Kusetjentiswa kabi kwesibonelelo sesondlo sebantfwana kulicala

More Matshediso 

Uma wati kutsi sondlo sebantfwana lesitfolwa nguloyo lonakekela umntfwana sisetjentiswa ngendlela lengakafaneli, kumsebenti wakho kutsi ubike ku-Eje nsi yekuCinisekiswa kwete- Nhlalakahle eNingizimu Afrika (i-SASSA).
Ngekusho kwalokhulumela i-SASSA Paseka Letsatsi, imali yesondlo sebantfwa na inikwa umnakekeli wemntfwana, kodvwa inhlo-so yayo kutsi inakekele umntfwana. Lesibonelelo nyalo singe-R480 ngenyanga umntfwana ngamunye.
Sibonelelo sesondlo seba-ntfwana sacalwa nguhulumende kute anikete kwesekelwa ngetimali eba ntfwaneni labahlala emakhaya laphuyile.
“Masinyane emva kwekubika ngekusetjentiswa kabi kwalesondlo, kutawentiwa luphenyo.
Uma luphenyo lukhomba kutsi imali letfolwako ayisetjentiselwa tidzingo temntfwana, i-SASSA ingakhetsa lomunye umuntfu lotasitfola lesondlo bese uyisebentisela kugcina tonkhe tidzingo temntfwana,” kusho Letsatsi.
Ungete watsi kumcoka kutsi umnakekeli wekucala, lonakekela umntfwana onkhe malanga, kube ngilomuntfu lobhalisiwe kutsi ungumnakekeli.
“Esimeni lapho khona umntfwana asuka kulomunye umnakekeli aya kulomunye, lesibonelelo kufuneka simlandzele umntfwana.
Umnakekeli wekucala kufuneka abike ku-SASSA kutsi umntfwana akasanakekelwa nguye, bese umnakekeli lomusha uyeta atofaka sicelo sesibonelelo,” kungeta Letsatsi.
Letsatsi utsi bantfu labachubekako kutfola lesondlo semntfwana kube umntfwana akasanakekelwa ngibo, kutawudzingeka kutsi babuyise lemali lebayitfole ngaloku ngekho emtsetfweni. Bangahle futsi bashushiswe ngekwe- mtsetfo uma kungavela kutsi bebahlose kukhwabanisa.
Loku kungenteka naseba-ntfwini labasebentisa kabi sondlo semntfwana – leba-yiniketwe yi-SASSA kutsi basekele ngetimali ba ntfwana labanekukhubateka lokukhulu labadzinga kunakekelwa ngaso sonkhe sikhatsi, kungaba sondlo sekukhubateka noma sondlo sekuluphala.
“Uma ngabe lemali isetjentiselwa kunatsa tjwala, tidzakwamiva noma kuge mbula, ingakasebenti kusekela umuntfu lofanelekile kutsi ayitfole, lenchubo lengenhla yekubika kutawufuneka ilandzelwe,” kusho Letsatsi.
Ngubani longafaka sicelo sesondlo sekusekela umntfwana? Ngekusho kwaLetsa-tsi, kungaba ngunoma ngumuphi umuntfu wase Ningizimu Afrika, losakhamuti ngalokuphelele noma losifikanemtfwalo lonemaphe-pha lonakekela umntfwana, akukhatsalekile kutsi umntfwana wakhe noma akusuye wakhe ngekutalwa, angafaka sicelo sesibonelelo sekunakekela umntfwana, uma nje kungumake noma kungubabe lohambisana naletidzingo letilandzelako:
• Umntfwananemnakekeli kufuneka babe takhamuti taseNingizimu Afrika ngalokuphelele.
• Umnakekeli kufuneka abe neminyaka le-16 budzala (esimeni semindeni lephe tfwe ngumntfwana) noma ngetulu.
• Umntfwanalonakekelwako kufuneka abe neminyaka lengaphasi kwe-18 budzala.
• Lotfola sibonelelo sesondlo semntfwana kufuneka abe ngumnakekeli wekucala futsi abe ahlala naye lomntfwana.
• Lotfola sibonelelo seso ndlo semntfwana kufuneka ahambisane netidzingo teluhlolo (luhlolo lwemali yemholo).
Uma ngabe umnakekeli wekucala angakashadi (angakate ashade, ahlukene nemlingani noma ashonelwe ngumlingani), imali layiholako ingengci ku-R4 800 ngenyanga.
Uma umnakekeli wekucala ashadile, umholo wabo uhla- ngene akufuneki wengce ku-R9 600 ngenyanga.
Umholo wemlingani utawubukwa kuto tonkhe timo – nanoma ngabe bashade umshado lohlanganisa yonkhe imphahla noma longahlanganisi imphahla yabo, umshado wesintfu noma wemasiko ema-Asia, bahlanganiswe ngumtsetfo noma uma lofake sicelo noma umlingani wakhe angasiye umtali/batali lababeleke lomntfwana.
Kubika kusetjentiswa kabi kwesibonelelo sesondlo, shayela i-SASSA ku-0800 60 10 11 (mahhala).