Dirang gore bana ba bolokege inthaneteng

Vukuzenzele Unnamed

Ka ge lefase le tšwela pele go diriša inthanete kudu, go bohlokwa gore bana ba šomiše dibaka tše gomme ba dire bjalo ba itlhokometše.
Tshepetšo ya Dikgokagano le Tshedimošo ya Mmušo (GCIS) le Digify Africa di sa tšwa go swara wekešopo ya inthaneteng le Media Monitoring Africa (MMA) le Lekgotla la Difilimi le Diphatlalatšo (FPB) go ruta bana, barutiši, batswadi le setšhaba mabapi le ka fao ba ka rwalago maitemogelo mabapi le inthanete.
Phakamile Khumalo, Molaodi wa Mananeo wa Tlhabollo ya Setšhaba le Mabokgoni a tša Kgašo ka MMA, o boletše gore bana ba šupa go ba 10 bao ba arabilego dipotšišo bjalo ka karolo ya Dinyakišišo tša SA Kids Online ba boletše gore ba šomiša inthanete ka ntle le tumelelo ya batswadi ba bona. Ke fela ba bane go bana ba 10 bao ba boletšego gore ba na le tshedimošonyana mabapi le polokego inthaneteng.
Se se laetša gore bana ba hloka mabokgoni le methopo ye e ka ba thušago go šomiša inthanete ka polokego.
Mmaletjema Poto, Mohlankedi wa Tšhireletšo ya Bana wa FPB, o boletše gore ba tswadi ba swanetše go tseba dikotsi tšeo bana ba bona ba lebanego le tšona inthaneteng, go akaretšwa go bogela ditiro tša thobalano goba tlaišo ya bana ka thobalano, le go rutwa ke batho ba bagolo bao ba ba tlaišago ka tša thobalano.
Bana ba ka fetoga batšwaselabelo ba batho ba bagolo bao ba ba tlaišago ka thobalano fela ka go no nyaka tshedimošo inthaneteng ba sa lemoge selo le ka go klika linki ye e phošagetšego.
Badirabosenyi go tloga fao ba hwetša tshepo ya bona gomme ba thoma go ba ruta ditiro tša thobalano.
“Gantši ngwana o jewa ke dihlong gomme ka morago ga fao ga a bolele ka seo, gomme se se dira gore go be boima go yena go tšwa ka  tebetebeng ya go rutwa ditiro tše,” Poto o boletše bjalo.
O kgalemile gape kgahlanong le go romelana dibidio goba diswantšho tša thobalano le bana inthaneteng.
“Go fetogile setlwaedi go romelana diswantšho le dibidio kgašong ya setšhaba. Eupša go romelana diswantšho le dibidio tša mohuta wo ke bohlatse bja tlaišo ya bana. Go ba le diswantšho le dibidio tša mohuta woo goba go di romela go ba bangwe ke molato wa bosenyi,” gwa tlaleletša Poto.
Thušo e a  hwetšagala
Go na le methopo ya mehutahuta ye e ka thušago bana go šomiša inthanete ka polokego.
MMA e sepediša Web Rangers, e lego lenaneo la tsebo la titšithale ka nepo ya go fa bana, barutiši le batswadi bokgoni. Dibidio tša go lemoša batho ka bomphenyašilo ba inthaneteng, go romela dingwalwa tša go bolela ka thobalano le go ruta bana ditiro tša thobalano intha neteng, di hwetšagala go www.webrangers.co.za
MMA e thuša gape bana ka go diriša wepsaete ya yona ya Hashplay (https://hashplay.co.za), yeo e akaretšago pholathefomo ya kgašo ya setšhaba ye e dumelelago bana go boledišana le modiredi wa inthaneteng ka ga seo ba itemogelago sona go kgašo ya setšhaba.
Digify Africa e na le Kitso  WhatsApp bot ya go se lefelwe ye e thušago bana go ba le mabokgoni a tsebo ya titšithale. Etela https://digifyafrica.com/learnersresponsible-citizens.
O ka bega tlaišo ya bana ka thobalano goba dikgaruru tša bana go FPB ka go romela emeile go hotline@fpb.org.za goba ka go letšetša mogale  go 012 003 1400. O ka bega se ka ntle le go tsebiša leina la gago.