Qinisekisa Ukuphepha Kwabantwana ku-Inthanethi

Vukuzenzele Unnamed

Lokha iphasi lithoma ukuyama khulu ku-inthanethi, kuqakathekile ukuthi abantwana basebenzise amathuba la kodwana ngendlela ephephileko.
IZiko likaRhulumende lezokuThintana nokuNikela ngeLwazi (i-GCIS) ne Digify Africa bebabambe umhlangano nge-inthanethi ne-Media Monitoring Africa (i-MMA) kunye ne-Film and Publication Board (i-FPB) ukufundisa abantwana, abotitjhere, ababelethi nomphakathi ukuthi baziphathe bunjani nabasebenzisa i-inthanethi.
UPhakamile Khumalo, omPhathi weHlelo lokuThuthukiswa kwamaKghono weemBikindaba (i-Public and Media Skills Development) e-MMA, wathi abantwana abalikhomba kabalitjhumi abaphendule imibuzo njengengcenye yeRhubhululo le-SA Kids Online bathi basebenzisa i-inthanethi ngaphandle kwemvumo yababelelethi babo. Bane kwaphela kabalitjhumi abathi banelwazana ngokuphepha ku-inthanethi.
Lokhu kubonisa ukuthi abantwana batlhoga amakghonofundwa neensetjenziswa ukubasiza  ukusebenzisa i-inthanethi ngokuphepha.
U-Mmaletjema Poto, isiPhathiswa esimVikeli wabaNtwana we-FPB, uthe ababelethi batlhoga ukuyelela ngeengozi abantwana abaqalana nazo ku-inthanethi, kufaka hlangana ukubukela iinthombe zabantwana ababulanzi namkha ukuhlukunyezwa kwabantwana ngokomseme, nokukhwatjhalazwa ziinlelesi ezinemilandu yezomseme.
Abantwana bangaba bongazimbi beenlelesi ezinemilandu yezomseme ngokuphendla ku-inthanethi ngokungabi nelwazi ukuthi bagandelela ilinki engakafaneli. Abantwana bathoma ukubathemba kanti iinlelesezi zithoma zibafundise ngezomseme.
“Umntwana uyarareka angakhulumi ngendaba le, okwenza kube budisi kibo ukuphuma kilamakhamandela wokufundiswa ngezomseme,” kwatjho u-Poto.
Uyelelise nangokuthumelana amavidiyo namkha iinthombe zabantwana ababulanzi ezikhutjhwa  ku-inthanethi.
“Sele kujayelekile ukuthumelana izinto eenkundlelni zokuthintana. kodwana ukuthumelana lokhu kulitshwayo lokuhlukunyezwa kwabantwana.
Ukufunyanwa kwezinto lezi namkha ukuzithumela kabanye kumlandu,” kwatjho u-Poto.
Likhona Isizo 
Kuneensetjenziswa ezihlukileko ezikhona zokusiza abantwana ukuthi basebenzise i-inthanethi ngokuphepha.
I-MMA ilawula i-Web Rangers, elihlelo ledijithali lokufundisa ngokunikela abafundi, abotitjhere naba belethi amakghonofundwa.
Amavidiyo afundisa ngokutlhoriswa ku-inthanethi, ukuthumelana imilayezo yezomseme nokufundiswa ngezomseme ku-inthanethi kanti amavidiyo la ayafumaneka ku-www.webrangers.co.za 
I-MMA isiza godu abantwana ngobunzinzolwazi bayo i-Hashplay (https://hashplay.co.za), efaka hlangana ikundla yezokuthintana lapho abantwana bakghona ukukhuluma nomthintanisi malungana nabahlangana nakho eenkundleni zokuthintana.
I-Digify Africa ine-Kitso WhatsApp bot yasimahla esiza abantwana ukwenza ngcono amakghonofundwa wabo ngedijithali. Vakatjhela ku-https://digifyafrica.com/learners-responsiblecitizens.
Ungabika ngokuhlukunyezwa kwabantwana nge-inthanethi namkha inturhu eqothele abantwana ku-FPB ngokuthumela iposommoya ebikako  ku-hotline@fpb.org.za namkha udosele ku 012 003 1400. Ungaba ngutlhogigama nawubikako.