Nseketelo wa khoto wa vatwisiwakuvava va GBV

More Matshediso 

Loko u xanisiwile himadzolonga ya rimbe-wu (GBV) naswona u lava nseketelo ekhoto, Nhla-ngano wa Vuchuchisi wa Rixa-ka (NPA) wu na vukorhokerhi byo hlawuleka lebyi wu nga ku pfunaka hi byona.
Phurogireme ya Vululamiselo bya Khoto ya Ke Bona Lesedi  yi kona eTikhoto ta Milandzu ya Timhaka ta Masangu to tala na tin’wana tikhoto leti tirhanaka na GBV .  Ke Bona Lesed i swi vula ‘Ndzi vona ku vonakala’ loko swi hundzuluxiwa ku suka eka Xitswana. Mutwisiwakuvava wa GBV a nga yisa xikombelo eka NPA ku ya kuma mpfuno. Muchuchi-sinkulu kumbe mufambisi wa vululamiselo bya khoto u ta ya emahlweni a hlawula muofisiri wa vululamiselo bya khoto leswaku a ta pfuneta eka timhaka leti. “Vukorhokeri lebyi a byi tshembhisi mbuyelo wo karhi mayelana na nandzu naswona ntokoto wa munhu un’wana na un’wana a wu fani na wa wun’wana. Hambiswiritano  byi nyika mutwisiwakuvava mati-mba na ku n’wi vuyisela xindzhuti xa yena,” ku vula xitatimende xa NPA. Ku na 161 wa vaofisiri va vululamiselo etikhoto to hamba-nahambana etikweni hinkwaro. Vukorhokerhi lebyi i byin’wana bya vupfhumba lebyi tivisiweke hi mfumo ku lwa na ndzhukano wa GBV . Hi ku ya hi NPA, mumangalanandzu, mutwisiwakuvava, muponi kumbe mbhoni va ta hlanganisiwa hi muofisiri wa vululamiselo wa khoto ku suka ekhoto laha a nga ta nyika vu-mbhoni bya yena kona. Muofisiri wa vululamiselo bya khoto u ta va kona ku seketela mumangalanandzu ekhoto na hi nkarhi wa ku tengiwa ka nandzu. Switirhi swo hlawuleka swa tirhisiwa ku komba mutwisiwakuvava hi mahlo ya yena leswaku u tekeriwa enhlokweni, ku hlayiseka na ku hloniphiwa. Vamangalanandzu va nga ha tirhisa tindzimi ta vona naswona muofisiri wa vululamiselo bya khoto u ta tiyisisa leswaku mutwisiwakuvava u rhumeriwa eka xiyenge xa vutsundzuxi kumbe therapi, hi xikongomelo xo hetisisa rendzo ra yena.Vavasati na vana vo tala lava xanisiweke hi GBV , xikombiso, ku pfinya, va khumbheka mayelana na ku ya ekhoto ku ya nyika vumbhoni lebyi yelanaka ni ku humesa vuxokoxoko bya timhaka ta masangu emahlweni ka vanhu vo ka va nga va tivi. Vukorhokerhi lebyi byi ta va pfuna leswaku va oloveriwa.
ANGARHELOU nga tihlanganisa na Mufambisi/Muhlanganisi wa U nga tihlanganisa na Mufambisi/Muhlanganisi wa Vululamiselo bya Khoto exifundzeninkulu xa wena hi Vululamiselo bya Khoto exifundzeninkulu xa wena hi ku ba riqingho kumbe ku emeyila eka vuhlanganisi ku ba riqingho kumbe ku emeyila eka vuhlanganisi lebyi byi nga laha hansi: lebyi byi nga laha hansi: •	•	Kapa	Vuhumadyambu	(Grahamstown)Kapa	Vuhumadyambu	(Grahamstown)	–	Pumla	Nomfemele-	041	502	5443	–																																					Pnomfemele@justice.gov.za	•	•	Kapa	Vuhumadyambu	(Mthatha)Kapa	Vuhumadyambu	(Mthatha)	–	Sindisiwe	Buthelezi	–	047	501	2646 	–	Sbuthelezi@npa.gov.za	•	•	Free	StateFree	State	–	Ena	Liebenberg—	051	410	6029	–	Eliebenberg@npa.gov.za	•	•	Gauteng	(Joni)Gauteng	(Joni)	–	Asewa	Fundi	–	011	220	4085	–	Afundi@npa.gov.za	•	•	Gauteng	(Pitori)Gauteng	(Pitori)	–	Esther	Kabini	–	012	351	6713	–	Ekabini@npa.gov.za	•	•	Kwa-Zulu	NatalKwa-Zulu	Natal	–	Roelien	Wiesner	–	033	3928712	–	Rwiesner@npa.gov.za	•	•	LimpopoLimpopo	–	Reneilwe	Mashamaite	–	015	483	0302	–	Rmashamaite@justice.gov.za	•	•	Kapa	N’walunguKapa	N’walungu	–	Henley	Nathan	Sass	–											 							054	337	5375	–	HSass@justice.gov.za	•	•	N’walungu	VupeladyambuN’walungu	Vupeladyambu	–	Mmanotshe	Seletisha	–	012	700	9000	–	Mseletisha@justice.gov.za	•	•	Kapa	VupeladyambuKapa	Vupeladyambu	–	Gary	Titus	–	021	487	7287/021	421	7287	–		Gvtitus@npa.gov.za	•	•	Hofisinkulu	ya-NPAHofisinkulu	ya-NPA	–	Karen	Tewson	–	012	845	6399/012	812	6399	–		Ktewson@npa.gov.zaTinomboro tin’wana ta nkoka leti lavaka ku hlayisiwa:
•	Vukorhokerhi	bya	ndzindzakhombo	bya	SAPS:	10111•	Sethara	ya	Ndzeriso	wa	GBV:		0800	428	428	kumbe	u	photosa	*120*7867#	ku	suka	eka	selula	yin’wana	na	yin’wana.•	Vanhu	lava	va	nga	na	vutsoniwa:	rhumela	xihungwana	‘help’	eka	31531•	Nomboro	ya	mpfuno	ya	nhlaselo	wa	vavasati:	0800	150	150•	Nomboro	ya	mpfuno	wa	vanhu	ya	Afrika-Dzonga:	0800	055	555	•	Nomboro	ya	Vugevenga	ya	SAPS:	0860	10111	kumbe	SMS	32211•	Swivilelo	swa	vukorhokerhi	bya	GBVF	(SAPS):	0800	333	177/complaintsnodalpoint@saps.gov.za•	Nomboro	ya	Mpfuno	wa	Madzolonga	ya	le	Mindyangwini:			0800	150	150	•	Nomboro	ya	Mpfuno	wa	AIDS:	0800	012	322