Balekela ukuba ngungazimbi wokukhukhuthiswa kwabantu

Silusapho Nyanda

Njengoba ama cala abikwako wokukhukhu thiswa kwabantu asa nda nje, kuqakathekile  uthathe amagadango wokuqinisekisa ukuthi uhlala uphephile.  Ukubalekela ukuba ngungazimbi wokukhu khuthiswa kwabantu, kufuze ubalekele uku khamba wedwa, ebusuku, namkha eentradeni ezi nganamuntu. Kuqakathekile ukuthi uhlale uyelele ngendawo okiyo soke isikhathi. Ukuhlala uyelele kuzakuleke lela ukulimuka nokubona okungakalungi. Nawubona umuntu namkha ikoloyi ikulandela, thola indawo lapho kunabantu abanengi khona bese ubikela ama pholisa namkha umuntu omthembako khonokho.  Abakhukhuthisi bavamise ukusebenzisa  isithembiso somsebenzi ukuthumba abongazimbi babo godu bazibanda-meza ebantwini ekune kghonakalo yokubathu mba ngokubathembisa  umsebenzi namkha ithuba elithileko. Lelihlobo loku khukhuthisa lingenzeka nanyana kukuphi – ngi tjho neenkundleni zokuthi ntana imbala, esikolweni, eenthabathabeni zeentolo kunye nangaphandle kwakwakho namkha  ekhenu. Yenza isiqiniseko serhu bhululo elidephileko nga bantu abangaba baqatjhi bakho ngaphambi koba-na uyokuhlangana nabo ubuso nobuso sekuyo kwenziwa ikulumobona na. Lokhu-ke kungenziwa ngokuthola ubufakazi bokuthi ikhampani efuna ukukuqatjha leyo mbala ikhona na ngokubawa ubufakazi kuKomitjhini yamaKhampani nobuNikazipahla neLwazi.  Tjela umuntu omthe mbako nawuyokubonana nabantu ngomhlangano wekulumobonana yo msebenzi, ube umbawe nokuthi akudosele nge mva kwesikhathi esithile ko. Nakukghonakalako, akube nomuntu okuphekelelako. Yelela nawusebenzisa iinkundla zokuthintana, khulu khulu lokha umuntu otjhili nakazinikela ukusiza, akuthembisa imali, indawo yokuhlala namkha ithuba lomsebenzi naka phendula okuthileko oza be ukufake eenkundleni zokuthintana.  Nawuzikhuphako uyokuhlangana nomuntu  otjhili, hlanganelani enda weni etjhatjhalazi begodu ube nomuntu omthembako ozamtjela ukuthi ukuphi.  Nawukhamba nabantwana, abahlale bahlanu kwakho, begodu wenze isiqiniseko sokobana uyababona soke isikhathi.  Ungathomi uthume umntwana ndawana ngaphandle kobana  kube nomuntu omkhulu othembekako omtjhejako. Zijayeze ukuthi unande uqala ukuthi abantwana bakho bakuphi, kobana wazi lapho bakhona.  Ukufumana imininingwana enabileko ngokukhukhu thiswa kwabantu, dosela umtato orhabako uwuqalise eZikweni eliLwisana nokuKhukhuthiswa kwaba Ntu leliZweloke ku: 0800 222 777. Nawufuna ukubika ngokukhukhuthiswa kwabantu, dosela  amapholisa ku: 10111.  Ilwazi leli likhutjhwe mNyango wezobuLungiswa nokuThuthukiswa komThethosisekelo


