana inuolutis,
 assidue uteretur; nonnulli, quod praepinguis fuerit uisus, quem galbam Galli uocent; uel
 contra, quod tam exilis, quam sunt animalia quae in aesculis nascuntur appellanturque
 galbae. familiam illustrauit Seruius Galba consularis,
 temporum suorum †et eloquentissimus, quem tradunt Hispaniam ex praetura optinentem,
 triginta Lusitanorum milibus perfidia trucidatis, Viriat h ini belli causam
 extitisse. eius nepos ob repulsam consulatus infensus Iulio Caesari, cuius legatus in
 Gallia fuerat, conspirauit cum Cassio et Bruto, propter quod Pedia lege damnatus est.
 ab hoc sunt imperatoris Galbae auus ac pater: auus
 clarior studiis quam dignitate—non enim egressus praeturae gradum—multiplicem nec
 incuriosam historiam edidit; pater consulatu functus, quanquam breui corpore atque etiam
 gibber modicaeque in dicendo facultatis, causas industrie actitauit. uxores habuit Mummiam Achaicam, neptem Catuli proneptemque L. Mummi,
 qui Corinthum excidit; item Liuiam Ocellinam ditem admodum et pulchram, a qua tamen
 nobilitatis causa appetitus ultro existimatur et aliquanto enixius, postquam subinde
 instanti uitium corporis secreto posita ueste detexit, ne quasi ignaram fallere
 uideretur. ex Achaica liberos Gaium et Seruium procreauit, quorum maior Gaius attritis
 facultatibus urbe cessit prohibitusque a Tiberio sortiri anno suo proconsulatum
 uoluntaria morte obiit.

Ser. Galba imperator M. Valerio Messala Cn. Lentulo cons. natus est VIIII. Kal. Ian. in
 uilla colli superposita prope Tarracinam sinistrorsus Fundos petentibus, adoptatusque a
 nouerca sua Liuia nomen et Ocellare cognomen assumpsit mutato praenomine; nam Lucium mox
 pro Seruio usque ad tempus imperii usurpauit. constat Augustum puero adhuc, salutanti se
 inter aequales, apprehensa buccula dixisse: καὶ σὺ
 τέκνον 
 ἡμῶν παρατρώξῃ. sed et Tiberius, cum comperisset
 imperaturum eum uerum in senecta: 'uiuat sane,' ait, 'quando id ad nos nihil pertinet.'
 auo quoque eius fulgur procuranti, cum exta de
 manibus aquila rapuisset et in frugiferam quercum contulisset, responsum est summum sed
 serum imperium portendi familiae; et ille irridens: 'sane,' inquit, 'cum mula
 pepererit.' nihil aeque postea Galbam temptantem res nouas confirmauit quam mulae
 partus, ceterisque ut obscaenum ostentum abhorrentibus, solus pro laetissimo accepit
 memor sacrificii dictique aui. 
 Sumpta uirili toga somniauit Fortunam dicentem, stare se ante fores defessam et nisi
 ocius reciperetur, cuicumque obuio praedae futuram. utque euigilauit, aperto atrio
 simulacrum aeneum deae cubitali maius iuxta limen inuenit idque gremio suo Tusculum, ubi
 aestiuare consueuerat, auexit et in parte aedium consecratum menstruis deinceps
 supplicationibus et peruigilio anniuersario coluit. 
 Quanquam autem nondum aetate constanti ueterem ciuitatis exoletumque morem ac tantum in
 domo sua haerentem obstinatissime retinuit, ut liberti seruique bis die frequentes
 adessent ac mane saluere, uesperi ualere sibi singuli dicerent.

inter liberales disciplinas attendit et iuri. dedit et matrimonio operam; uerum amissa
 uxore Lepida duobusque ex ea filiis remansit in caelibatu neque sollicitari ulla
 condicione amplius potuit, ne Agrippinae quidem, quae uiduata morte
 Domiti i maritum quoque adhuc necdum caelibem Galbam adeo omnibus
 sollicitauerat modis, ut in conuentu matronarum correpta iurgio atque etiam manu pulsata
 sit a matre Lepidae. 
 Obseruauit ante omnis Liuiam Augustam, cuius et uiuae gratia plurimum ualuit et mortuae
 testamento paene ditatus est; sestertium namque quingenties praecipuum inter legatarios
 habuit, sed quia notata, non perscripta erat summa, herede Tiberio legatum ad quingenta
 reuocante, ne haec quidem accepit.

Honoribus ante legitimum tempus initis praetor commissione ludorum Floralium nouum
 spectaculi genus elephantos funambulos edidit; exim prouinciae Aquitaniae anno fere
 praefuit; mox consulatum per sex menses ordinarium gessit, euenitque ut in eo ipse †L.
 Domitio patri Neronis, ipsi Saluius Otho pater Othonis succederet, uelut praesagium
 insequentis casus, quo medius inter utriusque filios extitit imperator. 
 A Gaio Caesare 
 in locum Gaetu lici substitutus, postridie quam ad
 legiones uenit, sollemni forte spectaculo plaudentes inhibuit data tessera, ut manus
 paenula s continerent; statimque per castra iactatum est: 
 disce miles militare: Galba est, non Gaetulicus. pari
 seueritate interdixit commeatus peti. ueteranum ac tironem militem opere assiduo
 corroborauit matureque barbaris, qui iam in Galliam usque proruperant, coercitis,
 praesenti quoque Gaio talem et se et exercitum approbauit, ut inter innumeras
 contractasque ex omnibus prouinciis copias neque testimonium neque praemia ampliora ulli
 perciperent; ipse maxime insignis, quod campestrem decursionem scuto moderatus, etiam ad
 essedum imperatoris per uiginti passuum milia cucurrit.

Caede Gai nuntiata multis ad occasionem stimulantibus quietem praetulit. per hoc
 gratissimus Claudio receptusque in cohortem amicorum tantae dignationis est habitus, ut
 cum subita ei ualitudo nec adeo grauis incidisset, dilatus sit expeditionis Britannicae
 dies. Africam pro consule biennio optinuit extra sortem electus ad ordinandam prouinciam
 et intestina dissensione et barbarorum tumultu inquietam; ordinauitque magna seueritatis
 ac iustitiae cura etiam in paruulis rebus. militi, qui
 per expeditionem artissima annona residuum cibariorum tritici modium centum denariis
 uendidisse arguebatur, uetuit, simul atque indigere cibo coepisset, a quoquam opem
 ferri; et is fame extabuit. at in iure dicendo cum de proprietate iumenti quaereretur,
 leuibus utrimque argumentis et testibus ideoque difficili coniectura ueritatis, ita
 decreuit ut ad lacum, ubi adaquari solebat, duceretur capite inuoluto atque ibidem
 reuelato eius esset, ad quem sponte se a potu recepisset.

Ob res et tunc in Africa et olim in Germania gestas ornamenta triumphalia accepit et
 sacerdotium triplex, inter quindecimuiros sodalesque Titios item Augustales cooptatus;
 atque ex eo tempore prope ad medium Neronis principatum in secessu plurimum uixit, ne ad
 gestandum quidem umquam iter ingressus quam ut secum uehiculo proximo decies sestertium
 in auro efferret, donec in oppido Fundis moranti Hispania Tarraconensis oblata est.
 acciditque, ut cum prouinciam ingressus
 sacrificaret, intra aedem publicam puero e ministris acerram tenenti capillus repente
 toto capite canesceret, nec defuerunt qui interpretarentur significari rerum mutationem
 successurumque iuueni senem, hoc est ipsum Neroni. non multo post in Cantabriae lacum
 fulmen decidit repertaeque sunt duodecim secures, haud ambiguum summae imperii
 signum.

Per octo annos uarie et inaequabiliter prouinciam rexit, primo acer et uehemens et in
 coercendis quidem delictis uel immodicus. nam et nummulario non ex fide uersanti
 pecunias manus amputauit mensaeque eius adfixit, et tutorem, quod pupillum, cui
 substitutus heres erat, ueneno necasset, cruce adfecit; implorantique leges et ciuem
 Romanum se testificanti, quasi solacio et honore aliquo poenam leuaturus, mutari
 multoque praeter ceteras altiorem et dealbatam statui crucem iussit. paulatim in
 desidiam segnitiamque conuersus est, ne quid materiae praeberet Neroni et, ut dicere
 solebat, quod nemo rationem otii sui reddere cogeretur. 
 Carthagine noua conuentum agens tumultuari Gallias comperit legato Aquitaniae auxilia
 implorante; superuenerunt et Vindicis litterae hortantis, ut humano generi assertorem
 ducemque se accommodaret. nec diu cunctatus condicionem partim metu partim spe recepit;
 nam et mandata Neronis de nece sua ad procuratores clam missa deprenderat et
 confirmabatur cum secundissimis auspiciis et ominibus uirginis honestae uaticinatione,
 tanto magis quod eadem illa carmina sacerdos Iouis Cluniae ex penetrali somnio monitus
 eruerat ante ducentos annos similiter a fatidica puella pronuntiata. quorum carminum
 sententia erat oriturum quandoque ex Hispania principem dominumque rerum.

Igitur cum quasi manumissioni uacaturus conscendisset tribunal, propositis ante se
 damnatorum occisorumque a Nerone quam plurimis imaginibus et astante nobili puero, quem
 exulantem e proxima Baliari insula ob id ipsum acciuerat, deplorauit temporum statum
 consalutatusque imperator legatum se senatus ac populi R. professus est. dein iustitio indicto, e plebe quidem prouinciae legiones et
 auxilia conscripsit super exercitum ueterem legionis unius duarumque alarum et cohortium
 trium; at e primoribus prudentia atque aetate praestantibus uel instar senatus, ad quos
 de maiore re quotiens opus esset referretur, instituit. delegit et equestris ordinis iuuenes, qui manente anulorum aureorum usu euocati
 appellarentur excubiasque circa cubiculum suum uice militum agerent. etiam per
 prouincias edicta dimisit, auctor in singulis uniuersisque conspirandi simul et ut qua
 posset quisque opera communem causam iuuarent. 
 Per idem fere tempus in munitione oppidi, quod sedem bello delegerat, repertus est
 anulus opere antiquo, scalptura gemmae Victoriam cum tropaeo exprimente; ac subinde
 Alexandrina nauis Dertosam appulit armis onusta, sine gubernatore, sine nauta aut
 uectore ullo, ut nemini dubium esset iustum piumque et fauentibus diis bellum suscipi:
 cum repente ex inopinato prope cuncta turbata sunt. 
 alarum altera castris appropinquantem paenitentia mutati sacramenti destituere conata
 est aegreque retenta in officio, et serui, quos a liberto Neronis ad fraudem praeparatos
 muneri ac ceperat, per angiportum in balneas transeuntem paene interemerunt, nisi
 cohortantibus in uicem ne occasionem omitterent, interrogatisque de qua occasione
 loquerentur, expressa cruciatu confessio esset.

accessit ad tanta discrimina mors Vindicis, qua maxime consternatus destitutoque
 similis non multum afuit quin uitae renuntiaret. sed superuenientibus ab urbe nuntiis ut
 occisum Neronem cunctosque in uerba sua iurasse cognouit, deposita legati suscepit
 Caesaris appellationem iterque ingressus est paludatus ac dependente a ceruicibus
 pugione ante pectus; nec prius usum togae reciperauit quam oppressis qui nouas res
 moliebantur, praefecto praetori Nymphidio Sabino Romae, in Germania Fonteio Capitone, in
 Africa Clodio Macro legatis.

Praecesserat de eo fama saeuitiae simul atque auaritiae, quod ciuitates Hispaniarum
 Galliarumque, quae cunctantius sibi accesserant, grauioribus tributis, quasdam etiam
 murorum destructione punisset et praepositos procuratoresque supplicio capitis
 adfecisset cum coniugibus ac liberis; quodque oblatam a Tarraconensibus e uetere templo
 Iouis coronam auream librarum quindecim conflasset ac tres uncias, quae ponderi deerant,
 iussisset exigi. ea fama et confirmata et aucta est,
 ut primum urbem introiit. nam cum classiarios, quos Nero ex remigibus iustos milites
 fecerat, redire ad pristinum statum cogeret, recusantis atque insuper aquilam et signa
 pertinacius flagitantis non modo inmisso equite disiecit, sed decimauit etiam. item
 Germanorum cohortem a Caesaribus olim ad custodiam corporis institutam multisque
 experimentis fidelissimam dissoluit ac sine commodo ullo remisit in patriam, quasi Cn.
 Dolabellae, iuxta cuius hortos tendebat, proniorem. 
 illa quoque uerene an falso per ludibrium iactabantur, adposita lautiore cena ingemuisse
 eum, et ordinario quidem dispensatori breuiarium rationum offerenti paropsidem leguminis
 pro sedulitate ac diligentia porrexisse, Cano autem choraulae mire placenti denarios
 quinque donasse prolatos manu sua e peculiaribus loculis suis.

Quare aduentus eius non perinde gratus fuit, idque proximo spectaculo apparuit,
 siquidem Atellanis notissimum canticum exorsis: 
 uenit i Onesimus a uilla cuncti simul spectatores consentiente uoce reliquam
 partem rettulerunt ac saepius uersu repetito egerunt.

maiore adeo et fauore et auctoritate adeptus est quam gessit imperium, quanquam multa
 documenta egregii principis daret; sed nequaquam tam grata erant, quam inuisa quae secus
 fierent. 
 Regebatur trium arbitrio, quos una et intra Palatium habitantis nec umquam non
 adhaerentis paedagogos uulgo uocabant. ii erant T. Vinius legatus eius in Hispania,
 cupiditatis immensae; Cornelius Laco ex assessore praefectus praetorii, arrogantia
 socordiaque intolerabilis; libertus Icelus, paulo ante anulis aureis et Marciani
 cognomine ornatus ac iam summae equestris gradus candidatus. his diuerso uitiorum genere
 grassantibus adeo se abutendum permisit et tradidit, ut uix sibi ipse constaret, modo
 acerbior parciorque, modo remissior ac neglegentior quam conueniret principi electo
 atque illud aetatis. 
 Quosdam claros ex utroque ordine uiros suspicione minima inauditos condemnauit.
 ciuitates R. raro dedit, iura trium liberorum uix uni atque alteri ac ne is quidem nisi
 ad certum praefinitumque tempus. iudicibus sextam decuriam adici precantibus non modo
 negauit, sed et concessum a Claudio beneficium, ne hieme initioque anni ad iudicandum
 euocarentur, eripuit.

existimabatur etiam senatoria et equestria officia bienni spatio determinaturus nec
 daturus nisi inuitis ac recusantibus. liberalitates Neronis non plus decimis concessis
 per quinquaginta equites R. ea condicione reuocandas curauit exigendasque, ut et si quid
 scaenici ac xystici donatum olim uendidissent, auferretur emptoribus, quando illi pretio
 absumpto soluere nequirent. at contra nihil non per
 comites atque libertos pretio addici aut donari gratia passus est, uectigalia
 immunitates, poenas innocentium impunitates noxiorum. quin etiam populo R. deposcente
 supplicium Haloti et Tigillini solos ex omnibus Neronis emissariis uel maleficentissimos
 incolumes praestitit atque insuper Halotum procuratione amplissima ornauit, pro
 Tigillino etiam saeuitiae populum edicto increpuit.

Per haec prope uniuersis ordinibus offensis uel praecipua flagrabat inuidia apud
 milites. nam cum in uerba eius absentis iurantibus donatiuum grandius solito praepositi
 pronuntiassent, neque ratam rem habuit et subinde iactauit legere se militem, non emere
 consuesse; atque eo quidem nomine omnis, qui ubique erant, exacerbauit. ceterum
 praetorianos etiam metu et indignitate commouit, remouens subinde plerosque ut suspectos
 et Nymphidi socios. sed maxime fremebat superioris
 Germaniae exercitus fraudari se praemis nauatae aduersus Gallos et Vindicem operae. ergo
 primi obsequium rumpere ausi Kal. Ian. adigi sacramento nisi in nomen senatus recusarunt
 statimque legationem ad praetorianos cum mandatis destinauerunt: displicere imperatorem
 in Hispania factum; eligerent ipsi quem cuncti exercitus comprobarent.

quod ut nuntiatum est, despectui esse non tam senectam suam quam orbitatem ratus,
 Pisonem Frugi Licinianum nobilem egregiumque iuuenem ac sibi olim probatissimum
 testamentoque semper in bona et nomen adscitum repente e media salutantium turba
 adprehendit filiumque appellans perduxit in castra ac pro contione adoptauit, ne tunc
 quidem donatiui ulla mentione facta. quo faciliorem occasionem M. Saluio Othoni praebuit
 perficiendi conata intra sextum adoptionis diem.

Magna et assidua monstra iam inde a principio exitum ei, qualis euenit, portenderant.
 cum per omne iter dextra sinistraque oppidatim uictimae caederentur, taurus securis ictu
 consternatus rupto uinculo essedum eius inuasit elatisque pedibus totum cruore perfudit;
 ac descendentem speculator impulsu turbae lancea prope uulnerauit. urbem quoque et
 deinde Palatium ingressum excepit terrae tremor et assimilis quidam mugitui sonus.
 secuta sunt aliquanto manifestiora. monile
 margaritis gemmisque consertum ad ornandam Fortunam suam Tusculanam ex omni gaza
 secreuerat; id repente quasi augustiore dignius loco Capitolinae Veneri dedicauit, ac
 proxima nocte somniauit speciem Fortunae querentis fraudatam se dono destinato,
 minantisque erepturam et ipsam quae dedisset. cumque exterritus luce prima ad expiandum
 somnium, praemissis qui rem diuinam appararent, Tusculum excucurrisset, nihil inuenit
 praeter tepidam in ara fauillam atratumque iuxta senem in catino uitreo t h us
 tenentem et in calice fictili merum. obseruatum etiam
 est Kal. Ian. sacrificanti coronam de capite excidisse, auspicanti pullos auolasse;
 adoptionis die neque milites adlocuturo castrensem sellam de more positam pro tribunali
 oblitis ministris et in senatu curulem peruerse collocatam.

prius uero quam occideretur sacrificantem mane haruspex identidem monuit, caueret
 periculum, non longe percussores abesse. 
 Haud multo post cognoscit teneri castra ab Othone, ac plerisque ut eodem quam primum
 pergeret suadentibus—posse enim auctoritate et praesentia praeualere —nihil amplius quam
 continere se statuit et legionariorum firmare praesidiis, qui multifariam diuerseque
 tendebant. loricam tamen induit linteam, quanquam haud dissimulans parum aduersus tot
 mucrones profuturam. sed extractus rumoribus falsis,
 quos conspirati, ut eum in publicum elicerent, de industria dissiparant, paucis temere
 affirmantibus transactum negotium, oppressos, qui tumultuarentur, aduenire frequentis
 ceteros gratulabundos et in omne obsequium paratos, iis ut occurreret prodiit tanta
 fiducia, ut militi cuidam occisum a se Othonem glorianti: 'quo auctore?' responderit,
 atque in forum usque processit. ibi equites, quibus mandata caedes erat, cum per
 publicum dimota paganorum turba equos adegissent, uiso procul eo parumper restiterunt;
 dein rursum incitati desertum a suis contrucidarunt.

Sunt qui tradant, ad primum tumultum proclamasse eum: 'quid agitis commilitones? ego
 uester sum et uos mei,' donatiuum etiam pollicitum. plures autem prodiderunt optulisse
 ultro iugulum et ut hoc agerent ac ferirent, quando ita uideretur, hortatum. illud mirum
 admodum fuerit, neque praesentium quemquam opem imperatori ferre conatum et omnes qui
 arcesserentur spreuisse nuntium excepta Germanicianorum uexillatione. ii ob recens
 meritum, quod se aegros et inualidos magno opere fouisset, in auxilium aduolauerunt, sed
 serius itinere deuio per ignorantiam locorum retardati. 
 Iugulatus est ad lacum Curti ac relictus ita uti erat, donec gregarius miles a
 frumentatione rediens abiecto onere caput ei amputauit; et quoniam capillo arripere non
 poterat, in gremium abdidit, mox inserto per os pollice ad Othonem detulit. ille lixis
 calonibusque donauit, qui hasta suffixum non sine ludibrio circum castra portarunt
 adclamantes identidem: 'Galba Cupido, fruaris aetate tua,' maxime irritati ad talem
 iocorum petulantiam, quod ante paucos dies exierat in uulgus, laudanti cuidam formam
 suam ut adhuc floridam et uegetam respondisse eum: 
 ἔτι μοι μένοσ ἔμπεδόν ἐστιν. ab is Patrobii Neroniani
 libertus centum aureis redemptum eo loco, ubi iussu Galbae animaduersum in patronum suum
 fuerat, abiecit. sero tandem dispensator Argiuus et hoc et ceterum truncum in priuatis
 eius hortis Aurelia uia sepulturae dedit.

Statura fuit iusta, capite praecaluo, oculis caeruleis, adunco naso, manibus pedibusque
 articulari morbo distortissimis, ut neque calceum perpeti neque libellos euoluere aut
 tenere omnino ualeret. excreuerat etiam in dexteriore latere eius caro praependebatque
 adeo ut aegre fascia substringeretur.

Cibi plurimi traditur, quem tempore hiberno etiam ante lucem capere consuerat, inter
 cenam uero usque eo abundantis, ut congestas super manus reliquias circumferri iuberet
 spargique ad pedes stantibus. libidinis in mares pronior et eos non nisi praeduros
 exoletosque; ferebant in Hispania Icelum e ueteribus concubinis de Neronis exitu
 nuntiantem non modo artissimis osculis palam exceptum ab eo, sed ut sine mora uelleretur
 oratum atque seductum.

Periit tertio et septuagesimo aetatis anno, imperii mense septimo senatus, ut primum
 licitum est, statuam ei decreuerat rostratae columnae superstantem in parte fori, qua
 trucidatus est; sed decretum Vespasianus aboleuit, percussores sibi ex Hispania in
 Iudaeam submisisse opinatus.