Sithokoza Abahlengikazi Belizwe Lekhethu

Allison Cooper

Abahlengikazi beli zwe lekhethu kunye nabanye abase benzi bekoro yokwelapha, babeke amaphilwabo engo zini ukuze basize iingu lani ezingenwe ngumabhu bhisa obulwele beCorona virus  (i-COVID-19) .  ILanga lokuGidinga aba Hlengikazi lamaZwe ngama Zwe, limhlana ali-12 kuMrha yili, leli lithuba lokugidinga ukuzinikela kwabahlengikazi emsebenzini wokuhlenga ipilo yomphakathi.
Umhlengikazi uLuyanda  Ganuganu (oneminyaka  ema-25), osebenza esibhe dlela i-Groote Schuur esise Tjingalanga Kapa, uthi ilangeli lilithuba labahlengikazi bona baragele phambili ngokuletha umkhanyo ngomsebenzabo.  “Lithuba lokukhu mbula  umsebenzi oqaka theki leko wabahlengikazi, ko dwana  kufanele siragele pha mbili ngokutlhogomela iingulani ngefanelo, khulu khulu ngesikhathi nakwe hle umabhubhisa nje”.
UGanuganu bekangomunye obekangaphambili epini le ngehlandla lokuthoma nele sibili lokwehla kukamabhu bhisa, asebenza esibhedlela ewodini leengulani ezinge nwe yiCOVID-19 .
“Ingcenye ekarisako bekuli lemuko esilithole nasisebenza ngeengulani, kodwana into embi khulu beku kukufa oku hlas ele ewodini. Ubujamobu bebukhahl ameza emoyeni.” UGanuganu, sekaneminyaka emibili amhlengikazi, ukhe the umsebenzi lo ngombana uthanda ukusiza abantu.  “Ngikhulele endaweni  yemakhaya esePumala nga Kapa begodu bengibona  ngendlela abantu  babetlhaga ngakho ngokutlhogeka kwe mitholapilo nokutlho gonyelwa kezepilo. Lokhu  kwandise itjisakalo yokufuna ukwenza umehluko,” ubeke watjho.
Ngesikhathi sakamabhu bhisa uGanuganu kwakufuze afunde bekajayele ukusebe nza ngaphasi kwegandelelo.
“Iinqunto bekumele zitha thwe ngokurhabako begodu kunefuneko yokuthi umhle ngikazi acabange msinya.
Ngahlanye ngifunde ukukhu lumisana neengulani”.
Bekubudisi kuGanuganu bona aye emsebenzini ngesikhathi sehlandla lesibili lengogwa na le. Ije bekanetjisakalo yo kusiza abanye, ngahlanye bekanevalo ngokuphepha komndenakhe.
“Ngatjhada ngoNobayeni wee-2020 begodu sikhu luma nje umkami usidisi.  Ngibone abafazi abanengi aba sidisi bahlongakala ewodini le-COVID-19 . Kumele ngizi tjheje khulu ngombana angi funi ukubeka ipilo yomkami engozini”, ubeke watjho.
UGanuganu uthokoza aba phathi nabalingani ngoko msebenzi bakhe.
“Ngifuna ukubathokoza ngesekelo nethuba eba nginikele lona lokukhula njengomhlengikazi. Bekuli lemuko elikarisako ukuse benza nabasebenzisani abase kela abasebenzi abasesebatjha  kilekoro”.
Umlayezwakhe awuthumela emphakathini ngewokuthi, umphakathi awusebenzisane nabahlengikazi ngokuthatha igadango lokuzitlhogomela.
“Siza thina khona sizaku siza wena. Umuntu ngamunye uyazi bona kumele enzeni ngesikhathi seCOVID-19 .
Ngibawa niragele phambi li nokulandela imihlahla ndlela yezepilo nemithetho ebekiweko”, ubeke watjho. 
Umhlengikazi uLuyanda Ganuganu bekajame ngaphambili epini yokulwisana nengogwana yeCOVID-19  esibhedlela i-Groote Schuur. 





