Isitjhaba Sekhethu Sizilele Ukufa Kwelutjha Elitjhabalele Ethaveni Enyobeni

Vukuzenzele Unnamed

Eemvekeni ezimbalwa ezidlulileko imindeni yesigoga i-Scenery Park esingaphandle kweMonti ibikelwe iindaba ezibuhlungu, ekungilezo umbelethi ngamunye athandazela kobana angeze azizwe epilwenakhe.
Babikelwa bona abantwana abama-21 batholwe balele ubujadajada, babhubhile, ethaveni. Omncani kinabo boke ngoneminyaka eli-13 kwaphela ubudala.
Iphenyo lamapholisa ngehlekelele le, lisaraga ngokususelwa ephenyweni uMasipala weDorobha i-Buffalo City usaqalisisa kobana kungenzeka na, kobana abanini bethaveni le, bephule umthetho obekwe nguMasipala.
Sizwelana nemindeni efelweko besiyayithandazela, ukobana ibe namandla wokujamelana nehlekelele engakhulumekiko eyenzekileko le.
Siyasithokoza isenzo esihle esenziwe nguRhulumende wesiFunda sePumalanga Kapa ngokusiza imindeni yabongazimbi, nebe-AVBOB abazibophelele ekusizeni imindeni ngokubangcwabela.
Ije abathobelisimthetho balinga ukuthola bona kwenzakalani, ukuqiniseka bona isandla somthetho silima indima yaso, le yikulumiswano esingayitlhogiko sililizwe. Okumele sitjhabatjheke ngakho, mraro wokusela utjwala ngokweqileko kwelutjha elingaphasi kweminyaka.
Iinthombe ezithunyelwe eenkundleni zokuthintana, zomnyanya obizwa ngokobana yi-pens down party ogade ubanjwe ethaveni le ngobusukobo, zitjengisa ilutjha egade liphethe amabhodlelo wotjwala. Inengi lalo elibonakala lisese lincani khulu.
Ilutjha elinengi elivela endaweni le i-Scenery Park, litjele ababikiindaba bona libone indaba namkha isimemezelo egade sijikeleza eenkundleni zokuthintana sokobana, bazokuthola utjwala basimahla boke abantu ezabe beze emnyanyeni osethaveni leyo ngobusukobo.
Ukuba siqhelo ukobana ilutjha libonwe lisela utjwala sekuphenduke umraro omkhulu elizweni lekhethu, lapha iHlangano yezePilo yePhasiloke (i-WHO) ithole bona inengi labantu belizweni lekhethu, baduda ngetjwaleni.
Ukusela utjwala kwelutjha kuhlotjaniswa nokubhalelwa kwalo ukusebenza kuhle, ukulova eemfundweni zalo, ukukhubala okubangelwa kusela, ukuba nomkhumbulo wokuzibulala nokulinga ukuzibulala okufaka hlangana nokuziphatha kumbi okungalifaka engozini.
Kufanele sihlangane sibahlali, silinge ukuqeda umraro lo, osele webela ilutjha iminyaka yalo yokuphila, olenza ligcine limakghoba wotjwala.
Simindeni kutjho bona kufanele sikhulumisane nabentwabethu ngobumbi botjwala, singesabi ukubabekela imingcele. Kumlandu ukobana abentwana abangaphasi kweminyaka eli-18 basele utjwala.
Thina njengabantu abadala kufanele silise ukuthuma abentwana bona bayosithengela utjwala nofana sibathengele utjwala.
Akusikokuthoma siqalana nehlekelele efana nale, eyenzeke e-Scenery Park iveke egadungileko.
Into efanako hlangana nokwenzeke ehlekeleleni yethavemi Enyobeni ne- Throb nightclub e-Durban ngomnyaka wee-2000 nehlekelele eyenzeka e-Osi’s Tarven eseKhayelitsha ngomnyaka wee-2015, kukobana kizo zoke izehlakalwezi kade kuthengiselwa abentwana abancani utjwala.
Ukwanda kweendawo ezephula imithetho yokuthengisa utjwala, kutjengisa ukubhalwelwa kwabezemthetho ukuqinisa isandla naziza emithethweni le.
NgokomThetho oLawula ukuThengiswa nokuSelwa koTjwala weliZweloke, abanini beendawo ezithengisa utjwala abanamalayisensi, akukafaneli bona bathengisele abentwana abangaphasi kweminyaka eli-18 utjwala. Begodu kufanele babe nesiqiniseko sokobana umuntu abamthengisela utjwala uneminyaka engaphezulu kwaleyo ebekiweko.
Sikhombela umphakathi bona, usebenzisane nabathobelisimthetho ukuqinisekisa bona abanikazi bamathaveni, beempoti nebezinye iindawo zokuzithabisa abephula umthetho bayajezizwa.
Sikhombela woke amapholisa bona aqinise isandla akhandele ukuthengiswa kotjwala eduze kweenkolo, begodu beluse ngelihlo elibukhali iindawo ezithengisa utjwala, kobana abuthengiselwa abantu abangaphasi kweminyaka evumelekileko.
Elinye iqiniso ngelithi ilutjha lisebenzisa utjwala ukubalekela namkha ukukhohlwa imiraro, emiphakathini lapha iintlabagelo namkha iindawo zokuzithabisa kwelutjha eziphephileko zimbalwa.
Kuvele bona umphakathi we-Scenery Park awunazo iindawo ezaneleko zezemidlalo, zokufundela nezinye iindawo zokuzithuthukisa zabantu abatjha okwenza bona ilutjha ligcine liye lapha kuselwa khona utjwala.
Ngemva kokuvela kwehlekelele le, umphakathi uveze bona akunalapha bangadlalela khona zemidlalo, amalayibrari womphakathi, nofana amasentha welutjha endaweni le ye-Scenery Park.
Simbuso ophezulu, newesifunda neweendawo zemakhaya kumele siphendule isililo somphakathi lo, kunye neminye imiphakathi ngokuthuthukisa iindawo ezinye zokuzithabisa, amahlelo namaphrojekthi wabantu abatjha eendaweni egade zidinywe amathuba esifundenesi.
Abanye esisebenzisana nabo abafana nebomkhakha wabosomarhwebo nabo kumele basize ngokufaka imali emahlelweni la.
Amalunga womphakathi kumele asebenzisane neHlangano eTjheje uku- Phepha komPhakathi (i-CPF) nezinye iinhlangano ezisebenza ngamalungelo wemiphakathi kunye nemi- Khandlu eLawula iinKolo (ama-SGB) balime indima eqakathekileko epilweni yabentwabethu ukuqinisekisa bona baphephile.
Njengombana isintu sitjho “kumsebenzi womphakathi woke ukukhulisa umntwana’’ 
Asisebenzisaneni ekweluseni ikusasa lesizukulwani sethu elingahle litjhatjalaliswe butjwala neendakamizwa, nomonakalo eziwudalako.
Asisebenzisaneni, ukuqinisekisa bona labo abaqothele ingenisomali ngaphezu kokuphepha kwepilo yabentabethu abavunyelwa ukuraga ngamabhizinisi wabo.
Asibeni sibonelo esihle ngendlela nathi esisebenzisa ngayo utjwala.
Asingabi belusi babentwabethu kwaphela, kodwana sibabeke ilihlo nabentwana babomakhelwana.