Ukuqeqeshwa kwamahhala kanye nezinsiza zokwenza amabhizinisi 

Kgatiso Tlhakole

Izinhlaka ezintathu zikahulumeni zigxile ekwenzeni lula indlela yokwenza ibhizinisi eNingizimu Afrika ukuze kukhuliswe umnotho.
Izingxoxo zezokuxhumana ezenziwa ngezobuchwepheshe ezaziwa ngeVuk Talks  ebezibanjwe, wuPhiko Lohlelo LukaHulumeni Lwezokuxhumana Nokudluliswa Kolwazi, bezibanjwe ukuze kugqugquzelwe igunya, izinqubomgomo kanye nezinsiza ezihlinzekwa yiKhomishana Yokubhalisa Izinkampani Nempahla Yokuzakhela (i-CIPC), Izinkantolo Zezinkampani (ama-CT) kanye neKhomishana Enkulu Egxile Ekuthuthukisweni Komnotho wabantu Abamnyama iBroad-Based Black Economic Empowerment (i-B-BBEE).
Zonke lezi yizinhlaka zoMnyango Wezokuhwebelana, Ezezimboni kanye Nokuncintisana.
Ngokuka-Ofentse Shakung, onguMphathi we-CIPC Yezokusungula kabusha kanye Nokubambisana futhi onguMqondisi weElearning, i-CIPC inemisebenzi eminingi eyenzayo, okubandakanya ukubhalisa izinkampani, imifelandawonye kanye namalungelo obunikazi bempahla yokuzakhela (uphawu  lokuhweba, ilungelo lobunikazi, ukwakheka kanye nelungelo elivikela ubunikazi).
I-CIPC isithuthukise isizinda-lwazi sayo esibizwa phecelezi ngeBizPortal esizokwazi ukunikezela ngethuba lokubhalisa inkampani ngezobuchwepheshe be-inthanethi kanye nezinye izinsiza ezinobudlelwano obusondelene nabo ukuze zenze lula inqubo yokubhalisa ibhizinisi futhi kulandelwe zonke izidingo.
IBizPortal inikezela ngethuba lwesizindalwazi lokubhaliswa kwenkampani kulabo abafuna ukuqala ibhizinisi, ukubhalisela intela, ukubhalisela igama lesizinda, ukufaka isicelo sesitifiketi se-B-BBEE, ukubhalisela uxhaso Lwesikhwama Sesinxephezelo kanye neSikhwama Somshwalense Wabalahlekelwe nguMsebenzi kanye nokuvula i-akhawunti yasebhange yebhizinisi.
“Kuyinqubo engadingi maphepha futhi inkampani izobhaliswa kungakapheli isikhathi esingamahora angama-24 ngemva kokuthumela isicelo sokubhaliswa.
Siphinde futhi sengeza ngezinsiza zebhizinisi zakwaGoogle, zokwenza izinkampani zikwazi ukwenza iphrofayili yebhizinisi kanye newebhusayithi yenkampani enga guquguquki kuGoogle mahhala,” kusho u-Shakung.
Ukuze ukwazi ukusebenzisa lezi zinsiza, vakashela kuwww.
bizportal.gov.za futhi bese ucofoza u‘register’ maphezulu nekhasi lakho.
Le ntuba yalesi sizinda-lwazi sewebhusayithi kulula ukuyisebenzisa futhi inikeza ulwazi lwesinyathelo nesinyathelo solwazi lokubhalisa ibhizinisi.
Ukuqeqeshwa kwamahhala
I-CIPC kamuva iphinde yethula ngokusemthethweni isizinda-lwazi sokuqeqesha ngezobuchwepheshe be-inthanethi esibizwa phecelezi ngeLearn-iBiz ukusiza abaqondisi bamabhizinisi amancane, amaphakathi kanye nasafufusa futhi sisize osamabhizinisi ngokuthi bakhulise amakhono abo okuthi baqhube amabhizinisi ngempumelelo, ngesikhathi beqinisekisa ukuthi izidingo zezomthetho ezifanelekile ziyathotshelwa.
“Lesi sizinda-lwazi singumhlahlandlela wokufunda wezobuchwepheshe bedijithali futhi sihlanganisa ukufundisa ngevidiyo kanye nokuzivivinya wena ngesifundo ngasinye kweziyisikhombisa,” kusho u-Shakung.
Lezi zifundo zibandakanya ukuqeqeshwa mayelana nokuthi iyini inkampani futhi yini umqondisi, abantu abasemqoka enkampanini, amagunya abaqondisi, izinjongo zezimali zomuntu siqu kanye nokungqubuzana kwezintshisekelo, imiholo nokwabelana ngezinzuzo kwabaqondisi kanye nebhodi labaqondisi.
Ukuze ubhalisele ukuqeqeshwa, vakashela ku: www.elearning@cipc.co.za.
Izinkantolo Zezinkampani 
UDkt Mohammed Chicktay, onguSihlalo weZinkantolo Zezinkampani i-CT, wachaza ukuthi le nhlangano isiza ekuhlinzekeni ngesixazululo esisheshayo ezingxabanweni zenkampani, eziphathelene nezicelo kanye nezikhalo ezenzi we ngokoMthetho Wezinkampani wama-71 kowezi-2008.
Izikhalo zibandakanya amagama enkampani, ukuphathwa kwayo kanye nokukhululwa ekusunguleni amakomidi omphakathi kanye nezimiso zokuziphatha.
Iphinde icubungule ukuthotshelwa kwezimemezelo ezakhishwa yi-CIPC, okuhlobene nokwelulwa kwesikhathi sokulungiselela izitatimende zezezimali zonyaka kanye nokubiza imihlangano kawonkewonke yonyaka.
“I-CT isebenza ngezicelo ezahlukahlukene.
Ngesikhathi seCOVID-19, isibonelo nje, sathola izicelo eziningi zokwelulwa kosuku lokumemezela umhlangano waminyaka yonke,” kusho u-Chicktay.
Enye insiza yamahhala ehlinzekwa yi-CT yisixazululo sesikhalo.
Umuntu angadlulisela inkinga yakhe kumlamuli, kwezokubuyisana noma ngesinqumo somlamuli, njengenye indlela ngaphandle kokuthi aye enkantolo.
I-CT isebenza njengomlekeleli phakathi kwezinhlangothi ezithintekayo.
“I-CT igqugquzela ukulamula ukuze isindise imisebenzi, ikakhulukazi ngalesi sikhathi seCOVID-19, futhi abantu kufanele baqale ukuyisebenzisa kakhulu,” kusho u-Chicktay.
IKhomishana ye-B-BBEE
NgokukaLindiwe Madonsela, onguMphathi Omkhulu Wokuthotshelwa kweKhomishana i-BBBEE, igunya lebhizinisi ngukwengamela, siphathe futhi sikhuthaze ukulandelwa koMthetho we-B-BBEE wama-46 kowezi-2013.
Iphinde iphenye izindlela zokufolosa; ihlose ukukhulisa ulwazi kanye nokukhuthaza ukuqwashisa umphakathi nge-B-BBEE, ngokuqalisa izinyathelo zemfundo kanye nokuqwashisa; futhi inikezela ngomhlahlandlela emphakathini.
Noma yimuphi umuntu osolayo noma owaziyo ngokuphulwa kwalo Mthetho, njengokuthi kufoloswe ngabantu abamnyama ukuze bathole amaphuzu e-B-BBEE, angafaka isikhalazo kwikhomishana.
Isibonelo nje, abasebenzi enkampanini bangase bazi ukuthi inkampani ifolosa ngabantu abamnyama njengabanikazi-masheya noma izikhulu, kanti akunjalo, kusho uMadonsela.
Ngolwazi oluthe xaxa ngeKhomishana ye-B-BBEE, vakashela ku:www.bbbeecommission.co.za.