I-ASIDI Irhabisa Ukuthuthukiswa Komthangalasisekelo Weenkolo

More Matshediso 

INkululeko Ralo Primary School isibonelo esihle semiphumela yokubambisana hlangana kukarhulumende nompha kathi.
Isikolwesi, esiseMthatha esePumalanga Kapa, sathonywa egaratjhi yekumba yelunga lomphakathi uNkululeko Ralo esele sithiyelelwe ngaye.
Eminyakeni edlulileko, isikolo sifuduswe amahlandla ambalwa lokha nasikhuliswako.
Nokho abafundi nabotitjhere khange babe neensetjenziswa ezifaneleko bekube mhlapha nasele bangena ngamasango womakhiwo wesikolo sabo esitjha nesihle kwamambala.
Isikolo sakhiwe saphela njengengcenye yomZamosisungulo wokuRhabisa ukweThulwa kwemiThangalasisekelo yeeNkolo (i-ASIDI), owahlonywa mNyango wezeFundo eSisekelo ngomnyaka wee-2011.
Iqhingeli kunqotjhwe ngalo ukujamiselela iinkolo zemakhiwo engakaphephi kubafundi nakibotitjhere ngonobangela wokutlhayela komthangalasisekelo ofaneleko, amanzi, iindlwana zamanzi negezi.
Ukufikela gadesi, i-ASIDI sele yakhe iinkolo ezima-266, yafakela ezima-886 iindlwana zokuzithumela zamanzi, eziyi1 030 zafakelwa amanzi nezima372 zafakelwa igezi.
Abafundi beNkululeko Ralo Primary School sele banamatlasi wokufundela athe tjha begodu nesentha yeensetje nziswa ezahlukahlukeneko, ilabhorathri yesayensi, nehlelo lokuphakelwa kwabafundi.
Inembombono Ehlanganyelweko
UHlokokulu u-Koleka Gilman unethando netjisakalo ekulu yokuthuthukisa zefundo eMthatha.
Ibhudango lakhe lokuthoma isikolo emphakathini wekhabo lathoma ngomnyaka we-1988, kwathi ngomnyaka olama loyo, wathoma ukukhulumisana nomphakathi ngebhudango lakhe.
“Umphakathi wangekhethu bewunabantu abanengi godu abentwana abanengi beminyaka yokungena isikolo gade banganandawo yokufundela. Inembombono yami yemukelwa lilunga lomphakathi uNkululeko Ralo, owanikela ngegratjhi yekumba yakhe bona isetjenziswe njengesikolo,” kutjho u-Gilman. Wathi u-Ralo wafuna umtlhatlhana kwa-Telkom owasetjenziswa ukungezelela itlasi yokufundela.
U-Ralo wakhulumisana godu namalunga womphakathi amabili ukubolekisa ngamagratjhi amabili azakungezelela amatlasi wokufundela. Ngetjhudwelimbi u-Ralo waya kiboyisemkhulu ngomnyaka wee-2004.
Ngomnyaka we-1994, isikolo safudukela e-Eli Spilkin Hall, eyakhiwa ngusomabubulo wendawo u-Eli Spilkin.
“Ngawo umnyaka loyo, safumana abomakhamba ngendlwana emNyangweni wezeFundo wesifunda.
Ngasuka lapho ngenza isibawo setatawu lokwakha isikolo sethu. Safumana amahekthara amahlanu wenarha ngomnyaka wee-1998” kulathisa u-Gilman.
IHlangano Engenzi Inzuzo ebizwa i-Kats and Spaks yanikela ngabomakha mbangendlwana bamatlasi.
Umphakathi wona wakha amatlasi wedaka amahlanu.
Kiyo yoke iminyaka le, u-Gilman waraga noku lwela ukuthi isikolo sithuthukiswe. Ekugcineni, kwafunyanwa amatlasi wokufundela amahlanu abuya e-Ofisini kaNdunakulu wePumalanga Kapa.
Ngomnyaka wee-2014, izinto zatjhuguluka lokha umNyango wezeFundo esiSekelo, ngehlelo le-ASIDI, wagunyaza ithendara yo kwakhiwa kweNkululeko Ralo Primary School.
“Ukwakhiwa kwesikolo kwathoma ngomnyaka wee-2018 kwaphela ngo mnyaka wee-2021 ngesizo  le-ASIDI,” kutjho u-Gilman.
Ukufundisa Nokufunda Okukhuthazako
ISekela likaNgqongqotjhe wezeFundo esiSekelo uMma u-Reginah Mhaule uthi umnyango ufuna ukuqinisekisa ukuthi umthangalasisekelo othe tjha weenkolo zoke ukhuthaza abafundi ukuya esikolweni nokurhuluphela ifundo nabotitjhere bakhuthalele ukufundisa.
Ungezelele ngokuthi, “Ukwakhiwa kwesikolwesi kuyindlela karhulumende yokubuyisa isithunzi ebantwaneni beminyaka yokungena isikolo naboti tjhere babo njengompha kathi owawudinywe amathuba eendaweni zemakhaya”. Ilunga lebhodi elawula isikolo, uNomuntu Dlengane, uthi isikolo esitjhesi sizokukhuthaza abotitjhere nabafundi ukufikelela ezingeni labo lefundo eliphezulu.
“Umkhumbulo wabafundi bethu nokuzithemba sekungcono ngonobangela womakhiwo omutjha lo.
Lokhu kuzokusiza ukuthobela umlayo wokuqalangana ngematlasini nokuthi siphelise ukurhatjheka kwe Sifo sengongwana i-Corona,” kutjho uDlengane.
Isikolwesi sinabafundi abama-489, abotitjhere abali14, nabomabhalani ababili. Sinamabanga athoma kuGreyidi R ukufikela keye-7 godu sikolo esingabhadelisi imali yokufunda.