Ku fika emakumu ka Xiyimo xa Mhangu swi le kusuhi eAfrika-Dzonga

Vukuzenzele Unnamed

Presidente Cyril Ramaphosa wa ha ku tivisa eka Mbulavulo wa yena wa Xiyimo xa Rixaka (SONA) leswaku mfumo wu kunguhata ku herisa Xiyimo xa Mhangu xa Rixaka tanihiloko tiko ri ri karhi ri nghena eka xiyimo lexintshwa eka malawulelo ya ntungu wa Vuvabyi bya Khoronavhayirasi (COVID-19).
“I xikongomelo xa hina ku herisa Xiyimo xa Mhangu xa Rixaka hi ku hatlisa xikan’wekan’we loko hi hetisisile magoza man'wana lama nga ehansi ka Nawu wa Rihanyo wa Rixaka na milawu yin'wana ku lawula ntungu lowu,” ku vula Presidente. Hi siku ra 15 Nyenyankulu 2020, Presidente Ramaphosa u tivise Xiyimo xa Mhangu xa Rixaka hi ku landza Nawu wa Malawulelo ya Timhangu naswona u tivise magoza yo hambanahambana ku lawula ku tumbuluka ka COVID-19.
Presidente Ramaphosa u vule leswaku kwalomu ka swipimelo hinkwaswo hi mayelana na nghingiriko wa ikhonomi na vanhu se swi susiwile, leswi swi nga tisiwa ngopfungopfu hikwalaho ka nongonoko wa ku hangalasiwa ka nsawutiso.  U tsundzuxe vaakatiko leswaku misawutiso hi yona vusirheleri bya kahle swinene ehenhla vuvabyi, rifu na COVID-19, leyi yi koxeke ku lava ku fika eka 100 000 wa vutomi laha tikweni.
“Ndzi vurile mikarhi hinkwayo leswaku hi ku vona ka mina, loko a ndzi nga sawutisiwangi loko ndzi khomiwa hi COVID-19 hi N’wendzamhala, kumbexana a ndzi ta va ndzi nga yimangi laha ndzi nga yima kona,” a ehleketisisa.
Presidente u teke nkarhi ku hlohlotela vanhu va Afrika-Dzonga ku kuma ntlhavelo lowo ponisa vutomi na ku ya emahlweni va landzelela magoza ya rihanyo ya masungulo na ku tshama va vambe ngoma.
“Hi ta kota ku ya emahlweni na vutomi bya hina, hambiloko xitsongwatsongwana xi ri exikarhi ka hina,” a vula, a engetela leswaku ntungu wu nyanyisile ku avana exikarhi ka vanhu lava va tirhaka na lava va nga tirhiki.
Nkwama wa Nseketelano Presidente Ramaphosa u tivise leswaku Nkwama wa Nseketelano wu hlengeletile R3.4 wa tibiliyoni kusuka eka kutlula 300 000 ya vanhu va Afrika-Dzonga na tikhamphani, loko kutlula 400 ya vanhu na 100 ra tikhamphani ti nyiketerile nkarhi na vukorhokeri bya tona.
“Nkwama wu vile na xiave xa nkoka swonghasi eka ku seketela angulo wa rihanyo ra rixaka na ku hunguta nkayakayo wa nhlayiso wa vanhu lowu  tiko ra ka hina na vanhu va ka hina a va langutane na wona.” U khense munhu un'wana na un'wana loyi a hoxeke xandla eka nkwama lowu, ku katsa na Swirho swin'wana swa Palamende na matshalatshala man'wana ya ku seketela lava va hlaseriweke hi ntungu lowu.
Presidente u tlhele a xixima vatirhi va nhlayiso wa rihanyo na vatirhi lava tirhanaka na vavabyi hi ku kongoma lava va nga na xiave xa nkoka eka ku lwisana na COVID-19.
“Rixaka ri na xikweleti lexikulu xa ku khensa eka vatirhi va nhlayiso wa rihanyo lava tiyimiseleke na le ka vatirhi van'wana lava tirhanaka na vavabyi hi ku kongoma lava va vekaka rihanyo na vutomi bya vona vini eka nxungeto ku ongola lava vabyaka na lava nga sirhelelekangiki hi nkarhi lowu,” a vula. – SAnews.gov.za