Yelela Izelelesi Zezomseme

Sphelele Ngubane 

QALA iRejista enamaBizo wezeLelesi zezomSeme ngaphambi kobana uqatjhe abantu abazokutjheja abantwana nalabo abangakaphili kuhle engqondweni/abakhubazeke ngokomkhumbulo
Nayibe umqatjhi  ophethe iziko lefundo yokukhulisa umntwana kwebuncanini, uhla ngana nabantu umthetho ofuna ukuthi uhlole ukuthi abasebenzi bakho amabi zwabo awakho na kuRe jista yamaBizo wezeLelesi zezomSeme (i-NRSO).
  I-NRSO iwela ngaphasi komNyango wezoBulungiswa nezokuThuthu kiswa komThethosisekelo (i-DoJ&CD), nje-ke abaqatjhi kufuze bona baye emnya ngweni lo bayokuhlola ukuthi abantu abafuna ukubaqatjha amabizwabo awakho hlangana neenlelesi zezo mseme na.
Nakukhulunywa ngomqatjhi lapha kutjhiwo nombe -lethi ofuna ukuqatjha umuntu ozamsiza ngemisebenzi yangekhaya, ilunga lomkhandlu ophethe isikolo namkha isibhedlela.  I-NRSO yasungulwa ngomThetho wePala mende ngomnyaka wee-2007.I-NRSO ilirekhodi lama bizo wabantu abalahlwa macala wezomseme abagangela ngawo abantwana nabantu abangakaphili kuhle engqondweni.
UNtombizodwa Matjila, omRejistari we-NRSO, uthi irejista le iphethe amabizo weenlelesi ezibabantu abaduna nezibabantu abasikazi.
 Laba-ke babantu abanamacala wokugangela abantwana nabantu abagula ngengqondo, njengalawa alandelako:  • ukukata umntwana/abantwana beminyaka engaphasi keyobukhulu;
•ukukatelela namkha ukwenza abantwana ukuthi babukele la kwe nziwa khona ubulelesi bezomseme; • ukuya nabo emsemeni; • ukubacaphaza ngezomseme;  • ukubapha ifundiso yezomseme; • ukwenza ukuthi abantwana namkha abantu abakhubazeke ngengqondo babukele iinthombe zabantwana ababulanzi, nokusebenzi sela abantwana namkha abantu abakhubazeke ngokwengqondo imisebenzi yokuveza ubulanzi babantu.
“Nakube umqatjhi uthola ukuthi ibizo lomsebenzi liserejistareni yeenlelesi zezomseme, umqatjhi loyo kufuneka amsuse umsebenzi loyo amuse kelinye ihlango-thi lomsebenzi lapho angeze abe seduze khona nomntwana namkha nomuntu omkhulu okhubazeke ngokomkhu mbulo,” kuhlathulula u Matjila.
“Nakube umqatjhi akakg honi ukutjhidisela umsebenzi loyo kesinye isikhundla, kufuneka aqede ikontragakhe yomsebenzi (kuzakufuneka amqotjhe). Imininingwana ekhona ku-NRSO iphethe nalokhu oku-landelako:  • Amabizo apheleleko, nebizo lokudlala, nesibongo, lesele lesi nokuthi senza msebenzibani iseleleseso; 
• I-adresi lapho iseleleseso saziwa ukuthi sihlala khona, imininingwana yokuthintana ebala neadresi yeposo; namkha yepaspoti yesele leseso; • Icala lomseme elenziwa sileleseso.
 Umphakathi awukavunyelwa ukuhlola irejista le.
Baqatjhi kwaphela abavunyelwa ukuyibona nabafuna ukuhlola ukuthi abantu abafuna ukubaqatjha namkha ababaqatjhileko amabizwabo awakho lapho na, bese ba-hlambulula amabizwabo.
Kulicala-ke ukutjela nanyana ngubani omunye imininingwana ekurejista leyo.