Miganga leyi katsaka mani na mani yi na nkoka eku humeleleni ka Afrika-Dzonga

vukuzenzele unnamed

Loko madzolonga naku onheteriwa leswi hlaseleke ti ndhawu tin’wana ta K w a Z u l u  N a t a l  n a Gauteng swi vangile ku onhaka lokukulu ka tinhundzu na tindlela to tihanyisa, ya tlhele ya khumba swinene  ntwanano wa miganga ya hina.
Leswi swi vonakile eka swendlo swa mikitsikitsi leyi nga endleka ePhoenix na  tindhawu ta le kusuhi na  kona ta le eThekwini.
Hi mikarhi  yin’wana ya nkatshamiseko wo tika eka xidemokirasi xa hina, hambi kuri xiyimo lexi ehleketelerisaka no pfumala ntsembho, vanhu lava tshameke swin’we hi vuxaka byo rhula va tshwu kiselana mahlo.
Ku na swo tala leswi hi faneleke ku swi kumisisa mayelana na swendlo leswi humeleke. Ku tlakuka ka xihatla ka mahungu yo pfu mala ntiyiso, swifaniso swa mavunwa, na mahungu yo hoxeka swi endlile leswaku swi tika ku hambanyisa swilo swa ntiyiso eka swa mava rivari.
Kambe ha swi tiva ku suka eka swiviko swa ximfumo na ku hlamusela ka vanhu lava swi nga va humelela leswaku vanhu a va aviwa ku ya hi nhlonghe eku siveni ka magondzo ko ka ku nga ri enawini, van’wana vanhu va humesiwile emimovheni va biwa, loko van’wana va susiwile ndzhuti no yisiwa ehansi. Vanhu vo hlayanyana va dlayiwile.
Swo tala swa leswi nga humelela i mbuyelo wa swiyimo leswi nga papalatekiki loko vanhu va teka nawu va wu veka emavokweni ya vona. Ku teka nawu vanhu va wu veka emavokweni a swi pfumeleriwi laha tikweni. I vugevenga naswona swi na nghozi.
Sweswi ntshamiseko wu nga tlhelela vutshan’wini etindhwani leti khumbekeke, swiyenge swa hina swo hlayisa nawu swi le ku lavisiseni ka migingiriko hinkwayo ya vugevenga.
Ntlawa wa mafokisi wu hlawuriwile leswaku wu tirhana na ku dlwa ka vanhu naswona wu tirhisana na miganga yale kusuhi. Ku na lava nga khomiwa naswona lava va nga ni vutihlamuleri va ta langutana na nawu hi ku hetiseka.
Switoritori swo tala mayelana na swendlo swa le Phoenix swi taleriwile ngopfu hi ku ringeta ku lwisa rixaka ro karhi na rin’wana. Leswi swi hlohloteriwile hi vanhu lava nga tivekiki eka swi hangalasa mahungu swa le ka inthanete nale ka mitlawa ya marungula laha a ku andlariwa swikoxo swa nyimpi no lava ku tlheriseta.
Ku na ku ringeta ku endla swilo leswi swi languteka tanihi xikombeto xa ku onhaka ka vuxaka ku ya hi nghohe exikarhi ka miganga ya MaAfrika na MaIndiya.
Tanihileswi  a ku ri na vanhu lava a va ringeta ku tirhisa ku va vanhu va nga sirhelelekanga ku  vanga mpfilumpfilu, ku na lava  ava lava ku endla migingiriko ya vugevega yi languteka yi ri yo ya hi nghohe ku fikelela swikongomelo swa vona vini.
Va nge humeleli. AfrikaDzonga yi na matimu yo tiya lama ya nga pfumeriki xihlawulambala na ntwanano wa ntlawa wa vatirhi.
Miganga ya MaAfrika na MaIndiya a yi twanana na  loko ku ri karhi ku hlu phekiwa ku lwisaniwa na xihlawuhlawu, naswona miganga yin’wana, yi ya mahlweni yi tiyimisela eka rixaka leri nga na ku twanana no va na xidemokirasi.
Ku hlamula eka ku chava na ku pfumala ntshembo, vanhu va le Phoenix na tindhawu ta le kusuhi ta Bhambayi, Zwelitsha na Amaoti vale ku lunghiseni ka leswi onhakeke.
Hi ku pfuniwa hi foramu yo tisa kurhula leyi tumbuxiweke hi Maphorisa  ya Afrika-Dzonga hi ku tirhisana na varhangeri va miganga, miganga yi hlanganile ku ta seketela lava khumbiweke hi nkatshamiseko no kuma tindlela to burisana.
Lexi a hi xiphemu xi ri xoxe xa tiko lexi hlanganeke na mitlhontlho yo tano.
Matshalatshala ya hina yo aka miganga leyi hlanga neke yi pfilunganyiwile hi ndzhaka ya makunguhatelo ya xihlawuhlawu no pfuma leka ka ndzingano leswi yaka emahlweni.
Madorobakulu ya hina, swidorobani na tindhawu tale makaya ta ha aviwile  ku ya hi tixaka na mitlawa.
Leswi swi nyamisa ntirhisano na ku twisisa, na ku hlulekisa ntirho lowu hi wu sunguleke wo aka miganga leyi nga  avanangiki ku ya hi tinxaka.
Ku lulamisa ku avana ka matshamelo loko ku nga kona swi fanele ku va xiave xa ntirho wa hina wo aka ikhonomi leyi katsaka vanhu hinkwavo na ku antswisa xiyimo xa mahanyelo ya MaAfrika-Dzonga hinkwavo.
Hikokwalaho hi tirhanaka na ku aka malokixi yo koka rinoko na ikhonomi ya  le matiko xikaya, no kongo misa ngopfu eka ku kurisa mabindzu lamatsongo. Hiko kwalaho hi endlaka vuvekisi eka switirhisiwa etindha wini leti na ku tirhela ku antswisa ku nyikiwa ka vukorhokeri.
Hi nkarhi wu ri wun’we,  hi fanele ku lwisana na xihlawulambala emigangeni ya hina. Hi fanele ku va na mbhurisano wa ntiyiso ku nga ri hi matikhomelo lawa hi kombanaka wona ntsena, kambe na swiyimo leswi  nga erivaleni leswi swi hi avanyisaka.
Ntsena loko ku aviwa ka rifumo na swivandlanene eAfrika-Dzonga swa ha ya hi rixaka na rimbewu, hi nge swi koti ku aka rixaka leri nga na ntwanano wa ntiyiso.
Swendlo swa le Phoenix i switsundzuxo swo vava leswi kombisaka leswaku ka ha  ri na ntirho lowu faneleke ku endliwa ku aka miganga leyi katsaka vanhu hinkwavo leyi nga kota ku herisa mindzelekako ya karhi lowu nga hundza hi ku hetiseka.
Swendlo leswi swi tlhela swi komba hilaha vanhu van’wana va nga tiyimisela hakona ku hi ava, na hilaha  hi faneleke ku endla hinkwaswo leswi kotekaka ku va sivela.
I vutihlamuleri bya hina hinkwerhu ku seketela miganga leyi ya le eThekwini na kun’wana laha va nga  eka rendzo ra ndzivalelano na ku hola.
Xidimokirasi xa hina xi akiwile hi vatisakurhula na valamuri. Vaaki va ntshuxeko wa hina i MaAfrika, MaIndiya, Makhaladi na Valungu vaxinuna na  vaxisati va  vurhena lava  nga hlawula ndlela ya  ndzivalelano ku nga ri ku tlheriseta , na ku rhula ku nga  ri nyimpi.
Loko ha ha lavana na ku fikelela ku hola ku suka eka ku vaviseka ka rixaka, a hi yimeni hi va xilo xin’we. A hi hluleni ku hambana ka hina hi ku lava leswi nga kahle eka hinkwerhu ka hina.
A hi tirheni swin’we hi endla vumundzuku bya kahle laha un’wana na un’wana a kumaka avelo wo ringana.