Ku khensiwa ka vaongori va ka hina

Allison Cooper

Vaongori va tikoswin’we na vatirhi va swa vushu nguri van’wana,  va vekile vutomi bya vona ekhombyeni hi ku pfu na van’wana hi nkarhi wa ntungukulu wa Khoronavha  yirasi COVID-19.  Siku ra Vaongori ra Matiko ya Misava, leri ri nga siku ra  12 Khotavuxika, i xivandla nene xa ku tlangela vaongori eka vukorhokeri bya vona eka van’wana.
Muongori wa xiphurofexinali, Luyanda Ganuganu (25), wa le Xibedhlele xa Groote Schuur xa le Kapa-Vupeladyambu, u vula leswaku siku leri ri tlhela ri va xivandlanene xa vaongori leswaku va ya emahlweni va ti nyungubyisa hi ntirho wa vona.
“I xivandlanene xa vaongori ku va va tekeriwa enhlokweni, kambe hi boheka ku ya ema hlweni hi nyika nhlayiso wa  risima, ngopfungopfu hi nka rhi lowu wa ntungu,” a vula.
Ganuganu a ri mutirhi loyi a tirhanaka na vavabyi hi ku kongoma hi nkarhi wa gandla ti ro sungula na ra vumbirhi ra ntungukulu lowu, a ri karhi  a tirhela ewadini ya COVID-19 ya nhlayiso wa le henhla ya.
“Xiphemu xa kahle swinene a ku ri ntokoto lowu ndzi wu kumeke loko ndzi ri karhi ndzi tirha na vavabyi, kambe xiphemu xo biha swinene a ku ri mafu hinkwawo lama a ma humelela ewadini leyi. Emo yeni, a swi nga olovi.” Ganuganu, loyi a nga muo ngori wa xiphurofexinali kusu kela malembe mambirhi lama hundzeke, u hlawule vuongori hikuva u rhandza ku pfuna  vanhu.
“Ndzi kulele ematikoxikaya eKapa-Vuhumadyambu laha a ndzi kota ku vona vanhu  va kayakaya hikwalaho ka ku pfumaleka ka titliliniki leti nga na nhlayiso wa vuongori. Le swi swi tumbuluxile ku tsakela  ka mina ku va ndzi lava ku endla ku hambana,” a vula.
Hi nkarhi wa ntungukulu lowu Ganuganu u bohekile  ku dyondza ku tirha ehansi ka xiyimo xa ntshikelelo.
“Swiboho a swi boheka ku teki -wa hi xihatla naswona u boheka ku ehleketa hi ndlela leyi nga erivaleni ehansi ka ntshikelelo.
Ndzi tlhele ndzi dyondza na hilaha ndzi faneleke ku vula vurisana hakona na vavabyi”  a engetela.
Ganuganu a swi n’wi tikela swinene ku ya entirhweni hi nkarhi wa gandlati ra vumbirhi.
Kambe a swi lava ku pfuna van’wana, a chavela na ndya  ngu wa yena.
“Ndzi tekile hi N’wendza mhala 2020 naswona nsati wa mina a bihile emirhini. Ndzi vonile vavasati vo tala lava bi heke emirhini va lova ewadini ya COVID-19 . A ndzi fanele ku va na vuxiyaxiya swinene hikuva a ndzi nga swi lavi ku veka vutomi bya nsati wa mina  ekhombyeni,” a vula.
Ganuganu u khensa vafambisi na vatirhikulobye va yena.
“Ndzi lava ku va khensa ku va va ndzi nyikile nseketelo na xivandlanene xa ku kula tanihi muongori. I ntokoto wo hlamarisa swinene ku tirha na vatirhikulobye lava va sekete laka vatirhi va vantshwa.” Hungu ra yena eka muganga  i ku pfuna vaongori hikuva va va na vutihlamuleri.
“Hi pfuneni ku kota ku mi pfu na. Munhu un’wana na un’wa na wa swi tiva leswi swi langu teriweke eka yena hi nkarhi wa COVID-19 . Ndzi kombela leswaku mi ya emahlweni mi landzelela swiletelo na milawu,”  ku vula Ganuganu. 
Muongori wa xiphurofexinali, Luyanda Ganuganu a rhangile emahlweni eka ku lwisana na COVID-19 eXibedhlele xa Groote Schuur.
