Zwa u shumiswa ha magavhelo a u unḓa vhana nga nḓila ya u sa londa zwo khakhea u ya nga mulayo

Vho More Matshediso

Arali vha tshi ḓivha nga ha muṱhogo meli wa ṅwana ane a khou ṱanganedza magavhelo eneo a u unḓa vhana a fhedza nga u a shumisa nga nḓila ya u sa londa, vha na vhuḓifhi nduleli ha u vhiga mafhu- ngo ayo kha vha Zhende- dzi ḽa Thikhedzo ya zwa Matshilisano ḽa Afrika Tshipembe (SASSA).
U ya nga Muambeli wa SASSA Vho Paseka Letsatsi, magavhelo a u unḓa vhana a badelwa kha muṱhogomeli wa ṅwana, fhedzi one o livhiswa kha u ṱhogomela ṅwana onoyo. Magavhelo ayo zwazwino ndi R480 nga ṅwedzi kha ṅwana muthihi.
Haya magavhelo a u unḓa vhana o thomiwa nga muvhuso hu tshi itelwa u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha vhana vhane vha dzula kha miṱa i shayaho.
“Musi arali ho vhigwa mulandu wa u shumisa masheleni aya nga nḓila ya u sa londa, ṱhoḓisiso i mbo ḓi takutshedza na zwenezwo. Arali ṱhoḓisiso ya wanulusa uri masheleni e a ṱanganedzwa ha khou shumiselwa kha u vhuedza ṅwana, vha SASSA vha nga khetha muṅwe muthu uri a vhe ene ane a ḓo ṱanganedza na u langa masheleni ayo o imela ṅwana onoyo,” vha ra lo vho Letsatsi.
Vha ḓadzisa nga ḽa uri ndi zwa ndeme uri muṱhogomeli wa ṅwana wa tsinisa, ane a vha ene a ṱhogomelaho ṅwana uyo ḓuvha ḽiṅwe na ḽiṅwe, a vhe ene o ṅwaliswaho u vha muṱanganedzi wa masheleni ayo.
“Hune ṅwana a wanala a tshi khou bva kha muṱhogomeli muṅwe a ya a dzula na muṅwe, masheleni ayo a tea u tevhela ṅwana onoyo.
Muṱhogomeli wa ṅwana wa u thoma u lavhelelwa u vhiga kha vha SASSA zwauri ṅwana uyo ha tsha vha nga fhasi ha ṱhogomelo yawe nahone uyo muṱhogomeli wa tsini muswa u tea u ḓa a ita khumbelo ya u vha ene o teaho u ṱanganedza magavhelo ayo,” Vho Letsatsi vha a ḓadzisa.
Vho Letsatsi vho amba uri vhathu vhane vha bvela phanḓa na u ṱanganedza magavhelo a u unḓa vhana naho vhana avho vha si tsha vha nga fhasi ha ṱhogomelo yavho, vha ḓo lavhelelwa uri vha badele murahu masheleni eneo e vha a ṱanganedza zwi siho mulayoni. Vha nga dovha hafhu vha ḓiwana vha tshi nga sengiswa mulandu wa vhutshinyi arali hu tshi nga khwaṱhisedzwa uri muhumbulo muhu lwane wo vha u wa u fhura muvhuso.
Hu ḓo ḓi vha na masiandaitwa a fanaho na kha vhathu vhane vha shumisa magavhelo a ndondolo ya vhaholefhali, ane a ṋetshedzwa nga vha ha SASSA u itela u ṋetshedza thikhedzo ya masheleni kha vhana vho holefhalaho vhukuma vhane vha ṱoḓa ṱhogomelo ya tshi fhinga tshoṱhe nga magavhelo a zwa vhuholefhali kana mu- ndende wa vhaaluwa.
“Arali masheleni a shumiswa kha zwikambi, zwidzidzivhadzi kana u gembuḽa, a sa shumiswe kha u tikedza muthu o tewaho nga u wana magavhelo eneo, hu tea u tevhedzwa maitele a fanaho a u vhiga zwiito zwenezwo, hu amba Vho Letsatsi.” Ndi nnyi ane a tea u ita khumbelo ya magavhelo a u unḓa vhana? U ya nga Vho Letsatsi, mudzu- lapo muṅwe na muṅwe wa Afrika Tshipembe, a nga vha mudzulapo wa tshoṱhe kana mufhalali o redzhisiṱariwaho ane a khou ṱhogomela ṅwana, ṅwana uyo a nga vha e wawe kana a si wawe, muthu onoyo a nga ita khumbelo ya magavhelo a u unḓa ṅwana, tenda a vha a tshi swikela ṱhoḓea dzo bulwaho afho fhasi:
• Ṅwana na muṱhogomeli wawe vha tea u vha vhathu vhane vha dzula Afrika Tshipembe lwa tshoṱhe.
• Muṱhogomeli wa ṅwana u tea u vha na vhukale ha miṅwaha ya 16 kana u fhira (afho kha miṱa ine ya langwa nga vhana).
• Ṅwana u tea u vha fhasi ha miṅwaha ya 18.
• Muṱanganedzi wa ayo magavhelo a u unḓa vhana u tea u vha muṱho- gomeli wa ṅwana uyo wa tsinisa.
• Uyo muṱanganedzi wa magavhelo a u unḓa vhana u tea u swikela ṱhoḓea dza ndingo dza mbuelo.
U vhiga nga ha zwiito zwa u shumiswa ha magavhelo a u unḓa vhana nga nḓila ya u sa londa, kha vha founele SASSA kha 0800 60 10 11 (luṱingo lwa mahala).