Tshitshavha tsha vhurereli ndi tsha vhuṱhogwa kha nndwa ya u lwa na COVID-19

vukuzenzele unnamed

Hu si kale vhunzhi ha Maafrika  Tshipembe vha zwa lutendo vha ḓo  ṱanganela u mona na ḽifhasi kha vhuṱambo ha zwa vhu rereli ha ndeme. Miraḓo ya lutendo lwa Vhayuda zwenezwino yo pembelela  Paseka, Vhatendi vhe vha pembelela vhuṱambo ha Mvuwo na vhamuslim hu si kale vha ḓo pembelela vhuṱambo ha ṅwedzi mu khethwa wa Ramadan .
Ndi ṅwaha wa vhuvhili zwino vhuṱambo uvhu vhu tshi khou itwa vhukati ha tshiwo tsha dwadze ḽa ḽifhasi ḽa maḽisambilu ḽe ḽa dzhia matshilo a vhathu vha fhiraho  2.5 miḽioni u mona na ḽifhasi.
Madzangano a zwa vhu rereli o tamba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha phindulo yashu ya lushaka kha vhu lwadze uvhu, hu si u ṋea khuthadzo ya tshimuya fhedzi na ndededzo, fhedzi na nga u ṱhogomela vhathu vhe vha vha vha khomboni ya masiandoitwa a dwadze, hu tshi katelwa na nga kha ṋetshedzo ya zwiḽiwa, vhudzulo na tshumelo dza matshilisano.
Vhurereli vhu tamba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa kha matshilo a miḽioni dza Maa frika Tshipembe, na u rabela fhethu huthihi sa tshivhidzo hu vhumba tshipiḓa tsha vhuṱhogwa tsha maitele avho a vhurereli.
U kona u kuvhanganela tshumelo dza vhurereli ndi u awela ho ṱanganedzwaho u bva kha vhuleme vhuhu lwane kha vhathu, miṱa na zwitshavha.
Zwi a pfesesea uri nga murahu ha tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha tsha u shuma nga fhasi ha nyiledzo kha maguvhangano a vhurereli tshitshavha tsha zwa lutendo tshi khou ṱoḓa u humela kha mbonalo yo ḓoweleaho.
Kha u ṱanganedza vhu ṱhogwa ha u rabela fhethu huthihi sa tshivhidzo kha matshilo a vhathu vhashu, muvhuso u khou ambedzana na tshitshavha tsha zwa lu tendo.
Vharangaphanḓa vha tshitshavha tsha zwa lutendo vha pfesesa na u ṱanganedza khombo ya vhukuma ya vhuhulwane huswa ha vhulwadze ha COVID-19.  U bva tshe tshiwo tsha dwadze tsha thoma, madzangano a zwa vhurereli o dzhia maga avhuḓi a u langa tshiimo u itela u fhungudza u phaḓalala ha vhulwadze vhukati ha vharabeli.
Tshiṅwe tshithu tshine tsha tea u dzhielwa nṱha ndi tsha uri nga tshifhinga tsha ḽeveḽe dza tsivhudzo dzo fhambana ho, madzangano a zwa vhu rereli o vha na ndozwo khu lwanesa ya zwa masheleni  ine ya shushedza mvelaphanḓa yao.  Sa muvhuso ri dzula ro ḓikumedzela  u shuma na madzangano a zwa lutendo u itela u  wana thandululo i shumaho.
Nga tshifhinga tshenetshi, mutakalo wa tshitshavha na tsireledzo zwi fanela u vha zwone zwine ra zwi dzhiela nṱha vhukuma.
Tshitshavha tsha vhure reli tsho sumbedza kuhu mbulele kwa vhuṱali na vhuḓifhinduleli kha maitele a u fara tshumelo dza vhurereli nga tshifhinga tsha musi hu na u timatima huhulwane kha nḓila ine tshiwo tsha dwadze tsha khou tshimbila ngayo.
Tshumelo dza magu vhangano a vhurereli dzo farwa nga kha inthane the nahone vharabeli vho ṱuṱuwedzwa u rabela vhe mahayani avho vhudzuloni ha u ya dzikerekeni. Hezwi zwo ḓo thusa vhukuma kha vhuḓidini ha lushaka ha u langa u phaḓalala ha vhu lwadze.
Vharangaphanḓa vha zwa vhurereli vho tamba tshipiḓa tsha ndeme kha u ṱuṱuwedza vhutevhedzi ha tshitshavha ha maga a tsireledzo ya mu takalo kha maitele a kale na kale a vhuṱhogwa  a vhurereli na a mvelele u fana na zwa dzimbulungo.Nga muelo u fanaho, vha thu vhashu vho sumbedza vhuḓikumedzeli havho kha u tevhedza maga a tsireledzo ya mutakalo wa tshitshavha na maitele a u vha kule na muṅwe muthu. Vho ṱanganedza nga nḓila yone uri vha fanela u isa phanḓa na u ṱutshela maguvhangano mahulwane.
Zwa zwino ri kha tshifhinga tshine maga a tsirakhombo a khou ṱoḓea u fhira zwithu zwoṱhe. Tshiwo tsha dwadze ḽa tshitzhili tsha corona  a tshi athu kundiwa, kha shango ḽashu kana u mona na ḽifhasi.
Tshutshedzo ya vhuhulwane ha vhulwadze ha vhuraru ndi ngoho nahone i dzula i hone tshifhinga tshoṱhe.
Tshenzhemo ya dzitshaka yo ri funza uri ri songo ita zwithu zwine zwa ḓo ri dzhenisa khomboni. Masha ngo manzhi o fhungudza nyiledzo, a vho ḓiwana a tshi khou tshenzhema u vhuya ha vhulwadze nga vhuhulu, zwa vho a ita uri a kombe tshedzee u vhea nyiledzo dzi konḓaho.
Maguvhangano mahu lwane, hu nga vha  a vhu rereli kana maṅwe, a na khonadzeo ya u phaḓaladza vairasi, naho hu na tshumiso ya maga a maitele a u vha kule na muṅwe muthu na u sanithaiza zwanḓa.
Miḽioni dza Maafrika Tshipembe vho dzulela u tevhedza maitele a lutendo lwavho. Kha shango ḽine ḽa vhulunga pfanelo ya mbo fholowo ya zwa vhurereli, ndingedzo dzoṱhe dzi fanela u itwa u itela u tikedza vhathu vha shu kha u shumisa pfane lo iyi. Kha u shumisa pfanelo iyi, ri fanela u khwaṱhisedza uri a ri vhei pfanelo kana matshilo a vhaṅwe vhathu kha khovhakhombo.
Hoyu ndi mulayo une vharangaphanḓa vha zwa vhurereli vhe nda ṱangana navho vha khou u tikedza tshoṱhe na u u ṱanganedza.
Vha pfesesa vhuḓifhinduleli ha vhathu vhoṱhe vha lu tendo – nga ngoho Maafrika Tshipembe vhoṱhe – ha u tevhedza maga a shumaho e a vhewa u itela u tsireledza mutakalo wa vhathu na u vhulunga matshilo.
Lwa tshifhinga tshi fhiraho ṅwaha, ro shumisana sa tshi tshavha u langa tshiwo tsha dwadze iḽi. Zwa zwino musi ri khou shuma u itela u ḽi ku nda, ri fanela u khwaṱhisedza hafhu vhuḓiimiseli vhu fanaho ha u ita zwithu nga vhuḓifhinduleli na nga vhulondo.
U ita nga u ralo, ri ḓo vha ri khou sumbedza mvelelo i vhonalaho ya milaedza i fanaho yoṱhe ya shango ḽashu ya fulufhelo, phuluso, mbofholowo na vhuthihi ine ya ḓo ambiwa dzikerekeni, zwikoloni zwa vhurereli zwa vhayuda, zwivhidzoni zwa vhamuslim na mahayani kha maḓuvha na dzivhege dzi ḓaho. 

