Lusuku lwekuvala kufakwa kweticelo ku-NSFAS luyasondzela

Sphelele Ngubane 

Titjudeni nelusha loluvela kulabo labanemlandvo wekuhlupheka nelabasezingeni lalabahola kancane baya gcugcutelwa kutsi bafake ticelo tekuchaswa ngetimali Kusikimu Savelonkhe Sekusita Titjudeni Ngetimali (i-NSFAS).  Ngekusho kweLitiko Letemfundvo Lephakeme Netekuceceshwa, kuchaswa ngetimali yi-NSFAS kuyatfolakala kulusha lesevele luphotfule tifundvo tasetikolweni noma leselenta tifundvo telizinga leliphakeme etikhungweni temfundvo lephakeme.
Bangafaka ticelo tabo tekuchaswa ngetimali ku-NSFAS kute bakhone kufundza enyunivesi yemmango noma ekolishi lekufundzisa nelekuceceshelwa temaciko noma temakhono (i-TVET), kufu-neka bente loku kungakengci lusuku lwekuvala lwamhla ti-7 Bhimbidvwane, 2022.
Labafaka ticelo kufuneka babe:
• Takhamuti  taseNingizimu Afrika noma bahlali ngalokugcwele labafisa kubhalisa noma lesevele babe bafundza kunyunivesi yemmango noma ekolishi le-TVET; 
• Batfola sibonelelo se-Ejensi yekuCinisekiswa kweteNhlalakahle eNingizimu Afrika; 
• Babuya emakhaya lahola linani selilonkhe lelihlanganisiwe lelingendluli ku-R350 000 ngemnyaka.
Likusasa lelichakatile
Nhlakanipho Mkhize (26) uneticu tebuciko kutegezi, sibonga kuchaswa ngetimali yi-NSFAS, leyakhokhela tifundvo takhe ekolishi  i-Umfolozi TVET College KwaZulu-Natali.
Mkhize, lobuya eRichards Bay, watfola Sitifiketi Savelonkhe (Semsebenti wetandla) Sekwakha Sakhiwonchanti Sagezi ngemnyaka we-2017.
Kwengeta kulokufundza lobekugcile ekolishi, kwadzingeka kutsi aphindze atfole kuceceshwa lokwenteka emsebentini nekutsi aphumelele luhlolo lwekuba nalobuciko.
Asacala tifundvo takhe tasekolishi, Mkhize watfola litfuba lekulinga kusebentisa loko lakufundzile, kute acinisekise kutsi utfola kutetsemba kulamakhono lasisekelo labekawatfutfukisa.
“Njengesitjudeni semnyaka wekucala ekolishi, besengi vele ngicalile kubukana netinkinga tagezi emangweni wangakitsi. Likolishi i-Umfo lozi TVET College belisinika kokubili kufundza ngethiyori kanye nekufundza ngekwenta.
“Lokukahle ngekuba sitjudeni sase-TVET akusiko kuphela kuvuleleka babone tintfo, kodvwa baphindze batfole kufundza lokuphocelekile lokugcile kulokwenteka endzaweni yekusebenta yangemphela lokucinisekisa kutsi banemakhono lafanele ngembi kwekutsi batfole ticu tabo,” usho njalo.
Njengabo bonkhe bantfu labasha baseNingizimu Afrika labanemlandvo wekuhlupheka, Mkhize bekati kutsi ufuna kuba ngunjiniyela, kodvwa kute umuntfu emndenini wakhe lobekangamelana netindleko tasekolishi.
“Lesikhatsi ngicala kwati ngalokuchaswa kwe-NSFAS, bengati kutsi kutangiholela lapho ngifuna kuya khona – kuba ngunjiniyela,” usho njalo.
Loluchaso lwe-NSFAS lweminyaka lemitsatfu lwakhokha tindleko taMkhize temabhuku, tekufundza kanye netetigitjelwa, futsi watfola nemali yekutinakekela.