Naga ya rena e llela bafsa bao ba hlokofetšego thabeneng ya Enyobeni

Vukuzenzele Unnamed

Dibeke tše mmalwa tša go feta malapa a motsesetoropo wa Scenery Park ka ntle ga East London, ba amogetše ditaba tše bohloko tšeo go se nago motswadi yo a ka dumago go di amogela.
Ba boditšwe gore bana ba bona ba 21 ba hweditšwe ba hlokofetše, ka thabeneng. Ngwana yo monnyane gare ga bona o be a na le mengwaga ye 13.
Dinyakišišo tša maphodisa mo tiragalong ye ya masetlapelo di tšwela pele ka lebelo. Go latela dinyakišišo tša maphodisa, Mmasepalamogolo wa Buffalo City o lebeledišiša ge e le gore thabene yeo e tshetše melawana ya mmasepala.
Re lla le go rapediša malapa ao a wetšwego ke mathata ao a palelwago ke go amogela masetlapelo a go šiiša namana tša mmele.
Re reta mmušo wa selegae wa Kapa Bohlabela ka go thuša malapa ao a amegilego, gammogo le AVBOB yeo e ikannego go thuša malapa ka tša poloko.
Le ge mekgatlo ya maleba e tshwela ka mare seo se diragetšego le go kgonthiša gore toka e a phethagala go batšwasehlabelo, go na le dipoledišano tšeo re di hlokago bjalo ka naga. Ke bothata bja bana ba ka fase ga mengwaga ya ka fase ga 18 bao ba nwago bjala.
Kgatišo le diswantšho tšeo di pharilwego inthaneteng tša seo se bitšwago moletlo wa ‘dipene fase’ mo lefelong leo bošegong bjoo di bontšha bafsa bao ba ketekago ba swere mabotlelo a bjala. Bontši bja bao ba lego diswantšhong bo bonala e le ba ka fase ga mengwaga ye 18.
Bafsa ba mmalwa go tšwa Scenery Park ba boditše bobegaditaba gore ba bone kgatišo yeo e thethago mo bobegaditabeng bja leago, e tshepiša bjala bja go se lefelwe go batho ka moka bao ba tlilego moletlong bošegong bjoo.
Koketšego ya bafsa ba bantši bao ba nwago bjala e thoma go ba bothata bjo bogolo ka mo nageng moo bontši bja batho bao ba nwago bjala ba šetšego ba hlathwa ke Mokgatlo wa Maphelo wa Lefase go ba makgoba a bjala.
Tšhomišo ya bjala go bamahlalagading e amanywa le maemo ao a gwahlafetšego a bokgoni, go se iphe nako ya go ithuta, dikgobalo tšeo di lebanego le go nwa bjala, dikgopolo tša go ipolaya le go leka go ipolaya, le maitshwaro a kotsi.
Re swanetše go kopana go fenya maitshwaro a a mabe ao a tšeelago bafsa ba rena mengwaga ye mekaone go feta ka moka ya maphelo a bona, le go ba bea kotsing ya go ba makgoba a bjala.
Bjalo ka malapa seo se ra gore re swanetše go boledišana ka go lokologa ka bjala gomme re beye mellwane ya go nwa bjala ga bafsa. Go nwa bjala ga bana ba mengwaga ya ka fase ga 18 go kgahlanong le molao.
Bjalo ka batho ba bagolo re swanetše go efoga mekgwa ya go roma bana go re rekela bjala goba go dumela ge bafsa ba kgopela gore re ba rekele bjala.
Ga se la mathomo re lebana le masetlapelo a go swana le ao a diragetšego Scenery Park.
Tša go swana le tše di diragetšego thabeneng ya Enyobeni, di diragetše gape le naeteklabong ya Throb ka Durban ka ngwaga wa 2000, gape le ka thabeneng ya Osi ka Khayelitsha ka ngwaga wa 2015, ke gore dikgwebo tše ka moka di be di rekišetša bana ba ka fase ga mengwaga ye 18 bjala.
Koketšego ya dikgwebo tšeo di tshelago molao ka boomo e bontšha go palelwa ga mmušo go phethagatša melawana.
Ka fase ga Molao wa Bjala wa Setšhaba, beng ba dikgwebo tšeo di nago le laesense ba ka se rekišetše mang goba mang wa ka fase ga mengwaga ye 18 bjala. Ba swanetše gape go tšea magato a go kwagala go kgonthiša gore mang goba mang yo ba mo rekišetšago bjala o na le mengwaga ya maleba ya go ka reka.
Re ipiletša go ditšhaba ka moka go šoma le mmušo go kgonthiša gore dithabene, dišebini, mafelo a boithabišo le mabenkele ao a tshelago molao gore ba lebana le letsogo la molao.
Re ipiletša go maphodisa a rena go tiiša letsogo mo go phethagatšeng melao yeo e thibelago thekišo ya bjala kgauswi le dikolo le go kaonafatša tekolo ya mabenkele go kgonthiša gore bjala ga bo rekišetšwe bana ba ka fase ga mengwaga ye 18.
Ke nnete gore bjala ke mokgwa wa go ithabiša go bafsa mo ditšhabeng tšeo di se nago mafelo a boithabišo a mantši ao a lekanego mengwaga ya bona.
Setšhaba sa Scenery Park se boletše ka go hloka dipapadi, mafelo a go ithuta le ao bafsa ba ka ithabišago gona, seo se dira gore ba ye dithabeneng.
Ka morago ga tirigalo ye ya masetlapelo, setšhaba se bontšhitše gore ga go na mabala a dipapadi a maleba, makgobapuku a setšhaba goba disenthara tša bafsa ka Scenery Park.
Bjalo ka mmušo wa bosetšhaba, wa profense le wa selegae re swanela ke go arabela go maipiletšo a ditšhaba tše le a ditšhaba tše dingwe ka go aga mafelo a boithabišo a mantši, dinolofatši, mananeo, diprotšeke tša bafsa ba rena mo dileteng tšeo go se nago hlabologo mo profenseng yeo.
Mekgatlo ye mengwe ya leago go swana le dikgwebo le yona e swanetše go thuša ka thekgo ya mašeleng.
Bjale ka ditšhaba re swanetše go šoma le Diforamo tša Maphodisa tša Setšhaba, le mekgatlo ya rena ya leago le makgotlataolo a rena a dikolo gomme re kgathe tema ye kgolo mo maphelong a bana ba rena le go kgonthiša polokego ya bona le go phela gabotse.
Bjale ka ge go bolelwa ka setšo sa rena sa maAfrika “ngwana o godišwa ke setšhaba”.
A re šomeng mmogo go šireletša moloko wa rena wo bohlokwa wa ka moso go ditlamorago tša bjala.
A re šomeng mmogo go kgonthiša gore bao ba beago tšhelete pele ga maphelo a bana ba rena ga ba dumelelwe go rekiša bjala mo re dulago.
A re beng gape mohlala wo mobotse wa ka moo re šomišago ka gona bjala.
A re beng bahlokomedi e sego ba bana ba rena fela, eupša le ba bana ba baagišane ba rena.