Isikhathi Sokuvalwa Kokuthunyelwa Kweembawo ze-NSFAS Singemnyango

Sphelele Ngubane 

Abafundi nelutjha elinababelethi namkha abatlho gomeli abasebenzako kodwana abangarholi ngo kwaneleko bayakhuthazwa ukwenza iimbawo zesizo lemali yesiKhwama seliZweloke seSizo leeMali zokuFunda (i-NSFAS).
NgokomNyango wezeFundo ePhakemeko nokuBandula, isekelo leemali le-NSFAS libekelwe ilutjha esele liqedile esikolweni begodu esele lifunda kelinye nelinye iziko lefundo ephakemeko.
Bangathumela iimbawo zesizo kwa-NSFAS lokha nabafunda eyunivesithi yombuso namkha eKholiji yeFundo yamaKghono neBandulo leThekhnikhali (ama-TVET), kodwana kufuze bakwenze lokho ngaphambi komhla we-7 kuTjhirhweni wee-2022  ekulilanga ekuvalwa ngalo ukwamukelwa kwembawo.
Abafakiimbawo kumele babe:
• Zizakhamuzi zeSewula  Afrika namkha abahlali basafuthi abafuna ukutlolisa namkha esele bafunda emayunivesithi wombuso namkha ekholiji ye-TVET; 
• Bazuzi besiBonelelo seSondlo nomHlalaphasi we-Ejensi kaRhulumende yeSewula Afrika; 
• Mindeni enengeniso ehlanganyelweko engasingaphezulu kwee-R350 000. 
Ikusasa Elihle
UNhlakanipho Mkhize (weminyaka ema-26) ungu-ambarha wegezi oneziqu ngesizo leNSFAS eyambhadelela ii mfundo zakhe e-Umfolozi TVET College KwaZulu-Natala.
UMkhize, we-Richards Bay, wafumana isiTifikedi somSe benzi wezaNdla seliZweloke (i-National Certificate in Electrical Infrestructure Construction) ngomnyaka wee-2017.
Ngaphezu kwelwazi alifumana esikolweni, wangezelela ngebandulo lemsebenzini nokuphasa isihlahlubo se lwazi lomsebenzi.
Ekuthomeni kweemfundo zakhe, uMkhize waba nethuba lokusebenzisa ilwazi alifumeneko nokuqinisekisa ukuthi uba nokuzithemba kilelikghonofundwa azithuthukisa ngalo.
“Ngengomfundi womnyaka wokuthoma, besele ngisiza ngemiraro yegezi endaweni yangekhethu. I-Umfolozi TVET College yasinikela  isifundomfuziselo nethuba lokwenza.
Uthi, “Okuyinzuzo ngaba fundi be-TVET akusikho ukunikelwa ilwazi kwaphela, kodwana ilemuko lomsebenzi elikatelelweko ukuqinisekisa ukuthi banekghono elifaneleko ngaphambi kokufumana iziqu zabo”.
Njengenengi lelutjha leSewula Afrika ababuya eendaweni ezadinywa mathuba, uMkhize bekazi ukuthi ufuna ukula ndela ibizelo lobunjiniyera, kodwana akakho emndeninekhabo ogade anamandla wokuqalana ngeendleko zekholiji.
Uthi, “Nangithoma ukuyelela ngesekelo lemali le-NSFAS, ngaba nethemba lokuthi lelisizo lizongirholela lapha ngangifuna ukufika khona – ukuba ngusonjiniyera”.
Isekelo lemali le-NSFAS leminyaka emithathu labhadelela iincwadi zakaMkhize, imali yokufunda neyeenthuthi, wafumana nesibonelelo sokuzitjheja.