Gcina Bantfwana baphephile ku-inthanethi

Vukuzenzele Unnamed

Njengoba umhlaba ukhulisa lizinga lekusebentisa i-inthanethi, kumcoka kutsi bantfwana batsatse lelitfuba babe futsi bahlala baphephile.
Tekuchumana Tahu lumende Netekwatisa (i-GCIS) kanye ne-Digify Africa basandza kubamba umhlangano we-inthanethi nenhlangano yeTekulawulwa Kwetetindzaba iMedia Monitoring Africa (i-MMA) kanye neBhodi Yetemafilimu Neyetekushicilela (i-FPB) kute kufundziswe bantfwana, bothishela, batali kanye nemmango mayelana nendle la lekahle yekusebentisa i-inthanethi.
Phakamile Khumalo, LonguMphatsi Weluhlelo Lwetekutfutfukisa Emakhono Kuhulumende Nakubenti ndzaba e-MMA, watsi basikhombisa ebantfwaneni labalishumi labaphendvula imibuto njengendlela yelu chwaningo lwe-SA Kids  Online Study batsi basebe ntisa i-inthanethi ngaphandle kwemvumo yebatali babo.
Ngulabane kuphela kulabali shumi labanelwatiso lolutsite mayelana nekuphepha kuinthanethi.
Loku kukhombisa kutsi bantfwana badzinga emakhono netinsita tekubasita kutsi basebentise i-inthanethi ngendlela lephephile.
Mmaletjema Poto, Lophe tse Tekuvikela Bantfwana ku-FPB, watsi batali kufuneka bati ngebungoti bantfwana babo labahlangabetana nabo ku-inthanethi, lokufaka ekhatsi kubuka titfombe tekulalana tebantfwana noma kuhlukumeta bantfwana ngekwelicansi, netekubafundzisa ngetemacansi.
Bantfwana bangaba bantfu labavuleleka malula kutsi bahlukunyetwe bahlukubeti betemacansi labaku-inthanethi ngekusesha kuphela i-inthanethi nangekucafata ilinki lengakafaneli.
Bantfwana babese bacala kutitsemba letigilamkhuba bese tiyacala kubafundzisa temacansi.
“Umntfwana uvamise kuba nemahloni bese akasakhu lumi ngaloko, lokwenta kube likhuni kutsi baphume kulomjikeleto wekufundziswa temacansi,” kwasho Poto.
Wabese futsi lomake uchwayisa ngekutsi kungabelwana emavidiyo noma titfombe tetemacansi kuinthanethi.
“Sekungumkhuba kwabelana ngetintfo letsite ku-inthanethi. Kodvwa kwabelana ngetintfo letinjena kubufakazi bekuhlukunyetwa kwebantfwana. Kutfolakala unetintfo noma kwabelana ngato kulicala,” kwengeta Poto.
Lusito lukhona 
Kunetinsita letehlukahlukene letikhona tekusita bantfwana kute basebentise i-inthanethi ngendlela lephiphile.
I-MMA isebentisa ema-Web Rangers, lekuluhlelo loludiji thali lwekufundza nekubhala lwekutfutfukisa emakhono ebantfwana, abothishela newebatali. Emavidiyo etemfundvo lamayelana nebuchwaga ku-inthanethi, kubhala ngetemacansi kanye nekufundzisa bantfwana temacansi kuyatfolakala kuwww.webrangers.co.za.
I-MMA futsi isita bantfwana ngalewebhusayithi yayo iHashplay letsi (https://hashplay.co.za) , lefaka ekhatsi inkhundla levumela bantfwana kutsi bakhulume nemchumanisi nge-inthanethi mayelana naloko labahlanga betana nako etinkhundleni tekuchumana temmango.
IDigify Africa inenkhundla yamahhala ye-bot yeKitso WhatsApp lesita bantfwana kutsi babe nemakhono ladijithali lamayelana netekufundza nekubhala. Vakashela https://digifyafrica.com/learners-responsible-citizens.
Ungabika kuhlukunyetwa kwebentfwana ngekwetemacansi noma kwebudlova nge-inthanethi ku-FPB ngekutfumela i-imeyli lephu tfumako letsi-hotline@fpb.org.za noma ngekushayela lenombolo letsi-012 003 1400.
Ungabika ngaphandle kweku tiveta kutsi ungubani.