Kucedza inkhohlakalo emisebentini yahulumende

vukuzenzele unnamed

Kuvetwa ebaleni ePhalamende  kutsi tinkhulu ngwane tebasebenti ba hulumende bebatfola si bonelelo sahulumende nja lo ngenyanga kukhombisa kutsi luseludze luhambo lokutsi sifake lisiko leku tiphatsa emisebentini ya hulumende.
Ekucaleni kwalomnyaka, kwaphindze kwatfolakala kutsi basebenti lababalelwa ku-16 000 labahola imali embusweni bebabhadalwa Sibonelelo seCOVID-19  Lesikhetsekile Sekucedza Inhlupheko ngalokungakafa neli. Yintfo leyatiwako kutsi labafaka ticelo kube banale minye mitfombo lengenisa imali abakavumeleki kutfola lesibonelelo.  Kuyacaca futsi kutsi labo labatfola imiholo embusweni abakafaneli kufaka ticelo.
Kodvwa bentile. Bantfu labangaba ti-17 000 laba cashwe nguhulumende wavelonkhe newetifundza bafake ticelo ngenhloso yekukhuphula emaholo abo, ngemali lebekelwe laba phuyile. Nakubukwa bu khulu besidzingo eveni, lobu lobatiwa basebenti bahu lumende kahle kakhulu, lenhloso yangemabomu yekuntjontja imali yempha katsi ayicoleleki.
Hulumende nyalo ucinisa mitamo yakhe kuvimbela loluhlobo lokuhlukumeteka aphindze atsatsele tinyatselo noma ngubani emisebentini yahulumende lotsintsekako etentweni letingakalungi.
Lokusandza kwenteka, hulu mende wetfule luPhiko lolu sha Lolusita Ngekutiphatsa, Bucotfo nekuCondziswa Kwetigwegwe kuHulume nde. Loluphiko lutokwakha emandla emitimbeni yempha katsi kuze kucalwe tinyatselo tekucondziswa kwetigwegwe lapho kunekungatiphatsi kahle luphindze lubambisane naletinye tikhungo tembuso kwenta labo labanesibopho sokutsintseka kutsi bati phendvulele.
Loluphiko lutondlulisela emacala enkhohlakalo kuLi tsimba Lelilwa neNkhohla kalo yahulumende iphindze ilandzelele neminyango kucinisekisa kutsi emacala ebugebengu latsintsa base benti bahulumende ayajika abe macala ekucondziswa kwetigwegwe. Ngekusebe ntisana nesikhungo iFusion Centre , loluphiko lutosita kubuka basebenti labase macaleni lasemcoka laphe nywa tiphatsimandla te mtsetfo.
Loluphiko litawubukisisa kwentiwa kwelucwaningo lwendlela yekuphila kwe basebenti bahulumende.
Lapho minyango itobona khona kukhohlakala neku njinga lokungachazeki, ema cala atondluliselwa kuMbutfo Wemaphoyisa eNingizimu Afrika.
Luphiko lolusha selivele liwucalile umsebenti nge kutimisela, lusita kubuka basebenti bahulumende labatibandzakanya emacaleni laphatselene nekutizuzela ku-COVID-19 , sibonelelo lesikhetsekile seCOVID-19  nekukhwabanisa kuSi khwana seMshwalense Wala baphelelwe Ngumsebenti.
Emacala etikhulu tahulu mende landluliselwe luPhiko Lwemacala laKhetsekile kuze kutocondziswa tigwegwe atobukisiswa nguloluphiko kuze ahlole inchubekelembili yawo.
Lolunye luhlangotsi lolu balulekile lwemsebenti waloluPhiko kutoba kufaka kutiphatsa lokwemukelekile nekwetsembeka etigabeni temisebenti yahulumende.
Basebenti bahulumende labambalwa ngekuhamba kweminyaka batsatse umbono wekutsi kwenta libhizinisi kumbe basitakale ngalokungakafaneli eMbu sweni kuvumelekile kubo, kubangani babo nasemi ndenini yabo, kuphela nje nangabe akukho lokungekho emtsetfweni lokwentiwe.
Simele kwenta konkhe lesingakwenta kuntjintja lesimo lesi sengcondvo.
Njengobe sisebentela kucedza inkhohlakalo, kufanele sinakisise ngaloku linganako ekufakeni similo lesihle sekutiphatsa, ngoba loku lokungahle kungabi ngulokungekho emtsetfwe ni kungaba kungatiphatsi ngalokwemukelekile futsi kungafaneli sisebenti sahu lumende.
Luphiko lolusha lutobeka tindlela tekwenta tintfo nemazinga ngekutiphatsa lokwemukelekile, kwetse mbeka nendlela yekuti phatsa. Futsi lutokwakhela ematiko emandla ekucondzi sa tigwegwe etikhulwini letitfolakele titiphetse kabi.
Kulomnyaka lophelile base benti labangetulu kwema-200 baceceshwa njengebaphatsi nebaholi.
Kwakha umbuso lohambi sana nenchubo leyamu -kelekako, lonelikhono kuyachubeka kubukisiswa kulokuphatsa.
Njengobe emahlazo lamaningi labandzakanya basebenti bahulumende labazuza ngalokungekho emtsetfweni embusweni akhombisile, lenchubo itoba matima futsi itotsatsa sikhatsi. Noma kunjalo siti bophelele kuhlala kulendlela.
Umbuso lokhonako usi sekelo sekutfola konkhe lokubekwe embili eveni letfu. Ngaphandle kweku tfutfukisa kutiphendvulela nekukhutsata kutiphatsa lokwamukelekile, kute kuzuza.
Liningi lebasebenti bahulu mende litibophelele, ligcina umtsetfo futsi litiphatsa nga lokwamukelekako.
Umsebenti lophambi kwetfu kusebenta ngekubambisana kuze kutsi sizuphune labo labangenti njalo, siphindze silungise umbono longa siwo wekutsi bonkhe labo labacashwe kuhulumende batisebentela bona kumbe bakhohlakele.
Ngenta lubito kubo bonkhe labadvuna nalabasikati labasebentela live letfu onkhe emalanga kutsi baphindze batibophelele emagugwini ekutidzela nasekusebenteni, futsi bakhumbule kutsi kuti phatsa kwabo kufanele ngaso sonkhe sikhatsi kube se mtsetfweni futsi kwemu keleke.
Kusungulwa kwaloluphiko kungulenye yetindlela lesi sebenta ngato kucedza inkhohlakalo kuhulumende nakuyo yonkhe mikhakha yemphilo yaseNingizimu Afrika.
