Rat́ ambroſius tua mͥ munuſcĺa ꝑféns.
ſimul ꝺerulit ⁊ ſuauſſimas litt́as que a
ṕncipio illo cucōnie fidem probate iam uē-
teris amicicie ṕferebant.  enim illa ne-
ciſſtuꝺo e xp̄i glutino copulataiva a ncili rei
familiariſ n̄ ꝑſentia tm̄ coꝛꝑum n̄ ſubꝺola ⁊ palpās
aꝺulatō. ſꝫ ꝺī timoꝛ ⁊ ꝺiuinaꝝ ſc̄pturaꝝ ſtuꝺia con
ciliant. Legimuſ in uet́ibꝫ hiſtoꝛiis qͦsꝺam luſtraſ
ſe ꝓuinciaſ. nouos aꝺēe iſſe ppĺos maria cn̄ſiſſe
ut eos quos ex libꝛiſ nouerant. coꝛam qͦu uiꝺ́ent ſic
pitagoꝛā memphiticos uates. ſic plato egiptum
architam tharentinū eā qꝫ oram italie q̄
qͦnꝺam magna gratia ꝺicebatur laboꝛioſiſſime ꝑ
agrauit. Ut qui atheniſ magiſt́ erat ⁊ potenſ cuiuſ
qꝫ ꝺoctrinam a chaꝺemie gimnaſia ꝑſonabant.
fieret ꝑeǵnuſ acqꝫ ꝺiſcipuluſ malenſ. aliena uere-
cunꝺe ꝺiſcere qm̈ ſua impuꝺent́ ingerere. ꝺeniqꝫ
dum litt́aſ qi¨ toto fugientes oꝛbe ꝑſequitur cap-
tuſ a pẏratiſ ⁊ uenunꝺatuſ etiam tẏranno cru-
ꝺeliſſimo paruit captiuuſ ductuſ ē uinctuſ et
ſeruuſ. tam̄ q2 ph́uſ maioꝛ emente ſe fuit. aꝺ
tirum liuium lacteo eloq̄ntie fonte manantē.
uiſenꝺū de ultimiſ galliaꝝ hẏſpanieqꝫ finibꝫ
qͦſꝺam ueniſſe nobiles legimus. ⁊ quos aꝺ ꝯtem-
platioēm ſui roma n̄ trax́at uniꝰ fama hominis
ꝑꝺuxit. huīt illa artaſ inauꝺitum omnibꝫ ſecĺis
celebranꝺumqꝫ miraculum ut urbem tantam
ingrſſ́ aliuꝺ ex́tra urbem q̄ rerent. appolloniꝰ
ſiue ille maguſ. ut uulguſ loquitur. ſiue phi-
loſophuſ ut pitagoꝛici traꝺunt. intrauit ꝑfas
ꝑtranſunt caucaſum. albanos. ſcitaſ. maſſage-
taſ. opulentiſſima inꝺie regna penetrauit. ⁊ aꝺ
extremum latiſſimo phiſon amne tranſmiſſo;
ꝑuenit a brachman aſ. Ut hẏarcham in tro-
no ſeꝺentem aureo ⁊ ꝺe tantali fonte potantem
int́ paucos ꝺiſcipuloſ de natura. ꝺe moꝛibꝫ ꝺierum
ſẏꝺerumqꝫ curſu auꝺiret ꝺocentem. Inꝺe ꝑelami-
tas babilonioſ. calꝺeoſ. meꝺ́os. aſſẏrios. parthos.
ſẏroſ. pheniceſ arabes paleſtinos. reúſuſ. alexan-
ꝺri am ꝑrexit ethiopiam. Ut gẏmnoſoph́aſ ⁊
famoſiſſimam ſoĺ menſam uiꝺ́et in ſabulo. In-
uenit ille uir u̾qꝫ quod ꝺiſceret. Sc̾pſit ſuꝑ h́
pleniſſime. viii. uoluminibꝫ philoſratus Qiꝺ
loq¨ꝛ ꝺe ſeculi hominibꝫ cum apoſtoluſ paulus
uaſ elc̄oniſ ⁊ magiſt́ gn̄tium. qui de conſcīa tan-
ti in ſe hoſpitis loq̄batur. an exꝑim̄tum q̄ꝛitiſ
eiuſ qui loquitur in me xp̄c; Poſt ꝺamaſcum
arabiamqꝫ luſtratam. aſcenꝺit ieroſolimam ut
uiꝺ́et petrum ⁊ manſit ap̾ eum .xv. ꝺiebꝫ. hoc
enim miſt́io ebꝺo aꝺiſ ⁊ ogꝺoaꝺiſ futuruſ
gn̄tium ṕꝺicatoꝛ inſtruenꝺuſ erat. Rurſum
qꝫ poſt annos .xiiii. aſſumpto barnaba ⁊ tẏto
expoſunt cum apĺiſ eun̈gĺm ne foꝛte ī uacuum
curreret aut cucurriſſꝫ. ht̄ neſcio quiꝺ latētiſ
energie uiua uox ⁊ in aures ꝺiſcipuli de aucto
riſ oꝛe tranfuſa foꝛtiuſ ſonant. Un̄ꝺe ⁊ heſchi-
nes cum roꝺi exularet ⁊ leǵetur illa ꝺemoſtenis
oꝛatio qm aꝺúſuſ eum habuerat. mirantibꝫ
cunctis ac lauꝺantibꝫ ſuſpirans ait. ꝙ ſi ip̄am
audiſfetiſ beſtiam ſua úb́a reſonantem nec h́.
Dico ꝙ út aliquiꝺ in me tale ut quoꝺ poſſis me
auꝺire uĺ ꝺicere. ſꝫ quoꝺ arꝺoꝛ tuuſ ⁊ ꝺiſcenꝺi
ſtuꝺium etiam abſqꝫ nobiſ ꝑ ſe probari ꝺebe-
at. Ingenium ꝺocile ⁊ ſn̄ ꝺoctoꝛe lauꝺabile ē.
n̄ quiꝺ inuenias ſꝫ quiꝺ q̄2 raſ ꝯſiꝺeramuſ. ce-


ra mollis ⁊ aꝺ foꝛmanꝺum faciliſ. etiam ſi arti-
ficiſ ⁊ plaſte ceſſent manuſ intuſ tam uirtutis
totum qucquiꝺ et potest. Paulus Apoſtoluſ aꝺ
peꝺeſ gamalieliſ legem moẏſi ꝓph́āſ ꝺidiciſſe
ſe gĺatur; ut armatuſ ſp̄ualibꝫ teliſ poſtea ꝺeo
confiꝺent̾. arma enim milicie nr̄e. n̄ carnalia ſūt
ſꝫ potn̄cia ꝺ́n aꝺ ꝺeſtrnctōem munitōnuu cogitatō
nes ꝺeſtruentes ⁊ omnem altituꝺinem extollen-
tem ſe aꝺúſuſ ſcīam ꝺī ⁊ captiuantes omnem ī-
tellectum ad obedienꝺum xp̄o ⁊ parati ſubiu-
gare cunctam in obedientiam. ad thimotheum
ſćbit ab infantia ſacriſ lit́iſ eruditum ⁊ hoꝛiat˜
aꝺ ſtuꝺium lectōniſ ne negligat grām que ꝺata
ſit ei ꝑ impoſitōnem manuſ ꝑſb́i. Tito precepicit
ceteraſ uirtutes ep̄i quem breui ſermone ꝺepī-
xit. ſciām qͦꝫ n̄ negligat ſc̄pturarum continen-
tem inquit eum qui ſcꝺ́m ꝺoctrmam ē fiꝺelem
ſiionem. ut potenſ ſit ex hoꝛtari in ꝺoctrina ſa-
na ⁊ contraꝺicentes reuincere. Saćta quippe ru-
ſticitaſ ſolum ſibi proꝺeſt ⁊ qn̈tum edificat ex
uite ḿito eccĺiam xp̄i tantū nocet ſi ꝺeſtruenti-
bꝫ n̄ reſiſtat. Malachiaſ ꝓph́a immo ꝑ malachiaſ
ꝺominuſ int́rogauit ſacerꝺotes legem. In tan-
tum ſacerꝺotiſ officium. Introgatum ℟ꝺere ꝺe
lege. In ꝺeutoronomio legimuſ. Int́roga patrem
tuum ⁊ annuntiabit tͥ ſe niores tuos ⁊ dicent tͥ.
In pſalmo quoqꝫ. centeſimo octuauoꝺecimo. Cauta-
biles mͥ erant iuſtificatōnes tue in loco ꝑeǵnatōe
mee. Et in ꝺeſćptione iuſti uiri cum eum arbori
unice es qui ē in paraꝺiſo compararet. Int̄ cete-
raſ uirtutes etiam h́ intulit In loge ꝺomini uo-
luntaſ eius ⁊ in lege eiuſ ⁊ c̄. Daniel in fine ſacra-
tiſſime uiſioniſ iuſtos ait fulgere cū ſtellas. Et
intelligentes .i. ꝺoctoſ cū firmamentum. Uiꝺes
q¨ntum int́ ſe ꝺiſtent iuſta ruſticitaſ ⁊ q¨n m¨
ebraicham úitatem utrumqꝫ ꝺe eruditiſ ⁊ ꝺoc-
ta iuſticia. Alii ſtells. alii celo comꝑant˜. qm̈ m¨
ebraicam úitatem. utrumqꝫ ꝺe eruditiſ poſſit
intelligi. Ita enim aṕ eos legimus. Qui autem
ꝺocti fúint fulgebunt q2 ſplenꝺoꝛ firmamenti.
⁊ qui aꝺ iuſtitiam erudiunt multos qī ſtelle ī
ꝑpetuaſ et́nitates. Cur pauluſ apoſtoluſ dicit˜
uaſ elc̄oniſ. Neppe q2 uaſ legis. ⁊ ſcārum ſćptu-
rarum armarium erat. phariſei ſtupent́ aꝺ ꝺoct́
nam ꝺomini ⁊ mirant˜ in petro ⁊ iohanne qūo
legem ſciant. cum litt́aſ non ꝺeꝺiciſſent. Quiq̈ꝺ
eum aliiſ ex́citatio. ⁊ cotidiana in lege meꝺi-
tacio t́buere ſolet; illiſ ſp̄s fuggerebat. ⁊ erunt
iuxta quoꝺ ſćptum é ꝺocibiles dō. Duooꝺecim
annos ſaluatoꝛ impleuerat ⁊ in templo ſeꝺēs
ꝺe queſtionibꝫ legis int́rogans magiſ ꝺocet ꝺū
pꝛudent́ introgat. niſi foꝛte ruſticum Petrum. ru-
ſticum etiam ioh́anne ꝺicimuſ. Quoꝛum ut́eqꝫ
ꝺicere pot́at ⁊ ſi imꝑituſ ſ́mone; n̄ tamen ſcien-
cia. Iohannes ruſticuſ piſcatoꝛ inꝺoctuſ fú et un̄
illa uox obſecro. In ṕncipio erat úbum ⁊ úbum
erat apuꝺ ꝺm̄ ⁊ ꝺeuſ erit úbum. Logoſ grece; n
multa ſignificat. nam ⁊ úbum ē ⁊ ſupputatio ⁊
cauſa uniuſcuiꝰqꝫ rei. ꝑ qm̈ ſunt ſingula que ſb́-
ſiſtunt. q̄ uniúſa recte incelligimuſ in xp̄o hoc
ꝺoctus plato neſciuit. h́ ꝺemoſtenes eloq̄ue igno-
rauit. ꝑꝺam inquit ſap̄iam ſapientiū ⁊ pru-
ꝺentiam pꝛudentium reprobabo uera ſapientia.
ꝑꝺet falſam ſapīam. ⁊ qm¨q¨m ſtulticia preꝺica-
tioniſ in cruce ſit tam̄ pauluſ ſap̄ntia ꝺī loquit˜


int̾ ꝑfc̄os. ſap̄iam autem n̄ ſeculi huiuſ nec ṕnci-
pum̄ ſclī iſtiuſ qui ꝺeſtruentur ſꝫ loquitur ꝺei
ſap̄iam in miſt́io abſconditam qm̈ ṕꝺeſtinaú
ꝺeuſ ante ſecula. Dei ſap̄ia xp̄c eſt xp̄c enim
ꝺei uirtuſ ⁊ ꝺī ſapientia. Hec ſapientia in mi-
ſtío abſconꝺita eſt. ꝺe qua ⁊ noni pſalmi tituluſ
p̄notatur. pro occultiſ filii. in quo ſunt omnes
theſauri ſapīe ⁊ ſciencie ꝺī abſconditi ⁊ qui ī mi-
ſtío abſcondituſ erat. ṕꝺeſtinatus ē ante ſecula.
preꝺeſtinatuſ autem ⁊ prefiguratuſ in lege ⁊
ꝓph́is. Unde ⁊ ꝓph́e appellabantur uiꝺentes quia
uiꝺebant eum quem cti n̄ uiꝺebant. Abraham
uiꝺit ꝺiem eiuſ ⁊ letatuſ ē aꝑiebant˜ celi ezechi-
eli. qui ppĺo peccatore clauſi erant. Reuela inq́t
di˜ oculos meos ⁊ conſiꝺerabo mirabilia ꝺe lege tu-
a. Lex enim ſpūalis e; ⁊ reuelatōne opuſ ē u in-
telligatur ac reuelata facie glíam ꝺī contemple
mur Liber in apocalipſi vii. ſigillis ſignatus oſ-
tenꝺitur; quem ſi ꝺeꝺ́iſ homini ſcienti litt́aſ ut
legat; ℟ꝺebit tͥ. Non poſſum. ſignatus ē enim.
Quanti hoꝺie putant ſe noſſe litt́aſ tenent ſig-
natum librum. nec aꝑire poſſunt; n̄ ille referaue-
rit qui h̄t clauem dí. Qui claudit ⁊ nemo aꝑit
Aꝑit ⁊ nemo clauꝺit. In acti bꝫ apĺoꝛum ſanctꝰ
eunuchuſ immo ſc̄o uix Sic enim eum ſćptura
ꝯgnominat cum legent ẏſaiam ꝓph́am. introgat˜
a philippo. Putaſ ne intelligiſ quiꝺ legiſ ℟ꝺit ei;
⁊ quomoꝺo poſſum ń me aliquiſ ꝺocúit; Ego ut
ꝺe me int́im loq̈r. nec ſanctioꝛ ſum h́ enucho. nͨ
ſtuꝺioſioꝛ qui ꝺe ethiopia .i. ꝺe extremiſ mun-
ꝺi parcibꝫ uenit aꝺ templum. Reliquit aula
regiam ⁊ tantuſ amoꝛ legiſ ꝺiuineqꝫ ſcientie
fuit in eo ut etiam in uehiculo ſuo ſacraſ lit-
teras legeret. Et tam̄ cum libꝛum teneret ⁊
úba ꝺomini cogitatōne ꝯciperet lingua uol-
ueret. labuſ ꝑſonaret; ignoꝛabat eum quē
in libro neſcienſ uenerabatur Uenit philip-
puſ ⁊ oſtendit ei ih́m. qui clauſuſ lacebat in
litŕa. O mira ꝺoctoꝛiſ uirtuſ. eaꝺem hoꝛa cre-
ꝺidit eunuchuſ. Baptizatur fideliſ ⁊ ſanctus
eſt. ac magiſter ꝺe ꝺiſcipulo efficitur. Pluſ in
ꝺeſerto fonte ecclíe. qm̈ in aurato ſinagoge tē
polo repperit H́ a me pꝛeſćpta ſunt breuiter. Ne
qꝫ enim epĺariſ. anguſtia euagari longiuſ pa-
tiebatur; ut intelligereſ te in ſcripturiſ ſanctiſ
ſine p¨ꝛeuio ⁊ monſtrante ſemitam n̄ poſſe in-
gredi. taceo de gramaticiſ. rethoꝛiciſ. ph́iſ. geo-
metriſ. dialecticiſ. muſiciſ. aſtronomiciſ. aſtro-
logiſ. meꝺiciſ. Quoꝛum ſcientia moꝛtalibꝫ ſa-
tiſ ut utiliſſima ē. et in tres partes ſcinꝺi-
tuꝛ. in ꝺoctrinam mtōnem ǵretir ⁊ uſū.
aꝺ minoꝛes artes ueniam. ⁊ que n̄ tam ling̈ ꝙ̈
manu Amminiſtrinat˜ .aǵcole. cementariū. Fa-
bꝛi metalloꝛum. lignoꝛumqꝫ ceſoꝛes. lanarii
quoqꝫ ⁊ fullones. ⁊ cet́i qui uariam ſuppellecti
lem ⁊ uilia opuſcula fabꝛicant. Abſqꝫ ꝺoctoꝛe
n̄ poſſunt. Quoꝺ medicoꝛum e. ꝓmittunt me
ꝺici. tractant fabꝛilia fabꝛi ſola ſćpturarum
ars ē qm¨ ſibi omnes paſſim uendicant. Sc̾bi-
muſ inꝺocti. ꝺoctiqꝫ poemata paſſim hanc garru-
la anuſ. hanc ꝺeliruſ ſenex. hanc ſoph́a úbo-
ſuſ. hanc uniúſi ṕſumunt. lacerant. docent.
quecqm̈ ꝺiſcant. Alii adducto ſuꝑcilio granꝺia
úba triutinanteſ int́ mulierculaſ ꝺe faćs litt́iſ
ph́atur. Alii ꝺiſcunt proh puꝺoꝛ a feminis.


quoꝺ uiroſ ꝺoceant. ⁊ ne parum h́ ſit q̈ꝺam facili-
tate úboꝛum immo auꝺacia ediſſerunt aliis qꝺ́
ip̄i n̄ intelligunt. Taceo de meiſ ſimilibꝫ qui ſi
foꝛte aꝺ ſcrituraſ ſcās poſt ſeculares litt́aſ uenúit
⁊ ſermone compoīto. Aures ppĺi mulſerint. quicqd
ꝺix́int. h́ legem ꝺī putant; nec ſcire ꝺignatur
quiꝺ apſĺi quiꝺ ꝓphets ſenſerint. ſꝫ aꝺ ſenſum ſu-
um incongrua aptant testimonia. qī grande ſit
⁊ uicioſiſlimum ꝺicenꝺi genuſ ꝺeprauare ſenten-
ciaſ ⁊ ad uoluntatem ſuam ſćpturam trahere re-
pugnantem. qī n̄ leǵimus omero centhonas ⁊ uir-
gilio centhonas. ac n̄ ſic etiam maronē ſn̄ criſto poſ-
ſimus dicere x̾anum. Qui ſćpſerit iam redit ⁊ ui-
go reꝺeunt ſaturnia regna. Iam noua progenies
celo mittitur alto. Et pꝛem loq̄ntem ad filium
Nate mee uires mea magna potentia ſolus. Et
post úba ſaluatoꝛiſ in cruce. Talia ꝑſtabat memo
rnaſ. fixuſqꝫ manebat. puerilia ſunt hec ⁊ ćcu-
latoꝛum luꝺo ſimilia. ꝺocere quoꝺ ignoꝛes immo
ut cum ſtomacho loq¨ꝛ. nec h́ ſtultum quiꝺem ſci-
re quoꝺ neſcias ꝙ uiꝺelicet manifeſtiſſima est ge-
neſiſ hẏſtoria. In q̄ ꝺe creatura munꝺi. ꝺe exoꝛ-
ꝺio gnus humani. ꝺe ꝺīsōne t̄re. ꝺe confuſione
linguarum. ⁊ ꝺe ꝺeſcensionē uſqꝫ aꝺ egiptum
ſc̾bitur hebꝛicoꝛum. patet exoꝺuſ cum ꝺecem
plagiſ. cum ꝺecalogo cum ꝺiuiniſ miſticiſqꝫ
preceptiſ. In promptu ē leuiticuſ liber in quo
ſingula ſacrificia immo ſingule pene ſillabe et
ueſtes aaron ⁊ totuſ oꝛꝺo leuiticuſ ſpirant
celestia ſacramenta. Nuḿi úo nonne totiusſ arit-
metice ⁊ ꝓph́ie balaam ⁊ .xl. duarum ꝑ here-
num manſionum miſt́ia continent; Deuteꝛono-
mium q2 ſecunꝺa lex ⁊ eúnglice legiſ ṕfiguratō
nonne ſic ea h̄t que p̾oꝛa ſuūt ut tam̄ noua oīa
ſint; quibꝫ .v. úbiſ loqui ſe uelle apoſtoluſ in ec-
cleſia gĺatur. Iob exemplar patientie que non
miſt́ia ſuo ſermone complectitur proſa incip
uerſu labitur; peꝺeſtri ſermone finitur; om̄s
qꝫ legeſ ꝺalectice ꝓpoſitōne. aſſumpſione. confir-
matione conclūſione. ꝺet́minat. Singĺa in eo úba
plena ſunt ſenſibꝫ. Et ut ꝺe cet́iſ ſileam. reſur-
rectōnem coꝛpoꝛum ſic ꝓph́at ut milluſ ꝺe ea uĺ
manifeſtiuſ ut cautiuſ ſcripſit. Scio inquit quoꝺ
redemptoꝛ meuſ uiuit ⁊ in nouiſſiimo ꝺie de t́ra
ſurrecturuſ ſum ⁊ rurſum ćcunꝺaboꝛ pelle mea
⁊ in carne mea uiꝺebo dm̄ ſaluatoꝛem meū quem
uiſuruſ ſum ego ip̄e ⁊ oculi mei conſpecturi ſt̄
⁊ n̄ aliuſ. Repoſita ē h́ ſpes mea in ſinu meo. Ueni
am ad ieſum mane. qui typum ꝺomini. Nō ſolum 
m geſtiſ úm etiam ⁊ in nomine poꝛtat. tn¨ſit
ioꝛꝺanem hoſtium regna ſubúrit. Diuiꝺit t́ram
uictoꝛi ppĺo ⁊ ꝑ ſingulaſ urbes uiculos. montes
flumina. toꝛrēteſ. atqꝫ confinia. ecclíe celeſtiſqꝫ
lerĺm ſpūalia regna ꝺeſćpſit. In iudicum ubꝛo.
quot ṕncipes populi; tot figure ſunt. Ruth mo-
abitiſ ẏſaie explet uaticinium ꝺicentiſ. Emitte
agnum ꝺomine ꝺominatoꝛem t́re. ꝺe petra ꝺeſer
ti ad montem filie ſyon. Samuel in helẏ moꝛ-
tuo in occuſione ſaul uet́em legem abolitam
ꝺemonſtrant. Poꝛro in ſaꝺoch atqꝫ ꝺauiꝺ noui
ſaćꝺoti nouiqꝫ imꝑii ſacram̄ta teſtatur. Mala
chim .i. tertiuſ ⁊ q¨tuſ regum libera ſalomōe
uſqꝫ ad iechoniam. ⁊ a ieroboam filio nabath uſꝫ
aꝺ oſee qui ductuſ est in aſſẏrioſ regnum iuꝺa.
ꝺeſc̾bit Iſŕl. Si hiſtoꝛiam reſpiciaſ; úba ſimpli-


cia ſunt ſi in litt́iſ aſpex́iſ ſenſim latentem
ecclíe paucitas ⁊ hereticoꝛum et ecclíam bella n
arrantur. Duoꝺecim ꝓph́arum ī uniuſ uolumi-
niſ anguſtias coarrat multo aliuꝺ qm̈ ſonat in
litt́a ṕfiǵant. oſee crebro nominat ephraim. ſa-
mariam. ioſeph iezrael ⁊ uxoꝛem fornicariam ⁊
foꝛnicatōniſ filios ⁊ aꝺult́am cubicĺo ſuo clauſā
mariti multo tm̄pꝛ uiꝺuam ſeꝺere ⁊ ſub ueſte lu
gubꝛi uiri. aꝺ ſe reditum preſtolari. Iohel filiꝰ
patuel ꝺeſćbit t́am ꝺuoꝺecim t́buum. eruca. bru-
cho. locuſta.rubigine. ꝯſūmptam. ⁊ post eúſio-
nem ṕoꝛiſ ṕp. effuſum ſp̄m ſanctum. ſuꝑ ſeruos
ꝺī ⁊ ancillas .i. ſuꝑ .c. uiginti creꝺentium nomina
in cenaculo ſẏon cum centum uiginti ab imo uſꝫ
aꝺ duꝺecim paulatim ⁊ ꝑ incrementa ſurgentes
duꝺecim graduum numerum efficiunt qui in
pſalt́io miſtice continentur. Amos paſtoꝛ ⁊ ruſticꝰ
⁊ ruboꝛum moꝛa ꝺiſtringuenſ pauciſ úbiſ expli-
cari n̄ potest. Quiſ enim ꝺignē exp̾mat t̾a ⁊ qua-
tuoꝛ ſcelera ꝺamaſci. Gaze ⁊ tẏri ⁊ ẏꝺumee. ⁊ fi-
lioꝝ ammon ⁊ moab ⁊ in ſeptimo octauoqꝫ g¨
ꝺu iude ⁊ iſrl; h́ loquit˜ aꝺ uaccaſ pingues que
ſunt in monte ſamari ⁊ ruituram ꝺomum ma-
ioꝛem minoꝛemqꝫ teſtatur. Ip̄s cernit fictoꝛem
locuſte ut ſtantem ꝺominum ſp murum litū
⁊ aꝺimantinum ⁊ uncinum. pomoꝛum attra-
hentem ſupplicia pcc̄oꝛibꝫ ⁊ famem in t́ra. non
famem paniſ. neqꝫ ſitim aque; ſꝫ audienꝺi uer-
bum ꝺei. Abꝺiaſ qui int́ṕtatur ſeruuſ ꝺomini ꝑ-
tonat contra eꝺom ⁊ ſanguineū t́renumqꝫ fŕes
fŕiſ qͦꝫ iacob ſemꝑ emulum haſta ꝑcutit ſp̄uali.
Ionas columba pulch́rima naufragio ſuo paſſio
nem domini ṕfigurans; mundum aꝺ pnīam
reuocat ⁊ ſub nomine niniue ſalutem gn̄tibꝫ
nuntiat. Micheaſ ꝺemoꝛaſtẏ coheres xͥ uaſtatō-
nem ꝺenunciat filie latroniſ. ⁊ obſiꝺionem po-
nit contra eum. q2 maxillam ꝑcuſſít iuꝺicis
iſrĺ. Naum conſolatoꝛ oꝛbiſ increpat ciuitatē
ſanguinum ⁊ poſt eūſionem illius loquitur.
Ecce ſuꝑ montes peꝺes eungĺizantiſ ⁊ annunti
antiſ pacem. Abacuch luctatoꝛ foꝛtiſ ⁊ rigiduſ.
ſtat ſuꝑ cuſtoꝺiam ſuam. ⁊ figit gradum ſuper
munitōem ſuam ut xp̄m in cruce contemplet˜
⁊ dicat. Oꝑuit celos gĺa eiuſ ⁊ laudiſ eiuſ plena
eſt t́ra. Splenꝺoꝛ eiuſ ut lux erit coꝛnua ī manibꝫ
eiuſ́. Ibi abſcondita ē foꝛtituꝺo eiuſ. Sophoniaſ
ſpeculatoꝛ ⁊ archanoꝛum Domini cognitoꝛ audit
clamoꝛem a poꝛta piſcinum ⁊ eiulatum a ſcꝺ́a ⁊ cō
t́ionem a collibꝫ. Indicit qͦꝫ ululatum hītatoꝛibꝫ
pile q2 conticuit omniſ ppĺs canaan ꝺiſꝑſi ſūt
unúſi qui inuoluti erant argento. Aggeuſ ⁊ feſti-
uus ⁊ letus qui ſeminauit in laćmiſ. ut in gauꝺio
met́et. ꝺeſtrućtum templum eꝺificat. Deumqꝫ
pꝛēm inducit loq̄ntem aꝺhͨ unū moꝺicum qꝫ
⁊ ego commouebo celum ⁊ t́ram ⁊ mare ⁊ ariꝺaſ
⁊ mouebo omnes gn̄teꝫ ⁊ ueniet ꝺeſiꝺeratuſ cūc-
tiſ gentibꝫ. Zachariaſ memoꝛ ꝺomini ſui multi-
plex in ꝓphētia ih́m ueſtibꝫ ſoꝛꝺiꝺiſqꝫ indutum 
⁊ lapiꝺem occĺoꝛum .vii. canꝺelabꝛumqꝫ aureum
cum totiꝺem lućuiſ quot ocuĺ. Duaſ quoqꝫ oliuas
a ſiniſt́s lampaꝺiſ cernit ⁊ aꝺext́ſ ut poſt equos
ruffoſ nigroſ ⁊ uarios ⁊ alboſ; ⁊ ꝺiſſipataſ qua-
ꝺrigaſ ex effraẏm ⁊ equū ꝺe ierĺm. pauꝑem re-
gem uaticinetur ⁊ ṕꝺicet ſedentem ſr̾ pullum
filium aſine ſubiugaliſ. Malachias aꝑte ⁊ in
fine omnium ꝓph́aꝛum de abiectione iſrĺ. et


uocatōne gn̄tium. Non ē mͥ ait uoluntaſ in uobis
ꝺicit ꝺominuſ ex́cituum ⁊ munuſ n̄ ſuſcipia ꝺe-
manu úra. Ab ortu enim ſolis uſqꝫ ad occaſum ma-
gnum ē nomen meum in gn̄tibꝫ ⁊ in omni cq loco
ſaćficatur ⁊ offertur nomini meo oblatio mū-
ꝺa. ẏſaiam. ieremiam. Ezechiel ⁊ ꝺaniel quiſ
poteſt uĺ intelligere uĺ exponere; Quorum pri
muſ pph́iam non uiꝺetur michi texere. ſꝫ eun-
gelium. Secunꝺuſ uirgam nuceam ⁊ ollam ſuc-
cenſam a facie aquiloniſ. ⁊ pardum ſpoliatum
ſuis coloꝛibꝫ ⁊ quaꝺꝛuplex ꝺiúſiſ met́iſ nectit
alphabetum. Terciuſ. pꝛincipia ⁊ finem tantiſ
ht̄ ob ſcuritcatibꝫ inuoluta. ut apuꝺ hebreoſ ip̄e
partes cum exoꝛꝺio geneſeos ante annos .xxx.
non legantur. Quartuſ úo qui extremus int́
q̈tuoꝛ ꝓph́etaſ tm̄poꝛum conſciuſ ⁊ totiuſ mun-
ꝺi philoſtoricuſ. lapidem ṕci ſum de monte ſine
manibꝫ ⁊ regna omnia ſubútentem claro ſ́mo-
ne ꝓnunciat. ꝺauiꝺ ſimoniꝺes noſt́ pinꝺarꝰ
⁊ alceuſ flaccuſ quoqꝫ catullꝰ ⁊ ſerenuſ xp̄m li-
ra ꝑſonat. ⁊ in ꝺecacoꝛꝺo pſalt́io ab inferiſ exi-
tat reſurgentem. Salomon pacificuſ ⁊ amabiĺ
ꝺomini. moꝛes coꝛrigit naturam ꝺocet. Eccĺia
iungit ⁊ xp̄m. ſc̄aꝛumqꝫ nuptiarum dulce ca
nit epitalamium. Heſter in eccĺie tẏpo ppĺm
liberat de ꝑiculo ⁊ int́fcō aman qui int́ꝑtat˜
iniquitaſ partem conuiuii ⁊ ꝺiem celebrem
mittit in poſteros. Paralipomenon liber imꝰ
eſt iꝺem inſtrumenti uet́iſ epẏtome tantuſ
ac taliſ eſt ut abſqꝫ illo ſiquiſ ſcīam ſćpturar̄
ſibi noluit arrogare; ſcip̄m irriꝺeat. ꝑ ſingĺa
quippe nomina iuncturaſqꝫ úboꝛum ⁊ pret́-
miſſe in regum libriſ tanguntur hiſtoꝛie.
⁊ innumerabiles explicantur eungĺii q̄o-
nec eſꝺraſ ⁊ neemiaſ adiutoꝛ ſcibꝫ conſola-
toꝛ a ꝺomino. in uno uolumine artantur
inſtaurant templum. muros extruunt ciui-
tateſ. omniſ illa turba ppĺi reꝺeuntiſ in pa-
t́am ⁊ ꝺeſćptio ſaćꝺotum. Leuitarum iſrael.
proſelitorum ⁊ ꝑ ſingulaſ familiaſ muroꝝ
⁊ turrium. oꝑa diuiſa aliuꝺ in coꝛtice ṕfer̄t
aliuꝺ retinent in medulla. Cerniſ me ſc̄p-
turarum amoꝛe raptum. Exceſſiſſe moꝺum
epĺe ⁊ tam̄ n̄ impleſſe quoꝺ uolui. Auꝺiu-
muſ tantum quiꝺ noſſe quo cupere ꝺebeamꝰ
ut ⁊ nos quoqꝫ poſſimuſ ꝺr̄e. Concipiuint a-
nima mea ꝺeſiꝺerare iuſtificatōnes tuaſ ī om̄i
tmp̄ꝛ. Cet́um ſocraticum illuꝺ impletur q̄
nobiſ. h́ cantum ſcio. quoꝺ neſcio. ⁊ nonum te-
ſtam̄tum Tangam. Math̄s. marchuſ. Lucas Io-
hannes. Quaꝺꝛiga ꝺomini ⁊ úm cherubin qꝺ́
int́pretatur ſcientie multituꝺo. ꝑ totum coꝛpuſ.
oculati ſunt ſcintille emicant. ꝺiſcurrunt fulg˜a
pedes hn̄t rectos ⁊ in ſublime tenꝺentes; terga
pennata ⁊ uͥcumqꝫ uolitantia tenent ſe mu-
tuo. ſibiqꝫ ꝑplexi ſunt. ⁊ q2 rota in rotam uol-
untur ⁊ ꝑgunt quocumqꝫ eoſ flatuſ ſp̄c ſc̄i ꝑ
ꝺuxit. Paulus apĺs aꝺ ſeptem ſćbit eccĺaſ. octa-
ua enim aꝺ hebreos a pleriſqꝫ extra numerū
ponitur; thimotheum inſtruit. ac titum phẏ-
lemonem. pro fugitiuo famulo ꝺeṕcatur ſuꝑ
quo tacere meliuſ puto qm̈ pauca ſc̄bere. Actꝰ
apĺoꝛum nuꝺam quiꝺem ſonare uident hiſ-
toꝛiam ⁊ naſcentic eccĺie infantiam texere.
ſꝫ ſi noúimuſ ſćptoꝛem eoꝛum lucam ēe me
dicum cuiuſ lauſ ē in euu¨gĺia animaꝺútemꝰ


parit̾ omnia u̾ba aliuſ anime languentiſ eſſe
meꝺicinam. Iacobuſ. Petrus. Iohannes. Iuꝺaſ .vii.
epiſtolaſ eꝺiꝺerunt tam miſticaſ qm̈ ſuccintaſ
⁊ breues parit˜ ac longaſ. bꝛeueſ ī úbiſ. longas ī
ſententiiſ. ut uiruſ ſit qm̈ lectōne cecuciat. a-
pocalipſiſ iohanniſ tot ht̄ ſacramenta quot uer-
ba para ꝺixi ⁊ pro m̄ito uolominiſ lauſ omniſ ī
ferioꝛ eſt. in uerbiſ ſinguliſ multiplices latent
in nich́ aliuꝺ intelligentie. Oro te frat̄ am̄e int́
hec. omnia uiuere iſta meditari. nich́ aliuꝺ noſſe
nich̕qꝫ. aliuꝺ querere. Nonne tͥ uiꝺet˜ iam hic in
t́riſ regni celeſtiſ habitaculum. Nolo ut offenꝺa-
riſ in ſcripturiſ ſanctiſ ſimplicitate ⁊ q¨i uilitate ú-
boꝛum. que uel uitio int́pretatum. ut de inꝺ́tria
ſit prolata ſunt ut inꝺuſtria ruſticam conditio-
nem faciliuſ inſtruerent ⁊ in una eaꝺemqꝫ ſen-
tencia aĺr ꝺoctuſ. aĺr inꝺoctuſ ſentiret; n̄ fum tam
petulanſ ⁊ hebes ut h́ me noſſe pollicear; ⁊ eoꝛū
fructuſ. eoꝛum capere in t́ra qͦꝛum radices in
celo fixe ſunt. ſꝫ uelle fateoꝛ ſeꝺenti me ṕfero.
magiſtrum renuenſ. comitem me ſponꝺeo.
petenti ꝺatur; pulſanti aꝑitur. querenſ inue-
nit. ꝺiſcamuſ in t́riſ quoꝛum nob́ ꝑſeueret ſcīa
in celiſ. Obuiiſ te manibꝫ excipiam aut inep-
te aliquiꝺ ac ꝺe ermagoꝛe cumiꝺitate effunꝺā.
quicquiꝺ queſieris tecum ſcire conaboꝛ habes h́
amantiſſimum frēm euſebium. qui litt́arum
tuarum mͥ grām ꝺuplicauit. referenſ honeſta
tem moꝛum tuoꝝ contemptum ſcĺi fidem ami-
citie. amoꝛem xp̄i. Nam pꝛuꝺentiam ⁊ eloquii
uenuſtatem. etiam abſqꝫ illo ip̄a epiſtola pre-
ferebat. Feſtina queſo ꝺe ⁊ h́enti in ſalo nauicĺe
funem magiſ preſcinꝺe qm̈ ſolue. Nemo re-
nunciaturuſ ſeculo bene potest uenꝺere que
contempſit ut uenꝺeret. quicquiꝺ in ſūptiſ
de tuo tuleriſ pro lucro compūta antiquum
ꝺc̄m eſt; tuum ꝺeē qm̈ h̄t qm¨quoꝺ n̄ h̄t. auaro. Cre-
ꝺenti ꝺiuiciarum totuſ munꝺiſ plenuſ eſt
Infiꝺeliſ autem etiam obolo indiget. Sic uiua-
muſ qī nichil hēnteſ ⁊ omnia poſſiꝺentes. Uic-
tuſ acqꝫ ueſtituſ ꝺiuicie xp̄ianoꝛum. Si habes
in poteſtate rem tuam uenꝺe. Si n̄ habes ꝑice
Tollenti tunicam ⁊ pallium relinq̄ndum eſt.
S ń tu ſemꝑ recraſtinanſ ⁊ iem ꝺe ꝺie trahēs
caute ⁊ peꝺetenitim tuaſ poſſeſſiunculaſ ūe-
ꝺiꝺ́iſ. Non h̄t xp̄c unde alat pauper ſuos To-
tum dō ꝺedit qm ſe obtulit. Apoſtoli tantum
nauem ⁊ retia relinquerunt. Uidua duo
era miſit in gazophilacium. ⁊ prefertur
creſi ꝺiuiciiſ. Facile contempnit omnia. qui
ſe ſemꝑ cogitat moꝛiturum. 
eſiꝺerii mei ꝺeſiꝺ́ataſ accepi epiſtolas.
qui quoꝺam preſagio fut́uroꝛum cū.
daniele ſoꝛtituſ est nomen. obſecrantis.
ut tranſlatum in latinam lingm de hebreo ſer-
mone pentateucum. nꝛōꝛum auribꝫ traꝺ́em.
ꝑiculoſum opuſ ēte ⁊ obtrectatoꝛum meoꝛū
latratibꝫ pacenſ. qui me afferunt in . lxx.
int́pretum ſuggill¨onem noua ꝓ uet́ibꝫ cuꝺ́e
ita ingenium qī uinum ꝓbantēs. cum ego
ſepiſlime teſtatuſ ſum me ꝓ uili poꝛtione
in tab́naculo ꝺī offerre que poſſim. nec opes
alt́iuſ alioꝛum pauꝑtate feꝺari. Quoꝺ ut
auꝺerem. oꝛigeniſ me ſtudium ꝓuocauit qͥ
editōni antique tranſlatōem theoꝺotioniſ
miſcuit aſteriſco ⁊ obelo .i. ſtella ⁊ neru


opuſ omne ꝺiſtinguenſ. ꝺum aut illuceſcere facit
que minuſ ante fuerat. aut ſuꝑflua queqꝫ iugu-
lat ⁊ confodit. Maxime in huc que eūngĺiſtarum
⁊ apĺoꝛum auctoꝛitaſ ꝓmulgauit. In quibꝫ multa
ꝺe uet́i teſtam̄to legimuſ que in nr̄iſ coꝺicibꝫ n̄
hn̄tur; ut ē illuꝺ. Ex egipto uocaui filium meum
Et qm̄ nazareuſ uocabitur; ⁊ uiꝺ́unt in quem
ꝯpuxŕunt ⁊ flumina de uentre eiuſ fluent aque
uiue. ⁊ que nec vidit oculuſ. neqꝫ auriſ. audi-
uit. nec in coꝛ hominiſ aſcenꝺit que ṕparauit
ꝺeuſ ꝺiligentibꝫ ſe Et multa alia que ꝓpium ſin-
tagma ꝺeſid́ant. Int́rogemuſ ergo eos ubi h́ ſćpta
ſunt. ⁊ cum dicere n̄ potuero libriſ hebraiciſ
proferamuſ pͥmum teſtimonium in oſee. ſcꝺ́m
in ẏſaia. t́cium in Zacharia. q¨rcium in ꝓúbiiſ.
qͥntum eque in ẏſaia. quod multi ignoꝛantes
apoćfoꝛum ꝺeliramenta ſectantur ⁊ hẏb́aſ ne
niaſ libꝛiſ auctenticiſ pref́unt. cauſaſ erroꝛiſ n̄
est meum exponere. Iuꝺei pꝛudenti fcm̄ dicunt
eē conſilio. Neptolomeuſ uniuſ ꝺī cultoꝛ etiam
apuꝺ hebreos dupplicem ꝺiuinitatem ꝺeṕhenꝺ́et
quoꝺ maxime icćco faciebant. q2 in platoniſ ꝺogma
caꝺere uidebatur. Deniqꝫ úcumqꝫ ſacratum ali-
quid ꝺe pꝛ̄e ⁊ filio ſcptum teſtatur; ⁊ ſpū ſanc-
to aut aĺr int̄pretati ſunt. aut omnino tacuer̄t
ut ⁊ regi ſatiſfaćent ⁊ archana fiꝺ́i n̄ uulgarent.
Et neſcio quiſ ṕmuſ auctoꝛ .lxx. cellulas alexan-
ꝺꝛie ſuo menꝺatio extrux́it ambꝫ ꝺiuiſi ſcͥpti
carent eaꝺem. cum Ariſteuſ eiuſꝺem ptholomei
Et n̄ multo poſt tmp̄ꝛ loſephuſ nil tale retuĺit.
ſꝫ in una baſilica conǵgatoſ contuliſſe ſćbant.
n̄ ꝓph́aſſe. aliuꝺ eſt enim natem aliuꝺ eē int́ṕtem.
ibi ſp̄s ṕdicit uentura. Hic erudic̄o ⁊ úboꝛum co-
pia que intelligit tꝛanſfert. n̄ foꝛte putanꝺꝰ ē
tulliuſ economicum xenophontiſ ⁊ platoniiſ
pẏtagoram ⁊ ꝺemofteniſ pro theſifontem. Af-
flatuſ rethoꝛico ſp̄u tranſtuliſſe. Aĺr de eiſꝺem li-
bꝛiſ ꝑ .lxx. int́pretere aĺr ꝑ apoſtolos ſp̄c ſanctus
teſtimonia texuit. Ut quod illi tacuerunt. hi
ſćptum ēe mentiti ſint. Q́ꝺ igitur; ꝺampnamꝰ
ueteres; minime. ſꝫ poſt pͥoꝛum ſtudia in ꝺomo
ꝺomini quoꝺ poſſumuſ laboꝛamuſ. Illi int́ṕtati
ſunt ante aduentum xp̄i ⁊ qꝺ́ neſciebant ꝺubiiſ
pꝛotulere ſententiiſ. Nos poſt paſſionem eiuſ ⁊ re-
ſurrectionem. nō tam ꝓph́am qm¨ hẏſtoꝛiam ſcri-
bimuſ. alit́ enim auꝺita; alit́ uiſa narrantur qꝺ́
meliuſ intelligimuſ. melius ṕferimuſ. Audi g̾
emule; obtrectatoꝛ aſculta. Non ꝺampno n̄ re-
prehenꝺo .lxx. ſꝫ confiꝺent́ omnibꝫ ut apĺos ṕ
fero. ꝑ iſtoꝛum oſ mͥ xp̄s ſonat. quos ante ꝓph́as
int́ ſpūalia cariſmata poſitoſ lego. in quibꝫ
ultimum pene graꝺum int́pretes tenent. Qiꝺ
liuoꝛe toꝛq̄riſ; Quiꝺ imꝑitoꝛum animoſ cont˜
me concitaſ; Sicubi tibi in tranſlacōne uiꝺeor
errare. Int́roga hebreoſ ꝺiūſarum urbium
magiſtros conſule. Quod enim illi hn̄t ꝺe xp̄o.
tui coꝺiceſ n̄ hn̄t. alieno eſt enim ſi contra ſe poſt-
ea ab apoſtoliſ uſurpata teſtimonia probauúnt.
⁊ emenꝺatioꝛa ſunt exemplaria latina qm̈ greca
qm¨ hdbrea. Verum h̄ contra inuiꝺos. Nunc te ꝺeṕ-
coꝛ ꝺeſiꝺ́i km̄e. ut quia tantum opuſ me ſubire
feciſti ⁊ a geneſi exoꝛꝺium cuperet oꝛōnibꝫ iuues.
quo poſſim eodem ſp̄m quo ſćpsi ſunt libꝛi. in 
latinum eoſ transferre ſermonem.


Incipit lib́ bꝛeſith .i. Geneſis
N PRINCIPIO CRE
creauit ꝺeuſ celum ⁊ t́ram q2 autem erat inaniſ ⁊
uacua ⁊ tenebre erat ſr̄ faciem abẏſſi ⁊ ſp̄c ꝺ́i fe-
rebatur ſuꝑ aquaſ. Dixqꝫ ꝺeuſ. Fiat lux. Et fc̄a eſt
lux. Et uidit ꝺeuſ lucem quoꝺ eēt bona; ⁊ diuiſit
lucem a tenebꝛiſ. applĺauitqꝫ lucem diem. ⁊ teneb¨ꝫ
noctem. Fc̄mqꝫ eſt ueſpere ⁊ mane; dies unus. Dix́
quoqꝫ ꝺeuſ. Fiat firmamentum im medio aq̈rium ⁊
diuiꝺat aquaſ ab aquaſ. Et fecit ꝺeuſ firmam̄tū.
diuiſitqꝫ aquaſ que erant ſub firmamento ab hiis
que erant ſr̄ firmam̄tum. Et fcm̄ eſt ita. Uocauit
qꝫ ꝺeuſ firmam̄tum celum. Et fcm̄ ē ueſꝑe ⁊ ma-
ne; dies ſed́s. Dix́ úo ꝺeuſ congregentur aque q̄
ſub celo sunt in locum unum ⁊ appareat ariꝺa.
factumqꝫ eſt ita. Et uocauit ꝺeuſ ariꝺam t́ram.
conǵgatōnes aq¨rum. aplĺauit maria. Et uidit
Deus ꝙ ēect bonum; ⁊ ait Germinet t́ra h́bam ui-
rentem ⁊ facientem ſemen ⁊ lignum pomifúm fa-
cienſ fructum iuxta genu ſuum. cuiuſ ſemen in
ſemet ip̄o ſic ſuꝑ t́ram. ⁊ fcm̄ eſt ita. Et ꝓtulit
t́ra h́bam uirentem ⁊ affntem ſemen iuxta genꝰ
ſuum lignumqꝫ facienſ fructum ⁊ hn̄ſ unum̄quqꝫ
ſementem ſecundum ſpecem ſuam. Et uidit ꝺeuſ
quod ēeſ bonum. Factumc ē ueſꝑe ⁊ mane dies t́tiꝰ.
Dix́ autem ꝺeuſ. fiant luminaria in firmam̄to celi.
⁊ diuiꝺant diem ac noctem ⁊ ſint in ſigna ⁊ tm̄pa.
⁊ dios ⁊ annos. ut luceant in firmam̄to celi ⁊ illuma-
rent t́ram. Et fc̄m eſt ita fecitqꝫ ꝺeuſ duo magna
luminaria. Luminare maiuſ ut preēet diei ⁊ lumi-
nare minuſ ne ꝑ́eſſet nocti. Et ſtellaſ. Et poſuit eaſ
in firmamento celi. ut lucerent ſuꝑ t́ram ⁊ ꝑeſ-
ſent diei ac nocti ⁊ diuiꝺ́it lucem ac tenebraſ.
Et uidit ꝺeuſ ꝙ eēt bonum; ⁊ fcm̄ eſt ueſꝑe ⁊  mane
dies q̈rtuſ. Dixit etiam euſ. ꝓducant aque rep-
tile anime uiuentiſ ⁊ ulatilē ſuꝑ t́ram sub firma-
mento celi. Creuitqꝫ ꝺeuſ cete grandia ⁊ omnē
animam uiuentem. atqꝫ motabilem. qm̈ ꝓduxe-
rant aque in ſp̄es ſuaſ ⁊ omne uolatile ſecundū
genuſ ſuum. Et uidit ꝺeuſ ꝙ eēt bonum; Benedix
qꝫ eiſ dicenſ. Creſcite ⁊ multiplicamini ⁊ replete a-
quaſ mariſ. Auesqꝫ multiplicentur ſuꝑ terram.
Et fcm̄ est ueſꝑe ⁊ mane dies q́ntuſ. Dixitquoqꝫ
ꝺeuſ. ꝓoducat t́ra animam uiuentem in gn̄e
ſuo iumenta ⁊ reptilia beſtiaſ t́re ſcd̕̕m ſp̄es ſuaſ.
fcm̄qꝫ est ita. Et fecit ꝺeuſ bestias t́re iuxta ſp̄es
ſuaſ. Et fc̄m est ita iumenta ⁊ omne reptile t́re
in genere ſuo. Et uidit ꝺeuſ quod ēet bonum
⁊ ait. faciamuſ hominem ad ẏmaginem ⁊ ſimili-
tudinem nr̄am; ⁊ preſi piſcibꝫ mariſ ⁊ uolatilibꝫ
celi ⁊ bestiis t́re. uniúſqꝫ creature. omniqꝫ rep-
tili quoꝺ mouetur in t́ra. Et creauit ꝺeuſ ho-
minem ad ẏmaginem ſimilitudinem ſuam.
ad ẏmaginem ꝺei creauit illum. maſcĺm ⁊ femi-
nam creauit eos. Benedix̄qꝫ illis ꝺeuſ ⁊ ait. Creſ-
cite ⁊ multiplicamini replete eam t́ram. et
ſubicite enim ⁊ ꝺominamini piſcibꝫ mariſ ⁊ uo-
latilibꝫ celi ⁊ uniúſiſ animantibꝫ q̄ mouent˜
ſuꝑ t́ram. Dixitqꝫ ꝺei. Ecce ꝺedi uob̕ omnē
herbam afferentem ſemen ſuꝑ t́ram ⁊ uniú-
ſa ligna que hn̄t in ſemet ip̄iſ ſementem gn̄iſ
ſui ut ſint uobiſ in eſt ⁊ cunctiſ animantibꝰ


t́re. omnqꝫ uolueri celi ⁊ uniúſiſ que mouent˜
in t̄ra ⁊ in quibꝫ ē anima uiuenſ. ut h̄eant ad ueſ-
cendum. Et fcm̄ eſt ita. Uiditqꝫ ꝺeuſ cuncta q̄ fecit.
⁊ erant ualꝺe bona. Et fcm̄ est ueſpere ⁊ mane. dies
ſextuſ. Igitur ꝑfecti ſunt celi ⁊ terra. ⁊ omniſ oꝛ-
natuſ eoꝛum. Compleuitqꝫ ꝺeuſ die ſeptimo opuſ ſu-
um quod fećat ⁊ requieuit die ſeptimo ab uniúſo
opere ſuo quod patrarat. Et benedix́ ꝺeuſ diei ſepti-
mo ⁊ ſanctificauit illum. q2 in ip̄o ceſſauerat ab om-
ni opere ſuo quod creauit ꝺeuſ ut faceret. Iſte ge-
nerationes celi ⁊ t́re q¨nꝺo create ſunt in die quo
fecit ꝺominuſ ꝺeuſ celum ⁊ t́ram ⁊ omne uirgul-
tum agri. anteq¨m oꝛiretur in t́m omnēqꝫ h́bam
regioniſ ṕuſqm̈ ǵminaret. Non enim pluerat ꝺo-
minus ꝺeuſ ſuꝑ t́cum ⁊ homo non erat qm̈ opera-
retur t́ram. ſꝫ fons aſcendebat e t̄rm irriganſ uni-
úſam ſuꝑficiem t́re. Foꝛmauit gͥ ꝺominuſ ꝺeuſ ho-
minem de lumo t́re ⁊ inſpirauit in faciem eiuſ
ſpiraculum uite. Et fc̄s eſt homo in animam ui-
uentem. Platauerat autem ꝺominuſ ꝺ́s ꝑadiſum
uoluptatiſ a ṕncipio. in quo posuit hominem ꝙ̄
fomauerat. Produxitqꝫ de humo omne lignū
pulchrum uiſu ⁊ aꝺ ueſcendum ſuaue. Lignum
etiam uite in medio paradiſi. Lignum qͦ2 ſcien-
tie boni ⁊ mali. Et fluiuſ eǵdiebatur ꝺe loco
uoluptatiſ aꝺ irrigandum paradiſum. qui
inꝺe ꝺiuiꝺitur in quatuoꝛ capita. Nomen uni
phẏſon. ip̄e eſt qui ćcuit omnem t́ram enilath.
ubi naſcitur aurum. ⁊ aurum t́re illiuſ optimū
eſt. ibiqꝫ inuenit̾ ꝺellium ⁊ lapiſ onẏchinuſ. Et
nomen fluuio ſecunꝺo gẏon. ip̄e eſt qm̈ ćcuit
omnem t́ram ethiopie. Nomen u̕o flumimiſ
t́cii tẏgriſ. ip̄e uadit contra aſſẏrios. Fluuiuſ
autem q̈rtuſ; ip̄e eſt euphrates. Tulit ergo do-
minuſ ꝺeuſ hominem ⁊ poſuit eum in para
diſo uoluptatiſ ut operaretur ⁊ cuſtoꝺirēt illū.
precepitqꝫ ei dicenſ. Ex omni ligno paradiſi
comeꝺe. De ligno autem ſcīe boni ⁊ mali ne co-
meꝺaſ. In quocumqꝫ enim die comeꝺeriſ ex
eo; moꝛte moꝛieriſ. Dixit quoqꝫ ꝺominuſ ꝺ̄s.
Non est bonum hominem eē ſolum. Faciamuſ
ei adiutoꝛium ſimile ſibi. Foꝛmatiſ igitur
ꝺominuſ ꝺeuſ de humo cunctis. animantibꝫ
t́re ⁊ uiniúſiſ uolatilibꝫ celi. adduxit ea ad a-
ꝺam. ut uiꝺeret quiꝺ uocaret ea. Omne enī
quod uocaret aꝺam anine uiuentiſ ip̄m ē
nomen eiuſ Applĺauitqꝫ aꝺara nominibꝫ ſuiſ
cuncta animantia ⁊ uniúſa uolatilia celi et
omnes bestiaſ t́re. Aꝺe u̕o non inueniebatur,
adiutoꝛ ſimoliſ eiuſ. Immiiſit gͦ ꝺominuſ ꝺeuſ
ſopoꝛem in aꝺam. Cūmqꝫ obꝺoꝛmiſſet. tulit
unam de coſtiſ eius ⁊ repleuit carnem pro ea
Et edificauit ꝺominuſ ꝺeuſ coſtam qm̈ tul̕at
de aꝺam in mul̕rem ⁊ adduxit eam ad aꝺam.
Dixitqꝫ aꝺam. Hoc nunc oſ ex oſſibꝫ meiſ ⁊ ca-
ro ꝺe carne mea. Hec uocabit uirago qm̈ ꝺe
viro ſuo ſumpta est. Qm¨ ob rem relinquet
homo pꝛ̄em ſuum ⁊ mrēm. ⁊ aꝺherebit uxo-
ꝛi ſue ⁊ erunt duo in carne una. Erant ā
ut́qꝫ nudiꝰ. Aꝺam ſcilꝫ ⁊ uxoꝛ eiuſ. ⁊ non eru-
beſcebant. Sꝫ ⁊ ſerpenſ erit callidioꝛ cunctiſ
animantibꝫ t́re. que fecerat ꝺominuſ ꝺeuſ.


Qui dix̄ ad mulŕem. Cur p̄cep̄ uob́ ꝺeuſ ut nō
comeꝺ́etiſ ꝺe omni ligno paradiſi; Cum ℟dit m-
ulier. De fructu lignoꝝ que ſunt in ꝑadiſo ueſ-
cimur. ꝺe fructu úo ligni ꝙ ē in meꝺio ꝑadiſi
preceṕ nobiſ ꝺ́ſ ne comeꝺ́emuſ ⁊ ne tanǵemuſ
illud ne foꝛte moꝛiamur. Dix̄ autem ſerpenſ
ad muĺrem. Neq¨ q̈m moꝛiemini. Scit enim ꝺ́s
ꝙ in qͦcumqꝫ die comeꝺ́itſ ex eo; aꝑierientur ocĺi
ur̄i ⁊ eritiſ ſicut dii ſcientes bonum ⁊ malum
Vidit ǵ muĺr ꝙ bonum ēet lignum ad ueſcen-
dum ⁊ pulchrum oculis. aſpec̄mqꝫ ꝺelectabĺe
⁊ tulit ꝺe fructu illiuſ ⁊ comedit. Deditqꝫ uiro
ſuo. Qui comedit. Et aꝑti ſunt oculi. amboꝛum
Cumqꝫ cognoniſſent ſe eē nuꝺos ꝯſuerūt folia
ficuſ ⁊ feriunt ſibi perizomata. Et cum. Audiſ-
ſent uocem dm̄ di ꝺeambĺantiſ in paradiſo ad
auram pꝰ ḿidiem. Abſcondit ſe aꝺam ⁊ uxoꝛ
eiuſ a facie ꝺomini d́i in medio ligni paradiſi
Vocauitqꝫ ꝺominuſ ꝺeuſ aꝺam ⁊ dixit ei. Ubi eſ
Qui ait. Uocem tuam audiui in ꝑadiſo ⁊ timui
eo ꝙ nuduſ ēem ⁊ abſcondi me. Cui dix̄ ꝺ́ſ Qͥs
enim indicauit tͥ ꝙ nuꝺꝰ ēes nͥ ꝙ ex ligno de qͦ
ṕceꝑam tͥ ne comeꝺeres comediſti. Dixitqꝫ aꝺam
Mulier qm̈ ꝺediſti mͥ ſociam. Dedit mͥ ꝺe ligno;
⁊ comedi. Et dix̄ ꝺominuſ ꝺ́s aꝺ muĺrem. Qr̄ h́
feciſti; Que ℟dit. Serpenſ ꝺecepit me. Et come-
ꝺi. Et ait ꝺominuſ ꝺ́s ad ſerpentem. Q̾a fecisti h́
maledīs eſ int́ om̄ia animantia ⁊ beſtiaſ t̕re.
Suꝑ pectuſ tuum gradieriſ ⁊ t̕ram comeꝺes
cunctiſ diebꝫ uite tue. Inimicitiaſ ponam īt̾
te ⁊ muĺrem. ⁊ ſemen tuum ⁊ ſemen illiuſ. ip̄a
ꝯteret cap̄ tuum ⁊ tu inſidiab́iſ calcaneuͦm eiꝰ
Muĺri q̄ꝫ dix̄. Multiplicabo erumpnaſ ꝺuaſ ⁊
conceptuſ tuos in ꝺoloꝛe paries filioꝫ ⁊ ſub uiri
pot́atē eriſ ⁊ ip̄e ꝺominabit˜ tui Aꝺe úo dixit
Quia audiſti uocem uxoꝛiſ tue ⁊ comediſti
ꝺe ligno ꝺe quo ṕceꝑam tͥ ne comeꝺ́es; male-
dicta t́ra in oꝑe tuo in laboꝛibꝫ comeꝺes ex
ea cunctiſ diebꝫ uire tue. Spinaſ ⁊ t́bulos g̕-
minabit tͥ ⁊ comeꝺeſ herbas t́re. In ſuꝺoꝛe uĺtꝰ
tui ueſceriſ pane tuo ꝺonec reútariſ in t̕ram
de qua ſumptuſ eſ. q2 puluiſ eſ ⁊ in pulúem
reúteriſ. Et uocauit aꝺam nom̄ uxoꝛiſ ſue e-
ua. eo ꝙ mat́ ēet cunctoꝝ uiuentiū. Fecit qͦꝫ
ꝺominuſ ꝺ́s aꝺe ⁊ uxoꝛi eiuſ tunicaſ pellici-
aſ ⁊ induit eos ⁊ ait. Ecce aꝺam fc̄s ē qī unuſ
ex nobiſ ſcienſ bonum ⁊ malum. Nunc ergo
uiꝺete ne foꝛte mutat manum ſuam. ⁊ ſū-
mat ⁊ de ligno uite ⁊ comeꝺat ⁊ uiuat in et̄-
num.  Emiſitqꝫ eum ꝺominuſ ꝺ́ſ de ꝑadiſo
uoluptatiſ ut oꝑaretur t̄rum de q¨ ſum̄ptuſ ē.
Eiecitqꝫ aꝺam ⁊ collocauit ante ꝑadiſum uo-
luptatiſ cherubin ⁊ flammeum gladum atꝫ
úſatilem. ad cuſtoꝺienꝺam uiam ligni uite.
aꝺam úo ꝯgnouit euam uxoꝛem ſuam. Que
ꝯcepit ⁊ peꝑit caẏm dicenſ. poſſedi hominem
ꝑ ꝺeumum. Rurſūqꝫ peꝑit frēm eiuſ abel. fuit
m̄ abel paſtoꝛ ouium. ⁊ caẏm aǵcola. fcm̄ eſt
autem poſt multoꝫ dieſ. ut offerret. caẏm de
fructibꝫ t́re munera ꝺomino. Abel qͦꝫ obtulit
de ṕmogenituſ gregiſ ſui ⁊ de aꝺͥpibꝫ eorum. Et
reſpexit ꝺominuſ ad abel ⁊ ad munera eiuſ.


Ad caẏm u̕o ⁊ ad munera eiuſ n̄ reſpex̄. Iratuſqꝫ ē
caẏm uehement̕ ⁊ ꝯcidit uultuſ eius. Dix̄qꝫ ꝺoꝰ
ad eum. Qr̄ iratuſ eſ ⁊ cur ꝯcidit facies tua; Nō-
ne ſi bene eg̕iſ recipies ſin aū male. ſtatim ī
foꝛibꝫ pc̄cm aꝺerit. Sꝫ ſub te erit apperituſ eiꝰ.
⁊ tu ꝺominab́iſ illiuſ. Dix̄ quoqꝫ caẏm. aꝺ
abel frēm ſuum. Egrediamur foꝛaſ. Cumqꝫ eſ-
ſent in agro. ꝯſurrēxit caẏm adúſuſ Abel fra-
trem ſuum ⁊ int́fecit eum. Et ait ꝺominuſ aꝺ
caẏm. Ubi est abel frat̕ tuus; Qui ℟dit. Neſ-
cio. Numquiꝺ cuſtoꝫ frat́ſ mei ſum ego. Dix̄ꝫ
ad eum. Quiꝺ feciſti. Vox ſanguiniſ frat́ſ tui
clamat aꝺ me de t̕ra. Nunc ḡ maleꝺc̄s eriſ ſuꝑ
t́ram. que aꝑuit oſ ſuum ⁊ ſuſcep̄ ſanguinem
frat́ſ tui de manu tua. Cuum oꝑatuſ fuīſ eum.
n̄ ꝺabit tͥ fructus ſuos uaguſ ⁊ profuguſ eriſ
ſuꝑ t́ram. Dix̄qꝫ caẏm ad dn̄m. Maior est ini-
quitaſ mea qm̈ ut ueniam mereaꝛ. Ecce eicis
me hodie a facie t́re ⁊ a facie tua abſconꝺar. Et
ero uaguſ ⁊ profugū in t̄m. Omniſ ḡ q̕ inue̕nt
me occiꝺet me. Dix̄qꝫ ⁊ ꝺominuſ. Neq̈q¨m ita
fiet. Sꝫ omniſ qui occiꝺ̕rit caẏm. ſeptuplum pu-
nietur. Poſuitqꝫ ꝺominuſ caẏm in ſignum ut
n̄ eum int́ficiet omniſ qui inueniſſꝫ eū. Eǵſ-
ſuſqꝫ caẏm a facie ꝺomini hītauit in t̄m ꝓfugꝰ
aꝺ oꝛientalem plagam eꝺen. Cognouit autē
caẏm uxoꝛem ſuam. ꝯcep̄ ⁊ peꝑit ei enoch. Et
edificauit ciuitatem uocauitqꝫ nom̄ eiꝰ ex no-
mine filii ſui enoch. Porro enoch genū iraꝺ.
⁊ uno genū mauiahel ⁊ mauiahel genū ma-
thuſſael ⁊ mathuſſalel genuit lamech. qui
accep̄ uxoꝛeꝫ duas. nom̄ uni aꝺa ⁊ nom̄ alt́i
ſella. Genuitqꝫ aꝺa iabel. qm̈ fuit pat̄ hītan-
tium in tentoꝛiiſ acq̈ paſtoꝛum. ⁊ nom̄ frīſ
eiuſ iubal. ip̄e fuit ṕr canentium cẏtham ⁊
oꝛgano. Sella quoqꝫ genū tubalcain qui fuit
malleatoꝛ ⁊ faber in cuncta oꝑa eriſ ⁊ ferri. So-
roꝛ úo tubalcain noeuma. Dix̄qꝫ lamech ux-
oꝛibꝫ ſuiſ. Aꝺe ⁊ ſelle. Audite uocem meam ux-
oꝛed lamech. auſcultate ẜ̕monem meum qm̄
occidi uirum in ulnuſ meum ⁊ aꝺoleſcentu-
lum in liuoꝛem meū septuplum uitio da-
bitur de caẏm. De lamech úo ſeptuagies ſep-
cies. Cognouit aꝺ huc aꝺam uxorem ſuam ⁊
peꝑit filium uocauitqꝫ nom̄ eiuſ ſeth deuſ
Poſuit mͥ ꝺ̄s ſemen aliuꝺ pro Abel quē occidit
caẏm. Sꝫ ⁊ ſeth natuſ alliuſ quē uocaū enos
Iſte cep̄ inuocare nom̄ ꝺomini. Hic ē liber ge-
nerationiſ aꝺam. in die q¨ creauit ꝺ̄s hominem
aꝺ ſimilitudinem ſuam fecit illum. maſcĺm ⁊
feminam creauit eos ⁊ benedix̄ ilĺ. Uocauitꝫ
nomen eoꝛm aꝺam in die qͦ creati ſunt. Uix̄ aut̄
aꝺam .c. .xxx. anniſ. genū filium ad ſimili-
tudinem ⁊ imaginem ſuam uocauitqꝫ no-
men eius ſeth. Et fcī ſunt dies aꝺam poſtq̈m
genuit ſeth octingem anni genūqꝫ filios
⁊ filiae. Et fcm̄ ē om̄n tm̄pſ q̄ uix̄ aꝺam anni
nongenti .xxx. ⁊ mortuuſ eſt. Uixit qͦꝫ ſeth .c.
.v. annoſ. ⁊ genū enos. Uixitqꝫ ſeth poſtq̈m
genuit enos octingentiſ .vii. anniſ genuitqꝫ
filioſ ⁊ filiae. Et fc̄i ſunt omnes dies ſeth; non-
gentoꝛum .xii. anneum ⁊ moꝛtuuſ ē. Uixit


u̕o enos nonaginta anniſ ⁊ genuit chainan pꝰ
cuiuſ oꝛtum uix̄ octingentiſ .xv. anniſ. ⁊ genuit
filioſ ⁊ filiaſ. Fcīqꝫ ſunt om̄iſ dies enoſ n̄gentoꝛum
.v. annoꝛum ⁊ moꝛtuuſ ē. Uixit qͦꝫ chainan .lxx.
anniſ ⁊ genuit malaleel. Fc̄ uix̄ chainan pꝰqm¨
genuit malalehel octingentiſ .xl. anniſ genuitꝫ
filios ⁊ filiaſ. Et fcī ſunt om̄i dies chainān noni-
genti .x. anni ⁊ moꝛtuuſ ē. Uixit aū malalehel
.lx.v. anniſ ⁊ genū iareꝺ Et uix̄ malalehel pꝰꝙ¨
genuit iareꝺ; occingentiſ  .xxx. anniſ ⁊ genuit
filioſ ⁊ filias. Et fcī ſunt omnes dies malalehel
octīgenti nonaginta .v. anni ⁊ moꝛtuuſ ē. Uix̄qꝫ
lareꝺ .c. .lx .ii. anniſ ⁊ genuit enoch. Et uix̄ iareꝺ
poſtqm̈ genū enoch octingentiſ anniſ ⁊ ḡ f. ⁊ f.
Et fcī ſunt om̄iſ dieſ iareꝺ; n̄genti .lx .ii. anni ⁊
moꝛtuuſ ē. Poꝛro enoch uix̄ .lx .v. anniſ ⁊ genū-
mathuſalem ⁊ ambĺauit enoch cum dō. Uixit
enoch pꝰqm̈ genū mathuſalem .ccc. anniſ ⁊ ge-
f. ⁊ f. Et fcī ſunt om̄iſ die enoch .ccc .lx .v. anni.
Ambulauitqꝫ cum dō ⁊ n̄ apparuit q2 tulit cū
ꝺeuſ. Uix̄ qͦꝫ mathuſalem .c. octoginta . vii. aniſ
⁊ genū lamech. Et uix̄ mathuſalem pꝰqm¨ genū
lamech ſeptingentiſ octoginta .ii. anniſ. ⁊ g. fi.
⁊ fi. Et fc̄i ſunt omnes dies mathuſalem n̄genti
lx.lx. anni ⁊ moꝛtuuſ ē uix̄ aū lamech . c. octo
ginta .ii. anniſ ⁊ genū filium. uocauitqꝫ nom̄
eiuſ Noe dicenſ. Iste conſolabit̄ nos ab oꝑibꝫ ⁊
laboꝛibꝫ manuū nr̄aꝝ in t̕ra cui maledixit dn̄ſ.
Uixitqꝫ lamech pꝰqm̈ genū noe q́ngentiſ nō-
aginta .v. anniſ. ⁊ ge fi. ⁊ fi. Et fcī ſunt omnes
dies lamech. ſeptingenti .lxx. vii. anni Noe
u̕o cum quingentoꝝ eēt annoꝝ genū ſem.
cham. ⁊ iafeth. Cumꝫ cepiſſent homines mul-
tiplicari ſuꝑ t́ram ⁊ filias procreaſſent; uidentes
fili dī filiae hominum ꝙ ēent pulchre; accepe-
runt uxores ſibi ex omnibꝫ quaſ eliḡant. Dix̄
qꝫ ꝺeuſ. Non ꝑmanebit ſp̄c m̄ſ in homine in e-
t̕num q2 caro ē. Eruntqꝫ dies illiuſ .c .xx. an-
norum. Gigantes aū erant ſr̄ t́ram in diebꝰ ilĺ.
poſtqm̈ enim inǵſſi ſunt filii di̕. aꝺ filiaſ hōum
illeqꝫ genūnt. iſti ſunt potentes a ſcĺo uiri fa-
moſi Uident aū ꝺ́ſ ꝙ multa malitia homin̄
ēet in t́ra ⁊ cuncta cogitatio coꝛdiſ intenta eſ-
ſet aꝺ malum omni tmp̄ꝛ; penituit eum quoꝺ
hominem feciſſꝫ in t́ra ⁊ ṕcauenſ in futūru ⁊
tactuſ ꝺoloꝛe coꝛdiſ intrinſct́uſ. Delebo inqͥt homi-
nem quem creaui a facie t́re ab homine uſqꝫ
aꝺ animantia. a reptili uſque ad uolueres celi.
penitet enim me fēciſſe eoſ. Noe úo inuenit
grām coꝛam ꝺ̄n hee gn̄atōnes noe. Noe uir iuſtꝰ
atqꝫ ꝑfc̄c fuit in gn̄atōnibꝫ ſuiſ cum ꝺō ambĺa-
int ⁊ genū tres filios. ſem. cham. ⁊ iafeth. Coꝛru-
pta eſt autem t́ra coꝛam dō ⁊ repleta ē iniqͥtate
Cumꝫ uidiſſꝫ ꝺ́s t́ram ēe coꝛruptam. om̄iſ quip-
pe caro coꝛruꝑat uiam ſuā ſr̄ t́ram. dix̄ aꝺ noe.
finiſ uiúſe carniſ uenit coꝛam me. Repleta
ē t́ra iniqͥtate a facie eoꝛum. ⁊ ego diſꝑam eos
cum t̄ra. Fac tͥ archam de ligniſ leuigatiſ. manſi-
uncĺaſ in archa facies ⁊ bithumin̄e linies in-
t́nſecuſ ⁊ ext́nſecuſ ⁊ ſie facies eam. Trecentoꝛū
cubitoꝝ erit longituꝺo arche. l. cuꝺitoꝝ latitu-
ꝺo.⁊ .xxx. cubitoꝛum altituꝺo illius. feneſtram


in archa facies ⁊ in cubito ꝯſummb́. ſummitatē
enim. Oftium dn̄ arche pones ex late ꝺeoꝛſum. ce-
nacula ⁊ t́ſtega facies in ea. Ecce ego adlucam di-
luuii aquaſ ſr̄ t́ram ut int́ficiam omne carnem
in q¨ ſp̄c uite ē ſubt̄ celum. ut Uniúſa quem in t́ra
ſunt ꝯſument˜. Ponamꝫ feduſ meum tecum ⁊ inḡ-
dieriſ archam tu ⁊ filii tm. uxoꝛ tua ⁊ uxoꝛes fili-
oꝛum tuoꝝ tecum ⁊ ex cunctiſ animantibꝫ uniú-
ſe carniſ bina induces in archam ut uiuant tecū
maſcĺini ſexuſ ⁊ feminini. De uoluēbꝫ iux¨ genuſ
ſuum ⁊ de iumentiſ in gn̄e ſuo ⁊ ex omni reptili
t́re ẜm genuſ ſuum. bina ꝺe omnibꝫ inǵdierit˜
tecum ut poſſint uiuere. Tolles gͥ tecum ex om̄ibꝰ
eſciſ q̄ mandi poſſunt. ⁊ compoꝛtabiſ aṕte; ⁊ erūt
tam tibi qm̈ ilĺ in cibum. Fecit gͦ noe omnia que
ṕceperat illi ꝺeuſ. Dixitqꝫ ꝺominuſ ad eum.
Ingreꝺere tu ⁊ ꝺomuſ tua omniſ in archam. Te
enim uidi iuſtum coꝛam me in gńat́one hac. Ex
omnibꝫ anmmantibꝫ mundiſ colles ſeptena. ⁊ ſep-
tena. maſcĺm ⁊ feminam. De animantibꝫ úo nō
imundiſ duo ⁊ duo. maſcĺm ⁊ feminam. Sꝫ ⁊ de uo-
latilibꝫ celi. ſeptena ⁊ ſeptena maſcĺm ⁊ feminā.
Sꝫ ⁊ de uolnibꝫ immundiſ bina ⁊ bina maſcĺm
⁊ feminam; ut ſaluet̄ ſemen ſr̄ faciem uniūſe t̕re
Aꝺ huc enī ⁊ poſt dies .vii. ego pluam ſr̄ t́ram .xl.
diebꝫ ⁊ .xl. noctibꝫ ⁊ ꝺelebo omnē ſub̕am qm̈ fe-
ci de ſuꝑficie t́re. fecit gͦ noe omnia q̄ manꝺaúat
ei ꝺominuſ. Eratqꝫ ſexcentoꝝ annoꝝ qn̄ diluii
aque inunꝺauunt ſr̄ t́ram. Et inǵſſuſ ē noe ⁊ fi-
lii eiuſ uxoꝛ ei ⁊ uxoꝛes filioꝝ eius cum eo. in archā.
pp̄ aq̈ſ diluuii. De animantibꝫ qͦꝫ mundiſ ⁊ im-
mundiſ ⁊ de uoluc̄bꝫ ⁊ ex omni ꝙ mouet̄ ſr̄ t́rā
duo ⁊ duo inǵſſa ſunt ab noe in archam maſcĺs
⁊ femina. ſicut ṕceꝑat ꝺeuſ noe. Cumꝫ tn̈ſſiſſēt
dies .vii. aq̄ diluuii inunꝺaúunt ſr̄ t́ram. An-
lo ſexcenteſimo uite noe. m̄ſe ſcꝺ́o ſeptimo de-
cimo die m̄ſiſ rupti ſunt om̄ſ fontes abẏſſi ma-
gne ⁊ cataracte celi aꝑte ſunt ⁊ fcā ē pluvia ſuꝑ
t́ram .xl. diebꝫ ⁊ .xl. noctibꝫ. in articulo diei illiuſ.
inǵſſuc ē noe. ⁊ ſem ⁊ cham. ⁊ iafeth filii eiꝰ uxoꝛ
illiuſ ⁊ uxoꝛe filioꝛum eiuſ cum eo in archam.
ip̄i ⁊ omne animal ſcd̕̕m genuſ ſuū; Uniu̕ſaqꝫ iu-
menta ⁊ in genus ſuū ⁊ omne ꝙ mouet˜ ſr̄ t́ram;
in gn̄e ſuo. cunctumqꝫ uolatile ſcd̕̕m genuſ ſuū
uniúſe anes omnesqꝫ uolucres inǵſſe ſūt ad no-
e ī archam bina ⁊ bina ex om̄i carne in q¨ erat ſp̄c
uite. Et q̄ ingreſſa ſunt maſcĺs ⁊ femina ex omni
carne introierūt ſic̄ ṕceꝑat ei ꝺeuſ ⁊ incluſit eum
ꝺominus defoꝛiſ. Fcm̄qꝫ est diluuiū .xl. diebꝫ ⁊ .xl.
noctibꝫ ſr̄ t̄ram. ⁊ multiplicate ſūt aq̄ ⁊ leuauer̄
archam in ſublime a t́ra. uehem̄t̄ inunꝺaúunt
aque ⁊ omnia repleúrunt in ſr̄ficie t́re. Poꝛro ar-
cha ferebat˜ ſuꝑ aquaſ ⁊ aque p̕ualúunt nimiſ
ſr̄ t́ram. Oꝑtiqꝫ ſunt om̄ſ montes excela ſub uni-
úſo celo .xv. cubitis altioꝛ fint aq̈ ſr̄ montes qͦſ
oꝑuerat. Conſūptaqꝫ ē omniſ caro q̄ mouebat
ſuꝑ t́ram uolucrum. Animantiū. beſtiarum. ōmn-
qꝫ reptilium q̄ reptant ſp̄ t́ram. Uniúſi homines
⁊ cuncta in quibꝫ ſpiracĺm ante ē in t́ra moꝛtua
ſunt. ⁊ ꝺeleuit ꝺeuſ omnē ſub̕am q̄ erat ſr̄ t́ram.
ab homine uſque ad pecuſ. tam reptile qm̈ uoluc̕s
celi. ⁊ ꝺeleta ſunt de t́ra. Remanſit aū ſoluſ noe


⁊ qm cum eo erant in archa. optinuert̄qꝫ aq̄ t̕-
raſ .c. l. diebꝫ Rcoꝛꝺatuſ autem noe ꝺſ cuncto-
rumqꝫ animantium ⁊ omnīa ium̄toꝝ q̄ erant cū
eo in archa. Addux́ ſp̄m uite ſr̄ t̕ram ⁊ īmminute
ſunt aque ⁊ clauſi ſunt fontes Abẏſſi ⁊ caracte ce-
li ⁊ prohibite ſunt pluie ꝺe celo. Reúſeqꝫ aque ꝺe
t́ra euntes ⁊ reꝺeuntes ⁊ ceꝑunt minui pꝰ .c. l. dies
Requieuitqꝫ archa m̄ſe ſep̄timo uiceſima ſeptiā
die m̄ſiſ ſr̄ montes armenie. At úo aque ibant ⁊
ꝺecreſcebant uſqꝫ aꝺ ꝺecimū menſem. Decimo
m̄ſe pͥmo die m̄tiſ apparuet̄ cacumina mōtium
Cumꝫ tranſiſſent .xl. dies. aꝑienſ noe feneſtram
arche qm̈ fecerat dimiſit coꝛuum. Qͥ egredieba˜
⁊ n̄ reútebat̄ ꝺonec ſiccarentur aq̄ ſr̄ t́ram emiſit
qͦꝫ columbam poſt enim ut inꝺ̕et ſuam ceſſaſſēt
aque ſr̄ faciem t́re. Que cum ū inueniſſꝫ uͥ reqͥeſ-
ceret per eiuſ; reūſa est aꝺ eum in archam. Aque
enim erant ſr̄ uniúſam t́ram. Excenditqꝫ ma-
num ⁊ apṕhenſam intulit in archam. Expect́atiſ
aū ultra .vi. diebꝫ aliis rurſum dimiſit colum-
bam ex archa. at illa uenit. aꝺ eum aꝺ ueſꝑam
poꝛtanſ minimum oliue uirentibꝫ foliis in oꝛe
ſuo. Intellex̄ gͦ noe ꝙ ceſſaſſent aq̄ ſr̄ t́ram. ex-
pećtauitqꝫ nͥlominuſ .vii. ꝺon. alioſ dies ⁊ emiſit colū-
bam. q̄ n̄ est reúſa ultra aꝺ eum. Igit̾ ſexcente-
ſimo ṕmo anno ṕmo m̄ſe ṕma die m̄enſiſ immi-
nute ſūt aq̄ ſr̄ t́ram. Et aꝑienſ noe tectum arche
aſpexit. uiditqꝫ ꝙ exſiccata ēet ſr̄ficies t́re. Mēſe
ſcꝺ̄o ſeptima ⁊ uiceſima die m̄tiſ arefcā ē t̄ra. Lo-
cutiſ eſt autem ꝺ̾ſ aꝺ noe dicens. Egreꝺere ꝺe archa
tu ⁊ uxoꝛ tua filii tui ⁊ uxoꝛeſ filioꝝ tuoꝝ tecum.
cuncta animantia q̄ ſunt aṕ te ex om̄i carne.
tam in uolatilibꝫ q̈m in beſtiiſ ⁊ uinúſiſ reptilibꝫ
q̄ reptant ſr̄ t́ram educ tecum ⁊ inǵdimini ſr̄
t́ram. Creſcite ⁊ multiplicamini ſr̄ eam. Eg̕ſſuſ
ē gͦ noe ⁊ filii eius ⁊ uxoꝛ illius ⁊ uxoꝛes filioꝝ eiuſ
cum eo. ſꝫ ⁊ omnia animantia ium̄ta ⁊ reptilia
que reptant ſr̄ t́ram. ſcd̕̕m genuſ ſuū ꝺe archa
eg̕ſſa ſunt. Eꝺificauit aū noe altare ꝺomino et
tollenſ de cunctiſ peccꝛibꝫ ⁊ uolucͥbꝫ mundiſ ob
tulit ꝺomino holocauſta ſr̄ altare. Oꝺoꝛatuſqꝫ
eͦ ꝺominuſ oꝺoꝛem ſuauitatiſ ⁊ ait aꝺ eum. Neq¨-
qm̈ ultra maledicam t́re ꝓp̄ homines. Senſuſ
⁊ cogitatio humana coꝛdiſ ī malum ꝓna ſt̄
ab aꝺoleſcentia ſua. Non gͥ ꝑcutiam ultra om-
nam animantem ſū feci cunctiſ diebꝫ t́re. Sem̄-
tiſ ⁊ meſſiſ. friguſ ⁊ eſtuſ. eſtaſ ⁊ hiempſ. nox.
⁊ dies n̄ requieſſent. Benedix̄qꝫ ꝺeuſ noe.
⁊ filiiſ eius ⁊ dix̄ ad eos. Creſcite ⁊ multiplicami-
ni ⁊ implete t́ram. ⁊ t̄roꝛ ur̄ ac tremoꝛ ſit ſuꝑ
cuncta animalia t̕re ⁊ ſr̄ om̄ſ uolucres celi cū
uniūſiſ q̄ mouent̄ in t́ra. Om̄i piſceſ mariſ ma-
nui ur̄e traditi ſunt ⁊ omnes mouet̄ ⁊ uiuit
erit nobiſ in cibum. Quaſi olera uirentia t¨didi
uob́ omnia. excepto ꝙ carnem cum ſangͥne nō
comeꝺetiſ. Sangͥnem enī animaꝝ ur̄arum reqͥ-
ram ꝺe manu cunctaꝝ beſtiaꝝ ⁊ de manu hōiſ
de manu uiri ⁊ frīſ eiuſ reqͥram animā homīſ.
Quicumqꝫ efſuderit ſang̕nem humanū funꝺet̄
ſanguiſ illiuſ. Ad ẏmaginem quippe dī fc̄s ē homo
Vos autem crescite ⁊ multiplicamini ⁊ ingredi-
mini ſuꝑ t́ram ⁊ implete eam. Hec quoqꝫ dix̄ ꝺ̕ſ


aꝺ noe ⁊ aꝺ filioſ eiuſ cum eo. Ecce ego ſtatuā
pactum meum uob́cum ⁊ cū ſemine ur̄o pꝰ uos ⁊
aꝺ omnē animā uiuentem q̄ ē uob́cum. tam in-
uolucͥbꝫ qm̈ in iumn̄tiſ ⁊ pecudibꝫ t̕re cunctiſqꝫ q̄
eǵſſa ſunt ꝺe archa ⁊ uinúſiſ beſtiiſ t̕re. ſtatuam
pactum meū uob́cum ⁊ neq̈q̈m ultra int̕ficietur
omniſ caro aquiſ diluuiſ. Neqꝫ erit ꝺeincepſ di-
luuium diſſipanſ t́ram. Dix̄qꝫ ꝺeuſ. h́ ſignum
fecĺiſ ꝙ ꝺo inter me ⁊ uos ⁊ ad omnē animā ui-
uentem que ē uob́cum in gńationes ſempit́nas
Archum meū ponam in nubibꝫ ⁊ erit ſignum
feꝺeriſ int́ me ⁊  int́ t́ram. Cumꝫ obdux́o nubi-
bꝫ celum; apparebit arcuſ meuſ in nubibꝫ ⁊ uiꝺe-
bo illum ⁊ recoꝛꝺaboꝛ feꝺeriſ ꝙ pepigi uob́cū.
⁊ cum omī anima uiuente que carnē uegetat
⁊ n̄ erunt ultra aq̄ diluuii aꝺ ꝺelenꝺam uniúſa
carnem. Eritqꝫ arcuſ m̄ſ in nubibꝫ ⁊ inꝺebo il-
lum ⁊ recoꝛꝺaboꝛ feꝺeriſ ſempit́nm ꝙ pactum
ē int́ dm̄ ⁊ int́ omnē animā uiuentem uniúſe
carniſ que ē ſr̄ t̕ram. Dix̄qꝫ ꝺeuſ noe. h́ erit ſi-
gnum feꝺ́iſ quod ꝯſtitui int́ me ⁊ omnē car-
nem ſr̄ t́ram. Erant gͥ filii noe qui egreſſi-
ſunt ꝺe archa ſem. cham ⁊ iafeth. Porro cham
ip̄e eſt pat́ chanaan. Tres iſti ſunt filii noe ⁊
ab hiiſ diſſeminatū ē omne hominū genuſ
ſr̄ uniúſam t́ram. Cep̄qꝫ noe uir agͥcola ex́ce-
re t́ram. ⁊ plantauit uineam. bibenſqꝫ uinū
inebꝛiatuſ ē ⁊ nuꝺatuſ ꝺoꝛmiuit in tab́nacĺo
ſuo. ꝙ cum uidiſſꝫ cham pr̄ chanaan uerenꝺa
ſcilꝫ pꝛ̄iſ ſui ēe nuꝺata; nunciauit duobꝫ fr̄ibꝫ
ſuiſ foꝛiſ. At úo ſem ⁊ iafeth pallium impoſuer̕
hum̕iſ ſſ̄ ⁊ inceꝺentes retroꝛſum oꝑuer̄t u̕enꝺa
pꝛ̄iſ ſſ̄ ſui. faciesqꝫ eoꝛum aúſe erant. ⁊ pꝛīſ ſui
uirilia n̄ uid̕unt. Euigilanſ aū noe ex uino c̄
didiciſſꝫ que fecerat ei filiuſ fuus minoꝛ ait. Ma-
ledc̄s chanaā s̕uuſ ſeruoꝝ erit frībꝫ ſſ̄. Dix̄qꝫ. Be-
nedc̄s ꝺominuſ ꝺeuſ ſem fit chanā s̕uuſ eius.
Dilatec ꝺs̄ iafeth ⁊ hītet in tab́nacuĺ ſem. ſitqꝫ
chanaā s̕uuſ eiuſ. Uixit autem noe pꝰ dilu-
uium .ccc .l. anniſ ⁊ impleti ſunt om̄i dies eiꝰ
nongentoꝝ .l. annoꝝ ⁊ moꝛtuuſ ē hec gńati-
ones filioꝛum noe. ſem. cham. ⁊ iafeth. Natiqꝫ
ſunt eiſ filii poſt diluuiū. Filii iafeth gomer. et
magog ⁊ maꝺai. lanam ⁊ thubal. ⁊ moſoch.
⁊ thiraſ. Poꝛro filii gomer. aſchenez. ⁊ riphat.
⁊ thogoꝛma. Filii aū ianan; eliſa. ⁊ tharſiſ. ce-
chim. ⁊ ꝺoꝺanum. Ab hiiſ diuiſe ſunt inſule
gn̄tium in regionibꝫ ſuaſ. uniuſqͥſqꝫ ſcd̕̕a lin-
guam ⁊ familiaſ in nationibꝫ ſſ̄. Filii autē cham
chuſ ⁊ meſram ⁊ futh ⁊ chanaan. Filii. autē chuſ
ſabā ⁊ euila ⁊ ſabatha ⁊ regina ⁊ ſabathacha.
filii autem regina. ſaba ⁊ ꝺaꝺan. Poꝛro chuſ ge-
nuit nemioth. ip̄e cepit ēe potenſ in t̕ra. ⁊ eum
robuſtuſ uenatoꝛ coꝛam ꝺomino. Ab h́ exiuit ꝓ-
u̕bium qī nemroth robuſtuſ uenatoꝛ coꝛam
ꝺomino. Fuit a̕ ṕncipium regni eiꝰ babẏlon.
⁊ arach ⁊ archaꝺ ⁊ chalanne. in t́ra ſenaaꝛ
De t́ra illa eǵſiuſ ē affur ⁊ edificauit niniuen
⁊ plateaſ ciuitatiſ ⁊ chale. Reſen qͦꝫ int́ niniuē
⁊ chale. Hic ē ciuitaſ magna. At úo meſraim
genuit ludim ⁊ anam ⁊ laabim. nepthuim.
⁊ petruſim. ⁊ cheſtium. De quibꝫ egreſſi ſunt


philiſtiniim ⁊ chapthurim. chanaan. aū gen̄
ſiꝺonem ṕmogenitum ſuū etheum. ⁊ iebu-
ſeum ⁊ amoꝛreum. Gergeſeum. eueum. ⁊ a-
ratheum. ſmeum. ⁊ aradium. ſamaricheu.
⁊ amatheum. hoſ. diſſeminati ſunt p̕p chana-
neorū. Fc̄iqꝫ ſunt t́mini chanaan uementibꝫ
a ſẏꝺone geraram uſqꝫ gazam ꝺonec inǵdiaris
ſoꝺomam ⁊ gomoꝛram ⁊ aꝺamam ⁊ ſeboim uſꝫ
leſa. Hii filii cham. in ꝯgnatōnibꝫ ⁊ linguiſ ⁊
gn̄atōnibꝫ. t̄riſqꝫ ⁊ gn̄tibꝫ ſſ̄ De ſem qͦꝫ nati ſūt
pꝛ̄es omnīm filioꝝ hēber. fr̄ laſeth maioꝛe. Filii
ſem; clam ⁊ aſſur ⁊ arfaxat ⁊ luꝺ ⁊ aram. filii
aram uſ ⁊ ul ⁊ gether ⁊ meſ ⁊ meſſale. At úo
arfaxat genuit ſale. ꝺe quo oꝛtuſ ē heber. Nati
qꝫ ſunt heber filii duo. nom̄ uni faleg eo ꝙ in
diebꝫ eiuſ diuiſa ſit t̄ꝛa. ⁊ nom̄ frīſ eiuſ iectam
Qui iectam genū el moꝺaꝺ ⁊ ſaleph ⁊ ſarmoth
iare; ⁊ ophīr ⁊ euila ⁊ iobab omnes iſti filii ie-
ctam. ⁊ fcā eſt hītatio eoꝛum ꝺe meſſa ꝑgn̄tibꝫ
uſqꝫ ſephar; montem oꝛientalem. Iſti filii ſem
ſcd̕̕m cognatōnes ⁊ linguaſ ⁊ regiones in gn̄tibꝰ
ſſ̄. Hec familie noe. iuxta ppĺos ⁊ natōnes ſuaſ
ab hiit diuiſe ſunt gn̄tes ut t́ra pꝰ diluuium.
rat autem t́ra labii unius ⁊ ſermonum eoꝝꝺ́e
Qumqꝫ proficiſćent˜ ꝺe oꝛiente inueńunt capū
in t́ra ſennaar ⁊ hītaúunt in eo. Dix̄qꝫ alt̕ aꝺ
ꝓximum ſuum. Uenite faciamuſ lateres ⁊ coq̈-
muſ eos igni. Habueruntqꝫ latereſ. ꝓ ſaxiſ ⁊ bi-
tumen pro cemento ⁊ dix́int. Uenite faciamꝰ
nobis ciuitatem ⁊ turrim cuiꝰ cacumen ꝑtingat
ad celum. ⁊ celebremuſ nom̄ nr̄m anteqm̈ di-
uiꝺamur in uiúſaſ t́raſ. Deſcendit aū ꝺominꝰ
ut uiꝺ́et ciuitatem ⁊ t́rim qm̈ edificabant filii
aꝺam ⁊ dix̄. Ecce unuſ ē ppĺs unū labiū om̄ibꝫ
ſeꝑuntqꝫ h́ facere nͨ ꝺeſiſtent a cogitatōibꝫ ſſ̄
Donec eaſ oꝑe ꝯpleant. Uenite gͥ ꝺeſcenꝺamuſ
⁊ ꝯfunꝺamuſ ibi lingm̈ eoꝝ ⁊ n̄ audiat unꝰqͥſqꝫ
uocem ꝓximi ſui. Atqꝫ ita diuiſit eos ꝺominuſ
ex illo loco in uniúſaſ t́raſ ⁊ ceſſaúunt edifica-
re ciuitatem ⁊ iꝺćco uocatum ē nomē eiuſ ba-
bel. q2 ibi ꝯfuſum labium uniúſe t́re ⁊ inꝺe
diſꝑſit eoſ ꝺominuſ ſr̄ faciem cunctaꝝ regionū
Hēe ſunt gńatōnes ſem. Sem .c. erat annoꝝ
qn̄ genuit arphaxat. biennio post diluuiū.
Uix̄qꝫ ſem pꝰq¨m genuit arfaxat qͥgentiſ an-
niſ ⁊ genuit filios ⁊ filias. Poꝛro arfaxat uix̄
.xxx .v. anniſ ⁊ genu ſale. Uix̄ arfaxat pꝰqm̈
genuit ſale .ccc. tͥbꝫ anniſ. ⁊ genū fi ⁊ fi. Sale
quoqꝫ uix̄ .xxx. annis ⁊ genuit heber. Uix̄qꝫ
ſale poſtqm̈ genuit heber; quaꝺꝛingentiſ. Fbꝫ
anniſ ⁊ genu fi. ⁊ fi. vix autem heber .xxx. iiii
anniſ ⁊ genú phaleg. uix̄qꝫ heber poſtqm̈ gen̄.
phaleg q̈ꝺꝛingentiſ .xxx. annis ⁊ genū fi.⁊ fi.
Uix̄ quoqꝫ faleg t́ginta anniſ ⁊ genū reu .uix̄
qꝫ faleg poſtq̈m̈ genuit reu .cc.ix. anniſ ⁊ ge.
fi. ⁊ fi. Uixit aū reu .xxx .u. anniſ ⁊ geń ſarug.
Uix̄qꝫ reu poſtqm̈ genuit ſarug; cc. uii. anniſ
⁊ genū fili ⁊ fi. Uixit u̕o ſareg t́ginta. anniſ.
⁊ genū nachoꝛ. Uixitqꝫ ſarug pꝰqm̈ genuit na-
choꝛ; cc. anniſ. genūqꝫ fi. ⁊ fi. Uix̄qꝫ nachoꝛ
.xx .ix. anniſ ⁊ genū chare. iux̄qꝫ nachoꝛ pꝰqm̈
genuit chare ; c .xix. anniſ ⁊ genuit fili ⁊ fi.


Uixitqꝫ chare .lxx. anniſ ⁊ genū abram ⁊ nachoꝛ
⁊ aram. Hee aū ſunt gn̄atōnes thare. chare autem
genū abram ⁊ nachoꝛ ⁊ aram. Poꝛro aram gen̄
loth. Moꝛtuuſ ē aū aram aū chare pꝛ̄em ſuum
in t́ra natiuitatiſ ſue m ur chalꝺeoꝝ. Dux́ūt
aū abram ⁊ nachoꝛ uxoꝛes. nom̄ uxoꝛiſ abram
ſara ⁊ nom̄ uxoꝛiſ nachoꝛ; melcha. Filia aram
pꝛ̄iſ melche ⁊ pꝛ̄iſ ieſche. Erat aū ſarai fr̕iliſ nec
h̕ebat lib́oſ. Tulit itaqꝫ thare abram filiū ſuū.
⁊ loth filium. aram. Filiū filii ſui ⁊ ſarai nurū
ſuam uxoꝛem abram filii ſui ⁊ edux̄ eoſ ꝺe ur
chalꝺeoꝛum ut irent in t́ram chanaan. Ueneŕqꝫ
uſqꝫ aran. ⁊ hītaúunt ibi. Et fcī ſunt diei cha-
re .cc .u. annoꝝ ⁊ moꝛtuuſ ē in aran. Dixit
aū ꝺominus ad abram. Egreꝺere de t́ra tua ⁊
ꝺe ꝯgnatōne tua ⁊ ꝺeꝺomo pꝛ̄iſ tui ⁊ ueni ī t́ra
qm̈ monſtraūo tͥ. faciamqꝫ te creſcere ī gētem
magnam ⁊ benedicam tͥ ⁊ magnificabo nomē
tuū eriſqꝫ benedēs. Benedicam benedicentibꝫ
tͥ ⁊ maledicam maledicentibꝫ tͥ. atqꝫ in te bene-
dicent˜ uniúſe ꝯgnationes t́re. Eg̕ſſuſ ē itaqꝫ a-
bram ſicut preceꝑat ei ꝺominuſ ⁊ iuit cum eo loth. ſep-
tuaginta .u. annoꝝ erat abram cum egreꝺeret˜ ꝺe
aran. Tulitqꝫ ſarai uxoꝛem ſuam. ⁊ loth filium frīſ
ſui uniúſamqꝫ ſub́am qm̈ poſſed̕ant ⁊ animaſ
quaſ fec̾ant in aran. ⁊ eg̕ſſi ſunt ut irent ī t́ram
chanaan. Cumqꝫ ueniſſent in eam. ꝓtramſiuit abm¨
t́ram uſqꝫ ad locum ſichem ⁊ uſqꝫ ad ꝯuallem il-
luſtrem. chananenſ aū tunc erit in t́ra. Apparū
qꝫ ꝺominuſ abram ⁊ dix̄ ei. Semini tuo ꝺabo t́ram
hanc. Qui edificauit ibi altare ꝺomino. qͥ apparuerat
ei. Et inde tranſǵdienſ ad montem q́ erat c¨ oꝛientiē
bechel. ꝺetendit ibi tab́nacĺm ſuū. ab occiꝺente hn̄ſ
bechel ⁊ ab oꝛiente haẏ. Edificauit qͦꝫ ibi altare
ꝺomino ⁊ inuocauit ibi nomen eiꝰ. ꝑrexitqꝫ ab¨m
uaꝺenſ ⁊ ultra progredienſ ad ḿidiem. Fcāqꝫ ē
fames in t́ra. Deſcenditqꝫ ab¨m in egiptum. ut
ꝑeǵnaret̄ ibi. ṕualueꝛit enim fames in t́ra. Cūꝫ
ꝓpe ēet ut ingreꝺeret˜ egiptum; dixit ſarai uxoꝛi
ſue. Noui qꝫ pulchra ſiſ mulier; ⁊ ꝙ cū uiꝺerunt
te egiptu dicturi aut. uxor ip̄mi eſt ⁊ int́ficiēt
me. teqꝫ reſeruabunt. Dic gͦ obſecro te ꝙ ſoꝛoꝛ
mea ſiſ ⁊ bene mͥ ſit pp̄ te ⁊ úinat anima mea ob
grām tui. Cum itaqꝫ inǵſſuſ et abram egip-
tum; uid̕nt egiptū muĺrem ꝙ ēet pulchra
nimis ⁊ nuntiarunt ṕncipes pharaoni. ⁊ lauꝺa-
uer̄t illam ap̄ eum. Et ſublata eſt muĺr in ꝺomū
ph́oniſ. Abram úo bene uſuſ ē ꝓp illam. fu̕untqꝫ
ei oves ⁊ boues ⁊ aſini ⁊ ſerui ⁊ famule ⁊ cameli.
Flagellauit aū ꝺominuſ ph́onem plagū maximiſ ⁊
ꝺomum eius pp̄ ſarai uxoꝛem abram. Uocauitqꝫ
ph́o abram ⁊ dixit ei. Quid nam eſt ꝙ feciſti mi-
chi. Qr̄ n̄ indicasti ꝙ uxor tua ēet. Qm̄ ob cām dic-
iſti ēe ſoꝛoꝛem tuam ut tolĺem eam mͥ ī uxoꝛem
Nunc gͥ ecce coniūx tua accipe eam ⁊ uaꝺe. Pre-
cepitcqꝫ ph́o ſuꝑ abram uiriſ ⁊ ꝺedux́unt eum
⁊ uxoꝛem illiuſ ⁊ omnia q̄ hēbat.  Aſcendit
gͦ abram ꝺe egipto ip̄e ⁊ uxoꝛ eiuſ ⁊ omnia que
hēbat ⁊ loth cum eo. aꝺ auſtralem plagam. Erat
autem diues ualꝺe in poſſōne auri ⁊ argenti.
Reúſuſqꝫ est ꝑit́ quo uenerat a ḿidie in be-
thel ⁊ hai. uſqꝫ aꝺ locum ú ṕiſ fix́at tab́nacu-


lum int̾ beth el ⁊ hai in loco altariſ ꝙ fec̾at ṕuſ ⁊ in-
uocauit ibi nom̄ ꝺomini. Sꝫ ⁊ loth qui erat cū. Ab¨m
fuūnt greges ouium ⁊ armenta ⁊ tab́nacula nec
poterat eos capere t́ra ut hītarent ſimul. Erat qui-
ppe ſub́a eoꝛum multa ⁊ n̄ quibant hītare ꝯmu-
nit̕. Unde ⁊ fc̄a eſt rixa int́ paſtoꝛes gregū. Abram
⁊ loth. Eo autem tm̄pꝛ chananeuſ ⁊ ferezeuſ hīta-
bant in illa t́ra. Dix́it ergo ab¨m aꝺ loth. Ne que-
ſo ſit iurgium int́ me ⁊ te ⁊ int́ paſtoꝛes meoſ ⁊
paſtoꝛes tuoſ. fratres enim ſumuſ. Ecce uniúſa
t́ra coꝛam te eſt. recede a me obſecro. Si aꝺ ſiniſtrā
ieris; ego ꝺext́am tenebo. Situ ꝺext́am eleǵiſ; ego
aꝺ ſiniſtram ꝑgam. Eleuatiſ itaqꝫ loth ocuĺ ui-
dit omnē t́ram ćca regionem ioꝛꝺaniſ. q̄ uniúſa
irrigabatur an̄qm̈ ſubúteret ꝺominuſ ſoꝺomā
⁊ gomoꝛram ſic̄ paradiſuſ Domini ⁊ ſic̄ egiptuſ
uenientibꝫ in ſegoꝛ. Elegitqꝫ ſibi loth regionem
ćca ioꝛꝺanem. ⁊ receſſit ab oꝛiente. diuiſiqꝫ ſunt
alt́utrum a fr̄e ſuo. Abram hītauit in t́ra chana-
an. loth moꝛatuſ eſt in oppidiſ q̄ erant ćca ioꝛꝺa-
nem ⁊ hītauit in ſoꝺomiſ. homines aū ſoꝺomite
peſſimi erant ⁊ pcc̄oꝛes coꝛam ꝺomino nimiſ. Dix̄
qꝫ ꝺominuſ aꝺ abram poſtqm̈ diuiſuſ ē loth ab
eo. Leua ocĺos tuoſ ⁊ iuꝺea loco in quo nūc eſ ad a-
quilonem ⁊ ad m̾idiem. aꝺ oꝛientem. ⁊ ad occiꝺen-
tem. Omne t́ram qm̈ conſpiciſ tͥ ꝺabo ⁊ femini tuo
utqꝫ in ſempit́num. faciamqꝫ ſemen tuū ſicut
pulúem t́re. Siquiſ poſſit hominū numerare
pulu̾em t́re; ſemen quoqꝫ tuū nuḿrare pot́it.
Surge ⁊ ꝑambula t́ram. in longitudinē ⁊ latitu-
dinem suam. q2 ꝺat̄uſ ſum eam. Moueriſ gͥ ab¨m
tab́nacĺm ſum̄ uenit ⁊ hītauit iuxta ꝯuallem
mambre. quē ē in hebron edificauit ibi altare
ꝺomino. actum ē autem in illo tmp̄ꝛ ut am-
raphel rex ſennaar ⁊ arioch rex ponti ⁊ choꝺoꝛ-
lahomoꝛ rex elamitaꝝ ⁊ thaꝺal rex gn̄tium ini-
rent bellum cc¨ barna regem ſoꝺomoꝝ ⁊ cc¨ berſa
regem gomoꝛre. ⁊ cc¨ ſennaab regem aꝺame ⁊ cc¨
ſemeber regem ſeboim. cc¨qꝫ regem bale ip̄a eſt
ſegoꝛ. Omnes hii ꝯneńunt in uallem ſilueſtrē.
que nunc ē mare ſaliſ .xii. enim anniſ ſeruieŕ
choꝺoꝛlahomoꝛ ⁊ .xiii. anno receſſ́unt ab eo. Igͥ
anno .xiiii. uenit choꝺoꝛlahomoꝛ ⁊ reges qͥ erat
cum eo. ꝑcuſſ̕untqꝫ rafaim in aſtaroth carna-
im ⁊ zuzim cum eiſ et emṕm ī ſabe. charia
thaim ⁊ choꝛreoſ in montibꝫ ſeẏr; uſqꝫ aꝺ
campeft́a pharum q̄ eſt in ſolitudine. Reuerſiqꝫ
ſunt ⁊ ueńunt ad fontem meſphat. ip̄a ē caꝺes ⁊
ꝑcuſſ́unt omnem regionem amalechitarū ⁊ a-
moꝛreoꝝ qm hītabat in aſaſon thamaꝛ Et e-
greſſi ſunt rex ſoꝺomoꝝ ⁊ rex gomoꝛre. rexqꝫ aꝺ
me ⁊ rex ſeboim. nec nō ⁊ rex bale q̄ ē ſegoꝛ.
Et direx́unt aciem cc¨ eoſ. in ualle ſilueſtri. Scilicet
adúſum choꝺoꝛlahomoꝛ regem elamitaꝝ. ⁊ tha-
ꝺal regem gn̈tium ⁊ amraphel regem ſennaaꝛ
⁊ arloch regem ponti .iiii. reges adúſum .u. Ual-
liſ autem filueſtͥs h́ebat puteos multos bitu-
miniſ. Itaqꝫ rex ſoꝺomoꝝ ⁊ gomoꝛre t́ga úte-
runt. cecid́untqꝫ ibi. ⁊ qͥ remauſerant fuǵunt
aꝺ montem. Tul̕unt aū omnem ſub́am ſoꝺo-
moꝛum ⁊ gomoꝛre ⁊ uniúſa q̄ ad cibum ꝑtinēt
⁊ abierunt. necnō ⁊ loth ⁊ ſub́am eiuſ filium


frat́ſ Abram. qui hītabat in ſoꝺomiſ. Et ecce unꝰ
qui euaſerat nuntiauit abram hebreo q2 loth
captuſ ēet qm̈ hītabat in ꝯualle mambre amoꝛ-
rei frat́is eſchol ⁊ frat́is aner. hi enim pepiǵant
feduſ cum abram. ꝙ cum audiſſꝫ ab¨m captum
uiꝺeſꝫ loth fr̄m ſuū; numerauit expeditos uer-
naculos ſuoſ .ccc. ⁊ .uiii. ⁊ ꝑſecutuſ ē eos uſꝫ
ꝺan ⁊ diuiſiſ ſociiſ irruit ſr̄ eos nocte. ꝑcuſſitꝫ
eoſ. ⁊ ꝑſecutuſ eſt uſqꝫ hoba. q̄ eſt aꝺ lenām da-
maſci ⁊ uſqꝫ ad fenicem. Redux̄qꝫ omnē ſub́am
⁊ loth frēm ſuum cum ſub́a illius. muĺres qͦꝫ et
ppĺm. Eǵſſuſ eſt autem rex ſoꝺomoꝝ ī occurſum
eiuſ. Poſtqm̈ reu̕ſuſ ē q ſeꝺe choꝺorlahomoꝛ ⁊
.iiii. regum qui cum eo erant in ualle ſabe q̄
eſt ualĺ regiſ. At u̕o melchiſeꝺech rex ſalem pro-
ferenſ panem ⁊ uinū. Erat enim ſac̄ꝺoꝫ di̕ altiſ-
ſimi. Benedix́qꝫ ei ⁊ ait. Bn̄dc̄s Abram ꝺō excel-
ſo qui creauit celum ⁊ t́ram. ⁊ benedc̄s ꝺ́ſ excel-
ſuſ quo ꝓtegente hoſtes in manibꝫ tuiſ ſunt.
Et ꝺedit ei ꝺecimaſ ex omnibꝫ. Dix̄ aū rex ſoꝺo-
moꝝ aꝺ abium. Da mͥ animaſ cetera tollet˜. Qͥ
℟dit ei. Leuo manū meum ad dūm dm̄ excel-
ſum poſſeſſoꝛem celi ⁊ t́re ꝙ a filo ſubtegiminiſ
uſqꝫ aꝺ coꝛrigiam calige n̄ accipiam ex omibꝰ
q̄ tua ſunt. ne dicaſ. Ego ditaui abram exceptiſ
hiiſ q̄ comed̕unt iuuenes ⁊ partibꝫ uiroꝝ qͥ uene-
ruit mecum. Aner ⁊ eſchol ⁊ mambꝛe. Iſti acci-
pient partes ſuaſ. Hiiſ itaque tranſaćtiſ; fc̄s eſt
ſermo ꝺomini aꝺ Abram ꝓ uiſionem dicenſ. Noli
timere abram ego ꝓtectoꝛ tuuſ ſum. ⁊ m̄ces tua
magna nimiſ. Dixitqꝫ. abram. Domine ꝺ́ſ quiꝺ
ꝺabiſ mͥ; Ego uaꝺam abſqꝫ lib́iſ ⁊ filius ꝓcuratoꝛiſ
ꝺomuſ mee iſte ꝺimaſcuſ heliezer ērit heres
m̄ſ. Addidit2 abram. mͥ aū n̄ ꝺediſti ſemen Et ecce
únaculuſ m̄ſ heres meuſ erit. Statimqꝫ ſermo
ꝺomini fc̄s ē ad eum dc̄nſ. Non erit hic heres tu?
Sꝫ qm eǵdiet˜ ꝺe ut́o tuo ip̄m h̄ebiſ h́eꝺem. Edux́
qꝫ eum foꝛaſ ⁊ ait illi. Suſpice celum ⁊ numera
ſtellas ſi poteſ. Et dix̄ ei. Sic erit ſem̄ tuū. Credidit
ab¨m altiſſimo ꝺō ⁊ reputatum ē illi. aꝺ iuſticiā.
Dix̄qꝫ aꝺ eum. Ego ꝺominuſ qͥ eduxi te de ur
chalꝺeoꝛum. ut ꝺarem tͥ t́ram iſtum. ut poſſiꝺ́es
eam. Et ille ait. Domine ꝺ́ſ unꝺe ſcire poſſum
ꝙ poſſeſſuruſ ſum eam; Et ℟ꝺeriſ ꝺominuſ
Sume inqͥt mͥ uaccam t́ennem. ⁊ capram tͥ mā
⁊ arietem. Annoꝝ tum. turrem qͦꝫ ⁊ columbam
Qui tollenſ uniúſa hec; dimiſit ea ꝑ medium 
⁊ utraſqꝫ ꝑtes contra ſe alt́nſecuſ poſuit. aues
autem n̄ diuiſit. Deſcend́untqꝫ uolucres ſr̄ ca-
ꝺauera ⁊ abigebat eas abram. Cumqꝫ ſol occum-
beret. pauoꝛ̄ irruit ſr̄ abram ⁊ hoꝛroꝛ magnuſ
⁊ teneb́roſuſ inuaſit eum. Dc̄mqꝫ ē aꝺ eum. Sci
to p̄noſcenſ ꝙ ꝑegͥnum fut́um ſit ſemē tuū in t́ra
n̄ ſua ⁊ ſubicient eos ſeruituti ⁊ affigent q¨ꝺꝛingē-
tiſ anniſ. Úmptam̄ gnͥtem cui ſeruit˜i ſunt ego
iudicabo. Et poſt h́ eǵdient˜ cum magna ſub́a. Tu
au̕ ibiſ aꝺ pꝛ̄es tuoſ in pace ſepultuſ in ſenectute
bona. generatōne. aū q¨ꝛta reuertentur huc. Nec
dum enim complete ſūt iniquitates. Amoꝛreoꝝ
uſqꝫ. aꝺ ṕſenſ tm̄pſ. Cum gͦ occubuit ſol. fcā ē ca-
ligo tenebꝛoſa. ⁊ apparuit clibanuſ fumanſ ⁊
lampaſ ignis tranſienſ int́ diuiſioneꝫ illas.


