Sekusemnyango Ukuvuseleleka kweSewula Afrika

vukuzenzele unnamed

Iinhlahla zejacaranda  zitlhurhile ziyakarisa hlangana nehloko dorobha yelizwe lekhethu, ekulitshwayo lokungena kwehlobo. Ngemva kobu sika obude nobubudisi, ukuthoma kwesikhathi esitjha somnyaka kufuze kusinikele ithemba.
NgoNtaka lokha naku menyezelwa ubuJamo beHlekelele yeliZweloke, amaqaloqangi wethu wamsi nyana kwaba kukhandela ukurhatjheka kwengogwa na nokunikela ngesizo elirhabako kuzakhamuzi, imiphakathi, abasebenzi namabhizinisi.
Esikhathini esiziinyanga ezibunane nangesekelo labatjhebisani bethu, sa sabalalisa imihlobohlobo yamagadango athe tjha ngomnqopho wokwehlisa umthelela omumbi phezu kwehlalakuhle nomnotho wesitjhaba olethwe nguma bhubhisa oyiCoronavirus .
Sinabise khulu ukuvikele leka kwezehlalakuhle nge zinga elingakhange lilingwe ngaphambilini kilelizwe.
Singelinye lamazwe amba dlwana ephasini lapho ilu ngelo lokufikelela iintlaba gelo zezehlalakuhle lifakwe kumThethosisekelo, godu singazikhakhazisa kobana esikhathini lesi sehlekelele emasikizi siliphumelelise ngokuphathekako leli lu ngelo ngeendlela ezinengi.
Ukungezelela phezu  kweembonelelo zesondlo sombuso ezikhona, ezifikelela abantu abangaphezu kwee ngidi ezili-17 qobe yinyanga, singezelele imali yesiBonele lo sabaLupheleko, sabaPhila nokuKhubazeka nesiBonele lo seSondlo sabeNtwana. Ngaphezu kwalokho saletha esitjha isiBonelelo esiKhethe kileko seCOVID-19  seSizo lezeHlalakuhle kileHlekelele, esifikelele ebantwini abazii ngidi ezisithandathu bekube gadesi. Lokhu kwenziwa ee mvekeni ezimbalwa ngemva kokumenyezelwa kobuJamo beHlekelele beliZweloke.
Isilinganiso salesisibopho angeze saqalelwa phasi. Uku ze kwethulwe lelihlelo kwaba nokubonisana okudephileko hlangana ne-Ejensi yee mBonelelo zeSondlo nomHla laphasi kaRhulumende yeSewula Afrika (i-SASSA), iZiko eliButhelela umThelo leSewula Afrika (i-SARS), umNyango wezangeKhaya nabanye ababelani.
Sahlela ikambiso esebenza ngokomtjhini ngokuzeleko yokwenza isibawo nokubha delwa, nebuthelelomini ningwana elihlanganyelwe ko, kufaka hlangana iRejista yeNani labaNtu yeliZweloke nebuthelelomininingwana leTjhorensi yabangasaSebe nziko (i-UIF). Sahlela itjhaneli etja yokwenza iimbawo ngeWhatsApp  ne-USSD, kwatlanywa amahlelo nama bhanga ukukghonakalisa ukuqinisekiswa kweminini ngwana. Le yipumelelo ekulu eyenziwe ngesikhathi esifitjhani.
Hlangana namagadango esawathathako ukuvikela nokusekela amaphilo, sasekela godu amabhizinisi abogabogako. Sanikela isizo kumabhizinisi amancani  ngokuwehlisela iinkolodo,  sanzinzisa zeemali ukubu yiselwa emva kwesikhathi  sokubhadelwa komthelo ne zinye iinsizakusebenza.
Saphumelelisa iSkimu se-COVID-19  soku Qinisekisa ukuBolekiswa ngeeMali ukusiza ama bhizinisi bona ahlanga bezane neendleko zawo zokusebenza ngesikhathi sokuqinteliswa kwama khambo nemisebenzi  ethileko, begodu kutjhejwa bonyana iskimu lesi singa fikelela bunjani kamanye amakhamphani adingileko.
Sanikela ngekambiso evikela ingeniso yabase benzi nokusiza abanikazi bamabhizinisi ngeSkimu sesiKhatjhana sokuSiza abaQatjhi esilawulwa yi-UIF.
Koke lokhu gade kuku ziphendulela okunqophileko ebujameni oburhabako godu okungekwesikhatjhana.
Amanye wamahlelo la se layokufika ekugcineni, kanti amanye alulelwe isikhathi njengombana amamakethe wemisebenzi athoma uku buyela esigeni nje.
Amagadango esawaphume lelisako asiza khulu eku vikeleni umphakathi wethu ebujameni oburhageleko be-COVID-19 . Iimbonelelo ezingezelelweko zasiza ekutheni iingidigidi zabantu zingawohlokeli ngeliweni lomtlhago.
Nangathana khange  singenelele ekuvikeleni amaphilo nekuhlengeni ama bhizinisi, indlela yokuphila yabantu bekhethu nobujamo beenkulungwana zamabhi zinisi begade buzokuba bumbi khulu.
Njenganje sisesikhathini samatjhuguluko sisuka ekwamukeleni isizo siya ekuvuselelweni.
Amagadango arhabako esawethulako abesisekelo esiqinileko sokwakhela umnotho welizwe lekhethu.
Njengombana gadesi sesitjhe ja khulu ukuphunyeleliswa  kweHleloqhinga lokwAkha kabuTjha nokuVuselela  umNotho, amaqaloqangi wethu kuzokuba kukhulisa umNotho nokuvula imise benzi.
Sele kuneragelophambili emikhakheni ehlukileko.
Sibona iimbopho ezitja zese kelo leemali ngokuthuthu kiswa komthangalasisekelo ngemva komhlangano omayelana nokuthuthukiswa komthethosisekelo. Amahle lo ambalwa wokuqatjha nga phasi kweHlelo lokuQatjha likaMengameli sele athomile.
Siyaraga namatjhuguluko wezomnotho emikhakheni efana nezamandla nezo kuthintana.
Amahlelo atjhugululwa abe zizenzo begodu neembopho zibonakala ngemisebenzi namathuba.
Koke kuqakatheke khulu ngesikhathesi, khulukhulu njengombana sekutjhidele isikhathi samaholideyi kaKresimusi, asingabi nga basonga izandla.
Ukuziphatha ngefanelo kuyafuneka kithi soke ukuze sikhandele ingogwana engu mabhubhisa le.
Ukwehla kobulwelobu ngobutjha kinanyana ngiliphi izinga angeze kwabuyisela emva kwaphela ipumelelo yethu kezamaphilo. Ku zokurhabula namakari atlhurhako wokuvuselelwa komnotho esele kwenziwe, bekusibuyisele emva uku suka etwasahlobo ukubuyela esikhathini sobusika.
Njengendlela yokukha ndela ihlandla lesibili lokurhatjheka kokuthele lana ngeCOVID-19 , kufuze sithobele imihlahlandlela yezamaphilo womphakathi eyethulwako.
Nasibhalelwa kufaka ima ski nasihlangana nabantu, nasihlangele iminyanya lapho kubuthene abantu sizabe singazifaki sisodwa engozini, kodwana sifaka nomnotho welizwe lekhethu engozini.
Asirageni nokulima indi methu.
Iindlela zokuziphatha ezihle ezinjengokufaka imaski, uku jama nokuhlala  maqalanga nokuhlamba izandla qobe kwasisiza ekwehluleni umbulalazwe lo. Nagadesi zisese siviko sethu esingcono khulu.
Asikhumbule ukuzinikela okwamele sikwenza sisoke ukuze sikhandele uku rhatjheka kwengogwana emalangeni wokuthoma yehlile.
Nalokha imisebenzi  eminengi yezehlalakuhle neyezomnotho sele ithomi le, Kufuze sithobele woke amagadango wezamaphilo.
Lokhu kusidingo soku kghonakalisa ukwakhiwa kabutjha komnotho weli zwe lekhethu besiyamele ngale kwehlekelele esembe theko.  