Asiphephisaneni

vukuzenzele unnamed

Ilizwe lekhethu lehlele esiGabeni sokuYele lisa sesi-2 ekulweni kwethu nombulalazwe oyingogwana yecorona .
Lokhu kube kukhululeka kwawo woke amaSewula Afrika egade aphila nga phasi kwemileyo eqinileko  eenyangeni ezihlanu ezi dlulileko.
 Kulitshwayo leragelo phambili esilenzako ekwe hliseni ukutheleleka okutjha nesidingo kumaziko wethu wezamaphilo. Kuligadango eliqakatheke khulu njengo mbana sikalukanela uku vuselela umnotho welizwe lekhethu.
Kusese msinya khulu bona singayithabela ikululeko le.
Umbulalazwe usadlangile udlule namaphilo wabantu abaziinkulungwana ezi-11 ngeSewula Afrika kwaphe la. Iimbalobalo zokuthele leka eziqinisekisiweko zeqe isiquntu sesigidi, sisesebu jameni besihlanu ephasini ngokwesibalo esiphezulu.
Begodu ihlala ikhona ikgho nakalo yokwehla kabutjha kobulwelobu.
Nasifuna isikhumbuzo esitjhatjhalazi ngesidingo sokuzimisela, Kufuze siqale izehlakalo zamhlapha e-New Zealand eziinkulu ngwana zamakhilomitha ku de nelizwe lekhethu. Nge mva kweenyanga ezintathu selokhu ilizwe lela lame mezela bonyana alisenayo ingogwana yecorona , i-Ne w-Zealand izifumana godu sele ingaphasi kobujamo behlekelele. Nanyana uku bhebhedlha kwengogwana kwamhlapha bekukuthele -leka kwabantu abambalwa, urhulumende wakateleleka bona abuyise ngokurhaba ko imileyo yokuqinteliswa kwamakhambo nemise benzi ethileko.
Imileyo efanako kwa fanela bonyana ibuyiswe eendaweni ezimbalwa ze Yurophu njengombana ba sahlelwa ‘kukwehla kobu lwele kwehlandla lesibili’.
Amalemuko la atjengisa bonyana izinto zingatjhugu luka msinyana kangangani mayelana nengogwana i-COVID-19 .
 Kusiyeleliso kunanyana bobani hlangana nathi aba bhudanga bonyana siba ndamele isikhathi soku phela kwehlekelele yezama philo le.
Kwamambala, akhona  amatshwayo avuselela ithemba. Isibalo sokuthele leka okutjha ngeSewula Afrika siyaraga nokwehla.
Esikhathini esiyinyanga esi dlulileko lapho ubulwele gade bufikelele esitlhorini, besamukela imibiko emitjha yokutheleleka kwabantu abazii-12 000 ngelanga.
Lokhu kwehle ngesilinga niso esipheze sibe ziinku lungwana ezihlanu ngela nga kileveke edlulileko. Izinga lethu labapholileko lijame ema-80%.
Njengombana ilizwe lehlela esiGabeni sokuYelela sesi-2, imibandela eminengi yemisebenzi yezehlalaku hle neyezomnotho isusiwe.
Igadangweli liza nobungozi bokuthelelana.
Njenganje sitlhoga  ukulawula ubungozobu nokuqinisekisa bonyana ipumelelo esele siyizuzile  ekurhobhiseni ukurhatjhe ka kombulalazwe ayibi lilize lakolize. Ingozi ekulu emaphilweni wesitjhaba njenganje kuthaba khulu bese siyaziliselela. Njengo mbana sesivumelekile ukuvakatjhela abangani nemindeni, ukuvakatjhela iindawo zokuzithabisa, ukuthatha amakhambo wokuyozigedla nokusela utjwala emarestjurenti, emabhareni nemathaveni.
Kodwana njengokutjho kwekulumo yekadeni ethi, ukuvumeleka ukwenza okuthile, akutjho bonyana kufuze ukwenze.
Abantu abanengi abane ngogwana icorona  abanawo amatshwayo begodu ku ngenzeka bangabi nelwazi lokobana bathelelekile.
Lokhu kuliqiniso elithusako okutjho bonyana nanyana ngubani wethu kungenzeka unayo ingogwana le be godu angathelela nabanye angazi.
Lokhu kuyenzeka na kuvakatjhelwa iinini, khulukhulu abantu aba lupheleko nalabo abavele banamalwele angelapheki ko abenza babe sengozini yokungenwa bulwele lula.
Lokhu kuyinto eyenzekako nalokha abantu baya  ema sondweni namkha eminya nyeni yesikhethu.
‘Ukwehla kobulwelobu ihlandla lesibili’ okwenzeke kamanye amazwe ambalwa kuyikghonakalo ehlala ikho na nakithi ngokunjalo.
Nanyana imileyo eminengi isusiwe njenganje, akutjho bonyana angeze sayibuyi sela nasibona sikhula godu isibalo sokuthele lana. Umbulalazwe lo uyinto esikhethisa phakathi kokuphila nokufa. Kumele sizijayeze ipilosiko etja le besizitjheje.
Emalangeni, eemvekeni neenyangeni ezizako, ku fuze sirhabise imizamo ye thu yokuvuselela umnnotho.
Umnotho welizwe lekhethu nomphakathi wethu ukha hlumezeke khulu. Njengo mbana sibuyela emisebe nzini pheze emabubulweni woke – nokusebenzela uku lungisa umonakalo owe nzekileko – sinesibopho sokuhlala sizitjhejile sibaba ntu ngamunye, sibaqatjhi, simiphakathi, sibocwephe tjhe, sibasebenzi nezakha muzi.
Akakho kithi ofuna ukubuyela emalangeni wokuthoma wemileyo eqinileko yokuqinteliswa kwamakhambo nemise benzi ethileko. Sifuna ukuraga ngokukhululeka ngamaphilo wethu. Sifuna ukubona amalunga we mindeni yethu, iinhlobo nabangani bethu baphilile begodu baphephile.
Njengesitjhaba, asiragele phambili nokusebenzisana ukuqinisekisa bonyana siya phumelela. Ukwehlela esi gabeni sesi-2 sokuqinteliswa kwamakhambo nemisebe nzi ethileko ‘akusiyikululeko yokungalawuleki’. Imithe tho yokujama nokuhlala maqalanga, ukufaka ama maski, imibuthano yo mphakathi neyamakhambo wokuvakatjhela amanye amazwe isajamile.
Ipumelelo yethu iyame ekuthobeleni kwethu imi thetholawulo le nokuqinise kisa bonyana soke sizipha tha kuhle nangendlela enokuziphendulela.
Ngaso soke isikhathi nasicabanga ngananya na ngisiphi isenzo esinga kaqakatheki, Kufuze sizibuze bona: ngibuphi ubungozi bokutheleleka kithi nakabanye? Lapho ku nobungozi khona, ngitjho nanyana bubuncani kanga ngani, kungcono nginga kwenzi lokho.
Asirageni, njengoku jayelekileko, ngokuyelela.
Asiphephisaneni.  