Kuvuseteleka kweNingizimu Afrika sekuyabonakala elukhalweni 

vukuzenzele unnamed

Tihlahla temaja kharanda tichaka tile kuyo yonkhe inhlokodolobha yesive, tibiketela kungena kwelu hlobo. Ngemuva kwebusi ka lobudze nalobumatima,  kucala kwesikhatsi semnya ka lesisha kufanele kutsi kusiletsele litsemba laloku hle lokutawukwenteka .
Ngesikhatsi kumenyetelwa Inhlekelele Yavelonkhe Yembuso ngenyanga yeNdlo vulenkhulu, lesacala ngako sakwenta ngekushesha kwa ba kutsi sivikele kubhebhe tseka kwaleligciwane kanye nekunika tekuhhamula letiphutfumako takhamuti, imimango, tisebenti kanye nemabhizinisi.
Kuletinyanga letisiphohlo ngo letengcile kanye nekwe sekelwa balingani betfu betenhlalo, sikhiphe luhlu lwetinyatselo letiphelele tekuvikela umtselela wete nhlalo kanye newetemnotfo walolubhubhane.
Sandzise kakhulu kuvi keleka ngekwetenhlalo ngemkhawulo longazange sewentiwe ngaphambilini kulelive. Singulelinye lemave lambalwa emhlabeni lapho lilungelo lekufinyelela ku tfola sibonelelomali sembuso sitfolakala kuMtsetfosisekelo, futsi siyatigcabha kutsi ngesikhatsi salesimo lesibu cayi kangaka sikhonile kutsi silifezekise ngalokuphatseka ko lelilungelo ngetindlela letinyenti.
Kwengeta kuletibonelelo tahulumende tetfu lesivele sinato, letifinyelela kubantfu labangetulu kwetigidzi leti17 tinyanga tonkhe, sisenge tile sibonelelo saLabadzala, saLabaphila nekukhubateka nesibonelelo seBantfwana.
Sikhiphe Sibonelelomali Lesikhetsekile seCOVID-19  seKuhhamula, lesifinyelele kubantfu labatigidzi letisitfu pha kute kube ngulamuhla.
Loku kwenteka ngemaviki kumenyetelwe Inhlekelele Yavelonkhe Yembuso.
Bukhulu baloko lokwenti we ngeke kutsatselwe phasi.
Kwenta kutsi loluhlelo luse bente ku-inthanethi kwaba kusebenta ngekuhlanga nyela emkhatsini we-Ejensi yeSibonelelomali Sembuso yaseNingizimu Afrika, Lihho visi Lemtselisi eNingizimu Afrika, Litiko Letasekhaya kanye nalabanengi labanye.
Senta kutsi kube nenchubo letentekelako yekufaka ti celo nekukhokhela, kanye nemininingwane leminengi lehlanganisiwe, lokufaka ekhatsi Luhlumagama lwe Bantfu baseNingizimu Afri ka kanye nemininingwane yeSikhwama Semshwalensi Wekungasebenti (i-UIF). Se nta kutsi kube netinkhundla letinsha letifanana neWha tsApp  ne-USSD, sakha luhlelo nemabhange emabhizinisi kute kucinisekiswe imini ningwane yekubhanga. Loku yimphumelelo lemangalisa ko leyafezekiswa ngesikhatsi lesifishane kakhulu.
Lokuhambisana naleto tinyatselo lesatitsatsa teku vikela nekusimamisa tindle la tekutiphilisa, saphindze futsi sasekela emabhizinisi lafadalalako. Sanika lusito lwekuhhamula emabhizinisi lamancane ngendlela yeku wahhamula etikweletini, kutetimali, kwengcisa ekukhokheni umtselo kanye nangaletinye tindlela.
Sasebentisa Sikimu se Malimboleko Lesiciniseki siwe seCOVID-19  sekwenta kutsi emabhizinisi akhone kuhlangabetana netindleko tawo tekusebenta ngesikhatsi sekumiswa kwavelonkhe kwekusebenta kwetintfo, futsi kwanyalo sibuka kutsi lesikimu singaphume lela kanjani kutsi sifinyelele etinkampanini letinengi leti netidzingo.
Sinika tisebenti lokutawu vikela imalingena yato kanye nekuhhamula kubanikati bemabhizinisi ngekusebe ntisa Sikimu Sekuhhamula Tisebenti Kwesikhashana lesilawulwa i-UIF.
Konkhe loku bekukuphe ndvula ngco kulesimo lesi phutfumako futsi ngekwesi mo bekukwesikhashana. Le tinye nyalo setiya ekupheleni, kantsi letinye setingetiwe njengaloku imakethe ye temisebenti ivuseteleka.
Letinyatselo letafezekiswa tahamba indzima lendze kutsi tivikele ummango wetfu kulemimoya lenelunya ye-COVID-19 . Letibonelelo mali letangetwa tasita tigidzi tebantfu kutsi tingabi nge phasi kwelizinga lebuphuya ekudleni.
Kube asikangeneli savikela tindlela tekutiphilisa futsi sasindzisa emabhizinisi, timo tekuphila tebantfu bakitsi kanye netimonhlalo tetinkhu lungwane temabhizinisi ngabe tibe tibi kakhulu kunaloku.
Nyalo sesintjintjela kusuka ekuhhamuleni singena eku vusetelelekeni.
Letinyatselo letiphutfuma ko lesitibekile takhe sisekelo lesicinile lesingakhela kuso kabusha umnotfo wetfu.
Njengaloku nyalo kugcila kwetfu sekusekufezekiseni Kwakhiwa Kabusha Kwe temnotfo neLisu Leku vusetela, lesikubeke embili lesitawucala ngako kutawuba yimvusamfutfo yekukhula nekudala imisebenti.
Sekube nenchubekelembili etindzaweni letinengi.
Sibona kutinikela kweku sekelwa ngetimali lokusha kwekutfutfukiswa kwesakhi wonchanti ngemuva kwe mhlangano wekubonisa ngemklamo wetakhiwo nchanti kuleliviki leliphe lile. Tinhlelo temisebenti letinengi letingephasi kwe Mvusamfutfo Yetemisebenti yaMengameli seticalile. Si chubela embili ngetingucuko kutemnotfo emikhakheni lefanana netemandla kanye netekuchumana.
Emasu aguculwa aba ngu lokwentiwako kanye nekuti nikela kuyabonakala emise bentini kanye nasematfubeni.
Kumcoka kakhulu kule sikhatsi, ikakhulu njengaloku sikhatsi sekutijabulisa siso ndzela, kutsi singabi bantfu lesitigubhela tsine umgodzi.
Kucaphela lokukhulu kakhulu kudzingeka kutsi kusuke kitsi sonkhe kute kutsi sigcine leligciwane likhashane natsi.
Kubhedvuka futsi kabusha kwanome ngabe nguliphi lizinga ngeke kubuyisele emuva kuphela loko lesiku zuzile kutemphilo. Kutawu nklinya emahlumela laluhlata ekuvuseteleka kwetemnotfo labekadze asavelile, loko bese kusibuyisela emuva ku sisuse entfwasahlobo kuyise ebusika.
Kuvikela kucubuka kwesi bili kwekusuleleka ngeCOVID-19 , kufanele kutsi sigcine letinkhombandlela tetemphilo yemmango leti khona.
Nangabe singasifaki sifonyo emhlanganweni webantfu, nasihambele imicimbi lene bantfu labanengi, asitifaki tsine kuphela ebungotini kodvwa sifaka nalabanye.
Siphindza futsi sibeka neku vuseteleka kwemnotfo wetfu engotini.
Asichubekeni sonkhe si dlale tindzima tetfu.
Tento letinhle tekufaka si fonyo, nekugcina kutsi kube nekuchelelana kutenhlalo kanye nekugeza njalo tandla kusisitile kutsi sincobe imi tselela lemibi kakhulu yalo lubhubhane. Nanyalo loko solo kusasetindlela letincono kakhulu tekutivikela.
Asikhumbuleni loko ku tinikela kwetfu lesakwenta kutsi sivikele kubhebhetseka kwaleligciwane emalangeni ekucala.
Ngisho nome ngabe imise benti leminyenti yeteminotfo neyetenhlalo seyicalile, ku fanele kutsi sitigcine leti nyatselo tetemphilo. Loku kudzingeke kakhulu na ngabe sifuna kwakha kabusha  umnotfo wetfu nekutsi sicedze lesimo lesibucayi.