Ummango Wetenkholo Ubaluleke Kakhulu Ekulweni NeCOVID-19

vukuzenzele unnamed

Bantfu labanyenti baseNingizimu Afrika betenkholo bahlanganyele nalabanye  emhlabeni wonkhe jike lele ekugubheni umkho si wetenkholo. Emalunga etenkholo yeMajuta agu bhe umkhosi wePesach ,  Emakholwa eTenkho lo YebuKhristu agubhe  umkhosi weLiphasika futsi Emasulumane wona masi nyane-nje atawube agubha  inyanga lengcwele ye-Ramadan . Ngumnyaka we sibili manje, lemikhosi lena  igujwa ngesikhatsi selubhubhane lwemave emhlaba lolwephulana umoya lolutsetse timphilo tebantfu la bangetulu kwetigidzi leti-2.5 emhlabeni wonkhe jikelele.
Tinhlangano tetenkholo tibe nguletibalulekile eku bukaneni kwetfu nalesifo, betinganiketi-nje kuphela kudvudvuteka kwemphe fumulo, kepha betiphindze futsi tinakekele labo la bahlaseleke kalula ludvosi lwalolubhubhane, kufaka ekhatsi kubanika kudla,  indzawo yekukhosela kanye naletinye tinsita tetenhlalo.
  Tenkholo tidlala indzi ma lebaluleke kakhulu  etimphilweni tetigidzi  tebantfu baseNingizimu Afrika, futsi kudvumisa bandzawonye kwabo kuyincenye lebaluleke kakhulu ekukhonteni kwabo. Kukhona kuhlangana ndza wonye ngekwetinsita te -tenkholo kukuhhamuleka lokwemukelekile ngemuva kwesikhatsi lesimatima kakhulu kubantfu labehlukene, kumindeni kanye nemimango.
Kuyavisiseka kutsi ngemu va kwesikhatsi lesingetulu kwemnyaka sekusebenta ngaphasi kwetimo letibeka imikhawulo kumibutsano ye tenkholo kutsi ummango we tenkholo unenshisekelo yeku buyela esimeni lesetayelekile.
Ekucabangeleni kubalu leka kwekukhontela ndza wonye etimphilweni te bantfu bakitsi, hulumende abeloku akhulumisana nemmango wetenkholo.
Baholi bemmango wetenkholo bayavisisa futsi bayayibona ingoti yekucubuka lokusha kweCOVID-19 .
Kusukela kwabhedvuka lo lubhubhane, tinhlangano tetenkholo titsetse tinyatselo tekuvimbela naletikahle te kunciphisa kubhebhetseka kwalesifo emakholweni. Lokunye lokubalulekile kutsi ngalesikhatsi setigaba teku caphelisa, tinhlangano tetenkholo tihlangabetane neku -lahlekelwa timali lokukhulu lokube yinkinga ekusimame ni kwato. Singuhulumende siyachubeka nekutinikela ekusebentisaneni nemmango wetenkholo kute kutsi sitfole sisombululo lesikahle.
Ngaso sona leso sikhatsi, temphilo nekuphepha kwesive kufanele kutsi kube  yintfo lesicaba nga ngayo kakhulu.
Ummango wetenkholo  ukhombise kukhona  kwenta imitamo nekwenta tintfo ngendlela lensha  mayelana nekuchuba tinkonzo ngesikhatsi lapho khona bekunekungaciniseki lokukhulu mayelana nekutsi lo lubhubhane lucondze kuphi. Tinkonzo tekuhlangana ndzawonye betentiwa ngeinthanethi futsi emakholwa bekakhutsatwa kutsi athantaze etindlini tawo esikhundleni sekutsi aye enkonzweni etakhiweni.
Loku kuyisite kakhulu imi tamo yavelonkhe yekulawu la kubhebhetseka kwalesifo.  Baholi betenkholo badlale  indzima lebaluleke ka khulu ekukhutsateni sive kutsi silandzele tinyatselo tetemphilo mayelana ne tinchubo temihambo ne masiko njengemingcwabo.
Ngalokulinganako, bantfu bakitsi bakhombise kuti nikela kwabo ekugcineni tindlelanchubo tetemphilo kanye nekukhweshelana.
Futsi bayakutfokotela kutsi bafanele kutsi bachubeke  nekugwema imi butsano lemikhulu.
Manje sisesikhatsini lapho khona kucilika kudzingeka ngetulu kwako konkhe. Lolubhubhane lweligci wane lekhorona alikapheli, lapha eveni letfu noma emhlabeni wonkhe jikelele.
Kwesatjiswa kwekucubuka kwesitsatfu kukhona sibili futsi kutawuhlala kukhona. Lesikubonile emaveni emhlaba kusifundzise kutsi singatenti tintfo letingema gangangoti. Emave lamanyenti acekise imikhawulo, kodvwa kwatfolakala kutsi siyacubuka futsi lesifo, loko-ke kwabese kudzinga kutsi kuhlisibetwe le minye imikhawulo leseyitse kuba matima kakhulu. Imibutsano lemikhulu, kungaba yetenkholo noma yalokunye, inemandla ekubhebhetsekisa leligci wane, ngisho noma ngabe kulandzelwa tinchubo tekuphepha tekukhweshelana nekugeza tandla ngesibulalamagciwane. Bantfu labanyenti base-Ningizimu Afrika bebaloku bagcina inkholo yabo lebalu lekile. Eveni leligcina lilunge lo lenkhululeko yetenkholo, kufanele kutsi kwentiwe yonkhe imitamo lengentiwa kwesekelwe bantfu bakitsi ekusebentiseni lelilungelo. Futsi-ke ekusebentiseni leli lungelo, sifanele kutsi sente siciniseko sekutsi asifaki le lilungelo noma-ke timphilo talabanye bantfu engotini.
Lona ngumtsetfomgomo ebaholi betenkholo lengihlangene nabo labawe sekela futsi bawujabulele ngalokuphelele. Bayasivisisa sibopho sabo bonkhe bantfu betenkholo – ngempela sabo bonkhe bantfu baseNingi zimu Afrika – kutsi bagcine tinyatselo letimisiwe teku vikela tetemphilo yebantfu nekusindzisa timphilo. Sesikhatsi lesingetulu kwemnyaka, sisebentisa na singummango silawu la lolubhubhane. Manje njengaloku sisebentela kuluncoba, sifuna kucinise kisa kutinikela kwetfu kutiphatsa ngalokunesibopho nekwenta tintfo ngekucilika.
Ekwenteni njalo, sitawube senta umlayeto lofananako welitsemba, wensindziso, wenkhululeko newekubambisana lotawube kukhulu nywa ngawo emasontfweni, emasinagogweni, kumamosque nasemakhaya emhlaba wetfu kulamalanga nemaviki letako kutsi ube nemandla. 

