Umnyaka wa-2021 loncono kubo bonkhe bantfu baseNingizimu Afrika Emaviki ekucala emnyaka bekama-tima kubo bonkhe bantfu baseNingizimu Afrika. 

Vukuzenzele Unnamed

Lolubhubhane lweligciwane le-corona lube lubi kakhulu, kanye nekwesuleleka lokusha lokwenyuka ngelizinga leliphangisako futsi lele-nyuke kakhulu kunaku-cala. Tibhedlela setetfwele kamatima kakhulu njengaloku bantfu labanengi badzinga kunakekelwa nge-kwetekwelashwa.
 Nanome imikhakha lemi-nengi yeteminotfo ikhonile kutsi iphindze futsi isebente tinyanga letinengi, kutawutsatsa sikhatsi kutsi umnotfo uphindze usimame kanye nekubuyiswa kwemise-benti lelahlekile. Njengaloku  umnyaka lomusha ucala, imindeni leminengi solo-mane isayiva imitselela yalo-lubhubhane etimphilweni tayo kanye nasemisebentini letiphilisa ngayo.Umhlaba nyalo sewungene emnyakeni wesibili walo-lubhubhane lwaleligciwane le-corona. Kubantfu baseNingizimu Afrika, kanye na-semaveni lamanengi emhla-beni wonkhe, umnyaka wa-2021 utawuba ngumnyaka lonetinsayeya letinkhulu kakhulu. Lelihlandla lesibili lekutseleleka nge-COVID-19 lingalandzelwa ngemahlandla lachubekako, latawu-beka timphilo tebantfu engotini kanye nekuvuseteleka kabusha kwemnotfo.Njengaloku lomnyaka vele utawubamatima, nginesicini-seko noko kutsi sitaluncoba lolubhubhane bese sibeka live letfu endleleni ngaloku-cinile endleleni leya ekuli-vuseteleleni kabusha. Kutetsemba kwami kuvela kubantfu baseNingizimu Afrika. Nangibuka kutsi bantfu baseNingizimu Afrika baphendvule njani kulenkinga kusukela nje leligciwane lafika lapha eveni letfu, angingabati kutsi sinako loko kumelana, kutekhuta kanye nemandla ekuncoba lesifo.Kuliciniso kubekhona lapho kungahambanga kahle khona, kodvwa linyenti lebantfu baseNingizimu Afrika basivisisa sidzingo sekuti-vimbela ekuhambeni kwabo kanye nasemisebentini, bahambisana nalemitsetfo-simiso lesiyishayile. Ngisho nangetulu kwekuhambisana nemitsetfosimiso, linyenti lebantfu baseNingizimu Afrika batitsatsele sibopho kanye nekutibophelela futsi nakulabanye, balandzela teluleka letifanana neku-chelelana ngekwetenhlalo, kufaka sifonyo kanye neku-geza tandla.Lapho singentanga kuhle khona, ngekudzabuka siyibonile imiphumela yako. Nyalo sesiyati mayelana ngebungoti betindzawo leti-valiwe kanye nemihlangano lenesicuku sebantfu, we-kungafaki sifonyo kanye nekungachelelani nalabanye.Loku kubika lokuhle ngalomnyaka losembi kwetfu. Nyalo sesati ka-banti mayelana ngalesifo nekutsi singasivikela njani kutsi singabhebhetseki. Na-nome sekunaloko umuntfu langakubita ngekutsi 'kukhatsala kwelubhubhane', loko akusho kutsi asikatimi-seli njengebantfu baseNingizimu Afrika kwenta loko lokudzingeka kutsi sikwente.Njengaloku sitigcina nge-mandla lamakhulu tinyatselo letimcoka tekuvikela, si-tawube futsi sicala ngemkhankhaso lomkhulu wekugo-ma. Njengaloku linyenti lebantfu ligonywa, sitawube senta kokubili sisindzisa timphilo siphindze futsi ngekuchubeka njalo sinci-phise bungoti bekwesuleleka ngaleligciwane ebantfwini. Kutfola tigomo ngeku-shesha nakwenteka – kanye nekwenta siciniseko sekutsi letigomo tifinyelela kulabo bantfu labatidzingako – kutawuba nguleminye yemisebenti lemikhulukati kulonyaka. Loku kutawuba yinsayeya nakuwo onkhe emave emhlabeni wonkhana njengaloku kuphangelanwa ngekutfola luphakelo lolu-nemkhawulo lwetigomo. Kodvwa sisebenta kama-tima nebalingani betfu kutemabhizinisi, betemisebenti, kanye nebetinhlangano temmango kute kutsi loku kube yimphumelelo. Sisebenta ngetindlela letahlukahlukene kutsi sitfole tigomo, lokufaka ekhatsi kusebentisa sisetjentiswa semhlaba wonkhe i-COVAX, umtamo weLu-bubhano lwe-Afrika kanye nekuchumana kwetfu nalabo labenta lesigomo. Njengaloku senta loku nge-kuhlanganyela kute sincobe lolubhubhane, kutawudzingeka kutsi sisebente ngekuhlanganyela ekwakheni futsi kanye nekuntjintja umnotfo wetfu. Sinawo emandla kanye nenshisekelo kokubili kutsi sikhutsate imisebenti yetemnotfo, sikhulise umnotfo wetfu futsi sidale imise-benti. Futsi sikwente loko nanome lolubhubhane lunje. Timali tahulumende tingaphasi kwekucindzeteleka lokukhulu, ikakhulu nyalo nangenca yekuphendvula ngekwetemphilo kule-CO-VID-19 kanye nangetinyatselo tekuhhamula tetemnotfo netenhlalo lesitibekile kute sisite betemabhizinisi kanye nemakhaya laphuyile. Kuncipha kwemnotfo kusho kutsi imalingena yemtselo yehlile kakhulu. Kunetincenye letitsite temnotfo leti-tawutsatsa sikhatsi lesidze kutsi tivuseteleleke ngenca yekufunwa kwato lokuncane ngumhlaba wonkhe jikelele kanye nekuvinjelwa kuhambela emave emhlaba. Kungaleso sizatfu-ke kutsi sidzinga kutsi sicabange tintfo  letinsha futsi sigcile emaswini etfu ekwakheni futsi lomnotfo. Ngalokumcoka, leLisu Lekwakha Kabusha Umnotfo Nekuwuvusetela lesalimemetela ngenyanga yeMphala kulomnyaka lophelile limayelana neku-vumelana emkhatsini wabo bonkhe mayelana naloko le-kumele kutsi kwentiwe kute kwakhiwe kabusha lomnotfo. Loku kubeka sisekelo lesicinile sekusebentisana ngekuhlanganyela kusetjentiswe imitfombolusito, emakhono kanye nemandla abo bonkhe balingani be-tenhlalo.Kungaleso sizatfu-ke sidzinga kutsi sibe nemcondvo lo-musha futsi sigcile emaswini etfu ekwakha kabusha umnotfo wetfu. Sibonelo, sisebentisane ngekuhlanganyela nebasiti ngetimali labatimele kanye netikhungo tentfutfuko letinengi kute silungi-selele imiklamo yesakhiwonchanti emikhakheni lefana-na netekutfutsa, tekuhlaliswa kwebantfu, temanti nete-kuchumana. Ngekusebentisa Sikhwama Sesakhiwonchanti njengalokunye lesingakuse-bentisa, sisungula tindlela tekusita ngetimali lemiklamo lesebentisa imitfombolu-sito leminengi kuyo yomibili imikhakha, yahulumende naletimele. Loku kubaluleke kakhulu ngalesikhatsi lapho timali tahulumende tinganeli.  Luhlelo lweSikhutsati saMengameli Semisebenti ngulesinye sibonelo  sekwenteka kwekusebenta ngekuhlanganyela. Kuvi-sisa noko kutsi kutawutsatsa sikhatsi kutsi kukhula kutemnotfo kuholele ekubeni nemsebenti kumkhakha lo-timele, setfule lesikhutsati se-misebenti kutsi sicale kudala ematfuba emsebenti nyalo. Loluhlelo luchunyaniswa eHhovisi laMengameli, kodvwa lifezekiswa ngema-tiko lamanengi ahulumende kanye nasemikhakheni lehlukene. Ngaloluhlelo, tinkhulungwane letingemashumi ebantfu labangasebenti bakhona kutfola kokubili, kufundza nekuhola njenga-loku banika tinsita tetenhlalo letimcoka. Ngekuhamba kwesikhatsi, loluhlelo lutawufaka ekhatsi incenye 'yemse-benti yetenhlalo', lapho sitawuhlanganyela khona naleminye imikhakha  yetenhlalo kute kucashwe bantfu emisebentini leyahlukahlukene – kusukela ekwenteni ncono kutsi kube nekudla, kubukana nebudlova lobucondziswe ebulilini lobutsite kute kutfutfukiswe tekuhlaliswa kwebantfu lokungakahleleki – konkhe kube neligalelo ekwenteni lokuhle. Yonkhe lemisebenti icinisekiswa ngekutsi kugcilwe kakhulu kuleto tingucuko tetemnotfo letitawuba nekugcila lokukhulu ekukhuleni. Loku kufaka ekhatsi kwandziswa kwemandla ekuphehla gezi, kwenta tintfunja tetfu tekungena nekuphuma kulelive tisebente ngemphumelelo nangekuchudzelana, kwenta ncono kufinyelela kutfola kuchumana nge-inthanethi lokusheshisako lokungabiti, kanye nekwenta ncono tikhatsi tekubuyisa timvume tetemanti, tetimayini kanye naletinye timvume. Lemi-tamo ichunyaniswa futsi yeluswa ngekuhlanganyela Lihhovisi lami neSikhwama Savelonkhe.Kunyenti lekusamele kutsi kwentiwe kulomnyaka lesi-kuwo. Futsi singakunga-bati lokutsi sisatawubukana netinsayeya letetfusako. Kodvwa sikhombisile kutsi njengesive, siyakhona kuphumelela nangabe sise-bentisana ngekuhlanganyela ekwenteni inhloso yinye.Nangabe sikhumbula loko, futsi nangabe bunye betfu sibusebentisa, sitawucinisekisa kutsi umnyaka wa-2021  uletsela bantfu bakitsi bonkhe temphilo letincono netimphilo letincono.Nginifisela konkhe lokuhle kulomnyaka lomusha.
