Kha vha kone u ṱalusa zwiga zwi tsivhudzaho u vha hone ha khentsa ya vhuhanani

Allison Cooper

ṄWEDZI WA NḒIVHISO nga ha Khentsa ya Vhuhanani, dzine dza itwa nga ṅwedzi muṅwe na muṅwe wa Khubvumedzi, dzi ḓisa nḓivho nga ha khentsa nnzhi dza vhuhanani.
Khentsa ya vhuha nani ndi zwithu  zwi khou hule laho ṅifhasini, hu khou humbulelwa uri muthihi kha vhana vha henefha kha vha 408 ṅifhasini u wanala e na khentsa a sa athu u swikisa miṅwaha ya 15.
U ya nga ha Vho Taryn Seegers, Mudzudzanyi wa Nyambedzano kha tshiimiswa tsha Mutheo wa Khentsa ya Vhuhanani tsha Afrika Tshipembe (CHOC), zwi a te ndisea uri vhavhili kha vha raru vhane vha nga vha vha na khentsa a vha wani dzilafho nahone tshifhinga tshinzhi avho vhane vha wana dzilafho vha ṅi wana vho no vha kha zwipiṅa zwa u fhedzisela zwa vhulwadze.
U bva nga 2011, CHOC yo vha i tshi khou shumisana na  Muhasho wa Mutakalo kha thihi na vhaongi vha zwa sialala u ṅetshedza vhaṅivhi vha zwa mutakalo, vhashu mi vha ndondolamutakalo, vhaongi vha zwa sialala na tshitshavha nṅivho nga ha khentsa ya vhuhanani. “Vhathu havha vha funzwa zwiga zwiswa zwi tsivhu dzaho vhuhone ha khentsa vha dovha hafhu vha guda u ṅalutshedza vhulwadze na mbonalo yaho kha tshitsha vha, vho ralo Vho Seegers.
Zwiga zwi tsivhudzaho vhuhone ha khentsa ndi zwi tevhelaho: • Kha vha ṱoṱe: Thuso ya dzilafho u itela tsumbadwadze dza u thoma, dzine a dzi ṅuwi.• Kha ṱiṱo: Tshithoma tshitshena kha ṅiṅo, u vhonela kule hu khou tou ṅaho, vhupofu vhuswa, u khuduluwa ha tshanga tsha iṅo.• ṱhanganyo: Kha thumbu na khundu, ṅhoho na mutsinga, zwipiṅa zwa muvhili, muraṅo u bveledzaho zwiluṅi zwa vhunna na miraṅo ya u bvisa tshikha muvhilini.• Zwi songo ṱalutshedzwa-ho: Mudinyane wa tshifhinga tshilapfu tsha u swika henefha kha vhege mbili, u onda, u zwimba, tshineto, u leluwa u bva mbonzhe kana malofha.  • U pfa vhuṱungu: Kha ma-rambo, zwiendanungo, muṅana na khuvhalo dza ngomu. • Zwiga zwa kha zwipfi: Tshanduko kana u sa tsha kona u tshimbila, ndinganyiso ya zwithu kana muambo, ndovhololo ya nyaluwo, u reṅwa nga ṅhoho lwa tshifhinga tshi fhiraho vhege u tshi ṅanza kana u sa ṅanzi na u vha na ṅhoho khulwane.Khentsa dza vhuhananiKhentsa dza vhuhanani dzo fhambana na khentsa dzi khou faraho vhathu vhahu lwane. Kanzhi dzi itea kha miraṅo ya muvhili, dzi vhonala u fhambana kha tshivhonela tsini nahone dzi fhindula nga nṅila yavhuṅi kha dzilafho, vho ralo Vho Seegers.“Tshivhalo tsha u fhola kha khentsa nnzhi dza vhuha nani tshi nṅhesa u fhira tsha khentsa dza vhahulwane. ṅamusi, kha mashango a khou bvelelaho, vhunzhi ha khentsa dza vhuhanani dzi nga alafhea zwavhuṅi, nahone dza vhukati ha 50% u ya kha 60% dzi nga kona u alafhea. Kha mashango a mbuelo ya nṅha, tshivhalo tsha vhane vha tshila tshi nga vha vhukati ha 85% u ya kha 90%.”Vhana vhanzhi vha fanela u wanwa vhulwadze musi vhu tshi kha ṅi tou thoma vha fhedza nga u wana dzilafho – sentharani dza zwa dzilafho u bva kha vhaṅivhi vho gude laho zwenezwo – arali hu tshi khou ṅoṅwa u engedzwa tshivhalo tsha vha ponyaho vhulwadze.  vU wana mafhungo manzhi, kha vha  founele nomboro ya thuso ya CHOC ya 0800 333 555.
 